लक्षयोजनविस्तीर्णाम् आकीर्णां च रजोलवैः । नानाजनपदव्यूहस्थिरावश्यायशीकराम्
शंभर हजार योजनांमध्ये पसरलेली, धुळीच्या कणांनी भरलेली, वेगवेगळ्या प्रदेशांच्या मांडणीने स्थिर झालेली आणि दवाच्या थेंबांनी ओलावलेली आहे.
द्वीपात् तु द्विगुणं सालं लवणार्णवलेखया । दधत्या वलितां बाह्ये प्रकोष्ठम् इव कम्बुना
त्या द्वीपाच्या बाहेर, त्याच्या दुप्पट मोठा, मिठाच्या समुद्राचा एक वलय आहे, जो वाकलेल्या बाहूंसारखा बाहेरून त्याला वेढून आहे.
ततो ऽपि द्विगुणं देहं दधत्या वलयाकृतिम् । जगद्भुजलताव्याप्तां शाकाख्यद्वीपलेखया
त्याच्या पुढे, पुन्हा दुप्पट मोठा, कडेच्या आकाराचा एक वलय आहे, जो शाकद्वीपाच्या पाण्याने भरलेला असून, जगाच्या वेलीसारखा पसरलेला आहे.
ततो ऽपि द्विगुणाकारधारिण्या परिवेष्टिताम् । प्रत्यग्रक्षीरपूर्णाब्धिलेखया स्वादुशीतया
त्याच्या पुढेही, पुन्हा दुप्पट मोठ्या वलयाने वेढलेले आहे, ते वलय ताज्या, गार दूधाच्या समुद्राने भरलेले आहे.
ततो ऽपि द्विगुणाकारधारिण्या परिवेष्टिताम् । नानाजनालङ्कृतया कुशाख्यद्वीपलेखया
त्याच्या पुढे, त्याच्या दुप्पट आकाराची, अनेक लोकांनी सजवलेली आणि कुशद्वीप नावाच्या पट्ट्याने वेढलेली एक वलय आहे.
ततो ऽपि द्विगुणाकारं धारयन्त्या विवेष्टिताम् । दध्यब्धिलेखया नित्यं सन्तर्पितसुरौघया
त्याच्या पुढे, पुन्हा दुप्पट आकाराची, दहीच्या समुद्राच्या पट्ट्याने वेढलेली आणि नेहमी देवांच्या समूहांना तृप्त करणारी वलय आहे.
ततः क्रौञ्चाभिधद्वीपलेखयैवम्प्रमाणया । वेष्टितां खातखदया नवां नृपपुरीम् इव
त्याच्या पुढे, त्याच मापाच्या क्रौंचद्वीपाच्या पट्ट्याने आणि खाटकड्याने वेढलेली, जणू काही नवीन राजवाड्याचे शहरच आहे असे वाटते.
ततो ऽपि च घृताम्भोधिलेखयैवम्प्रमाणया । ततो ऽपि शल्मलिद्वीपलेखयामरपूर्णया
त्याच्या पुढे, तितक्याच मापाच्या तुपाच्या समुद्राच्या पट्ट्याने वेढलेली वलय आहे; आणि त्याच्या पुढे, अमरांनी भरलेल्या शाल्मलीद्वीपाच्या पट्ट्याने वेढलेली वलय आहे.
ततस् सुरामहाम्भोधिलेखया पुष्पशुभ्रया । शेषस्य देहलतया हरिमूर्तिम् इवाश्रिताम्
मग देवांच्या महासागराच्या फुलांसारख्या शुभ्र रेषेने आणि शेषाच्या देहासारख्या आकाराने, ती हरिच्या मूर्तीप्रमाणे भासत होती.
ततो गोमेदकद्वीपलेखयैवम्प्रमाणया । इक्षूदलेखयाप्य् एवं हिमवत्सानुशुद्धया
यानंतर गोमेदक द्वीपाच्या एवढ्याच मोठ्या रेषेने, आणि हिमालयाच्या उतारासारख्या स्वच्छ ऊसाच्या रेषेनेही तशीच शोभा दिसत होती.
ततो ऽपि पुष्करद्वीपलेखया द्विगुणस्थया । अन्ते स्वादूदकाम्भोधिलेखयैवम्प्रमाणया
त्यानंतर पुष्कर द्वीपाच्या दुप्पट मोठ्या रेषेने, आणि शेवटी गोड पाण्याच्या महासागरासारख्या एवढ्याच मोठ्या रेषेने ती सजली होती.
सप्तस्व् अर्णवलेखासु नैरृते ककुबन्तरे । जलेन्धनज्वलज्ज्वालवडवाग्निकणाङ्किताम्
सात महासागरांच्या रेषांमध्ये, नैऋत्य दिशेत, पाण्यात जळणाऱ्या इंधनासारख्या ज्वलंत ज्वाळांनी, म्हणजेच पाण्याखालील ज्वालामुखीच्या अग्नीच्या थेंबांनी ती चिन्हांकित होती.
ततो ऽपि कोटिदशकं तप्तकाञ्चनकान्तया । वलितां कान्तिशालिन्या भुवा गीर्वाणभोग्यया
त्यापुढे, दहा कोटी पट एवढ्या विस्ताराची, तापलेल्या सोन्यासारखी तेजस्वी, वळणदार आणि शोभिवंत, देवतांना आनंद देणारी अशी भूमी आहे.
अथ सप्तार्णवद्वीपहेमोर्वीणां प्रमाणतः । ततो दशगुणेनाधः पातालतलगामिना
मग सात समुद्रांनी वेढलेल्या आणि सोन्यासारख्या या भूमींच्या मापानुसार, त्याच्या दहा पट खाली, पाताळाच्या दिशेने पसरलेली भूमी आहे.
निखातवलयेनोच्चैश् श्वभ्रसम्भाररूपिणा । पातालगममार्गेण वलितां भयदात्मना
ती भूमी खोलवर रुजलेल्या वलयासारखी, उंच उठलेली, गुहेसारख्या रचनेची, पाताळाकडे जाणाऱ्या मार्गावर वळण घेत गेलेली आणि भयावह स्वरूपाची आहे.
एतस्मात् खलु सर्वस्मात् ततो दशगुणोच्चया । आव्योम सचतुर्दिक्कं श्वभ्रसम्भारभीमया
या सर्वांपेक्षा दहा पट उंच, चारही दिशांनी व्यापलेले आणि गुहेच्या समूहांनी भयंकर झालेले आकाश आहे.
अर्धे म्लानतमोरूपलग्ननीलोत्पलस्रजा । नानामाणिक्यशिखरकल्हारकुमुदाब्जया
अर्धवटलेली काळोख्या छायेत गुंतलेली निळ्या कमळांची माळ, त्यात विविध रत्नांच्या टोकांसह, शिरींवर कुमुद, कमळ आणि पाण्यातील फुलांनी सजलेली.
लोकालोकाचलोत्तालविपुलाट्टालमालया । वलितां त्रिजगल्लक्ष्मीधम्मिल्लवलनाम् इव
लोकालोक पर्वतांच्या विशाल रांगेने वेढलेली, जिच्या उंच शिखरांनी त्रैलोक्यलक्ष्मीच्या वळलेल्या वेणीसारखा आकार घेतला आहे.
एतस्माद् अथ सर्वस्मात् ततो दशगुणात्मना । अज्ञातभूतसञ्चारनाम्नारण्येन पालिताम्
या सर्वांपेक्षा आणि त्याहून दहा पट मोठ्या स्वरूपात, 'अज्ञात जीवांची भटकंती' असे नाव असलेले एक अरण्य आहे, जे सर्वांचे रक्षण करते.
एतस्माद् अथ सर्वस्मात् ततो दशगुणात्मना । नभसेव चतुर्दिक्कं व्याप्तां निर्मलवारिणा
या सर्वांपेक्षा आणि त्याहून दहा पट मोठ्या स्वरूपात, ते स्वच्छ पाण्याने आकाशभर पसरल्यासारखे चारही दिशांना व्यापलेले आहे.
एतस्माद् अथ सर्वस्मात् ततो दशगुणात्मना । मेर्वादिद्रावणोत्केन ज्वालाजालेन मालिताम्
या सर्वापेक्षा आणि त्याहून दहा पट मोठ्या स्वरूपाने, हे अग्निज्वाळांच्या प्रचंड वेढ्यात आहे, ज्या ज्वाळा मेरू पर्वतासारख्या डोंगरांनाही वितळवू शकतात.
एतस्माद् अथ सर्वस्मात् ततो दशगुणात्मना । मेर्वाद्य् अप्य् अचलनीकं नयता तृणपांसुवत्
या सर्वापेक्षा आणि त्याहून दहा पट मोठ्या स्वरूपाने, हे मेरू वगैरे स्थिर पर्वतांनाही गवताच्या काडी किंवा धुळीसारखे सहज हलवू शकते.
वहताद्रीन्द्रविस्फोटकारिदार्वाग्निहारिणा । निश्शून्यत्वाद् अशब्देन मरुता परितो वृताम्
हे सर्व बाजूंनी वाऱ्याने वेढलेले आहे, जो पर्वत फोडू शकतो आणि अग्नि वाहून नेऊ शकतो, पण त्याच्या रिकामेपणामुळे तो शांत असतो.
एतस्माद् अथ सर्वस्मात् ततो दशगुणात्मना । परितो वलितां व्योम्ना निश्शून्येनैकरूपिणा
या सर्वापेक्षा आणि त्याहून दहा पट मोठ्या स्वरूपाने, हे सर्व बाजूंनी आकाशाने वेढलेले आहे, जे रिकामे आणि एकसारखे आहे.
अथ योजनलक्षाणां शतेन घनरूपिणा । व्याप्तां ब्रह्माण्डखण्डेन हैमेन रविपर्वणा
मग, शंभर योजनांची घन आणि ठिसूळ अशी जागा, ब्रह्मांडाच्या तुकड्याने झाकलेली आणि सोनेरी सूर्याच्या किरणांनी शोभलेली होती.
इति जलधिमहाद्रिलोकपाल त्रिदशपुराम्बरभूतलप्रणीतम् । जगदुदरम् अवेक्ष्य मानुषी प्राग् भुवि निजमन्दिरकोटरं ददर्श
अशा प्रकारे, समुद्र, मोठे डोंगर, दिशांचे रक्षक, देवांची नगरे, आकाश आणि पृथ्वी यांनी घडवलेले हे जग पाहून तिने पृथ्वीवरील आपल्या घराच्या खोलीकडे पाहिले.
ततो ददृशतुस् सद्म स्वम् एव सिद्धयोषितौ । अदृश्ये एव लोकस्य मण्डपं ब्राह्मणास्पदम्
मग त्या दोन सिद्ध स्त्रियांनी आपलेच घर पाहिले, जे जगाला दिसत नव्हते आणि ब्रह्मस्वरूप असे एक मंडप होते.
चिन्ताविधुरदासीकं बाष्पक्लिन्नाङ्गनामुखम् । विध्वस्तप्रायरचनं शीर्णपत्त्राम्बुजोपमम्
त्या घरात चिंता ग्रस्त दासी, अश्रूंनी ओले झालेले स्त्रियांचे चेहरे, बऱ्याच अंशी पडझड झालेली रचना आणि कोमेजलेल्या कमळासारखे दृश्य दिसत होते.
नष्टोत्सवपुरप्रायम् अगस्त्यान्तम् इवार्णवम् । ग्रीष्मदग्धम् इवोद्यानं विद्युद्दग्धम् इव द्रुमम्
ती नगरी जणू सण-उत्सव हरवलेली होती, जशी अगस्त्याच्या प्रभावानंतरचं समुद्र, उन्हाने भाजलेली बाग किंवा वीज पडून जळालेलं झाड असावं.
वातच्छिन्नम् इवाम्भोदं हिमदग्धम् इवाम्बुजम् । स्वल्पस्नेहदशं दीपम् इवालोकनखेददम्
ती जणू वाऱ्याने फाटलेलं ढग, गारठ्याने करपलेलं कमळ, किंवा अगदी थोड्या तेलाचा दिवा, ज्याचं पाहणंही दुःख देतं, अशी दिसत होती.