तरत्तरलधाराग्ररेखाङ्कितनभस्तलः । ध्वनज्झणझणाशब्दमध्यलक्षितझाङ्कृतिः
वेगाने वाहणाऱ्या प्रवाहांच्या टोकावर उमटलेल्या रेषांनी आकाश जणू रंगवले गेले होते, आणि त्या प्रवाहांच्या गजरात 'झणझण' असा आवाज सतत घुमत होता.
वीरहुङ्कारमिश्रज्याघर्घरारावघस्मरः । प्रवृत्तशरधाराभ्रभास्करार्चिर्वितानकः
शूरांचा हुंकार मिसळलेला गडगडाट आणि तडतडणारा आवाज सर्वत्र पसरला होता, आणि बाणांची धार जणू ढगांमधून सूर्यकिरणांचा पडदा पसरावा तशी बरसत होती.
रणत्कङ्कटटाङ्कारप्रोड्डीनकणपावकः । परस्पराहतिच्छिन्नहेतिखण्डखगाम्बरः
रणातील तलवारींच्या टकाटक आणि ढालींच्या वाजण्याने जणू ज्वाळा उठल्या होत्या, आणि एकमेकांच्या आघाताने तुटलेली शस्त्रांची तुकडे आकाशभर विखुरली गेली होती.
वीरदोर्द्रुमसञ्चारवहद्वननभस्तलः । कोदण्डचक्रक्रेङ्कारद्रवद्वैमानिकाङ्गनः
शूर वीरांच्या भुजांच्या हालचालींनी आकाश व्यापले गेले होते, आणि धनुष्यांच्या तारा व चक्रांचा आवाज ऐकून स्वर्गातील अप्सरा घाबरून पळू लागल्या होत्या.
महाहलहलारावभृङ्गीकृतघनध्वनिः । निर्विकल्पसमाधिस्थ इवैकघनतावशात्
रणाच्या मोठ्या गोंगाटाने जणू मधमाश्यांच्या गुंजारवासारखा घनगंभीर आवाज निर्माण झाला होता; आणि जणू सर्व एकत्र येऊन त्या एकतानतेमुळे कोणी निर्विकल्प समाधीत स्थिरावला आहे, असे वाटत होते.
नाराचासारधाराग्रलूनशूरशिरःकणः । परस्परांससङ्घट्टरणत्कङ्कटसङ्कटः
बाणांच्या मुसळधार वर्षावाने शूर वीरांची डोकी तुटून तुकडे झाले होते, आणि एकमेकांच्या अंगावर आदळणाऱ्या कवचांच्या ठोक्यांनी मोठा कर्कश आवाज होत होता.
हुङ्कारहतहेत्यग्रसङ्घट्टकटुटाङ्कृतः । तरद्धारातरङ्गोग्रदन्तुराशेषदिङ्मुखः
'हुं' अशा गर्जना करत शस्त्रांच्या टकरीचे तीक्ष्ण आवाज होत होते, आणि वेगाने वाहणाऱ्या रक्ताच्या लाटा सर्व दिशांना भयंकरपणे उसळत होत्या.
हेतिसङ्घट्टविक्षोभमुष्टिग्राह्यझणज्झणः । विकचत्स्फोटकस्फोटरटच्चटचटारवः
शस्त्रांच्या टकरीचा गोंगाट, मुठीने पकडलेल्या कवचांचा झणझणाट, आणि फाटणाऱ्या, फुटणाऱ्या वस्तूंचे मोठे कडाडणारे आवाज सर्वत्र घुमत होते.
प्रवहत्खड्गटाङ्कारज्वलच्छणशणध्वनिः । सरच्छरभरोद्वान्तलसच्छवशवस्वनः
रणभूमीवर तलवारींच्या टकरीचे गडगडाट, जळत्या शस्त्रांचा प्रचंड आवाज, बाणांचा गोंगाट आणि जखमींच्या किंकाळ्या असा सगळीकडे गोंधळ पसरलेला आहे.
धग् धग् धग् इति विच्छिन्नकण्ठोत्थव्रणलोहितः । छिन्नबाहुशिरःखड्गखण्डनिर्विवराम्बरः
‘धग धग धग’ असा आवाज होत आहे, गळ्यातून रक्त वाहत आहे, तुटलेली हातं आणि डोकी इकडे तिकडे पडली आहेत, आणि तुटलेल्या तलवारींच्या तुकड्यांनी आकाश जणू काही भरून गेले आहे.
कङ्कटोत्थस्फुरद्वह्निच्छटाप्लुष्टशिरोरुहः । रणत्पतदसिव्रातदत्तपीनझणज्झणः
फुटलेल्या ढालींमधून उडणाऱ्या अग्नीच्या ठिणग्यांनी केस भाजले गेले आहेत, आणि पडणाऱ्या वीरांनी टाकलेल्या तलवारींच्या जड आवाजाने रणभूमी दुमदुमली आहे.
कुन्तकुण्ठितमातङ्गतरङ्गोद्गतलोहितः । दन्तिदन्तविनिष्पेषतारक्रेङ्कारकर्कशः
भाल्यांनी टोचलेल्या हत्तींमधून रक्ताच्या लाटा उसळत आहेत, आणि हत्तींच्या सुळ्यांची एकमेकांवर घासाघीस होताना भीषण गर्जना होत आहे.
महामुसुलसम्पातपिष्टवृन्दोद्धुरस्वरः । तरच्छूरशिरःपद्मप्रकराच्छादिताम्बरः
महाकाठ्यांच्या प्रचंड आवाजात गर्दी चिरडली जाते, आणि रणांगणात पडलेल्या शूरवीरांच्या डोक्यांच्या गटांनी आकाश जणू कमळांनी भरून गेले आहे.
व्योमव्यस्तभुजाहीन्द्रपूर्णधूलिमयाम्बुदः । छिन्नहेतिनरारब्धकेशाकेशिप्रतिक्रियः
योध्यांचे आणि हत्तींचे हात उंचावल्याने आकाश धुळीच्या ढगांनी भरून गेले आहे, आणि जिंकणाऱ्यांनी शत्रूंच्या मृत देहांची केस धरून त्यांना परत उत्तर दिले आहे.
नखानखिनिकृष्टाक्षिकर्णनासोमहाभयः । पतत्समदमातङ्गकम्पितोर्वीलुठद्रथः
नखांनी डोळे, कान, नाक फाडल्याने भीती वाढली आहे; मदाने भरलेल्या हत्तींच्या धडकेत पृथ्वी थरथरते आणि उलटलेली रथं जमिनीवर लोळत आहेत.
रणप्रासरयोत्पन्नव्रणरक्तपरिच्छदः । रजोरचितनीहारकचत्प्रवहदायुधः
रणभूमीत भाल्यांच्या जखमांमधून वाहणाऱ्या रक्ताने कपडे ओले झाले आहेत, आणि धुळीच्या गडद वाऱ्यातून शस्त्रे सतत उडत आहेत.
एकीकृतघनक्षोभसैन्यसागरगर्वितः । मत्तहासविलासेन मृत्युना परिचर्वितः
एकत्रित लाटांनी फुगलेल्या समुद्रासारखा गर्विष्ठ तो, मृत्यूच्या वेड्या हास्याने आणि खेळकरपणाने अखेरीस गिळंकृत झाला.
गर्विताद्रीन्द्रनागेन्द्रखर्विताम्भोदगर्जितः । वृक्षपार्श्वतटीसन्नचक्रशक्त्यृष्टिमुद्गरः
गर्विष्ठ पर्वतांच्या आणि राजहस्त्यांच्या धडकेत फाटलेल्या मेघांच्या गडगडाटासारखा त्याचा आवाज होता, झाडांजवळ आणि काठीच्या काठावर तो चक्र, भाले आणि गदा फिरवत होता.
शरोर्णातन्तुनीरन्ध्रवृक्षयोधादिमेषकः । मेघविभ्रान्तिविच्छिन्नपताकापट्टचामरः
तो वीरांच्या गर्दीत मेंढ्याप्रमाणे होता, बाणांच्या तंतूंमधून आणि झाडांच्या फटींमधून आरपार जात होता, त्याचा ध्वज आणि छत्र मेघांच्या गोंधळात फाटून विखुरले गेले होते.
यन्त्रपाषाणचक्रौघद्रुतविद्रुतखेचरः । मरणव्यग्रकृत्ताङ्गयोधाक्रन्दातिघर्घरः
यंत्र, दगड आणि चक्रांच्या उडणाऱ्या सैन्यात तो धावत सुटला, मृत्यूने त्याचे अंग फाडले होते आणि जखमी सैनिकांच्या किंकाळ्या भीषण गडगडाट करत होत्या.
कुधाराघातसङ्घातविदलन्मस्तकव्रणः । दूरोड्डीनकचत्खड्गखण्डतारकिताम्बरः
त्याच्या डोक्यावर क्रूर कुऱ्हाडीच्या वारांनी खोल जखम झाली होती, आणि त्याच्या वस्त्रावर दूरवरून तुटलेल्या तलवारींच्या चमकदार खुणा उमटल्या होत्या.
शङ्कुनिर्मुक्तशक्त्योघविषक्तेभावृतावनिः । सैन्यव्याकुलवेतालवल्गनोन्मुक्तमुद्गरः
भूमीवर भाले आणि बाणांचा वर्षाव पडला होता, आणि सैन्याच्या गोंधळात वेताळांचे उड्या मारणे व गदा फिरवण्याचा आवाज भरून राहिला होता.
गगनोत्तम्भितोत्तुङ्गशूरतोमरतोरणः । भुसुण्डीभग्नखड्गौघखण्डालीव्योमकुण्डलः
तो आकाशात उंच उभा होता, शूर वीरांच्या भाल्यांनी आणि तोमरांनी सजलेला तो एक प्रवेशद्वारासारखा दिसत होता, भुसुंडीने त्याची तलवार मोडली होती आणि तिचे तुकडे आकाशात वलयासारखे पसरले होते.
कुन्तवेणुवनव्यस्ततापाम्बरकचच्छिखी । खड्गर्ष्टिवृष्टिसन्तुष्टराजपूजितसैनिकः
भाल्यांच्या आणि बांसाच्या जाळीत तो एखाद्या नाचणाऱ्या मोरासारखा शोभत होता, त्याचे सैनिक तलवारी आणि भाल्यांच्या पावसात आनंदी होते आणि राजाने त्यांचा सन्मान केला होता.
शूरोत्तम्भितसच्छूरग्रहणोद्यमिताप्सराः । गदानुसारविगलत्स्फुरिताङ्गददिङ्मुखः
पराक्रमी वीरांना पकडण्यासाठी अप्सरा उत्साहाने हात उंचावून धावत आहेत; युद्धाच्या गर्जनेने दिशादिशा दुमदुमल्या आहेत, आणि योद्ध्यांच्या हातातील कडे थरथरत आहेत.
प्रासप्रसभनिष्पिष्टकष्टचेष्टभटोत्कटः । चक्रिचक्रखसञ्चारच्छिन्नाचतुरवारणः
भाले जोरात आदळल्यामुळे सैनिकांची हालचाल थांबली आहे; चक्र आणि रथांच्या चाकांनी हत्तींच्या फळी तुटली आहे आणि ते आता चाणाक्ष राहिलेले नाहीत.
परशुव्रातसम्पातपतत्समदवारणः । लगुडालोडनोड्डीनप्रोड्डामररणद्भटः
परशूंच्या माऱ्याने हत्ती एकमेकांवर कोसळत आहेत; गदा फिरवत रणभूमीतले योद्धे गर्जना करत आहेत, आणि शत्रू घाबरून पळत आहेत.
यन्त्रपाषाणसम्पातपिष्टकेतुरथद्रुमः । करवालविलूनोग्रच्छत्त्रपङ्कजपाण्डुरः
यंत्र आणि दगडांच्या आघाताने रथ आणि झाडे चुरडली गेली आहेत; उग्र तलवारींनी छत्री फाडून टाकल्या आहेत आणि त्या कमळासारख्या फिकट दिसत आहेत.
क्षेपणक्षोभसङ्क्षीणसैन्यक्षोण्योपलक्षितः । कबन्धबन्धमत्तेभपातसम्पिष्टपार्श्वगः
क्षेपणास्त्रांनी उधळलेल्या आणि गोंधळलेल्या सैन्यामुळे पृथ्वीवर सर्वत्र फक्त थोडी माणसं उरली आहेत; मोठ्या हत्तींच्या अंगावर डोंगराएवढ्या धडांची ढिगं पडली आहेत, त्यांच्या बाजू चिरडल्या गेल्या आहेत.
शङ्कुशङ्कितशङ्खस्थवीरवारितवारणः । पाशावेशविशेषज्ञवीरातिपरिदेवनः
शक्तिशाली वीरांच्या गर्जना आणि अंकुशाच्या फटक्यांनी हत्ती थांबवले गेले आहेत; दोरांच्या वापरात निपुण असलेले वीर आपले साथीदार गेले म्हणून हळहळत आहेत.