नृत्यन्तीनां तु हंसीनां पिबन्तीनां तथासवम् । वेलेवाब्धितटीनां तु रतिस् सम्यग् अजायत
त्या हंसिणी नाचत आणि मद्य पित असताना, त्यांच्यात जशी समुद्राच्या काठी लाटा उसळतात तशीच कामभावना जागी झाली.
सञ्जातरतयो मत्तास् सर्वा हंस्यः क्रमेण ताः । रेमिरे तेन काकेन चण्डकाख्येन वै तदा
त्या सर्व हंसिणी हळूहळू कामात रंगून गेल्या आणि त्या वेळी चंड नावाच्या कावळ्यासोबत रमू लागल्या.
सप्तानां बालहंसीनां दयितो वायसस् त्व् असौ । क्रमेणारमतैकत्र यावद् अन्योऽन्यम् ईप्सितम्
त्या सात तरुण हंसिणींचा प्रियकर तो कावळा झाला आणि एकमेकींना जसे आवडेल तसे तो त्यांच्याशी रमला.
अथ ता गर्भधारिण्यो बभूवुर् अतितोषिताः । देव्यश् च कृतनृत्तास् ताः प्रशान्तमदतां ययुः
नंतर त्या देवी अत्यंत तृप्त होऊन गर्भवती झाल्या; त्यांनी नृत्य पूर्ण केल्यावर त्यांचा नशा शांत झाला.
ददुर् ओदनतां याताम् ईश्वराय प्रियाम् उमाम् । भोजनाय महामाया देव्यस् ताश् शूलपाणये
त्या देवींनी जेवणासाठी अन्नरूप झालेल्या उमा देवीला त्रिशूलधारी भगवान शंकरांना अर्पण केले.
प्रिया मे भोजने दत्तेत्य् एवं च शशिशेखरः । बुद्ध्वा बभूव रुषितो यदा मातृगणं प्रति
चंद्रकोरी धारण करणाऱ्या भगवानांनी आपली प्रिय उमा देवी जेवणासाठी दिली गेली हे समजताच, त्या मातृगणांवर रागावले.
तदा तास् तां समुत्पाद्य स्वाङ्गदानेन वै पुनः । ददुर् भूयोविवाहेन पार्वतीम् इन्दुमौलये
मग त्या देवींनी स्वतःच्या अंगाचा अंश देऊन पुन्हा पार्वतीला उत्पन्न केले आणि नव्याने विवाह करून तिला चंद्रमौळी भगवानांना दिले.
ततो देव्यो हरश् चैव परिवारस् तथैतयोः । सर्वे सन्तुष्टमनसस् स्वां स्वाम् उपययुर् दिशम्
नंतर त्या देवी, भगवान शंकर आणि त्यांचे सगळे परिवार आनंदी मनाने आपापल्या दिशेला निघून गेले.
अन्तर्वत्न्यो बभूवुस् ता ब्राह्म्यो हंस्यो मुनीश्वर । वृत्तान्तं कथयाम् आसुर् ब्राह्म्या देव्या यथास्थितम्
मुनिश्रेष्ठा, त्या ब्राह्मी आणि हंसी या त्यांच्या बायका गर्भवती झाल्या आणि त्यांनी ब्राह्मी देवीसोबत घडलेली गोष्ट जशीच्या तशी सांगायला सुरुवात केली.
हे वत्सास् साम्प्रतं गर्भवत्यो मे रथकर्मणि । न समर्था भवत्यो ऽपि स्वैरं चरत साम्प्रतम्
माझ्या लहानग्या, आता माझ्या सोबती गर्भवती आहेत, त्यामुळे त्या रथ चालवू शकत नाहीत. म्हणून तुम्ही सध्या मोकळेपणाने फिरा.
इति गर्भालसा हंसीर् मुक्त्वा देवी दयापरा । निर्विकल्पे समाधाने ब्राह्मी तस्थौ यथासुखम्
अशी गर्भामुळे थकलेल्या हंसी देवींना मुक्त करून, दयाळू देवी तिथून निघून गेली आणि ब्राह्मी देवी सुखाने निर्विकल्प ध्यानात रमली.
अथ नाभिसरोजाते वैरिञ्चे कमलाकरे । गर्भालसा विचेरुस् ता राजहंस्यो मुनीश्वर
मुनिश्रेष्ठा, मग ब्रह्मदेवाच्या कमळात जन्मलेल्या त्या राजहंसिणी, गर्भामुळे थकलेल्या, त्या कमळाच्या तळ्यात इकडे तिकडे फिरू लागल्या.
एवं विपक्वगर्भास् ता नाभीकमलपल्लवे । सुवते स्म मृदून्य् अण्डान्य् अथ वल्ल्य इवाङ्कुरान्
अशा प्रकारे, त्यांच्या पिलांची अंडी पूर्णपणे तयार झाली की त्या हंसिणींनी नाभीच्या कमळाच्या देठावर मऊ अंडी घातली, जणू काही वेलींनी कोंब फुलवावेत.
तानि कालं समासाद्य तत्राण्डान्य् एकविंशतिः । गर्भाक्रान्त्या द्विधा जग्मुर् ब्रह्माण्डानीव सारवं
काही काळ गेल्यावर, ती एकवीस अंडी गर्भधारणेच्या प्रक्रियेमुळे दोन भागांत विभागली, जशी साऱ्या सार असलेली ब्रह्मांडाची अंडी विभागली जातात.
अण्डेभ्यस् तेभ्य एवं हि जाता वयम् इमे मुने । भ्रातरश् चण्डतनया वायसा एकविंशतिः
त्या अंड्यांतून, हे मुनी, आम्ही आणि हे माझे भाऊ — म्हणजे चंडाचे एकवीस पुत्र, जसे कावळ्यांची पिल्ले — जन्माला आलो.
ते स्म जाता गता वृद्धिं तस्मिन् कमलपल्लवे । सञ्जातपक्षास् सम्पन्ना गगनोड्डयनक्षमाः
आम्ही त्या कमळाच्या देठावर जन्मलो, वाढलो; आमची पंखे फुटली, आम्ही पूर्ण वाढलो आणि आकाशात उडायला सक्षम झालो.
मातृभिस् सह हंसीभिर् ब्राह्मी भगवती ततः । चिरम् आराधिता सम्यक् समाधिविरता सती
आमच्या मातांसह हंसिणींसोबत ब्राह्मी भगवतीचे दीर्घकाळ योग्य रीतीने पूजन केले गेले, कारण ती नेहमी ध्यानात स्थिर होती.
प्रसादपरया काले भगवत्या ततस् स्वयम् । तथाङ्गानुगृहीतास् स्मो यथा मुक्ता वयं स्थिताः
भगवतीच्या अपार कृपेने, योग्य वेळी आम्हाला तिचा अनुग्रह लाभला आणि त्यामुळे आम्ही मुक्त अवस्थेत स्थिर राहिलो.
सन्तृप्तमनसश् शान्ता एकान्ते ध्यानसंस्थितौ । तिष्ठाम इति निश्चित्य पितुः पार्श्वं वयं गताः
आमचे मन पूर्ण समाधानी व शांत झाले, एकांत ध्यानात स्थिर राहिलो आणि आम्ही वडिलांच्या जवळ राहायचे ठरवले.
आलिङ्गितास् ततः पित्रा पूजितालम्बुसा वयम् । तया दृष्टाः प्रसादेन संस्थितास् तत्र संयताः
नंतर वडिलांनी आम्हाला मिठी मारली आणि आलंबुसाने आमचा सन्मान केला; तिच्या कृपेने आम्ही तिथेच शांतपणे स्थिर राहिलो.
पुत्राः कच्चिद् अपर्यन्ताद् वासनासूत्रसूम्भितात् । भवन्तो निर्गता नूनम् अस्मात् संसारजालकात्
मुलांनो, या अनंत वासनांच्या धाग्यांनी विणलेल्या संसाराच्या जाळ्यातून तुम्ही खरंच बाहेर पडलात का?
नो चेद् वयं भगवतीं तद् इमां भृत्यवत्सलाम् । प्रार्थयामो यथा यूयं भवत ज्ञानपारगाः
जर तसं नसेल, तर आपण या भक्तवत्सल देवीची प्रार्थना करूया, म्हणजे तुम्हा सर्वांना खरी ज्ञानसंपत्ती मिळो.
तात ज्ञातम् अलं ज्ञेयं ब्राह्म्या देव्याः प्रसादतः । किं त्व् एकान्तस्थितेस् स्थानम् अभिवाञ्छाम उत्तमम्
बाबा, ब्रह्मदेवीच्या कृपेने जाण्याजोगं सर्व काही आम्हाला समजलं आहे; पण तरीही आम्हाला एकांतातलं सर्वोच्च स्थान हवं आहे.
शृणुत विगतदोषं पावनं स्थानम् अग्र्यं स्थिरतरम् अयि पुत्रा नीडकामाः प्रवक्ष्ये । व्यपगतभयमोहं शान्तसर्वप्रचारं निवसत चिरतृप्ता यत्र निश्शङ्कम् उच्चैः
ऐका मुलांनो, तुम्ही जे घरट्याची इच्छा करता, त्या शुद्ध, उत्तम आणि स्थिर अशा निवासस्थानाचं मी वर्णन करतो. तिथे कोणताही दोष नाही, भीती आणि मोह नाही, सर्व व्यवहार शांत आहेत, आणि माणूस तिथे दीर्घकाळ पूर्ण समाधानी, निर्धास्तपणे, उंच शांततेत राहतो.
सर्वरत्नगणाधारस् समस्तसुरसंश्रयः । अस्त्य् अमेयमहोत्सेधो मेरुर् नाम महीधरः
सर्व रत्नांचा आधार आणि सर्व देवतांचा आश्रय असलेला, ज्याची महती मोजता येणार नाही असा मेरू नावाचा एक पर्वत आहे.
चलच्चन्द्रार्कदीपस्य भूतवृन्दकलत्रिणः । ब्रह्माण्डमण्डपस्यास्य स्तम्भः कनकनिर्मितः
चंद्र, सूर्य आणि दिव्यांनी सुशोभित, असंख्य जीवांनी वेढलेला, हा सुवर्णाचा बनवलेला ब्रह्मांडाच्या सभागृहाचा मुख्य खांब आहे.
सौवर्णश् चन्द्रवीटार्थं रत्नाढ्यश् शिखराङ्गुलिः । ध्वनद्द्वीपाब्धिवलयो भुवेवोन्नामितो भुजः
त्याच्या शिखरावर सोन्याचे चंद्रासाठीचे स्थान असून ते रत्नांनी भरलेले आहे. त्याचे उंचावलेले हात द्वीप आणि समुद्रांच्या वलयाला कवेत घेत पृथ्वीला सामावून घेतात.
वृतः कुलाद्रिसामन्तैर् जम्बुद्वीपासने स्थितः । राजा चन्द्रार्कनयने भ्रमयञ् शैलसंसदि
तो आसपासच्या उंच डोंगरांनी वेढलेला असून जंबुद्वीपाचा सिंहासन म्हणून उभा आहे. चंद्र आणि सूर्य डोळे असलेला राजा पर्वतांच्या सभेत संचार करतो.
तारौघमालतीमाल्यो दिग्दशैकाम्बराम्बरः । नागद्वितयसंस्थात्मा नाकनायकभूषणः
त्याच्या अंगावर तारकांचा आणि मोगऱ्याच्या फुलांचा हार आहे, दिशाच त्याचं एकमेव वस्त्र आहे, त्याचं रूप दोन मोठ्या नागांवर विसावलेलं आहे आणि तो स्वर्गाच्या अधिपतीने शोभून गेला आहे.
दिगङ्गनाभिर् अभितो रम्याभिः पुरभूषणैः । पृषन्निष्ष्यन्दिभिश् शीतैर् वीजितो घनचामरैः
त्याच्या आजूबाजूला सुंदर नगरीच्या शोभेने सजलेल्या दिशा आहेत, त्या दिशांच्या अप्सरा त्याच्याभोवती उभ्या आहेत, आणि जाड, थंड, ओलसर चामरांनी त्याला वाऱ्याची झुळूक दिली जाते.