एकादर्शे ऽखिलार्काणां प्रतिबिम्बम् इवोत्थितम् । उदभूत् त्रयम् अर्काणाम् अम्बरे दिग्गणाम्बरे
जसं एका आरशात सगळ्या सूर्यांचं प्रतिबिंब उमटतं, तसं आकाशात, दिशांच्या विशाल पोकळीत, तीन सूर्य प्रकटले.
तद् द्वादशपरीमाणं दीप्तं वृन्दं विवस्वताम् । सर्वदिक्कं ददाहोच्चैश् शुष्कं वनम् इवानलः
ते बाराच्या आकाराएवढं तेजस्वी सूर्यांचं झुंड, सगळ्या दिशांना जोरात भाजू लागलं, जसं वणव्यात कोरडं जंगल जळतं.
अथोदभूज् जगत्षण्डशोषणग्रीष्मवासरः । अनग्निर् अग्निदाहो द्राग् अदृश्योल्मुकगुल्मकः
मग असं एक उन्हाळ्याचं दिवस आलं, ज्याने सृष्टीचं अंडं वाळवून टाकलं, ज्यात ना अग्नी होता ना ज्वाळा, पण अचानक अदृश्य उल्कांच्या गटासारखं ते प्रकटलं.
अनग्निनाग्निदाहेन तेन तामरसेक्षण । अङ्गानि दावदग्धानि स्विन्नानीव ममाभवन्
त्या अग्निविना जाळणाऱ्या उष्णतेमुळे, कमळासारख्या डोळ्यांच्या तुज सांगतो, माझं अंग जणू वणव्यात भाजल्यासारखं झिजून घामानं न्हालं.
प्रदेशं तम् अथ त्यक्त्वा दूरम् आरूढवान् अहम् । दृढहस्ततलाघातहतकन्दुकवन् नभः
मग मी तो प्रदेश सोडून खूप दूर गेलो, जणू काही एखाद्या मजबूत हाताने जोरात फेकलेला चेंडू आकाशात उडतो तसा.
अपश्यं गगनस्थो ऽहम् उदितं चण्डतेजसम् । तपन्तं द्वादशादित्यगणं दिक्षु दशस्व् अपि
आकाशात मी बाराही प्रखर तेजाने जळणारे सूर्य उगवतांना पाहिले, जे दहा दिशांना तापवत होते.
बृहद्भडभडारावज्वलद्घनवनाचलम् । महाकहकहाशब्दक्वथत्सप्ताब्धिडम्बरम्
मी विशाल पर्वत आणि दाट जंगलं पाहिली, जी मोठ्या अग्नीप्रमाणे जळत होती, आणि सात समुद्रांचा गडगडाटी आवाजाने आकाश उकळत होतं.
सज्वालोल्मुकनीरन्ध्रलोकान्तरपुरान्तरम् । ज्वालाघनघटाटोपसिन्दूरीकृतपर्वतम्
जगांतील आणि जगांमधील नगरे जळत्या उल्कांनी भरली होती, आणि ज्वाळांच्या ढगांनी पर्वतांचे कडे लालसर झाले होते.
डीयमानमहाङ्गारस्थिरविद्युत्ककुप्तटम् । स्फुरत्कटकटाटोपचटत्पत्तनमण्डलम्
एक मोठा जळता कोळशांचा ढीग, ज्यावर वीज चमकत आहे आणि वर छप्पर पसरले आहे; त्या जागेत सतत कटकट आणि खडखड असा आवाज घुमतो.
विदलद्भूतलोद्भूतधूमदण्डैश् शिलाघनैः । काचस्तम्भसहस्राढ्यभुवनास्थानमण्डपम्
जमिनीवरून उगवलेल्या, धुराचे ताठ ताठ झोत सोडणाऱ्या आणि मोठ्या दगडांनी भरलेल्या, हजारो दगडी खांबांनी उभारलेले एक भव्य मंडप आहे.
क्वथद्भूतमहाभूतताराक्रन्दातिघर्घरम् । लोकपालपुरापातस्फुटच्चटचटोद्भटम्
सृष्टीतील तत्त्वे उकळत असून, ताऱ्यांच्या किंकाळ्यांनी आसमंत दुमदुमला आहे; जिथे लोकपालांची नगरे कोसळतात आणि तिथे सतत तिखट, तडतड आवाज उमटतो.
ताराविशरणोद्गारवृष्टरत्नधरातलम् । सर्वस्थलालयचलद्दह्यमानजनव्रजम्
ताऱ्यांच्या विखुरलेल्या चमकांनी रत्नांचा पाऊस पडतो आणि ती जमीन रत्नांनी न्हालेली आहे; सर्वत्र घरं हलत आहेत आणि माणसांचे झुंड जळत आहेत.
सर्वदिक्कानलप्लोषगणदुर्दर्शदिक्तटम् । उत्तप्ताम्बुभरस्विन्नजलेचरमहार्णवम्
सर्व दिशांनी जळणाऱ्या आगींनी तापलेलं, काठ दिसेनासं झालेलं, उकळत्या पाण्याच्या भाराने घामाघूम झालेलं आणि अस्वस्थ झालेलं एक मोठं समुद्र.
धराधरदरीरन्ध्रभ्रमत्कुण्डलिमण्डलम् । पतत्पर्वतनिष्पिष्टप्लुष्टपत्तनमण्डलम्
पर्वतांच्या दऱ्या आणि भगदाडांतून फिरणाऱ्या वावटळींचं झुंड, पडणाऱ्या पर्वतांनी चिरडून जळून गेलेल्या नगरांचं प्रदेश.
पतत्पचपचाशब्दशब्दिताब्ध्यद्रिकुञ्जकम् । तपत्तापोन्नमद्भूतज्वरितार्णवपर्वतम्
पडणाऱ्या गोष्टींच्या सतत आवाजांनी दुमदुमणाऱ्या डोंगरदऱ्या आणि झाडांच्या गर्दी, तीव्र उष्णतेने तापलेले, तापानं फुगलेले समुद्र आणि पर्वत.
हृदयस्फोटनिस्सारपतद्विद्याधराङ्गनम् । आक्रन्दरोदनश्रान्तद्रवन्निश्शरणामरम्
जिथे हृदय फुटतात आणि विद्याधरांच्या देहाचा पडझड होतो, आक्रोश आणि रडण्याने थकलेले, आसऱ्याशिवाय देवता विरघळून जातात असा प्रदेश.
नागलोकज्वलज्ज्वालापातालोत्तप्तभूतलम् । शुष्कार्णवस्खदापङ्कविवृत्तोग्रजलेचरम्
नागलोकातून उठलेल्या ज्वाळांनी आणि पाताळातून आलेल्या उष्णतेने पृथ्वी भाजून गेली होती. समुद्र कोरडे पडले होते आणि त्यांची जागा चिखलाने भरली होती, जणू ती जागा भयंकर आणि वेगाने पसरलेल्या पाण्यांनी ढवळून निघाली होती.
और्वेणाबिन्धनाभावात् प्रोड्डीयेव सहस्रधा । गतेन शतधोत्थाय गृहीतगगनाङ्गनम्
समुद्राखाली असलेल्या अग्नीला जळण मिळाले नाही म्हणून तो हजारो प्रवाहांमध्ये वर उसळला, शंभर नद्यांसारखा आकाश व्यापत गेला.
अथोदभूज् ज्वलज्ज्वालाकिंशुकांशुकशोभितः । ताण्डवायेव कल्पाग्निस् तरलोल्मुकमाल्यवान्
तेव्हा एक प्रज्वलित ज्वाळा उसळली, जणू किंशुकाच्या लाल फुलांसारख्या रेशमी वस्त्रांनी सजलेली होती. तिच्या गळ्यात उल्कांच्या माळा होत्या आणि ती प्रलयाच्या अग्नीप्रमाणे तांडव करत होती.
तारं पटपटाटोपी रटद्भट इवोद्भटः । ज्वालोद्भुजो धूम्रकचो जगज्जीर्णकुटीनटः
ती ज्वाळा जोरात पटापट आवाज करत वर उसळली, जणू एखादा भयंकर वीर गर्जना करत आहे. तिचे केस धुरासारखे फडकत होते आणि ती या जगाच्या जीर्ण झोपड्या जाळत होती.
जज्वलुर् वनजालानि पुराणि नगराणि च । मण्डलद्वीपदुर्गाणि जङ्गलानि स्थलानि च
जंगलं, प्राचीन नगरं, किल्ले असलेली बेटं, रानावनं आणि माळ सगळीकडे जणू आगीने पेटून उठली होती.
सर्वखानि महाकाशम् आशा दश दिवश् शिरः । श्वभ्रकूपारघट्टाट्टघट्टनोड्डारदिक्तटाः
सर्व खाणी, विशाल आकाश, दहा दिशा, स्वर्गाचं शिर, डोंगरातील गुहा, विहिरी आणि दिशांच्या कडा—हे सगळं हादरलं, तुटलं आणि वाहून गेलं.
शृङ्गाणि सिद्धवृन्दानि गिरयस् सागरार्णवाः । सरस्सरस्यस् सरितो देवासुरनरोरगाः
डोंगरशिखरं, सिद्धांची मंडळी, डोंगर, समुद्र, तळी, नद्या, देव, दैत्य, माणसं आणि सर्प—हे सगळं भस्मसात झालं.
आशाश् शनशनाशब्दैḫ पुरुषैर् अशिवार्चिषाम् । आसन् क्ष्वेडाकुराक्षस्यो ज्वालाजालोज्ज्वलोर्ध्वजाः
दिशा, माणसांच्या सणसणाटाने आणि अशुभ ज्वाळांनी भरून गेल्या, राक्षसांच्या डरकाळ्यांमुळे त्या जणू आगीच्या जाळांनी फडकणाऱ्या ध्वजांसारख्या दिसू लागल्या.
भं भं भम् इति भाङ्कारैर् भीषणैर् भूरिभस्मभिः । ज्वालाश् श्वभ्राद्रिभूमीनां गुहाभ्यḫ परिनिर्ययुः
'भं भं भं' अशा भीषण आवाजांनी आणि मोठ्या प्रमाणात राख उडवत, ज्वाळा पृथ्वीच्या, डोंगरांच्या आणि गुहांच्या कपारीतून बाहेर पडल्या.
ज्वालोदरस्था अरुणास् समस्ता भूतजातयः । स्थलपद्मोदरालीनाम् आजह्रुश् श्रियम् अश्रियः
ज्वाळांच्या पोटात लालसर झालेल्या सर्व जीवांनी, स्वतः गरीब असूनही, जमिनीवरील कमळाच्या गुहेत राहणाऱ्यांची संपत्ती हिसकावली.
सद्योनिस्सृतरक्ताभैस् सिन्दूराम्भोदसुन्दरैः । धग् धग् धग् इति गायद्भिर् ज्वालाजालैर् जगद्गतैः
अचानक बाहेर पडलेल्या, रक्तासारख्या लाल आणि सिंदूराच्या ढगांसारख्या सुंदर ज्वाळांच्या लाटा 'धग धग धग' असा आवाज करत जगभर पसरल्या.
आसीद् रक्तांशुकैẖ कीर्णं सन्ध्याभ्रैर् इव वा नभः । उत्फुल्लकिंशुकवनैर् उड्डीनैर् इव वावृतम्
आकाश लाल किरणांनी भरून गेले होते, जणू संध्याकाळच्या ढगांनी व्यापले आहे, आणि जणू फुललेल्या किंशुकाच्या वनांनी वर उडत आकाश झाकले आहे.
और्वेण वावृता आसन् फुल्लाशोकवना इव । स्थलाब्जवलिता रावविरावा इव चार्णवाः
और्वाच्या ज्वाळांनी सारा प्रदेश वेढला गेला होता, जणू फुललेल्या अशोकाच्या वनांनी तो व्यापला आहे. समुद्र कमळांनी उजळून निघाले होते आणि त्यांच्या गर्जना सर्वत्र घुमत होत्या.
नानावर्णज्वलज्ज्वालाधूमविन्यासबन्धवान् । रूढवान् हिमवान् धातुचित्रसौधतलश्रियम्
हिमालय रंगीबेरंगी जळत्या ज्वाळा आणि धुराच्या रांगांनी सजला होता, जणू त्याच्या खडकांवर खनिजांनी मढवलेली राजवाड्यांची शोभा फुलली आहे.