तैस् तैस् तत्र कथालापैर् इन्दाव् अभ्युदिते तथा । ताव् आसां चक्रतुः कान्तौ दम्पती तु मुहूर्तकम्
चंद्र उजाडू लागला तसा त्या दोघांनी गप्पा आणि गोष्टी करत, थोडा वेळ एकमेकांच्या सहवासात घालवला.
अथोत्थाय ज्वलद्रत्नदीपां काञ्चनकन्दराम् । स्वयं पूर्वोपरचितां गुप्तां विविशतुः प्रियौ
नंतर दोघेही उठून, त्यांनी आधीच तयार केलेली आणि लपवून ठेवलेली, तेजस्वी रत्नांच्या दिव्यांनी उजळलेली, सोन्याची गुहा आत गेले.
नवं ददृशतुस् तत्र तल्पं कुसुमकल्पितम् । परितो व्याप्तम् उत्फुल्लैर् हेमपङ्कजराशिभिः
तिथे त्यांना फुलांनी सजवलेलं एक नवीन पलंग दिसलं, आणि आजुबाजूला फुललेल्या सोन्याच्या कमळांच्या राशी पसरलेल्या होत्या.
मन्दारादिभिर् अन्यैश् च पुष्पैर् म्लानिविवर्जितैः । उच्चकैः पुंप्रमाणेन निर्मितं कुसुमैस् समैः
तो पलंग मंदार आणि इतर ताज्या, न सुकलेल्या फुलांनी सजवलेला होता, आणि माणसाच्या उंचीएवढ्या, सारख्या आकाराच्या फुलांनी उभारलेला होता.
दीर्घेन्दुबिम्बप्रतिमं तुषारस्थलशीतलम् । क्षीरोदजलधाराभं ज्योत्स्नासम्पिण्डपाण्डुरम्
ती चंद्राच्या दीर्घ पूर्णाकृती प्रमाणे दिसत होती, बर्फाळ माळासारखी गार, दूधाच्या समुद्रातील फेसासारखी किंवा चांदण्याच्या प्रकाशासारखी शुभ्र आणि नितळ होती.
प्रतिबिम्बम् अनन्तस्य रत्नभित्ताव् इव स्थितम् । सुगन्धम् उन्नतं कान्तं विशरारुतयोज्झितम्
ती अनंततेचं प्रतिबिंब जणू रत्नजडित भिंतीवर उमटल्यासारखी वाटत होती, सुगंधी, उंच, मनमोहक आणि कुठलाही दोष नसलेली होती.
मिथुनं पुष्पराशौ तत् पपात धवलामले । तस्मिन् समसमाभोगे क्षीरोदे मन्दरो यथा
ते दोघं त्या शुभ्र, स्वच्छ फुलांच्या राशीवर एकत्र विसावले, जणू दूधाच्या समुद्रात मंदार पर्वत विसावल्यासारखे एकमेकांच्या मिठीत गुंतले.
तैस् तैस् ततः प्रणतिपेशलवाग्विलासैस् तत्कालकार्यसुभगैः प्रणयोपचारैः । सत्कान्तयोर् नवनवेन तयोस् सुखेन दीर्घा मुहूर्त इव सा रजनी जगाम
त्यांच्या कोमल शब्दांनी, हळुवार हावभावांनी आणि योग्य वेळी केलेल्या प्रेमळ कृतींनी, त्या दोघांसाठी प्रत्येक क्षण नवे आनंद देणारा वाटला आणि ती रात्र जणू एक अखंड, दीर्घ क्षणासारखी सुखात गेली.
अथ सूर्यांशुरङ्गेण रञ्जिते भुवनोदरे । शिखिध्वजाङ्गना भूयो मदनी कुम्भतां ययौ
सूर्याच्या किरणांनी साऱ्या जगात रंग भरला, तेव्हा शिखिध्वजा ही स्त्री पुन्हा एकदा प्रेमाच्या नशेत हरवली.
एवं महेन्द्रदर्यां ताव् उभौ कुम्भशिखिध्वजौ । स्वयं विवाहिताव् इष्टौ सम्पन्नौ नवदम्पती
म्हणून त्या महान पर्वतावर कुम्भ आणि शिखिध्वज यांनी स्वतःच्या इच्छेने एकमेकांशी विवाह केला आणि दोघेही नवदांपत्य म्हणून पूर्णपणे समाधानी झाले.
विलेसतुर् विचित्रासु प्रत्यहं वनराजिषु । प्रपक्वफलभारासु पुष्पपल्लविनीषु च
ते दोघे दररोज सुंदर वनांत, फुलांनी आणि कोवळ्या पालवीने डवरलेल्या, पिकलेल्या फळांनी लगडलेल्या झाडांमध्ये फिरत असत.
दिवा प्रियतरे मित्रे यामिन्याम् इष्टदम्पती । प्रभादीपाव् इव श्लिष्टौ न वियुक्तौ बभूवतुः
दिवसा ते एकमेकांचे जिवलग मित्र होते आणि रात्री प्रिय पती-पत्नी; जणू प्रकाश आणि दिवा एकत्र असावेत तसे, ते कधीच वेगळे झाले नाहीत.
रेमाते वनकुञ्जेषु गुहासु च महीभृताम् । तमालसालषण्डेषु मन्दारगहनेषु च
ते दोघं वनातील सुंदर झाडीत, डोंगराच्या गुंफांमध्ये, तमाळ आणि साळाच्या दाट बनात, तसेच मंदाराच्या गर्द झाडीत आनंदाने रमले.
सह्यदर्दुरकैलासमहेन्द्रमलयेषु च । गन्धमादनविन्ध्याद्रिलोकालोकतटेषु च
ते सह्याद्री, दर्दुर, कैलास, महेंद्र आणि मलय या पर्वतांवर, तसेच गंधमादन, विंध्य आणि लोकालोक या डोंगरांच्या उतारांवर भटकत होते.
दिनैस् त्रिभिस् त्रिभिर् गत्वा निद्रां गतवति प्रिये । चूडाला राजकार्याणि कृत्वा स्वान्य् आययौ पुनः
तीन दिवस गेले आणि प्रियकर झोपला असता, चूडाळा आपली राजकारणी कामं आटोपून पुन्हा परत आली.
तौ दिवा सुहृदौ रात्रौ दम्पती कुम्भभूमिपौ । नानाकुसुमसंवीतौ तस्थतुर् मुदितौ मिथः
दिवसा ते दोघं मित्रासारखे, रात्री पती-पत्नी म्हणून—कुंभ आणि राजा—नानाविध फुलांनी सजलेले, एकमेकांच्या संगतीत आनंदाने उभे होते.
मासम् एकं महेन्द्राद्रिसानौ सरलसङ्कुले । रत्नकुड्ये गुहागेहे पूजितौ सुरकिन्नरैः
एका महिन्यासाठी, महेंद्र पर्वताच्या उतारावर, जिथे सरळ झाडांची दाटी आहे, रत्नांनी मढवलेल्या गुहेत, देव आणि किन्नर यांच्या सन्मानाने ते राहिले.
हस्तलभ्योदितेन्दौ च मन्दारवनमालिते । एवं शुक्तिमतः पृष्ठे पक्षं पक्षं लतागृहे
ज्या ठिकाणी हात पोहोचेल इतका चंद्र वर आला होता, मंदार फुलांच्या माळांनी सजलेले, अशा रीतीने, शुक्तिमत पर्वताच्या पाठीवर, वेलींनी बनलेल्या घरात, आठवडा मागून आठवडा त्यांनी घालवला.
मासद्वयम् ऋक्षवतो गिरेर् दक्षिणतस् तटे । पारिजातवने देवपुष्पस्तबकमण्डपे
दोन महिने, ऋक्षवत पर्वताच्या दक्षिण उतारावर, पारिजाताच्या बागेत, देवफुलांच्या मंडपाखाली त्यांनी वास्तव्य केले.
जम्बूषण्डतले मेरोः पादे जम्बूनदीतटे । जाम्बूनदमये मासं जम्बूफलरसावनौ
जांभूळ झाडांच्या गड्याखाली, मेरू पर्वताच्या पायथ्याशी, जांभूनदीच्या काठी, सोन्याच्या मंडपात, जांभूळ फळांचा रस पित एक महिना त्यांनी आनंदाने घालवला.
दशोत्तरकुरूणां च मण्डले दिवसानि तौ । कैलासस्योत्तरस्थेषु सप्तविंशतिवासरान्
उत्तर कुरूंच्या प्रदेशात त्यांनी काही दिवस घालवले, आणि कैलास पर्वताच्या उत्तरेकडील डोंगरावर सत्तावीस दिवस राहिले.
एवम् अन्येषु देशेषु विचित्रेषु महीभृताम् । स्थितवन्तौ महाभागौ सुहृदौ स्निग्धदम्पती
अशा प्रकारे, इतर अद्भुत पर्वतप्रदेशातही हे दोघे पुण्यवान, प्रेमळ आणि एकमेकांचे खरे मित्र असलेले दांपत्य राहिले.
ततो यातेषु मासेषु शनैः कतिपयेषु सा । चूडाला चिन्तयाम् आस देवपुत्रकरूपिणी
मग हळूहळू काही महिने गेल्यावर, देवकन्येच्या रूपात असलेली चूडाळा मनात विचार करू लागली.
सुरोपभोगभारेण परीक्षे ऽहं शिखिध्वजम् । मा कदाचन चेतो ऽस्य भोगेषु रतिम् एष्यति
स्वर्गीय सुखांचा अनुभव देऊन मी शिखिध्वजाची परीक्षा घेईन; त्याच्या मनाला कधीच या भोगांमध्ये आसक्ती निर्माण होऊ नये.
इति सञ्चिन्त्य चूडाला मायया स्वामिनो वने । आगतं दर्शयाम् आस ससुराप्सरसं हरिम्
अशी ठरवून, चूडाळेने आपल्या मायेमुळे आपल्या पतीला जंगलात देव आणि अप्सरा यांच्या सोबतीने हरिचे दर्शन घडवले.
इन्द्रम् अभ्यागतं दृष्ट्वा परिवारसमन्वितम् । यथावत् पूजयाम् आस वनसंस्थश् शिखिध्वजः
इंद्र आपल्या सेवकांसह आला हे पाहून, वनात राहणाऱ्या शिखिध्वज राजाने त्याची योग्य रीतीने पूजा केली.
आत्मनः किं कृता दूराद् अभ्यागमकदर्थना । देवराज प्रसादान् मे यथावद् वक्तुम् अर्हसि
देवराज, तुम्ही एवढ्या दूरवरून स्वतःला त्रास देत का आलात? कृपया, तुमच्या कृपेने मला हे स्पष्टपणे सांगावे.
इमे वयम् इहानीतास् त्वद्गुणातिशयेन खात् । हृदि लग्नेन सूत्रेण खगा दूरगता इव
आम्ही सर्व तुझ्या गुणांच्या मोठेपणामुळे आकाशातून इथे आलो आहोत, जणू पक्ष्यांना त्यांच्या हृदयाला बांधलेल्या दोऱ्याने दूरवरून ओढले जाते तसे.
उत्तिष्ठ स्वर्गम् आगच्छ तत्र सर्वे त्वदुन्मुखाः । त्वद्गुणश्रवणाश्चर्यास् स्थिता देवगणाङ्गनाः
उठ आणि स्वर्गात चल; तिथे सर्व देव आणि अप्सरा तुझ्या गुणांची अद्भुत गोष्ट ऐकायला आतुरतेने वाट पाहत आहेत.
इमे रथा इदं यानम् अयम् उच्चैश्श्रवा हयः । अयम् ऐरावणो नागो यथाभिमतम् आश्रय
हे बघ, हे रथ आहेत, हे वाहन आहे, हा उच्चैःश्रवा घोडा आहे आणि हा ऐरावत हत्ती आहे—तुला जे हवे ते निवड.