नागागस्यूतहेत्योघवृक्षांशुकुसुमाकुलम् । कङ्ककृष्टान्त्ररशनावृन्दजालकिताम्बरम्
मृत योद्ध्यांच्या अंगावरच्या फुलांनी आणि फाटलेल्या वस्त्रांनी ते ठिकाण भरून गेलं होतं. तर कोल्ह्यांनी ओढलेल्या आतड्यांच्या माळांनी आकाश जणू सजवलं गेलं होतं.
असृक्सरोवरध्वस्तपताकानलिनीगणम् । रक्तकर्दमनिर्मग्ननराहूतसुहृज्जनम्
रक्ताच्या सरोवरात कमळांच्या झुंडी होत्या, पण ध्वज उध्वस्त झालेले होते. लाल चिखलात बुडालेल्या माणसांचे साद ऐकून त्यांच्या सोबत्यांना हाक मारली जात होती.
करीन्द्रकुणपागारनिर्यद्भीतजनेक्षितम् । हेतिलूनलतैर् वृक्षैस् सन्दिग्धोग्रकबन्धकम्
हत्तींच्या मृतदेहांनी भरलेल्या त्या जागेकडे घाबरलेल्या लोकांचे लक्ष लागले होते. शस्त्रांनी छाटलेल्या वेलांनी गुंतलेली झाडे आणि भीषण, दाट अडथळ्यांनी ती जागा बंद झाली होती.
असृङ्नदीवहद्धस्तिकटकर्परनौगणम् । रक्तस्रोतस्स्फुरच्छुक्लवस्त्रदिण्डीरपिण्डकम्
रक्ताच्या प्रवाहात छाटलेले हत्तींचे सोंडे आणि हातांचे गट्ठे वाहत होते, आणि त्या लाल लाटांवर पांढरी वस्त्रे आणि गोल ढाली तरंगत होत्या.
सञ्चरन्निपतत्क्षिप्रमृत्युविच्छिन्नमानवम् । इतश् चेतश् च निपतत्कबन्धनवदानवम्
मृत्यूमुळे आयुष्य संपलेले माणसे इकडून तिकडे भराभर पडत होती; आणि इथे-तिथे डोके नसलेले राक्षसही कोसळत होते.
ऊर्ध्वस्थालक्ष्यचक्रौघछिन्नसैन्यद्रवज्जनम् । रक्तनिस्स्रावभाङ्कारहिक्कारार्धमृतारवम्
वरून आलेल्या बाणांच्या पावसाने फोडलेल्या सैन्यापासून लोक पळत होते; त्यांच्या तोंडातून अर्धवट आवाज, रक्ताच्या धारांचा गडगडाट आणि हिक्कीच्या ध्वनीत ते मृतप्राय झाले होते.
सिरामुखोल्लसद्रक्तधाराधौतव्रजत्खगम् । सुतालोत्तालवेतालतालताण्डवसङ्कटम्
शिरामधूनून रक्ताच्या धारा वाहत असताना, त्या रक्ताने धुतलेली तलवार पुढे सरकत होती. ताल, उत्ताल, वेताळ आणि ताल यांच्या निनादात, त्या युद्धभूमीवर भीषण गोंधळ माजला होता.
पर्यस्तरथदार्वन्तर्वनान्तरितसद्भटम् । अन्तस्स्थसज्जीवभटस्यन्दिस्यन्दनभीतिदम्
तुटलेल्या रथांमध्ये आणि विखुरलेल्या लाकडांमध्ये, काही वीर जंगलाच्या खोल भागात लपले होते. आत जिवंत सैनिकांची उपस्थिती पाहून रथवान आणि त्यांच्या घोड्यांना भीती वाटत होती.
रक्तकर्दमपूर्णास्यकिञ्चिज्जीवक्वणच्छवम् । किञ्चिज्जीवनरोद्ग्रीवकष्टदृष्टश्ववायसम्
काही मृतदेहांच्या तोंडात रक्ताने माखलेला चिखल भरलेला होता आणि त्यातून किंचित जिवंत असण्याचा आवाज येत होता. काहींच्या मान फक्त थोडीशी वर उचललेली दिसत होती, आणि ते मृतदेह कोल्हे आणि कावळ्यांना दिसत होते.
एकामिषोग्रक्रव्यादयुद्धकोलाहलाकुलम् । एकामिषार्थयुद्धेहामृतक्रव्यादसङ्कुलम्
एकाच मांसाच्या तुकड्यासाठी भयंकर मांसाहारी प्राण्यांमध्ये झुंज सुरू होती आणि त्या एकाच तुकड्यासाठी चाललेल्या लढाईमुळे ती जागा मृत्यूच्या भुकेलेल्या जनावरांनी भरून गेली होती.
विवृत्तासङ्ख्याश्वद्विरदपुरुषाधीश्वररथप्रवृत्तास्तग्रीवप्रकृतिरुधिरोद्गारसुसरित् । रणोद्यानं मृत्योस् तद् अभवद् अशुष्कायुधलतं सशैलं कल्पान्ते जगद् इव विपर्यस्तम् अखिलम्
असंख्य घोडे, हत्ती, माणसं, सरदार आणि रथ उलथून पडले होते, त्यांच्या गळ्यातून वाहणाऱ्या रक्ताच्या नद्यांनी ते रणांगण व्यापलं होतं. उघडी अस्त्रं आणि डोंगर यामुळे ते मृत्यूचं मैदान जणू कल्पाच्या शेवटी सगळं जग उलथं जावं तसं गोंधळलेलं आणि अस्ताव्यस्त झालं होतं.
अथ वीर इवारक्तः कालेनास्तमितो रविः । शश्वत्तेजःपरिम्लानप्रतापो ऽब्धौ समुज्झितः
मग रणात जखमी झालेल्या वीरासारखा सूर्य काळाच्या प्रभावाने अस्ताला गेला; त्याचं तेज कायमचं फिकट पडलं आणि त्याचा उजेड समुद्रात हरवून गेला.
रणरक्तरुचिव्योमदर्पणप्रतिबिम्बिता । अह्नस् सूर्यशिरश्छेदे सन्ध्यालेखोदभूत् क्षणात्
रणातील रक्ताच्या रंगाने आकाशाच्या आरशात उमटलेली, सूर्याचं मस्तक दिवसाच्या शेवटी छाटल्यावर एक क्षणात संध्याकाळची रेषा प्रकट झाली.
भूपातालनभोदिग्भ्यः प्रलयाब्धिजलौघवत् । समाजग्मुस् तमस्ताला वेतालवलया इव
पृथ्वी, पाताळ, आकाश आणि सर्व दिशांमधून जणू प्रलयाच्या पाण्यासारखं अंधाराचं लोंढं उसळलं आणि वेताळांच्या वलयासारखं सगळीकडे पसरलं.
दृष्टं ध्वान्तासिदलिते दिननागेन्द्रमस्तके । सन्ध्यारागारुणाकीर्णं तारानिकरमौक्तिकम्
अंधार फाटून गेल्यावर, दिवसाच्या डोंगरावर सूर्य प्रकट झाला, त्याच्या भोवती संध्याकाळच्या केशरी छटेने रंग भरला होता आणि ताऱ्यांच्या मोत्यांनी तो सजला होता.
निस्सत्त्वेषु तमोऽन्धेषु सरस्स्व् अरसशालिषु । सङ्कोचम् आययुः पद्मा मृतानां हृदयेष्व् इव
जिथे काहीच प्राण नाही, तिथल्या गडद अंधारात, आणि जे सरोवर नीरस आहेत तिथे, कमळे आकुंचन पावली, जणू मृतांच्या हृदयात जशी निर्मळता नसते तशी.
मीलत्पक्षाः क्षणात् सुप्ताः कच्छव्रुडितकन्धराः । कुलायेषु खगा आसन् सर्वाङ्गेष्व् इव हेतयः
पक्ष्यांची पंखे मिटली, ते क्षणात झोपले, कासव मानेसारखी त्यांची मान अंगात घेतली, आणि ते आपल्या घरट्यांत विसावले, जसे प्रत्येक अवयवात कारणे विसावतात.
आसन्नचन्द्रसुभगालोकाः कुमुदपङ्क्तयः । उल्लसद्धृदया जाता वीरपक्षेष्व् इव श्रियः
चंद्र जवळ असल्यामुळे त्याच्या मऊ प्रकाशात, पाण्यातील कुमुदांच्या रांगा फुलल्या, त्यांच्या मनात आनंद भरला, जणू शूरांच्या संगतीत लक्ष्मी नांदते.
रक्तवारिमयी सायसङ्गगुप्तशिलीमुखा । सङ्कुचद्वक्त्रपद्माभूद् रणभूमिर् इवाब्जिनी
संध्याकाळच्या तीरांनी राखलेल्या, लाल पाण्याने भरलेल्या कमळाच्या तलावात, कमळांची फुले आपली पाकळी मिटून जणू रणभूमीसारखी दिसू लागली.
उपर्य् अभूद् व्योमसरस् ताराकुमुदमण्डितम् । अधस् त्व् अभूद् वारिवियत् स्फुरत्कुमुदतारकम्
वर आकाशात ताऱ्यांनी सजलेला कमळांचा तलाव दिसत होता, तर खाली पाण्यात चमचमणाऱ्या कमळांनी आणि ताऱ्यांनी भरलेले आकाश दिसत होते.
तमांस्य् अपीतकार्याणि भूतानि चाखिलान्य् अलम् । पयांसीव विसेरूनि प्रसृतानि दिशं प्रति
अंधाराने आपले काम पूर्ण केले आणि सर्व जीव जणू पाण्यासारखे सर्व दिशांना पसरण्यास लागले.
आसीद् रणाङ्गनं गायद्वेतालकुलसङ्कुलम् । क्वणत्कङ्कालकण्ठस्थकङ्ककाकोलकेलिमत्
ती रणभूमी वेताळांच्या आणि भुतांच्या गाण्याने गजबजली होती, हाडांच्या खणखणाटाने आणि कावळे-गिधाडांच्या किलबिलाटाने तिथे खेळ सुरू झाला होता.
रथकाष्टचितिज्वालासताराम्बरभासुरम् । पचत्पचपचाशब्दमेदोमांसमयानलम्
रथाच्या लाकडाच्या चितेवरून उठणाऱ्या ज्वाळांनी आणि ठिणग्यांनी ते तेजस्वी दिसतं, तिथे चरबी आणि मांस जळतं, आणि 'पच-पच' असा आवाज येतो.
शवाङ्गास्थिस्फुटास्फोटलुठच्चितिचयोल्मुकम् । वेतालललनारब्धजललीलातिरोहितम्
मृतदेहांची हाडं फुटून विखुरलेली आहेत, चितेवर मृतदेहांचे ढीग पडलेले आहेत, आणि वेताळ तिथे पाण्यात खेळ करत लपलेले आहेत.
श्वकाकयक्षवेतालतालकोलाहलोल्बणम् । समागमेन भूतानां समुड्डीनवनोपमम्
कुत्रे, कावळे, यक्ष आणि भुते यांच्या गोंधळाने ते ठिकाण गजबजलेलं आहे, जणू सगळ्या जीवांची गर्दी झालेली आणि एकत्र हालचाल सुरू आहे असं वाटतं.
रक्तमांसवसामेदोहरणव्यग्रडाकिनम् । चर्वितासृग्वसामांसस्रवत्सृक्विपिशाचकम्
डाकिनी रक्त, मांस, चरबी आणि मज्जा घेण्यासाठी धडपडतात, आणि पिशाच्च रक्त, चरबी, मांस शोषून खातात.
सभ्यमध्यचितालोकप्रकटासृक्शवव्रजम् । खरूपिकानीयमानाश्वसन्न्यस्तमहाशवम्
सभेच्या मध्यभागी स्मशान स्पष्टपणे दिसत आहे, जिथे रक्ताच्या धारा वाहत आहेत आणि मृतदेहांचे ढीग पडले आहेत. शव वाहून आणणारे लोक एक मोठे प्रेत तिथे ठेवतात आणि त्याच्या शेजारी एक घोडा सोडलेला आहे.
उत्ताण्डवोग्रकुम्भाण्डमण्डलोड्डामरोदरम् । छमच्छमिविलापान्तं मेदोऽसृग्बाष्पसाम्बुदम्
त्या ठिकाणी कवटी आणि हाडांचा भयंकर नृत्य सुरू आहे, फाटलेल्या पोटांमधून कोल्ह्यांचे ओरडणे ऐकू येते, आणि चरबी, रक्त, अश्रू यांचे ढग पसरले आहेत.
वहद्रक्तनदीरंहोरूढभूचररूपिकम् । वेतालाकुलकङ्कालकर्षणाकुलकाककम्
वाहणाऱ्या रक्ताची नदी तिथे जोरात वाहते, जिच्यात मृतात्मे वावरतात. कावळे गोंधळलेले आहेत, ते सांगाडे ओढत आहेत, आणि त्या जागी भुतांचे मोठे जमाव आहे.
मृतेभोदरमञ्जूषासुप्तवेतालबालकम् । विविक्तैकतरूद्देशपानक्रीडास्थराक्षसम्
मृतदेहांच्या पोकळ छातीत लहान भुते झोपलेली आहेत. एकाकी झाडाखाली, एक राक्षस त्याच्या मद्यपानाच्या खेळात रमला आहे.