विवृत्तासङ्ख्याश्वद्विरदपुरुषाधीश्वररथप्रवृत्तास्तग्रीवप्रकृतिरुधिरोद्गारसुसरित् । रणोद्यानं मृत्योस् तद् अभवद् अशुष्कायुधलतं सशैलं कल्पान्ते जगद् इव विपर्यस्तम् अखिलम्
असंख्य घोडे, हत्ती, माणसं, सरदार आणि रथ उलथून पडले होते, त्यांच्या गळ्यातून वाहणाऱ्या रक्ताच्या नद्यांनी ते रणांगण व्यापलं होतं. उघडी अस्त्रं आणि डोंगर यामुळे ते मृत्यूचं मैदान जणू कल्पाच्या शेवटी सगळं जग उलथं जावं तसं गोंधळलेलं आणि अस्ताव्यस्त झालं होतं.
अथ वीर इवारक्तः कालेनास्तमितो रविः । शश्वत्तेजःपरिम्लानप्रतापो ऽब्धौ समुज्झितः
मग रणात जखमी झालेल्या वीरासारखा सूर्य काळाच्या प्रभावाने अस्ताला गेला; त्याचं तेज कायमचं फिकट पडलं आणि त्याचा उजेड समुद्रात हरवून गेला.
रणरक्तरुचिव्योमदर्पणप्रतिबिम्बिता । अह्नस् सूर्यशिरश्छेदे सन्ध्यालेखोदभूत् क्षणात्
रणातील रक्ताच्या रंगाने आकाशाच्या आरशात उमटलेली, सूर्याचं मस्तक दिवसाच्या शेवटी छाटल्यावर एक क्षणात संध्याकाळची रेषा प्रकट झाली.
भूपातालनभोदिग्भ्यः प्रलयाब्धिजलौघवत् । समाजग्मुस् तमस्ताला वेतालवलया इव
पृथ्वी, पाताळ, आकाश आणि सर्व दिशांमधून जणू प्रलयाच्या पाण्यासारखं अंधाराचं लोंढं उसळलं आणि वेताळांच्या वलयासारखं सगळीकडे पसरलं.
दृष्टं ध्वान्तासिदलिते दिननागेन्द्रमस्तके । सन्ध्यारागारुणाकीर्णं तारानिकरमौक्तिकम्
अंधार फाटून गेल्यावर, दिवसाच्या डोंगरावर सूर्य प्रकट झाला, त्याच्या भोवती संध्याकाळच्या केशरी छटेने रंग भरला होता आणि ताऱ्यांच्या मोत्यांनी तो सजला होता.
निस्सत्त्वेषु तमोऽन्धेषु सरस्स्व् अरसशालिषु । सङ्कोचम् आययुः पद्मा मृतानां हृदयेष्व् इव
जिथे काहीच प्राण नाही, तिथल्या गडद अंधारात, आणि जे सरोवर नीरस आहेत तिथे, कमळे आकुंचन पावली, जणू मृतांच्या हृदयात जशी निर्मळता नसते तशी.
मीलत्पक्षाः क्षणात् सुप्ताः कच्छव्रुडितकन्धराः । कुलायेषु खगा आसन् सर्वाङ्गेष्व् इव हेतयः
पक्ष्यांची पंखे मिटली, ते क्षणात झोपले, कासव मानेसारखी त्यांची मान अंगात घेतली, आणि ते आपल्या घरट्यांत विसावले, जसे प्रत्येक अवयवात कारणे विसावतात.
आसन्नचन्द्रसुभगालोकाः कुमुदपङ्क्तयः । उल्लसद्धृदया जाता वीरपक्षेष्व् इव श्रियः
चंद्र जवळ असल्यामुळे त्याच्या मऊ प्रकाशात, पाण्यातील कुमुदांच्या रांगा फुलल्या, त्यांच्या मनात आनंद भरला, जणू शूरांच्या संगतीत लक्ष्मी नांदते.
रक्तवारिमयी सायसङ्गगुप्तशिलीमुखा । सङ्कुचद्वक्त्रपद्माभूद् रणभूमिर् इवाब्जिनी
संध्याकाळच्या तीरांनी राखलेल्या, लाल पाण्याने भरलेल्या कमळाच्या तलावात, कमळांची फुले आपली पाकळी मिटून जणू रणभूमीसारखी दिसू लागली.
उपर्य् अभूद् व्योमसरस् ताराकुमुदमण्डितम् । अधस् त्व् अभूद् वारिवियत् स्फुरत्कुमुदतारकम्
वर आकाशात ताऱ्यांनी सजलेला कमळांचा तलाव दिसत होता, तर खाली पाण्यात चमचमणाऱ्या कमळांनी आणि ताऱ्यांनी भरलेले आकाश दिसत होते.
तमांस्य् अपीतकार्याणि भूतानि चाखिलान्य् अलम् । पयांसीव विसेरूनि प्रसृतानि दिशं प्रति
अंधाराने आपले काम पूर्ण केले आणि सर्व जीव जणू पाण्यासारखे सर्व दिशांना पसरण्यास लागले.
आसीद् रणाङ्गनं गायद्वेतालकुलसङ्कुलम् । क्वणत्कङ्कालकण्ठस्थकङ्ककाकोलकेलिमत्
ती रणभूमी वेताळांच्या आणि भुतांच्या गाण्याने गजबजली होती, हाडांच्या खणखणाटाने आणि कावळे-गिधाडांच्या किलबिलाटाने तिथे खेळ सुरू झाला होता.
रथकाष्टचितिज्वालासताराम्बरभासुरम् । पचत्पचपचाशब्दमेदोमांसमयानलम्
रथाच्या लाकडाच्या चितेवरून उठणाऱ्या ज्वाळांनी आणि ठिणग्यांनी ते तेजस्वी दिसतं, तिथे चरबी आणि मांस जळतं, आणि 'पच-पच' असा आवाज येतो.
शवाङ्गास्थिस्फुटास्फोटलुठच्चितिचयोल्मुकम् । वेतालललनारब्धजललीलातिरोहितम्
मृतदेहांची हाडं फुटून विखुरलेली आहेत, चितेवर मृतदेहांचे ढीग पडलेले आहेत, आणि वेताळ तिथे पाण्यात खेळ करत लपलेले आहेत.
श्वकाकयक्षवेतालतालकोलाहलोल्बणम् । समागमेन भूतानां समुड्डीनवनोपमम्
कुत्रे, कावळे, यक्ष आणि भुते यांच्या गोंधळाने ते ठिकाण गजबजलेलं आहे, जणू सगळ्या जीवांची गर्दी झालेली आणि एकत्र हालचाल सुरू आहे असं वाटतं.
रक्तमांसवसामेदोहरणव्यग्रडाकिनम् । चर्वितासृग्वसामांसस्रवत्सृक्विपिशाचकम्
डाकिनी रक्त, मांस, चरबी आणि मज्जा घेण्यासाठी धडपडतात, आणि पिशाच्च रक्त, चरबी, मांस शोषून खातात.
सभ्यमध्यचितालोकप्रकटासृक्शवव्रजम् । खरूपिकानीयमानाश्वसन्न्यस्तमहाशवम्
सभेच्या मध्यभागी स्मशान स्पष्टपणे दिसत आहे, जिथे रक्ताच्या धारा वाहत आहेत आणि मृतदेहांचे ढीग पडले आहेत. शव वाहून आणणारे लोक एक मोठे प्रेत तिथे ठेवतात आणि त्याच्या शेजारी एक घोडा सोडलेला आहे.
उत्ताण्डवोग्रकुम्भाण्डमण्डलोड्डामरोदरम् । छमच्छमिविलापान्तं मेदोऽसृग्बाष्पसाम्बुदम्
त्या ठिकाणी कवटी आणि हाडांचा भयंकर नृत्य सुरू आहे, फाटलेल्या पोटांमधून कोल्ह्यांचे ओरडणे ऐकू येते, आणि चरबी, रक्त, अश्रू यांचे ढग पसरले आहेत.
वहद्रक्तनदीरंहोरूढभूचररूपिकम् । वेतालाकुलकङ्कालकर्षणाकुलकाककम्
वाहणाऱ्या रक्ताची नदी तिथे जोरात वाहते, जिच्यात मृतात्मे वावरतात. कावळे गोंधळलेले आहेत, ते सांगाडे ओढत आहेत, आणि त्या जागी भुतांचे मोठे जमाव आहे.
मृतेभोदरमञ्जूषासुप्तवेतालबालकम् । विविक्तैकतरूद्देशपानक्रीडास्थराक्षसम्
मृतदेहांच्या पोकळ छातीत लहान भुते झोपलेली आहेत. एकाकी झाडाखाली, एक राक्षस त्याच्या मद्यपानाच्या खेळात रमला आहे.
मत्तवेतालकलहे चितालातरणोज्ज्वलम् । वहद्रक्तवसामिश्रगन्धबन्धुरमारुतम्
मद्यधुंद वेताळांच्या भांडणात स्मशान उजळून निघाले होते, जिथे वाऱ्यांत रक्त आणि चरबीचा दर्प मिसळून दरवळत होता.
रूपिकापेटके वेगरणद्रुटरुटारवम् । अर्धपक्वशवास्वादलुब्धयक्षोल्लसत्किलि
नाणे आणि पास्यांच्या खणखणाटात, कडक आणि वेगवान आरोळ्या घुमत होत्या, जणू अर्धवट शिजलेल्या प्रेतांच्या चवीसाठी यक्ष आनंदाने ओरडत होते.
तुङ्गवङ्गकलिङ्गाङ्गतङ्गनाङ्गलगत्खगम् । तारापातोपमभवत्संमुखज्वालरूपिकम्
बंगाल आणि कलिंगच्या स्त्रियांच्या हातात तलवारी होत्या, आणि त्यांच्या समोरच्या ज्वाळा जणू ताऱ्यांचा पडणारा प्रकाश भासत होता.
पतद्वेतालसोल्लासमध्यस्थासृक्सुरूपिकम् । पिशाचाकर्णिताभ्यर्णयोगिनीगणगायनम्
कोसळणाऱ्या वेताळांच्या धिंगाण्यात रक्त सांडत होते, आणि जवळच योग्यांच्या टोळ्या गात होत्या, ते गाणे पिशाच्चांच्या कानावर पडत होते.
प्रसृतान्त्रमहातन्त्रीप्रायसम्पन्नवादनम् । पिशाचवासनोत्क्रान्तपिशाचीभूतमानवम्
तेथे मोठ्या तंतुवाद्यांवर बहुतेक वेळा संगीत वाजवले जात होते, आणि पिशाच्चांच्या वासनांनी पछाडलेले पुरुष स्वतःच पिशाच्चीसारखे झाले होते.
रूपिकालोकनापूर्वत्रासार्धमृतसद्भटम् । क्वचिद्वेतालरक्षोभिर् अहनीवोन्नमद्रणम्
काही वीर, ज्यांना यापूर्वी कधीही भुतांचे दर्शन घाबरवले नव्हते, ते आता अर्धमृत झाले होते; आणि कधी कधी भूमीवर भुते व राक्षस उगवून येत होते.
खरूपिकास्कन्धपतच्छवत्रस्तनिशाचरम् । नभस्सङ्घटितापूर्वभूतपेटकसङ्कटम्
काही निशाचर, भुते खांद्यावरून फेकलेले प्रेत पडताना पाहून घाबरले, आणि आकाशात भुतांच्या पेट्यांनी गच्च भरलेल्या अरुंद जागेत एकत्र झाले.
अतिप्रयत्नापहृतम्रियमाणनराधिपम् । सुभक्षापेक्षियक्षेक्षाविक्षिप्तशवराशिमत्
काही मरणाऱ्या राजांना फार प्रयत्न करून उचलून नेले जात होते, आणि चांगल्या अन्नाच्या अपेक्षेने उत्सुक असलेल्या यक्षांमुळे शबरांचे ढीग इकडे तिकडे विखुरले गेले होते.
शिवामुखानलशिखाखण्डैश् छमितनक्तगैः । समुड्डीननवाशोकपुष्पगुच्छम् इवाभितः
शिवांच्या तोंडातून निघणाऱ्या ज्वाळांच्या तुकड्यांनी रात्रीचं अंधार दूर होतं, जणू ताज्या अशोकाच्या फुलांचे गुच्छ सर्वत्र विखुरले आहेत.
कबन्धकन्धराबद्धव्यग्रवेतालबालकम् । यक्षरक्षःपिशाचाजिकचदाकाशगोल्मुकम्
काही मुलं धडाशिवाय फक्त मानेला बांधलेली, तर काहींच्या गळ्याला मोठ्या धडाचं डोकं आहे; आकाशात यक्ष, राक्षस, पिशाच्च, अज, चाड आणि गोलाकार भुतं भरून गेली आहेत.