समाधिस्थानकं गत्वा तस्थतुर् निश्चलाङ्गके । रत्नस्तम्भाद् इवोत्कीर्णे चित्रभित्ताव् इवार्पिते
ते दोघे ध्यानाच्या जागी जाऊन, शरीर हलवले नाहीत; जणू काही रत्नजडित खांबातून कोरलेले किंवा रंगीबेरंगी भिंतीवर रंगवलेले चित्रच.
सर्वास् तत्यजतुश् चिन्तास् सङ्कोचं समुपागते । दिवसान्त इवाब्जिन्यौ प्रसृतामोदलेखिके
सर्वांनी आपले सगळे विचार आणि संकोच सोडून दिले, शांतता आल्यावर जशी दिवसाच्या शेवटी कमळाची कळी उमलून आपला सुगंध पसरवते तशीच स्थिती झाली.
बभूवतुर् भृशं शान्ते शुद्धे स्पन्दविवर्जिते । गिरौ शरदि निर्वात इव वृष्ट्याभ्रमालिके
ते दोघे अगदी शांत, निर्मळ आणि हलचालीपासून मुक्त झाले, जणू काही शरद ऋतूमध्ये वाऱ्याचा स्पर्श न झालेला, पावसानंतर केवळ ढगांनीच सुशोभित असा डोंगर.
निर्विकल्पसमाधानाज् जहतुर् व्योम्नि संविदम् । यथा कल्पलते कान्ते पूर्णम् ऋत्वन्तरे रसम्
अद्वैत समाधीमध्ये पूर्णपणे तल्लीन झाल्यामुळे, त्यांनी आकाशातील जाणीव सोडून दिली, जशी वसंत ऋतूमध्ये कल्पवेल पूर्ण रस सोडून देते.
अहं जगद् इति भ्रान्तेर् दृश्यस्यादाव् अनुद्भवः । यदा ताभ्याम् अवगतस् स्वात्यन्ताभावनात्मकः
‘मीच हे जग आहे’ ही चुकीची कल्पना जेव्हा पहिल्यापासूनच मनात येत नाही, आणि दोघांनीही आपली खरी ओळख म्हणजे पूर्ण शून्यता आहे हे जाणले,
तदा दृश्यपिशाचो ऽयम् अलम् अस्तङ्गतस् तयोः । असत्त्वाद् एव चास्माकं शशशृङ्गम् इवानघ
तेव्हा त्यांच्या दृष्टीतील हा भास पूर्णपणे नाहीसा होतो; आणि आपल्यासाठी तो जसा सशाच्या शिंगासारखा असत्य आहे, तसाच असतो, हे निर्दोषा.
आदाव् एव हि यन् नास्ति वर्तमाने ऽपि तत् तथा । भातं चाभातम् एवातो मृगतृष्णाम्बुवज् जगत्
जे सुरुवातीला नव्हते, ते आत्ताही नाहीच; जे दिसते, ते खरं तर अजून प्रकट झालेलं नाही, म्हणून हे जग मृगजळातल्या पाण्यासारखंच आहे.
स्वभावः केवलश् शान्तस् स्त्रीद्वयं तद् बभूव ह । चन्द्रार्कादिपदार्थौघदूरमुक्तम् इवाम्बरम्
त्यांचा स्वभाव अगदी शांत झाला; त्या दोन स्त्रिया जणू चंद्र, सूर्य आणि इतर सर्व वस्तूंपासून दूर, आकाशासारख्या मुक्त झाल्या.
तेनैव ज्ञानदेहेन ततार ज्ञप्तिदेवता । मानुषी त्व् इतरेणाशु ज्ञानाज्ञानानुरूपिणा
ती समजूतदार देवी ज्ञानाच्या देहानेच पुढे गेली; आणि दुसरी स्त्री, तिच्या स्वतःच्या देहाने, ज्ञान आणि अज्ञानानुसार लगेचच पुढे गेली.
गेहान्तर् एव प्रादेशमात्रम् आरुह्य वै दिवः । बभूवतुश् चिदाकाशरूपिण्यौ व्योमगाकृती
घराच्या आत, हातभर जागेवर चढून, त्या दोघीही चैतन्याच्या आकाशासारख्या, आकाशात विहरणाऱ्यांसारख्या रूपात झाल्या.
अथ ते ललने लीलालाने ललितलोचने । स्वभावाच् चेत्यसंवित्तेर् नभो दूरम् इवागते
मग हसतखेळत, खेळाची गोडी असलेल्या, सुंदर डोळ्यांच्या तू, मनाच्या स्वभावामुळे, जणू आकाश खूप दूर आहे असं वाटलं आणि तिथे पोहोचल्यासारखं भासलं.
तत्रस्थे एकचिद्वृत्त्या पुप्लुवाते नभस्तलम् । कोटियोजनविस्तीर्णं दूराद् दूरतरान्तरम्
तिथे उभी राहून, एकाग्र मनाने, तू आकाशाच्या विशाल पोकळीत उडी मारलीस, ती जागा कोट्यवधी योजनांनी पसरलेली, आणि अजूनही पुढे, अधिक दूरवर गेलीस.
दृश्यानुसन्धाननिजस्वभावाद् आकाशदेहे अपि ते मिथो ऽत्र । परस्पराकारविलोकनेन बभूवतुस् स्नेहपरे वयस्ये
दृश्यांचा शोध घेण्याच्या स्वभावामुळे, आकाशमय देह असूनही, त्यांनी एकमेकांचे रूप पाहून, परस्परांमध्ये प्रेमभाव वाढवला आणि दोघेही जिव्हाळ्याचे सख्य झाले.
दूराद् दूरं समाप्लुत्य शनैर् उच्चपदं गते । हस्ते हस्तं समासज्य यान्त्यौ ददृशतुर् नभः
दूरवरून आणखी दूर उडी मारून, एक जण हळूहळू उंच स्थानी जात असताना, हातात हात घेऊन त्या दोघींनी पुढे चालत आकाशाचं दर्शन घेतलं.
एकार्णवम् इवोच्छूनं गम्भीरं निर्मलान्तरम् । कोमलं कोमलमरुदसङ्गसुखभोगदम्
ते दृश्य एक मोठ्या अथांग समुद्रासारखे वाटत होते, खोल, आतून नितळ, आणि मऊ वाऱ्याच्या स्पर्शाने सुखद आनंद देणारे होते.
आह्लादकम् अलं सौम्यं शून्यताम्भोनिमज्जनात् । अत्यन्तशुद्धगम्भीरं प्रसन्नम् इव सज्जनम्
शून्यतेच्या पाण्यात बुडाल्यासारखे, ते अत्यंत आनंददायक, शांत, पूर्णपणे शुद्ध आणि खोल होते, जणू काही सज्जन माणसासारखे निर्मळ होते.
शृङ्गस्थनिर्मलाम्भोदपीनोदरसुधालये । विशश्रमतुर् आशासु पूर्णचन्द्रोदरामले
शिखरांवर स्वच्छ पाणी साठलेले जिथे होते, तिथे पूर्ण चंद्रासारख्या निर्मळतेच्या निवासात, त्यांनी आपल्या आशा पूर्ण झाल्याने विश्रांती घेतली.
सिद्धगन्धर्वमन्दारमालामोदमनोहरे । चन्द्रमण्डलनिष्क्रान्ते रेमाते मधुरानिले
सिद्ध आणि गंधर्वांच्या हारांचा सुगंध असलेल्या, चंद्रमंडळातून आलेल्या गोड वाऱ्यात, ते आनंदाने रमले.
सस्नतुर् भूरि घर्मान्ते तडिद्रक्ताब्जसङ्कुले । सरसीव जलापूरमन्थरे मेघजालके
ती दोघं प्रचंड उन्हाच्या शेवटी, लाल कमळांनी आणि संथ वाहणाऱ्या पाण्याने भरलेल्या सरोवरात अंघोळ करू लागली, जणू काही ढगांच्या पडद्याखालीच.
भूतलोद्यन्महाशैलमृनालाङ्कुरकोटिषु । दिक्षु बभ्रमतुर् भूरि भ्रमर्यौ सरसीष्व् इव
पृथ्वीवरील बागांत, डोंगरांच्या शिखरांवर आणि असंख्य कमळांच्या दांड्यांमध्ये, त्या दोघी सर्व दिशांना भटकत होत्या, जणू काही तळ्यातील मधमाशा फिरतात तशा.
धारागृहधिया धीरगङ्गानिर्झरधारिणि । ववतुर् वातविक्षुब्धमेघमण्डलमण्डपे
त्यांच्या मनात धारा आणि झऱ्यांचे विचार असताना, त्या दोघींनी वाऱ्याने हलणाऱ्या ढगांच्या गडद गाभ्यात आणि गंगा नदीच्या धबधब्यांच्या सावलीत आनंद घेतला.
ततो मधुरकामिन्यौ विश्राम्यन्त्यौ स्वशक्तितः । शून्ये ददृशतुर् व्योम महासंरम्भमन्थरम्
मग त्या मधुर प्रियकर-प्रेयसी, स्वतःच्या श्रमातून विश्रांती घेत, त्या दोघींनी त्या विशाल, शांत आणि रिकाम्या आकाशाकडे पाहिलं.
अदृष्टपूर्वम् अन्योऽन्यम् अन्यसङ्कटकोटरम् । आपूर्यमाणम् आशून्यं जगत्कोटिशतैर् अपि
त्यांनी एकमेकांचे असे खोल कप्पे पाहिले, जे पूर्वी कधीच दिसले नव्हते; हे कप्पे कितीही जगांनी भरले तरीही रिकामे होत नव्हते.
उपर्य् उपर्य् उपर्य् उच्चैर् अन्यैर् अन्यैर् वृतं पृथक् । विचित्रावरणाकारैर् भूताभ्रांशुविमानकैः
वरवर, पुन्हा पुन्हा, वेगवेगळ्या थरांनी वेगवेगळ्या रूपांनी झाकलेले होते—कधी तत्त्वांची विचित्र आवरणे, कधी ढग, तर कधी दिव्य विमानांनी.
परितः पूरितव्योम्नां मेर्वादिकुलभूभृताम् । पद्मरागतटोद्द्योतैः कल्पज्वालोदरोपमम्
सर्व बाजूंनी मेरू आणि इतर पर्वतांच्या शिखरांनी आकाश भरले होते; त्या शिखरांवर कमळमण्यांच्या तेजाने झळाळत, जणू काही कल्पज्वाळेच्या आतल्या भागासारखे दिसत होते.
मुक्ताशिखरभापूरैर् हिमवत्सानुसुन्दरम् । काञ्चनाद्रिस्थलार्चिर्भिः काञ्चनस्थलभासुरम्
मुक्तेच्या शिखरांच्या प्रकाशाने हिमालयाच्या उतारांचे सौंदर्य खुलले होते; सोन्याच्या पर्वतांच्या पठारांवरची प्रभा साऱ्या सोन्याच्या भूमीला उजळून टाकत होती.
महामरकताभाभिश् शाद्वलस्थलनीलिम । द्रष्टुर् दृष्टिक्षयासत्यजातध्वान्तोत्थकालिम
मोठ्या पाचूच्या तेजाने आणि हिरव्या गवताळ माळांच्या रंगाने ते उजळले आहे; पण पाहणाऱ्याच्या नजरेतून सत्य हरवले की, तिथे अंधार दाटतो.
पारिजातलतालोलविमानगणकेतनम् । बोधमञ्जरिताकारम् इव वैडूर्यभूतलम्
पारिजाताच्या वेलींनी आणि दिव्य विमानांनी सजलेले, त्या भूमीवर वैडूर्याचा निळसर झगमगाट आहे, जणू काही ज्ञानाच्या फुलांनी ते फुलले आहे.
मनोवेगमहासिद्धजितवातगमागमम् । विमानगृहदेवस्त्रीगीतवाद्यरवाकुलम्
मनाच्या वेगाने आणि महान सिद्धांच्या शक्तीने तिथे ये-जा होते; विमानांमध्ये देवस्त्रिया गातात, वाद्यांचे सूर घुमतात आणि सर्वत्र संगीताचा गूंज भरलेला आहे.
त्रैलोक्यचरभूतौघसञ्चारविरलान्तरम् । अन्योऽन्यादृष्टसञ्चारसुरासुरकुलाकुलम्
ती जागा तीनही लोकांतील जीवांच्या वावराने क्वचितच व्यापली जाते; देव आणि दैत्य यांच्या कुळांनी ती गजबजलेली असून, एकमेकांना न दिसता ते सर्वत्र संचार करतात.