फुल्लहेमाम्बुजोत्तंसं तारारत्नविभूषितम् । व्योम्नः पारम् इव प्राप्तं पिङ्गलं मैरवं शिरः
सोन्याच्या उमललेल्या कमळांनी जणू अलंकार घातले होते, ताऱ्यांनी आणि रत्नांनी ते दृश्य सजले होते, आणि पिंगट मेरू शिखर जणू आकाशाच्या टोकापर्यंत पोहोचले होते.
सितहरितपीतपाटलधवलैर् मणिकुसुमराशिनवरङ्गैः । विधिविहितामलचित्रं लीलाचलम् अमरयुवतिलोकस्य
पांढरे, हिरवे, पिवळे, गुलाबी आणि शुभ्र अशा रंगांच्या क्रिस्टलच्या आणि रत्नांच्या, फुलांच्या राशीने सजलेल्या टेहळण्यांनी तो पर्वत सुंदर आणि निर्मळ असा दिसत होता, जणू देवयुवतींच्या खेळण्याचे एक अद्भुत लोकच आहे.
कुसुमापूर्णकल्पाभ्रकुन्तले तस्य मूर्धनि । कल्पागम् अहम् अद्राक्षं शिखाचक्रम् इव स्थितम्
त्याच्या डोक्यावर फुलांनी भरलेल्या ढगांचा मुकुट होता. त्या मुकुटावर मी कल्पयुगांचा वर्तुळ जणू शिखरावर ठेवलेला रत्नासारखा चमकत आहे असे पाहिले.
पुष्परेण्वभ्रवलितं रत्नस्तबकदन्तुरम् । उत्सेधनिर्जिताकाशं शृङ्गे शृङ्गम् इवार्पितम्
त्या वर्तुळावर फुलांच्या माळा, ढगांसारख्या रेषा आणि रत्नांच्या गाठींनी सजलेले होते. ते इतके उंच होते की आकाशही त्यासमोर फिके वाटत होते, जणू शिखरावर दुसरे शिखर ठेवले आहे.
ताराद्विगुणपुष्पौघं मेघद्विगुणपल्लवम् । रश्मिद्विगुणरेण्वभ्रं तडिद्द्विगुणपिञ्जरम्
त्यावर असंख्य फुले ताऱ्यांपेक्षा जास्त होती, पानांची गर्दी ढगांपेक्षा दाट होती, किरणांपेक्षा उजळ धूळ होती आणि विजेपेक्षा तेजस्वी सोनेरी झळाळी होती.
स्कन्धेषु किन्नरीगीतद्विगुणभ्रमरीस्वनम् । दोलालोलाप्सरोलोकद्विगुणीकृतसल्लतम्
त्याच्या उतारावर किन्नरींच्या गाण्यांपेक्षा दुप्पट गूंजणाऱ्या मधमाश्यांचा गूंज होता आणि अप्सरांच्या झुलत्या बागा अधिकच घनदाट आणि सुंदर वाटत होत्या.
सिद्धगन्धर्वसङ्घातद्विगुणाग्र्यविहङ्गमम् । रत्नकान्त्यच्छनीहारद्विगुणत्वग्वृतांशुकम्
तेथे सिद्ध आणि गंधर्व यांच्या झुंडींपेक्षा दुर्मीळ पक्ष्यांची संख्या दुप्पट होती, आणि रत्नांची चमक उत्तम रेशमी वस्त्रांपेक्षा अधिक उजळून निघाली होती.
चन्द्रबिम्बसमाश्लेषद्विगुणाग्र्यबृहत्फलम् । मूकसंलीनकल्पाभ्रद्विगुणीकृतपर्वकम्
त्या ठिकाणी चंद्राच्या पूर्णाकृतीला बिलगणारी मोठी फळे दुप्पट शोभिवंत दिसत होती, आणि शांत मेघांनी झाकलेली शिखरे दुप्पट भव्य वाटत होती.
सुरसंवलितस्कन्धं पत्त्रविश्रान्तकिन्नरम् । निकुञ्जकूजज्जीमूतं कच्छसुप्तसुरार्भकम्
त्या डोंगराच्या उतारांना देवतांनी वेढले होते, त्याच्या पानांवर किंनर विश्रांती घेत होते, कुंजांमध्ये मेघांचा गूंज ऐकू येत होता, आणि कपारीमध्ये देवांचे लहान मुले झोपलेली होती.
स्वाकारविपुलान् भृङ्गान् उत्सार्य वलयस्वनैः । अप्सरोभ्रमरीभिश् च गृहीतकुसुमान्तरम्
तेथे मोठे भुंगे बांगड्यांच्या आवाजाने दूर पळवले गेले, आणि अप्सरा-भुंगे फुलांच्या मधोमध जाऊन बसले होते.
सुरकिन्नरगन्धर्वविद्याधरवरान्वितम् । जगद्वार्क्षीम् इव गतं दशाम् आकाशपूरणीम्
त्या वृक्षावर देव, किन्नर, गंधर्व आणि विद्याधर यांसारखे श्रेष्ठ लोक भरले होते, जणू काही तो जगाचा वृक्ष आकाशभर पसरला आहे.
नीरन्ध्रकलिकाजालं नीरन्ध्रमृदुपल्लवम् । नीरन्ध्रविकसत्पुष्पं नीरन्ध्रफलमालितम्
त्याच्या कळ्यांचे घोस एकमेकांत गुंतलेले, कोवळ्या पालवीत कुठेही तुटकपणा नव्हता, फुलांचे गुच्छ सलग उमललेले आणि फळेही अगदी जुळून आलेली होती.
नीरन्ध्रमञ्जरीपुञ्जं नीरन्ध्रमणिगुच्छकम् । नीरन्ध्रांशुकरत्नाढ्यं लताविकसनाकुलम्
त्याच्या मंजिऱ्यांचे पुंजके सलग होते, रत्नांच्या गुच्छांत कुठेही तुटवडा नव्हता, त्याच्या वेलींवर सलग धागे आणि रत्नांनी सजलेली गर्द फुले फुलली होती.
सर्वर्तुकुसुमापूरैस् सर्वर्तुफलपल्लवैः । सर्वामोदरजःपुञ्जैः परं वैचित्र्यम् आगतम्
त्या वृक्षावर सर्व ऋतूंची फुले, फळे आणि कोवळी पालवी फुलली होती, सर्वत्र सुगंधाचे लाटा पसरल्या होत्या आणि त्यात अनोखी विविधता दिसत होती.
तस्य कच्छेषु कुञ्जेषु लतापत्त्रेषु पर्वसु । पुष्पेष्व् आलयसंलीनान् विहगान् दृष्टवान् अहम्
त्या काठीच्या बगिच्यांत, काठावर, वेलींवरच्या पानांवर, फांद्यांवर आणि फुलांत मी घरट्यांत रमलेले पक्षी पाहिले.
निशानाथकलाखण्डमृणालशकलैधितान् । अजनाभ्यब्जिनीकन्दभोजनान् ब्रह्मसारसान्
त्यांत ब्रह्महंस होते, त्यांच्या चोची अर्ध्या चंद्रासारख्या चमकत होत्या, ते अजन्म्याच्या नाभीतील कमळाच्या कंदावर उपजीविका करत होते.
विरिञ्चरथहंसानां पोतकान् सामगायिनः । ओंकारवेदसुहृदो ब्राह्मपद्मबिसाशिनः
त्या ब्रह्माच्या रथातील हंसांची पिल्ले सामगान गात होती, वेद आणि ओंकार यांची मैत्रीण होती, आणि ते ब्रह्मकमळाच्या बिसावर खात होती.
उद्गीर्णमन्त्रनिचयान् स्वाहाकारनिजस्वनान् । सुस्थिरैकतडित्पुञ्जनीलमेघसमोपमान्
ते मंत्रांचे समूह उच्चारायचे, स्वतःच्या स्वाहा म्हणायच्या, आणि एकाच वीजेच्या चमकांनी सजलेल्या गडद निळ्या मेघांसारखे भासत होते.
देवान् इवाज्यपान् नित्यं यज्ञवेदीलतादलान् । शुकान् कार्शानवाञ् श्यामाञ् शिशूञ् शिखिशिखाशिखान्
मी देवांसारखे, नेहमी सोमरस पिणारे, यज्ञवेदीवर वाढणाऱ्या वेलीसारखे, पोपट, सडपातळ आणि काळे, लहान मुले, आणि मोराच्या तुऱ्यांसारखे केस असलेले असे अनेक जण पाहिले.
गौरीरक्षितबर्हौघान् कौमारान् वरबर्हिणः । स्कन्दोपन्यस्तनिश्शेषशैवविज्ञानकोविदान्
मी गौरीने राखलेले मोरांचे थवे, तारुण्यातील सुंदर मोर, स्कंदाने दिलेले सर्व ज्ञान ज्यांना अवगत आहे असे, आणि शैव तत्त्वज्ञानात पारंगत असलेले असे अनेक पाहिले.
व्योम्न्य् एव जातनष्टानां महतां व्योमपक्षिणाम् । बन्धून् आबद्धनिलयाञ् शरदभ्रसमाकृतीन्
आकाशातच जन्म घेऊन नाहीसे झालेले महान आकाशपक्षी, त्यांचे नातेवाईक ज्यांची वस्ती तिथेच आहे, आणि जे शरद ऋतूच्या ढगांसारखे दिसतात, असे मी पाहिले.
विरिञ्चहंसजान् अन्यान् अन्यान् अग्निशुकोद्भवान् । कौमारबर्हिजान् अन्यान् अन्यान् अम्बरपक्षिजान्
मी ब्रह्माच्या हंसापासून जन्मलेले, अग्निपक्ष्यापासून जन्मलेले, कुमाराच्या मोरापासून जन्मलेले, आणि आकाशातच राहणारे पक्षी असे अनेक पाहिले.
द्वितुण्डांश् चाथ भारुण्डान् हेमचूडान् विहङ्गमान् । कलविङ्कान् बकान् गृध्रान् कोकिलान् क्रौञ्चकुक्कुटान्
मी दोन चोची असलेले पक्षी, मोठे भारुंड पक्षी, सोन्याचा कडा असलेले, कलविंका, बगळे, गिधाडे, कोकीळ, क्रौंच आणि कोंबडे असे अनेक पक्षी पाहिले.
भासचाषबलाकादीन् बहून् अन्यांश् च राघव । भूतौघाञ् जगतीवाहं दृष्टवांस् तत्र पक्षिणः
राघव, मी तिथे कावळे, चिमण्या, बलाक असे अनेक पक्षी आणि पक्ष्यांच्या रूपात असलेली इतर अनेक जीवांची गर्दी पाहिली.
दक्षिणस्कन्धशाखायां स्थितायां खे दवीयसि । अथाहं दृष्टवान् पुष्टपत्त्रायाम् अम्बरस्थितः
मी आकाशात उंच दक्षिणेकडील फांदीवर उभा असताना, भरभरून पानांनी बहरलेल्या झाडात आकाशात स्थिर असलेला एक पाहिला.
कालकाकोलवलयं मञ्जरीजालमालितम् । लोकालोकाचलारण्ये कल्पाभ्रौघम् इव स्थितम्
मी काळ्या कोकीळांचा एक वलय पाहिला, जो फुलांच्या घोसांनी सजलेला होता आणि लोकालोक पर्वताच्या जंगलात जणू काही मेघांच्या गर्दीसारखा उभा होता.
तत्र पश्याम्य् अहं यावद् एकत्र स्कन्धकोटरे । विचित्रकुसुमास्तीर्णे विविधामोदशालिनि
त्या ठिकाणी मी पाहिलं, एका झाडाच्या ढोलीत, रंगीबेरंगी फुलांनी भरलेली आणि वेगवेगळ्या सुगंधांनी दरवळणारी जागा होती.
शक्रानिलयमार्केन्दुगृहबल्युपजीविनः । पुण्यकृद्योषितां स्वर्गे प्रियसूचकवाशिताः
तेथे, इंद्र, वायू, सूर्य आणि चंद्र यांच्या नैवेद्याने पोसलेल्या, पुण्यवानांच्या स्त्रिया स्वर्गात राहून आपली प्रीती दाखवणारी गाणी गात होत्या.
अपरिक्षुभिताकारास् सभायां वायसास् स्थिताः । विभेद्यमेघा वातेन समेनेव प्रसारिताः
त्या सर्वजणी शांतपणे, एकत्रितपणे सभेत बसल्या होत्या, जणू काही वाऱ्याने पसरलेल्या ढगांसारख्या किंवा एकत्र जमलेल्या कावळ्यांसारख्या.
तेषां मध्ये स्थितश् श्रीमान् भुसुण्डः प्रोन्नताकृतिः । मध्ये सत्काचखण्डानाम् इन्द्रनील इवोन्नतः
त्यांच्या मध्ये तेजस्वी आणि उंच भुसुंडा उभा होता, तो जणू मौल्यवान रत्नांमध्ये उठून दिसणारा निळा मणीच होता.