पुरमण्डलदैत्याग्निसुरनागविवस्वताम् । निकुरुम्बं दधद् व्योम्नि मषकानाम् इवोच्चयम्
आकाशात नगरांचे, राक्षसांचे, अग्नीचे, देवांचे, सर्पांचे आणि सूर्याचे मोठाले समूह जणू काही माशांचा थवा एकत्र जमावा तसे वाहून नेत असतो.
नश्यन् नगवराभोगभागैर् भग्नसुरालयैः । आवर्तघर्घरारावैर् जलम् ऊर्ध्वम् अधो ऽनलम्
मोठ्या पर्वतांचे तुकडे, नष्ट झालेली देवांची वस्ती आणि भयंकर भोवऱ्यांचा गडगडाट यामुळं पाणी वर उडतं आणि अग्नी खाली जातो.
कुर्वज् जलाद्रिनिष्पेषैर् दिक्पालपुरकुट्टनम् । निपतद्देवदैत्येन्द्रसिद्धगन्धर्वपत्तनम्
पाणी आणि पर्वत यांच्या धडकेत दिशांच्या रक्षकांच्या नगरांच्या भिंती तुटतात आणि देव, राक्षस, सिद्ध, गंधर्व यांच्या नगरी खाली कोसळतात.
कुट्टनं पर्वतादीनां प्रशान्ताङ्गाररूपिणाम् । वातैẖ कुर्वत् पदार्थानाम् आसारं रजसाम् इव
शांत झालेल्या कोळशासारख्या पर्वतांची आणि इतर वस्तूंची धडधड वाऱ्यामुळे होते, आणि जणू धुळीचा पाऊस पडावा तशी कणांची सर येते.
पुराण्य् अमरदैत्यानां भ्रमद्भित्तीनि शातयत् । रत्नैẖ खनखनायन्ति पयांसीव पयस्वताम्
पूर्वी देव आणि दैत्य यांच्या जुन्या भिंती तुटून पडल्या, रत्नांनी त्या भेदल्या, जणू श्रीमंतांच्या पाण्यात पाणी मिसळल्यासारखे.
पूर्णाम्बरं परिपतल्लोकसप्तकमन्दिरैः । चक्रावृत्त्या भ्रमद्रूपैर् अपरैस् सागरैर् इव
संपूर्ण आकाशात सातही लोकांचे महाल खाली पडताना, गोलाकार फिरताना विखुरले गेले, जणू समुद्रासारखे दिसत होते.
हेमस्फटिकवैडूर्यससारमणिमन्दिरैः । दिवḫ पतद्भिर् आकीर्णम् उद्यज्झणझणस्वनैः
सोनं, स्फटिक, वैडूर्य आणि इतर मौल्यवान रत्नांचे महाल आकाशातून पडताना, त्यांच्या पडण्याचा झणझणाट सर्वत्र पसरला.
उत्पेतुर् धूमभस्माब्दाḫ पेतुर् धारापुरोत्कराः । उन्ममज्जुस् तरङ्गौघा ममज्जुर् भूतलाद्रयः
धूर आणि राखेचे ढग वर उठले, पाण्याच्या धारांचा मोठा प्रवाह खाली पडला, लाटा उसळल्या आणि पृथ्वीवरून डोंगर वर आले.
आवर्तघर्घरारावा मिथोविदलनोद्यताः । जुघूर्णुर् अर्णवाẖ कीर्णाḫ पर्णवत्प्रौढपर्वताः
गरगर आवाज करत समुद्रांच्या लाटा एकमेकांना फोडायला उसळल्या, त्या मोठ्या पर्वतांनी भरलेल्या होत्या, जणू काही पानांसारखे मोठे पर्वत त्यात विखुरले होते.
क्रन्दच्छिष्टामरगणं दलत्सज्जीवभूतकम् । भ्रमत्केतुशतोत्पातं दुष्प्रेक्षम् अभवज् जगत्
सृष्टी भीषण झाली, देवांचे ओरडणारे अवशेष, जीवांची नासधूस आणि शेकडो फिरणारे जळते धूमकेतू यांनी ती पाहवत नव्हती.
मृतार्धमृतया भूतसन्तत्यानिललोलया । अभून् नीरन्ध्रम् आकाशं जीर्णपर्णसवर्णया
अर्धे मृत, अर्धे जिवंत अशा जीवांच्या गतीने वाऱ्याने भरलेले आकाश, जणू कोमेजलेल्या पानांच्या ढिगासारखे, एकही जागा मोकळी नव्हती.
जगद् आसीत् पतच्छृङ्गस्थूलधारौघनिर्भरम् । भ्रश्यद्बृहद्गिरिपुरव्रातपूर्णसरिच्छतम्
पडणाऱ्या पर्वतांच्या शिखरांवरून वाहणाऱ्या पाण्याच्या धारा आणि कोसळणाऱ्या मोठ्या पर्वतांच्या नगरांनी भरलेल्या नद्यांनी संपूर्ण जग व्यापले होते.
शाम्यच्छमशमाशब्दशतसङ्गिहुताशनम् । चलाब्धिवलनादोलालोलशैलसरित्तटम्
शांत होणाऱ्या आणि न संपणाऱ्या नाशाच्या असंख्य आवाजांनी एकत्रित झालेली ज्वाळा धगधगत होती, आणि हालचाल करणाऱ्या समुद्राच्या लाटांनी डोंगर आणि नद्यांचे काठ थरथरत होते.
तृणराशिसरिन्न्यायमिश्रद्वीपार्णवोत्करम् । अत्यन्तदूरदिग्व्योमक्षणज्वालामहावनम्
गवताच्या राशीसारखे बेटं आणि समुद्र एकमेकांत मिसळले होते, आणि अत्यंत दूरच्या दिशांमध्ये क्षणभर मोठ्या ज्वाळांचा जंगल पेटून उठला.
वर्षशाम्यद्धुताशोत्थभस्मामोदपतत्सुरम् । भूतपूर्वजगद्भूतं परिविस्मृतसर्गकम्
पावसामुळे शांत झालेल्या ज्वाळांच्या राखेचा सुगंध लागलेली देवतांची शरीरं खाली पडली; पूर्वी जसं जग होतं, तसं ते स्वतःचं निर्मिती विसरल्यासारखं झालं.
निरर्गलोल्लसन्नादं सार्गलोपशमक्रमम् । सर्गलोभोल्लसच्छेषं वर्गलोकविवर्जितम्
कोणतीही अडथळा न येणारा मोठा गोंगाट उठला, आणि हळूहळू इतर सर्व आवाज थांबले; शेवटी केवळ सृष्टीच्या उरलेल्या इच्छेचा मागमूस राहिला, आणि सर्व लोकलोक रिकामे झाले.
अनारतविपर्यासकारिमारुतनिर्धुतम् । बीजराशिम् इवाजस्रं पूयमानं पुनḫ पुनः
जसा एक बीयांचा ढिग वारंवार फसवणाऱ्या वाऱ्याने उडवला जातो, तसा तो सारखा पुन्हा पुन्हा हलवला जातो.
उल्मुकान्योऽन्यनिष्पेषवह्नि चूर्णसुवर्णजैः । रजोभिर् विवृतैर् हेमकुट्टिमाकाशकोटरम्
जणू काही निखारे, घर्षणाने निर्माण झालेले अग्नीचे कण किंवा सोन्याच्या पूडीतले कण, तसे त्या सोन्याच्या महालाच्या आकाशात धुळीचे कण भरून राहतात.
भूमण्डलबृहत्खण्डैर् भ्रष्टैस् सद्वीपसागरैः । पूर्णसप्तमपातालं लुठत्पातालमण्डलैः
जगाच्या मोठ्या तुकड्यांसह, त्यातील द्वीप आणि समुद्र खाली पडलेले आणि सातही पाताळांचे मंडळ इकडून तिकडे फिरत आहेत.
आसप्तमसुतालान्तम् आमहीतलपर्वतम् । आव्योमैकार्णवीभूतं पूर्णं प्रलयवायुभिः
सातव्या पाताळापर्यंत, पृथ्वीवरील पर्वतांसह आणि आकाश एक मोठे समुद्र झाले आहे, हे सर्व प्रलयाच्या वाऱ्यांनी भरून गेले आहे.
एकार्णवो ऽथ ववृधे शनैश् शीघ्रं सरिच्छतैः । भुवने जडकल्लोलैẖ कोपो मूर्खाशये यथा
मग एकट्या समुद्राने हळूहळू, पण शेकडो नद्यांनी भराभर वाढ घेतली. त्याच्या जड लाटा जगभर पसरल्या, जसा मूर्खाच्या मनात राग उसळतो.
मुसुलोपमया पूर्वं ततस् स्तम्भनिभाङ्गया । ततस् तालद्रुमाकारधारयासारसारया
सुरुवातीला त्या पुराचा जोर मुसळासारखा होता, मग तो खांबांसारखा भासला, आणि पुढे तो ताडाच्या झाडाच्या खोडांसारख्या लोंढ्यांनी वाहू लागला.
ततो नदीप्रवाहोग्रजलपातैकपातया । सप्तद्वीपमहीपीठसममेदुरमेघया
नंतर, नद्यांच्या प्रचंड प्रवाहांनी एकाच वेळी ओघळणाऱ्या पाण्याचा जोर वाढला, आणि जणू पृथ्वीच्या सात बेटांइतके दाट मेघ आकाशात जमले.
वह्निर् विदाहकृद् वृष्ट्या शमम् अभ्याययौ तथा । शास्त्रसज्जनसद्दृष्ट्या मौर्ख्यम् आपत्प्रदं यथा
जसा विध्वंस करणारा अग्नी पावसाने शांत होतो, तसाच संकट आणणारा मूर्खपणा शास्त्र आणि सज्जनांच्या दृष्टिकोनाने निवळतो.
ऊर्ध्वाधरस्थपरिवृत्तपदार्थजातम् अन्तẖक्वणत्खनखनायितशैलमज्जम् । ब्रह्माण्डकोटरम् अभूद् विधुरं कुबाललीलाविलोलम् इव बिल्वफलं विशुष्कम्
संपूर्ण ब्रह्मांडाचा कोष ओसाड झाला, त्याचे वरचेखाली भाग उलटसुलट फिरले, पडणाऱ्या पर्वतांच्या धडधडणाऱ्या आवाजांनी भरून गेला — जणू एखाद्या मुलाच्या खेळात फेकलेले, आतून कोरडे व सुकलेले बेलफळच.
वातवर्षहिमोत्पातघातभग्ने धरातले । जलवेगो ऽगमद् वृद्धिं कलाव् इव महीपतिः
वादळ, पाऊस, गारपीट आणि संकटांनी फोडलेल्या पृथ्वीवर पाण्याचा प्रवाह वाढतच गेला, जसा संकटकाळात राजाची सत्ता वाढते.
गङ्गाप्रवाहप्रतिमधारापातविवर्धितैः । सरित्सहस्रैस् सहसा मेरुमन्दरसुन्दरैः
गंगेच्या प्रवाहासारख्या वाढणाऱ्या धारेमुळे हजारो नद्या अचानक मेरू आणि मंदार पर्वतांना सुंदर बनवत वाहू लागल्या.
आदित्यपथसम्प्राप्तकन्दरो जडमन्थरः । एकार्णवस् समुच्छून आसीन् मूर्ख इवेश्वरः
सूर्याच्या मार्गापर्यंत पोहोचणाऱ्या गुंफांमध्ये एकच मोठा, जड आणि सुस्त समुद्र पसरला होता — जणू एखादा मूर्ख, स्थिर आणि फुगलेला स्वामीच.
विपुलावर्तवृत्त्यान्तर् विवृताद्रितरत्तृणः । स्फुरत्तुङ्गतरङ्गाग्रनिगीर्णादित्यमण्डलः
त्या प्रचंड वावटळीच्या गराड्यात डोंगर आणि गवत वाहून गेले; उसळणाऱ्या लाटांच्या शिखरांनी सूर्याचं गोलही गिळून टाकलं.
मेरुमन्दरकैलासविन्ध्यसह्यजलेचरः । चलितावनिपङ्कान्तर्लीनव्यालमृणालकः
त्या पाण्याने मेरू, मंदार, कैलास, विंध्य, सह्य हे डोंगरही झाकले; जंगलं उन्मळून पडली आणि साप चिखलात लपून गेले.