शरीरपङ्कजभ्रान्तमनोभ्रमरसम्भृतम् । आस्वादयति सङ्कल्पमधु मत्ता चिदीश्वरी
शरीररूपी कमळांमध्ये भटकणाऱ्या मनरूपी भुंग्याने गोळा केलेलं संकल्परूपी मध, ती चैतन्यस्वरूपिणी परमेश्वरी आनंदाने आस्वादते.
ससुरासुरगन्धर्वं सशैलार्णवकं जगत् । चिति स्थिरं प्रवहति जलावर्ते तृणं यथा
देव, दैत्य, गंधर्व, पर्वत आणि समुद्रांसह हे संपूर्ण जग चैतन्य स्थिरपणे वाहून नेते, जसं पाण्याच्या भोवऱ्यात गवताचं पातं वाहून जातं.
चञ्चच्चित्तमयाचारचारचञ्चुरचक्रिकम् । संसारचक्रं चिच्चक्रे भ्राम्यति भ्रमभाजनम्
चंचल मन आणि कृतींनी बनलेलं हे संसाराचं चक्र, भ्रमाच्या गोलासारखं फिरत राहतं आणि चुकांच्या भांड्यासारखं सतत फिरतं.
चिच् चतुर्भुजरूपेण जघानासुरमण्डलम् । कालो जलदखण्डेन सायुधेन यथातपम्
चैतन्याने चार हातांचा रूप घेऊन, जसं काळ ढगाचा तुकडा घेऊन सूर्याला लपवतो, तसं असुरांचं सैन्य नष्ट केलं.
चित् त्रिनेत्रतया ब्रह्मन् वृषशीतांशुचिह्नया । गौरीकमलिनीवक्त्रपद्मषण्डालितां गता
हे ब्रह्मन्, चैतन्याने वृषभ आणि शीतल चंद्राचं चिन्ह असलेल्या त्रिनेत्रीचं रूप धारण केलं आणि गौरीच्या कमलासारख्या मुखाने सुशोभित अवस्थेला प्राप्त झालं.
विष्णोः पद्मालिताम् एत्य चिद् ध्यानाधीनमानसीम् । त्रयीनलिन्यास् सरसीं धत्ते पैतामहीं स्थितिम्
विष्णूच्या कमळांनी सुशोभित अवस्थेला पोहोचून, ध्यानात मग्न असलेल्या चैतन्याने त्रैविद्याच्या कमळांनी भरलेल्या सरोवरात आद्य स्थिती टिकवली.
चितो ब्रह्मन् विचित्राणि शरीराणीह भूरिशः । पत्त्राणीव तरोर् हेम्नि केयूरादिक्रियेव वा
हे ब्रह्मन्, या चैतन्यातून इथे असंख्य अद्भुत शरीरं निर्माण होतात, जशी झाडावर पानं उगवतात किंवा सोन्यापासून कडे, कंगण तयार होतात.
चित् समस्तसुरानीकपरिवन्दितपादया । त्रैलोक्यचूडामणितां धत्ते वासवलीलया
ज्याच्या पायांना सर्व देवांच्या समूहाने वंदन केलं आहे, ती चैतन्यशक्ती आपल्या खेळातून त्रैलोक्याचा शिरोमणीपद धारण करते.
चित् सुरासुरताम् एत्य त्रैलोक्योदरडम्बरे । पतत्य् उदेति संयाति स्वात्मनैवाब्धिवारिवत्
हीच चैतन्यशक्ती कधी देव तर कधी दैत्य बनून, या त्रैलोक्याच्या विशाल पसाऱ्यात पडते, उगवते आणि फिरते, जशी वारा आपल्या सागरावर फिरतो.
चिच्चन्द्रिका चतुर्दिक्कम् एवाभासं वितन्वती । विकासयति निश्शेषभूतसत्ताकुमुद्वतीम्
चैतन्याची चांदणी सर्व दिशांना प्रकाश पसरवते आणि सर्व सत्त्वांच्या कमळांना उमलवते, एकही न उमलता ठेवत नाही.
चिद्दर्पणमहालक्ष्मीस् त्रिजगत् प्रतिबिम्बितम् । गृह्णात्य् अनुग्रहेणान्तस् स्वगर्भम् इव गर्भिणी
चैतन्यरूपी मोठ्या आरशात जशी गर्भवती स्त्री आपल्या पोटात गर्भ धरते, तशी ही महान देवी आपल्या कृपेने संपूर्ण तीनही जगांची छाया आपल्या अंतरात सामावून घेते.
चिच् चतुर्दशभूतानां मण्डलानि महान्ति च । भूतीकरोति वारिश्रीस् समुद्रत्वम् इवाम्बुधेः
चैतन्य, जसे समुद्रातील पाण्याचे वैभव, तसेच चौदा तत्त्वांची मोठी मंडळे प्रकट करते आणि त्यांना अस्तित्व देते.
विचित्रालोककुसुमा घनसङ्कल्पपल्लवा । व्योमकेदारिकारूढा सत्तौघफलशालिनी
ती विविध जगांच्या सुंदर फुलांनी सजलेली आहे, घन इच्छांच्या कोंबांनी भरलेली आहे, आकाशासारख्या क्षेत्रात स्थिर आहे आणि असंख्य जीवांच्या फळांनी परिपूर्ण आहे.
जीवजालरजःपुञ्जा वासनारसरञ्जिता । संवेदनत्वग्वलिता चित्रेहाकलिकाकुला
ती जिवांच्या जाळ्यातील धुळीचा मोठा पुंज आहे, वासनांच्या साराने रंगवलेली आहे, जाणिवेच्या कातड्याने झाकलेली आहे आणि असंख्य विविध रूपांनी भरलेली आहे.
अतीतासङ्ख्यत्रिजगत्केसरोज्ज्वलरूपिणी । अनारतस्पन्दमहाविलासोल्लासहासिनी
ती तीनही जगांतील असंख्य कमळांच्या दांड्यांसारख्या तेजाने उजळते, आणि तिच्या अखंड, मोठ्या लहरींच्या खेळात नेहमी आनंदाने हसत असते.
सर्वर्तुपर्वपरुषा जडशैलादिगुम्फिता । विहगग्रन्थिवलिता मूलाग्रपरिवर्जिता
ती सर्व ऋतू आणि सणांनी खरखरीत आहे, जड पर्वतांसारख्या गोष्टींमध्ये गुंतलेली आहे, पक्ष्यांच्या गाठींनी वेटोळलेली आहे, आणि तिला मूळाचा शेवट नाही.
चिल्लतेयं विकसिता पेलवं सदसद्वपुः । विचित्रं दृश्यकुसुमं परामर्शासहं बहु
ही चैतन्याची वेल उमलली आहे, अस्तित्व आणि नास्तित्वाच्या नाजूक देहाने सजलेली आहे, अनेक अद्भुत जाणिवांच्या फुलांनी बहरलेली आहे, आणि स्पर्शाने पकडता येणे कठीण आहे.
अनयेह हि सर्वत्र च्छायाच्छापि विजन्यते । मन्यते तन्यते वस्तु गीयते क्रियते ऽपि च
खरंच, तिच्यात सर्वत्र फक्त सावल्याही निर्माण होतात; वस्तू कल्पिल्या जातात, पसरवल्या जातात, त्यांच्याबद्दल बोललं जातं, आणि त्या प्रत्यक्ष घडतातही.
महाचितानया नित्यं भासन्ते भास्करादयः । देहास् स्वदन्ते च मिथस् त्वन्मच्चिज्जडविभ्रमैः
महान चैतन्याच्या संततीमुळे सूर्य वगैरे नेहमीच प्रकाशतात; तुझ्या, माझ्या आणि इतरांच्या चैतन्य व जडतेच्या भ्रमामुळे देह एकमेकांमध्ये सुखाचा अनुभव घेतात.
विततावर्तवर्तन्या चिद्वात्येयं प्रनृत्यति । जगज्जालरजोलेखा तत्सत्ता दृश्यदेहिनी
ही चैतन्याची वाऱ्यासारखी गती मोठ्या वर्तुळात फिरत नाचते; जगाचा जाळ हे केवळ धुळीच्या रेषेसारखे आहे, आणि त्याचे अस्तित्व म्हणजे दिसणारे देहधारी जीव.
चित् सर्वं जगदारम्भम् इमं प्रकटयत्य् अलम् । त्रैलोक्यदीपकशिखा दीपो वर्णश्रियं यथा
फक्त चैतन्यच या सगळ्या जगाच्या उत्पत्तीला पूर्णपणे उघड करते, जसे दिव्याची ज्योत तिन्ही लोकांतील रंगांची शोभा दाखवते.
चिच्चन्द्रबिम्बे विमले शशवत् प्राप्य सङ्गमम् । सर्वत्र लक्ष्यताम् एति पदार्थश्रीर् जगद्गता
जगातील वस्तूंची शोभा जेव्हा निर्मळ चैतन्याच्या चंद्रबिंबाशी एकरूप होते, तेव्हा ती सर्वत्र स्पष्टपणे दिसते, जशी चंद्राची किरणे सर्वत्र पसरतात.
चिद्रसायनसेकेन पदार्थपटलावली । रूपम् एति फलं चैव प्रावृट्सिक्तेव सल्लता
चैतन्याच्या अमृतसिंचनाने सगळ्या वस्तूंच्या गर्दीत रूप आणि फळ येते, जशी पावसाने ओलावलेली वेल बहरते.
चिच्छाययैव सर्वस्य जाड्यं शाम्यत्य् उदेति वा । शवस्यास्य शरीरस्य गृहस्येव तमस् त्विषा
चैतन्याच्या सावलीनेच सर्व जडपणा कधी शांत होतो, तर कधी उगवतो, जशी दिवा असला की घरात उजेड, आणि नसला की अंधार असतो.
चिच्चमत्कृतयो देहे न भवेयुर् इमा यदि । त्रैलोक्यदेहास् तत् के ते कान् स्पृशेयुः किमाकृतीन्
या देहात चैतन्याची ही अद्भुतता नसती, तर त्रैलोक्याच्या देहांना काय अर्थ उरला असता? ते कोणाला स्पर्शले असते आणि त्यांना कोणते रूप आले असते?
चिदालोकप्रकाशे ऽस्मिन् सङ्कल्पशिशुधारिणी । क्रियाकुलवधूर् देहगेहे स्फुरति चञ्चला
या चैतन्याच्या प्रकाशात, संकल्परूपी मुलाला जन्म देणारी, क्रियेची चंचल वधू देहरूपी घरात उजळते.
चिदालोकं विना कस्य रसनाग्रे स्फुरन्न् अपि । कथं कदा प्रकटताम् एति कीदृक् च वा रसः
चैतन्याचा प्रकाश नसताना, जरी चव जीभेच्या टोकावर उमटली तरी, ती कधी आणि कशी प्रकट होईल? आणि ती चव नेमकी कशी असेल?
सुस्कन्धस् स्वङ्गशाखो ऽपि कुन्तलालिवृतो ऽप्य् अलम् । चिन्मञ्जरीं विना देहवृक्षः क इव राजते
देहरूपी झाड कितीही फांद्यांनी, अंगांनी आणि केसांनी सुशोभित असले, तरी चैतन्यरूपी फुलांशिवाय ते कशाने उजळून दिसेल?
वर्धते ऽभिलषत्य् अत्ति चिच् चराचरकारिणी । चिद् एवास्तीतरन् नास्ति चिन्मात्रम् इदम् उत्थितम्
हे वाढते, इच्छा करते, खातं — हे सर्व चैतन्यच करीत असते. चैतन्याशिवाय दुसरं काहीच अस्तित्वात नाही; हे सर्व शुद्ध चैतन्यच आहे.
इत्य् उक्तवान् अथ त्र्यक्षस् सुधास्यन्दाच्छया गिरा । पुनः पृष्टो मया राम विनयप्रश्रयोज्ज्वलम्
असं सांगून, त्या त्रिनेत्रधारी देवाने अमृतासारख्या गोड शब्दांत बोललं. त्यानंतर मी, राम, नम्रतेने आणि आदराने त्यांना पुन्हा विचारलं.