घनशात्कृतबाष्पाभ्रैẖ कल्पाभ्रैर् अपि मेदुरैः । अन्धीकृतार्कजालांशुतमोनिबिडमन्थरम्
गडद वाफेचे ढग आणि अगदी घनदाट, इच्छा पूर्ण करणारे मेघ यांनी सूर्यकिरणं अंधारली आहेत आणि आकाश जड, काळोखानं भरून गेलं आहे.
विशीर्णवसुधापीठखण्डखण्डैर् गलत्तटैः । उह्यमानैर् लुठच्छैलपत्तनैस् सङ्कटार्णवम्
फुटलेल्या पृथ्वीच्या तुकड्यांनी आणि गळणाऱ्या काठांनी, तसेच वाहणाऱ्या, लोळणाऱ्या पर्वतशिखरांनी, समुद्र अतिशय धोकादायक आणि पार करता न येणारा झाला आहे.
ऊर्म्यद्र्युन्नयनच्छिन्नघनैर् घर्घरमारुतैः । समुद्रघोषैर् गम्भीरनिर्घातैर् भग्नदिक्तटम्
गडगडणाऱ्या वाऱ्यांनी दाट ढग फोडून टाकले, समुद्रासारखा मोठा आवाज उठला, आणि खोल, गडगडणाऱ्या गडगडाटाने दिशांच्या कडा मोडून गेल्या.
ब्रह्माण्डकुड्यक्रोडाग्रकुट्टकैẖ कटुटाङ्कृतैः । कल्पाभ्रविकटास्फोटैर् घट्टितैकार्णवारटि
त्या प्रचंड वाऱ्यांच्या झटक्यांनी जणू ब्रह्मांडाच्या कवचाच्या कडेला जोरदार धडक दिल्यासारखे झाले, आणि प्रलयाच्या काळातील भीषण ढगांच्या फुटण्याने एकमेव समुद्र ढवळून निघाला.
स्वर्गपातालभूलोकखण्डखण्डैर् विमिश्रितैः । यथास्वभावं तिष्ठद्भिर् मरुद्भुग्नैर् वृताम्बरम्
स्वर्ग, पाताळ आणि पृथ्वीचे तुकडे एकमेकांत मिसळलेले, प्रत्येक आपापल्या स्वरूपात राहिलेले, आणि वाकलेल्या, वळलेल्या वाऱ्यांनी आकाश पूर्णपणे व्यापलेले होते.
मृतार्धमृतदग्धार्धदग्धाङ्गैर् देवदानवैः । अन्योऽन्यदर्शनाद् वातवेल्लितैर् भ्रमितायुधम्
देव आणि दानव अर्धे मृत, अर्धे जळालेले, काहींचे अवयव जळून गेलेले, काहींचे तुटलेले, त्यांची शस्त्रे वाऱ्याच्या झटक्याने फिरत होती, आणि ते एकमेकांना पाहूही शकत नव्हते.
कल्पान्तपवनोद्भ्रान्तैर् लोकान्तरजरत्तृणैः । आरब्धार्जुनवाताख्यस्तम्भम् उद्धूमभस्मभिः
कल्पाच्या शेवटी उठलेल्या वादळाने इतर लोकांच्या वाळलेल्या गवताचे तुकडे इकडून तिकडे उडत होते, आणि अर्जुन नावाच्या वाऱ्याने सुरू झालेल्या धुराचे व राखेचे मोठाले लोट उठत होते.
उह्यमानशिलाजालप्रहारविलुठत्तटैः । पतल्लोकान्तरैस् तारटुष्कारकटुटाङ्कृतम्
दगड आणि मोठमोठ्या शिळा वाऱ्याने इकडून तिकडे फेकल्या जात होत्या, त्यांच्या धडकेत काठ फाटत होते, आणि ताऱ्यांचे तुकडे विखुरले जाऊन, इतर लोकांचे प्रदेश पडून, सगळीकडे भीती आणि कठोरपणा पसरला होता.
वातोद्व्यूढगिरिव्रातगुहाभाङ्कारभासुरम् । पतद्भिर् विहितावर्तं लोकपालपुरीपुरैः
वाऱ्याने एकत्र केलेल्या पर्वतांच्या गुहा भयानक प्रकाशाने उजळून निघाल्या होत्या, आणि लोकपालांच्या नगरे पडत असल्याने मोठमोठे वावटळ तयार होत होते.
कृतकर्कशनिर्ह्रादैर् असुरैर् इव मारुतैः । उह्यमानवनव्यूहप्रोतवातायनैर् वृतम्
त्या वाऱ्यांनी जणू काही असुरांसारखे कठोर आणि भीषण आवाज निर्माण केले होते, आणि वाऱ्याच्या झटक्याने वनांचे झाडे उपटून, आकाशमार्ग अडवले गेले होते.
पुरमण्डलदैत्याग्निसुरनागविवस्वताम् । निकुरुम्बं दधद् व्योम्नि मषकानाम् इवोच्चयम्
आकाशात नगरांचे, राक्षसांचे, अग्नीचे, देवांचे, सर्पांचे आणि सूर्याचे मोठाले समूह जणू काही माशांचा थवा एकत्र जमावा तसे वाहून नेत असतो.
नश्यन् नगवराभोगभागैर् भग्नसुरालयैः । आवर्तघर्घरारावैर् जलम् ऊर्ध्वम् अधो ऽनलम्
मोठ्या पर्वतांचे तुकडे, नष्ट झालेली देवांची वस्ती आणि भयंकर भोवऱ्यांचा गडगडाट यामुळं पाणी वर उडतं आणि अग्नी खाली जातो.
कुर्वज् जलाद्रिनिष्पेषैर् दिक्पालपुरकुट्टनम् । निपतद्देवदैत्येन्द्रसिद्धगन्धर्वपत्तनम्
पाणी आणि पर्वत यांच्या धडकेत दिशांच्या रक्षकांच्या नगरांच्या भिंती तुटतात आणि देव, राक्षस, सिद्ध, गंधर्व यांच्या नगरी खाली कोसळतात.
कुट्टनं पर्वतादीनां प्रशान्ताङ्गाररूपिणाम् । वातैẖ कुर्वत् पदार्थानाम् आसारं रजसाम् इव
शांत झालेल्या कोळशासारख्या पर्वतांची आणि इतर वस्तूंची धडधड वाऱ्यामुळे होते, आणि जणू धुळीचा पाऊस पडावा तशी कणांची सर येते.
पुराण्य् अमरदैत्यानां भ्रमद्भित्तीनि शातयत् । रत्नैẖ खनखनायन्ति पयांसीव पयस्वताम्
पूर्वी देव आणि दैत्य यांच्या जुन्या भिंती तुटून पडल्या, रत्नांनी त्या भेदल्या, जणू श्रीमंतांच्या पाण्यात पाणी मिसळल्यासारखे.
पूर्णाम्बरं परिपतल्लोकसप्तकमन्दिरैः । चक्रावृत्त्या भ्रमद्रूपैर् अपरैस् सागरैर् इव
संपूर्ण आकाशात सातही लोकांचे महाल खाली पडताना, गोलाकार फिरताना विखुरले गेले, जणू समुद्रासारखे दिसत होते.
हेमस्फटिकवैडूर्यससारमणिमन्दिरैः । दिवḫ पतद्भिर् आकीर्णम् उद्यज्झणझणस्वनैः
सोनं, स्फटिक, वैडूर्य आणि इतर मौल्यवान रत्नांचे महाल आकाशातून पडताना, त्यांच्या पडण्याचा झणझणाट सर्वत्र पसरला.
उत्पेतुर् धूमभस्माब्दाḫ पेतुर् धारापुरोत्कराः । उन्ममज्जुस् तरङ्गौघा ममज्जुर् भूतलाद्रयः
धूर आणि राखेचे ढग वर उठले, पाण्याच्या धारांचा मोठा प्रवाह खाली पडला, लाटा उसळल्या आणि पृथ्वीवरून डोंगर वर आले.
आवर्तघर्घरारावा मिथोविदलनोद्यताः । जुघूर्णुर् अर्णवाẖ कीर्णाḫ पर्णवत्प्रौढपर्वताः
गरगर आवाज करत समुद्रांच्या लाटा एकमेकांना फोडायला उसळल्या, त्या मोठ्या पर्वतांनी भरलेल्या होत्या, जणू काही पानांसारखे मोठे पर्वत त्यात विखुरले होते.
क्रन्दच्छिष्टामरगणं दलत्सज्जीवभूतकम् । भ्रमत्केतुशतोत्पातं दुष्प्रेक्षम् अभवज् जगत्
सृष्टी भीषण झाली, देवांचे ओरडणारे अवशेष, जीवांची नासधूस आणि शेकडो फिरणारे जळते धूमकेतू यांनी ती पाहवत नव्हती.
मृतार्धमृतया भूतसन्तत्यानिललोलया । अभून् नीरन्ध्रम् आकाशं जीर्णपर्णसवर्णया
अर्धे मृत, अर्धे जिवंत अशा जीवांच्या गतीने वाऱ्याने भरलेले आकाश, जणू कोमेजलेल्या पानांच्या ढिगासारखे, एकही जागा मोकळी नव्हती.
जगद् आसीत् पतच्छृङ्गस्थूलधारौघनिर्भरम् । भ्रश्यद्बृहद्गिरिपुरव्रातपूर्णसरिच्छतम्
पडणाऱ्या पर्वतांच्या शिखरांवरून वाहणाऱ्या पाण्याच्या धारा आणि कोसळणाऱ्या मोठ्या पर्वतांच्या नगरांनी भरलेल्या नद्यांनी संपूर्ण जग व्यापले होते.
शाम्यच्छमशमाशब्दशतसङ्गिहुताशनम् । चलाब्धिवलनादोलालोलशैलसरित्तटम्
शांत होणाऱ्या आणि न संपणाऱ्या नाशाच्या असंख्य आवाजांनी एकत्रित झालेली ज्वाळा धगधगत होती, आणि हालचाल करणाऱ्या समुद्राच्या लाटांनी डोंगर आणि नद्यांचे काठ थरथरत होते.
तृणराशिसरिन्न्यायमिश्रद्वीपार्णवोत्करम् । अत्यन्तदूरदिग्व्योमक्षणज्वालामहावनम्
गवताच्या राशीसारखे बेटं आणि समुद्र एकमेकांत मिसळले होते, आणि अत्यंत दूरच्या दिशांमध्ये क्षणभर मोठ्या ज्वाळांचा जंगल पेटून उठला.
वर्षशाम्यद्धुताशोत्थभस्मामोदपतत्सुरम् । भूतपूर्वजगद्भूतं परिविस्मृतसर्गकम्
पावसामुळे शांत झालेल्या ज्वाळांच्या राखेचा सुगंध लागलेली देवतांची शरीरं खाली पडली; पूर्वी जसं जग होतं, तसं ते स्वतःचं निर्मिती विसरल्यासारखं झालं.
निरर्गलोल्लसन्नादं सार्गलोपशमक्रमम् । सर्गलोभोल्लसच्छेषं वर्गलोकविवर्जितम्
कोणतीही अडथळा न येणारा मोठा गोंगाट उठला, आणि हळूहळू इतर सर्व आवाज थांबले; शेवटी केवळ सृष्टीच्या उरलेल्या इच्छेचा मागमूस राहिला, आणि सर्व लोकलोक रिकामे झाले.
अनारतविपर्यासकारिमारुतनिर्धुतम् । बीजराशिम् इवाजस्रं पूयमानं पुनḫ पुनः
जसा एक बीयांचा ढिग वारंवार फसवणाऱ्या वाऱ्याने उडवला जातो, तसा तो सारखा पुन्हा पुन्हा हलवला जातो.
उल्मुकान्योऽन्यनिष्पेषवह्नि चूर्णसुवर्णजैः । रजोभिर् विवृतैर् हेमकुट्टिमाकाशकोटरम्
जणू काही निखारे, घर्षणाने निर्माण झालेले अग्नीचे कण किंवा सोन्याच्या पूडीतले कण, तसे त्या सोन्याच्या महालाच्या आकाशात धुळीचे कण भरून राहतात.
भूमण्डलबृहत्खण्डैर् भ्रष्टैस् सद्वीपसागरैः । पूर्णसप्तमपातालं लुठत्पातालमण्डलैः
जगाच्या मोठ्या तुकड्यांसह, त्यातील द्वीप आणि समुद्र खाली पडलेले आणि सातही पाताळांचे मंडळ इकडून तिकडे फिरत आहेत.
आसप्तमसुतालान्तम् आमहीतलपर्वतम् । आव्योमैकार्णवीभूतं पूर्णं प्रलयवायुभिः
सातव्या पाताळापर्यंत, पृथ्वीवरील पर्वतांसह आणि आकाश एक मोठे समुद्र झाले आहे, हे सर्व प्रलयाच्या वाऱ्यांनी भरून गेले आहे.