उच्छलद्दीर्घझाङ्कारैश् छमच्छममयात्मकैः । तूर्यैर् उन्नमदासारविसारिजयघोषणम्
पाण्याच्या लाटा ओसंडून वाहू लागल्या, आणि त्याच वेळी झांजांच्या किणकिणाटात, लांब शंखांच्या गडगडाटात विजयाचा जयघोष आसमंतात घुमू लागला.
भ्रमद्भस्माभधूम्राभ्रं बृहत्कल्पाभ्रसम्भ्रमम् । बाष्पाभ्रविभ्रमोद्भ्रान्तं शीकरोग्राभ्रवृन्दवत्
राख आणि धुराचे ढग वाऱ्यावर फिरू लागले, जणू काही प्रलयाच्या काळातील मोठ्या ढगांचा गोंधळच निर्माण झाला, आणि जग जणू प्रचंड धुक्याने भरलेल्या तुफानी ढगांसारखे अस्वस्थ झाले.
ब्रह्माण्डभित्तिभाङ्कारभीषणैर् मातरिश्वनः । प्रसरैर् अम्बरोड्डीनदग्धेन्द्रादिपुरोत्करम्
भयानक वाऱ्याच्या झोतांनी जणू विश्वाची भिंतच तुटेल असा धडका दिला, आकाश त्या वाऱ्यांनी भरून गेले आणि इंद्रासह देवतांच्या नगरी जळून उडून गेल्या.
जलानिलानलोल्लासस्फुटत्कोटिशताश्मनाम् । प्रविघट्टनटाङ्कारैर् जडीभूतान्तकश्रुति
पाणी, वारा आणि अग्नी यांच्या प्रचंड उधाणात असंख्य मोठमोठ्या दगडांचा धडाका इतका भीषण होता की, मृत्यूच्याही आवाजाला त्याने जड करून टाकले.
नभस्स्तम्भनिभाबद्धधारानीरन्ध्रवर्षणैः । कर्षणैẖ कल्पवल्लीनां छमच्छमघनध्वनि
आकाशातून जणू ढगांच्या ओघळांनी, असंख्य छिद्रांतून पाऊस पडतो आणि त्या इच्छापूर्ती वेलींना खेचून आणतो, त्यांच्या पानांवर पावसाचा गडगडाट ऐकू येतो.
गङ्गा तरङ्गिका येषां तादृशैस् सरितां गणैः । अभ्रैर् इव नभो भीमैḫ पूर्यमाणाखिलार्णवम्
ज्यांच्या लाटा गंगेच्या लाटांसारख्या आहेत, अशा मोठ्या नद्यांनी भरलेल्या, जणू आकाश ढगांनी गच्च भरून संपूर्ण समुद्रात ओसंडून वाहत आहे.
तापिञ्छपत्त्रवृन्दस्थपुष्पगुच्छसमोपमैः । तपद्भिर् अर्कैर् आलीढपीतकल्पाभ्रमण्डलम्
मोराच्या पिसांसारख्या पानांमध्ये फुलांचे घोस विसावले आहेत, आणि तेजस्वी सूर्य त्या पिवळसर इच्छापूर्ती मेघाच्या पसाऱ्याला जणू चाटून घेत आहेत.
वहद्गिरिसरिद्व्यूढशिखरिद्वीपपत्तनम् । कल्पानिलघनक्षोभकृतपर्वतकुट्टनम्
पर्वत, नद्या, शिखरे, बेटं आणि नगरे वाहत नेत, त्या घनदाट कल्पवाऱ्यांनी पर्वतांच्या शिखरांना हलवून टाकले आहे.
ग्रहतारागणैर् उग्रैर् व्यग्रैर् विग्रहदुर्ग्रहैः । पतद्भिर् द्विगुणालातलतम् आवर्तपातिभिः
उग्र आणि अस्वस्थ ग्रह-ताऱ्यांच्या झुंडी, ज्यांना पकडणं किंवा आवरणं कठीण आहे, त्या जणू ज्वलंत उल्कांसारख्या दोनपट वेगाने फिरत्या प्रवाहात कोसळत आहेत.
अर्णवोत्थजलाद्रीन्द्रसङ्घट्टास्फोटघट्टितम् । महाप्रलयपर्यस्तपर्वतप्रान्तकुट्टितम्
सागरातून उगवणाऱ्या प्रचंड पर्वतांच्या धडकेत आणि महाप्रलयाच्या गोंधळात पर्वतांचे कडे तुटून, किनारे हादरले आहेत.
घनशात्कृतबाष्पाभ्रैẖ कल्पाभ्रैर् अपि मेदुरैः । अन्धीकृतार्कजालांशुतमोनिबिडमन्थरम्
गडद वाफेचे ढग आणि अगदी घनदाट, इच्छा पूर्ण करणारे मेघ यांनी सूर्यकिरणं अंधारली आहेत आणि आकाश जड, काळोखानं भरून गेलं आहे.
विशीर्णवसुधापीठखण्डखण्डैर् गलत्तटैः । उह्यमानैर् लुठच्छैलपत्तनैस् सङ्कटार्णवम्
फुटलेल्या पृथ्वीच्या तुकड्यांनी आणि गळणाऱ्या काठांनी, तसेच वाहणाऱ्या, लोळणाऱ्या पर्वतशिखरांनी, समुद्र अतिशय धोकादायक आणि पार करता न येणारा झाला आहे.
ऊर्म्यद्र्युन्नयनच्छिन्नघनैर् घर्घरमारुतैः । समुद्रघोषैर् गम्भीरनिर्घातैर् भग्नदिक्तटम्
गडगडणाऱ्या वाऱ्यांनी दाट ढग फोडून टाकले, समुद्रासारखा मोठा आवाज उठला, आणि खोल, गडगडणाऱ्या गडगडाटाने दिशांच्या कडा मोडून गेल्या.
ब्रह्माण्डकुड्यक्रोडाग्रकुट्टकैẖ कटुटाङ्कृतैः । कल्पाभ्रविकटास्फोटैर् घट्टितैकार्णवारटि
त्या प्रचंड वाऱ्यांच्या झटक्यांनी जणू ब्रह्मांडाच्या कवचाच्या कडेला जोरदार धडक दिल्यासारखे झाले, आणि प्रलयाच्या काळातील भीषण ढगांच्या फुटण्याने एकमेव समुद्र ढवळून निघाला.
स्वर्गपातालभूलोकखण्डखण्डैर् विमिश्रितैः । यथास्वभावं तिष्ठद्भिर् मरुद्भुग्नैर् वृताम्बरम्
स्वर्ग, पाताळ आणि पृथ्वीचे तुकडे एकमेकांत मिसळलेले, प्रत्येक आपापल्या स्वरूपात राहिलेले, आणि वाकलेल्या, वळलेल्या वाऱ्यांनी आकाश पूर्णपणे व्यापलेले होते.
मृतार्धमृतदग्धार्धदग्धाङ्गैर् देवदानवैः । अन्योऽन्यदर्शनाद् वातवेल्लितैर् भ्रमितायुधम्
देव आणि दानव अर्धे मृत, अर्धे जळालेले, काहींचे अवयव जळून गेलेले, काहींचे तुटलेले, त्यांची शस्त्रे वाऱ्याच्या झटक्याने फिरत होती, आणि ते एकमेकांना पाहूही शकत नव्हते.
कल्पान्तपवनोद्भ्रान्तैर् लोकान्तरजरत्तृणैः । आरब्धार्जुनवाताख्यस्तम्भम् उद्धूमभस्मभिः
कल्पाच्या शेवटी उठलेल्या वादळाने इतर लोकांच्या वाळलेल्या गवताचे तुकडे इकडून तिकडे उडत होते, आणि अर्जुन नावाच्या वाऱ्याने सुरू झालेल्या धुराचे व राखेचे मोठाले लोट उठत होते.
उह्यमानशिलाजालप्रहारविलुठत्तटैः । पतल्लोकान्तरैस् तारटुष्कारकटुटाङ्कृतम्
दगड आणि मोठमोठ्या शिळा वाऱ्याने इकडून तिकडे फेकल्या जात होत्या, त्यांच्या धडकेत काठ फाटत होते, आणि ताऱ्यांचे तुकडे विखुरले जाऊन, इतर लोकांचे प्रदेश पडून, सगळीकडे भीती आणि कठोरपणा पसरला होता.
वातोद्व्यूढगिरिव्रातगुहाभाङ्कारभासुरम् । पतद्भिर् विहितावर्तं लोकपालपुरीपुरैः
वाऱ्याने एकत्र केलेल्या पर्वतांच्या गुहा भयानक प्रकाशाने उजळून निघाल्या होत्या, आणि लोकपालांच्या नगरे पडत असल्याने मोठमोठे वावटळ तयार होत होते.
कृतकर्कशनिर्ह्रादैर् असुरैर् इव मारुतैः । उह्यमानवनव्यूहप्रोतवातायनैर् वृतम्
त्या वाऱ्यांनी जणू काही असुरांसारखे कठोर आणि भीषण आवाज निर्माण केले होते, आणि वाऱ्याच्या झटक्याने वनांचे झाडे उपटून, आकाशमार्ग अडवले गेले होते.
पुरमण्डलदैत्याग्निसुरनागविवस्वताम् । निकुरुम्बं दधद् व्योम्नि मषकानाम् इवोच्चयम्
आकाशात नगरांचे, राक्षसांचे, अग्नीचे, देवांचे, सर्पांचे आणि सूर्याचे मोठाले समूह जणू काही माशांचा थवा एकत्र जमावा तसे वाहून नेत असतो.
नश्यन् नगवराभोगभागैर् भग्नसुरालयैः । आवर्तघर्घरारावैर् जलम् ऊर्ध्वम् अधो ऽनलम्
मोठ्या पर्वतांचे तुकडे, नष्ट झालेली देवांची वस्ती आणि भयंकर भोवऱ्यांचा गडगडाट यामुळं पाणी वर उडतं आणि अग्नी खाली जातो.
कुर्वज् जलाद्रिनिष्पेषैर् दिक्पालपुरकुट्टनम् । निपतद्देवदैत्येन्द्रसिद्धगन्धर्वपत्तनम्
पाणी आणि पर्वत यांच्या धडकेत दिशांच्या रक्षकांच्या नगरांच्या भिंती तुटतात आणि देव, राक्षस, सिद्ध, गंधर्व यांच्या नगरी खाली कोसळतात.
कुट्टनं पर्वतादीनां प्रशान्ताङ्गाररूपिणाम् । वातैẖ कुर्वत् पदार्थानाम् आसारं रजसाम् इव
शांत झालेल्या कोळशासारख्या पर्वतांची आणि इतर वस्तूंची धडधड वाऱ्यामुळे होते, आणि जणू धुळीचा पाऊस पडावा तशी कणांची सर येते.
पुराण्य् अमरदैत्यानां भ्रमद्भित्तीनि शातयत् । रत्नैẖ खनखनायन्ति पयांसीव पयस्वताम्
पूर्वी देव आणि दैत्य यांच्या जुन्या भिंती तुटून पडल्या, रत्नांनी त्या भेदल्या, जणू श्रीमंतांच्या पाण्यात पाणी मिसळल्यासारखे.
पूर्णाम्बरं परिपतल्लोकसप्तकमन्दिरैः । चक्रावृत्त्या भ्रमद्रूपैर् अपरैस् सागरैर् इव
संपूर्ण आकाशात सातही लोकांचे महाल खाली पडताना, गोलाकार फिरताना विखुरले गेले, जणू समुद्रासारखे दिसत होते.
हेमस्फटिकवैडूर्यससारमणिमन्दिरैः । दिवḫ पतद्भिर् आकीर्णम् उद्यज्झणझणस्वनैः
सोनं, स्फटिक, वैडूर्य आणि इतर मौल्यवान रत्नांचे महाल आकाशातून पडताना, त्यांच्या पडण्याचा झणझणाट सर्वत्र पसरला.
उत्पेतुर् धूमभस्माब्दाḫ पेतुर् धारापुरोत्कराः । उन्ममज्जुस् तरङ्गौघा ममज्जुर् भूतलाद्रयः
धूर आणि राखेचे ढग वर उठले, पाण्याच्या धारांचा मोठा प्रवाह खाली पडला, लाटा उसळल्या आणि पृथ्वीवरून डोंगर वर आले.
आवर्तघर्घरारावा मिथोविदलनोद्यताः । जुघूर्णुर् अर्णवाẖ कीर्णाḫ पर्णवत्प्रौढपर्वताः
गरगर आवाज करत समुद्रांच्या लाटा एकमेकांना फोडायला उसळल्या, त्या मोठ्या पर्वतांनी भरलेल्या होत्या, जणू काही पानांसारखे मोठे पर्वत त्यात विखुरले होते.
क्रन्दच्छिष्टामरगणं दलत्सज्जीवभूतकम् । भ्रमत्केतुशतोत्पातं दुष्प्रेक्षम् अभवज् जगत्
सृष्टी भीषण झाली, देवांचे ओरडणारे अवशेष, जीवांची नासधूस आणि शेकडो फिरणारे जळते धूमकेतू यांनी ती पाहवत नव्हती.