काशा ब्रह्मावसाताश् च छिन्नास् साम्बवतीजनैः । भूमौ निपतितास् सन्तो मथिता मत्तवारणैः
काश आणि ब्रह्मावसत हे सांबवती लोकांनी ठार केले; ते जमिनीवर पडले आणि वेड्या हत्तींच्या पायाखाली चिरडले गेले.
शूरा दशपुराश् शस्त्रैर् निकृत्तोदारकन्धराः । तारक्षतिभिर् आक्रम्य योजिता योजने ह्रदे
दशपूरचे शूर पुरुष, शस्त्रांनी पोट आणि मान तुटलेल्या, तारक्षतींनी मारले गेले आणि एक योजन लांब असलेल्या तळ्यात फेकले गेले.
ऋष्यकारुरुकच्छाश् च शैव्यशङ्कुशताङ्किताः । पङ्किले पङ्कतां याता भूतले सैन्यमर्दनैः
ऋष्यक, कारूरुक आणि कच्छ या योद्ध्यांच्या अंगावर शैव्य आणि शङ्कु यांची खूण होती. युद्धभूमीवर सैन्याच्या पायाखाली तुडवले गेल्याने ते सगळे चिखलाने माखले गेले.
वनवासोपगिरयो ऽनिलये निलयार्थिनः । परितः परिधावन्तः पतिता यमुनाह्रदे
आश्रय मिळावा म्हणून काही जण डोंगराच्या आणि जंगलाच्या उतारांवर इकडेतिकडे धावत होते, पण शेवटी ते सर्वजण यमुनेच्या पाण्यात पडले.
दीर्णोदरविनिर्यातस्वान्त्रतन्त्रीनियन्त्रिताः । रात्रिकाश् शान्तसञ्चाराः पिशाचैश् चर्विता निशि
त्यांच्या पोटाला फाडून आतडी बाहेर आली होती, रात्रीच्या शांततेत त्यांची हालचाल थांबली होती आणि त्या मृतदेहांना रात्रीच्या अंधारात पिशाच्चांनी कुरतडले.
उद्रवैर् भद्रगिरिभिस् सङ्ग्रामाध्वनि दीक्षितैः । क्षोणीगर्तेषु निक्षिप्ता रसलाः कमला इव
भद्रगिरीच्या शूर वीरांनी युद्धात काहींना मारून पृथ्वीच्या खोल खड्ड्यात फेकले, जणू काही कमळाच्या काड्या तळ्यात टाकाव्यात.
विद्रुत्येव द्रवद्रक्ता विद्रावितमहारथाः । दण्डकान्त्रानिलोद्धूता हेहया हरिणा इव
त्यांचे रक्त वितळल्यासारखे वाहू लागले, त्यांचे मोठे रथचालक पळून गेले, दंडक वनातील प्रचंड वाऱ्याने ते उडून गेले, जसे हेहय लोकांना हरिणे उडवून लावले.
दन्तिदन्तविनिर्भिन्ना दारदा दलितारयः । नीता रक्तमहानद्या द्रुमाणां पल्लवा इव
हत्तींच्या सुळ्यांनी फाडले गेले, शत्रू चिरडले गेले, ते रक्ताच्या मोठ्या प्रवाहात झाडांच्या कोवळ्या पानांसारखे वाहून गेले.
नाराचैश् चर्विताश् चीना जीर्णजर्जरजीविताः । जहुर् जलनिधौ देहान् भारभूतान् अवस्थितान्
बाणांनी छिन्नविछिन्न झालेले, त्यांचे जीवन थकलेले आणि तुटलेले, चीनचे योद्धे आपली शरीरं—जगावरचे ओझे—समुद्रात सोडून गेले.
कर्णाटसुभटोड्डीनकुन्तकर्तितकन्दराः । तेरुर् आभीरशूराः खे तारकानिकरा इव
कर्नाट आणि ओड्डीनच्या बलाढ्य सैनिकांच्या भाल्यांनी त्यांच्या गुहा फोडल्या गेल्या, आणि त्या आभीर वीर आकाशात ताऱ्यांच्या झुंडीप्रमाणे नाहीसे झाले.
करीन्द्रमकरव्यूहरंहसाहतहेतयः । केशाकेशिकृतारम्भा विनेमुर् दशकाश् शकाः
हत्ती आणि मगरीसारखी ताकद घेऊन आलेले शक योद्धे, शत्रूंच्या वेगवान हल्ल्याने पराभूत झाले आणि त्यांचे केस शत्रूंच्या केसांत गुंतलेले असताना त्यांनी नम्रपणे मान झुकवली.
दशार्णाद् आशनिर् मुक्तशृङ्खला जालभीरवः । निलीना रक्तजम्बाले वैतस्तास् तिमयो यथा
दशार्ण प्रदेशातून वीज जणू आपली साखळी तोडून, भैरवाच्या जाळ्यासारखी भयंकर वाटत होती, ती लाल ढगांमध्ये लपली, जशी वैतस्ता नदी समुद्रात मिसळून जाते.
गूर्जरानीकनाशेन गूर्जरीकेशलुञ्छनम् । विहितं तङ्गनोत्तुङ्गशितशङ्कुशतेरणैः
गुर्जर सैन्याचा नाश झाल्यावर, तंगणांच्या उंच आणि धारदार भाल्यांनी गुर्जर स्त्रियांचे केस कापले गेले.
सिषिचुश् शस्त्रकाषोद्यद्विद्युद् द्यौनिर्गता द्रवात् । शरधारावनानीव मीनहेतिप्रदाम्बुदात्
शस्त्रं वीजेसारखी चमकत आकाशातून वेगाने पडू लागली, जशी ढगातून बाणांची धार वाहते आणि जसे पाण्याच्या प्रवाहात मासे मारले जातात, तशी सैन्यांची हानी झाली.
भुसुण्डीमण्डलोद्द्योतश्यामार्कोत्पातभीरुषु । आभीरेष्व् अरयः पेतुर् गोगणा हरितेष्व् इव
भुशुण्डी पक्ष्यांच्या काळ्या, भयावह झुंडीने घाबरलेल्या आभीरांमध्ये, शत्रू असे कोसळले जसे हिरव्या कुरणावर गायींच्या कळपाचा पाडाव होतो.
कान्तकाञ्चनकान्ताङ्गी नग्ना तङ्गनवाहिनी । भुक्ता गौडभटेनाङ्गनखकेशनिकर्षणैः
कांतीने सोन्यासारख्या चमकणाऱ्या, नग्न स्त्रियांनी शोभलेली तंगण नदी, गौड सैनिकांनी झुंजेत त्यांच्या नखांनी आणि केसांनी ओढून विदीर्ण केली.
रणद्गगनगासज्जचक्रिचक्रविकर्तनैः । तङ्गनाः कणशः कीर्णाः कङ्कगृद्ध्रेषु रुद्रकैः
रणातील आकाशात फिरणाऱ्या आणि छेद करणाऱ्या चक्रांनी तंगणांचे वीर तुकड्या-तुकड्यांनी विखुरले गेले, आणि कावळे व गिधाडे, रुद्रासारखे भयंकर, त्यांना फस्त करीत होते.
लगुडालोडनोड्डीनं गौडं गुडगुडारवम् । श्रुत्वा गान्धारगावोग्रे दुद्रुवुः प्रमिता इव
लाठी फिरवत आणि गडगडाट करत ओरडणाऱ्या गौडांच्या गोंगाटाने, गांधारच्या गायी घाबरून, जणू मोजून ठेवाव्यात तशा पळून गेल्या.
आकाशगार्णवप्रख्यो वहच्छस्त्रकदम्बकः । अकरोद् पारसीकानां घननैशतमोभ्रमम्
आकाश आणि समुद्राएवढ्या मोठ्या फिरत्या शस्त्रांच्या गर्दीने पारशी लोकांवर काळोखाचा जणू घनदाट रात्रीसारखा अंधार पसरवला.
मन्दराहननोड्डीनखस्थक्षीरोदसुन्दरे । वनालीवायुधान्य् आसञ् छत्त्रप्रालेयसानुनि
मंदार पर्वताने समुद्र मथल्यासारखी सुंदर शस्त्रे, हिमाच्छादित डोंगरावर झाडांच्या माळेसारखी विखुरली गेली.
यद् अम्बुदैर् इवोड्डीनं शस्त्रवृन्दैर् नभोऽङ्गने । तद् दृष्टं वीचिवलयैर् लोलैः प्लुतम् इवार्णवे
जसे ढग आकाशात उसळी मारतात तसेच त्या शस्त्रांच्या झुंडी आकाशात भरून गेल्या, आणि त्या दृश्याने लाटांच्या वर्तुळासारखे हालचाली करत समुद्र उड्या मारतोय असे वाटत होते.
शतचन्द्रं सितच्छत्रैश् शरैश् शलभनिर्भरम् । शक्तिभिः काकनीरन्ध्रं दृष्टम् आकाशकाननम्
शेकडो चंद्रांसारख्या पांढऱ्या छत्र्यांनी, टोळधाडीच्या प्रमाणे बाणांनी आणि कावळे जसे भोकात जातात तसे भेदणाऱ्या भाल्यांनी आकाशातील जंगल भरून गेलेले दिसत होते.
लीनाश् चीरचयाक्रन्दकारिणः केकयाः कृताः । कङ्कैः कङ्ककुलाक्रान्तैर् व्योमोच्छलितमस्तकाः
केकयांच्या वीरांचे मुकुट बगळ्यांच्या थव्यांनी आकाशात उडाले, त्यांच्या हारांचे तुकडे झाले आणि बगळ्यांच्या ओरड्यामुळे ते रडू लागले.
हिमवच्छैलकन्यानां कामं कलकलारवैः । अङ्गैर् अनङ्गतां नीत्वा भैरवैर् इव गर्जितम्
हिमालयाच्या कन्यांना त्या गोंगाटाने, जणू काही भीषण प्राण्यांचा गजरच, उत्कटतेने भारावून टाकले; त्यांच्या देहात उत्कंठा निर्माण झाली.
काशैर् उद्देहकाक्रान्ता अदृश्यैर् दयया खगैः । निर्धूतपक्षैः क्षुभितैः पवनैर् इव पांसवः
कांसाच्या गवतावर अदृश्य, दयाळू पक्ष्यांनी आक्रमण केले आणि त्यांची पिसं उडून गेली, जणू वाऱ्याच्या झोताने धूळ उडते तशी.
उन्मत्तास्त्रविनिर्धूतास् त्यक्तहेतिरणाम्बराः । नन्दनानन्दनिर्मातृ ननृतुर् जहसुर् जगुः
शस्त्रांच्या जोराने वेडे झालेले, आपली कवचं आणि सोन्याचे वस्त्र टाकून, नंदनवनात आनंद निर्माण करणारे नर्तक नाचू लागले, हसू लागले आणि गाऊ लागले.
प्रक्वणत्किङ्किणीजालं शक्तिवर्षम् उपागतम् । साल्वबाणानिलोद्धूतम् अगमत् पृषदाकृतिम्
घुंगरांच्या किणकिणाटाचा गजर झाला, आणि शस्त्रांचा पाऊस कोसळू लागला; बाणांच्या वाऱ्याने उडवून, तो सारा धूरधूर पसरलेल्या धुळीसारखा झाला.
शैव्यास्त्रैः खण्डिताः कौन्ता भ्रमत्कुन्तैर् विघट्टिताः । शवीभूता दिवं नीता दृष्टा विद्याधरा इव
शैव अस्त्रांनी चिरडलेले आणि फिरणाऱ्या भाल्यांनी घायाळ झालेले कौरव, जणू मृतदेहासारखे, आकाशात पोहोचले आणि विद्याधरांसारखे दिसू लागले.
धराधरणधर्मिण्या धीरया वीरसेनया । लोठिताः पाण्डुनगराश् चलनोल्लासमात्रतः
पृथ्वीइतकी स्थिर असलेली पांडवांची नगरी, वीर सेनांच्या हालचाली आणि उत्साहामुळेच हलली आणि गोंधळून गेली.
उद्देहकाः पञ्चनदैर् दलिता मत्तकाशिभिः । कुन्तदन्तक्षतोद्दामैः पद्मा इव मतङ्गजैः
उद्देहकांचे योद्धे, मदमस्त काशीच्या सैनिकांनी त्यांच्या भाल्यांच्या टोकांनी फोडले गेले, जणू कमळे उन्मत्त हत्तीने फाडावीत तशी त्यांची अवस्था झाली.