खण्डादिस्वादुसंवित्तिर् ईषद् यत्रानुतिष्ठति । चित्तादिष्व् अप्य् अबुद्धेषु तच् चिद्ब्रह्माहम् अच्युतः
जिथे तुकड्यांमधून गोडपणाची हलकी जाणीव होते, आणि मनासारख्या अजून जागृत न झालेल्या गोष्टींमध्येही तीच जाणीव असते, ती चेतना म्हणजेच अमर ब्रह्म आहे, आणि मीच ते आहे.
कान्तासंसक्तचित्तस्य चन्द्रे समुदिते सति । चन्द्रप्रत्ययसत्तात्म चिद्ब्रह्माहम् अनामयम्
ज्या वेळी मन प्रेयसीमध्ये गुंतलेले असते आणि चंद्र आकाशात आला असतो, तेव्हा चंद्राच्या जाणिवेच्या मुळाशी असलेली चेतना म्हणजेच ब्रह्मस्वरूप आहे, आणि मीच ते आहे, जे कोणत्याही दुःखापासून मुक्त आहे.
भूमिष्ठनरदृष्टीनां लग्नानां खे निशाकरे । या खस्था तन्तुवच् छक्तिस् तच् चिद्ब्रह्मास्मि निर्मलम्
जेव्हा पृथ्वीवरून लोकांची नजर आकाशातील चंद्रावर स्थिर असते, तेव्हा आकाशात धाग्यासारखी जी शक्ती आहे, तीच निर्मळ ब्रह्मचेतना आहे, आणि मीच ती आहे.
सुखदुःखादिकलनाविकलं निर्मनस् तथा । सत्यानुभवरूपात्म चिद्ब्रह्मात्मास्मि शाश्वतम्
सुख-दुःख यांचा विचार न करता, आणि मनही नसताना, ज्याचे स्वरूप सत्याचा अनुभव आहे, मीच ते शाश्वत ब्रह्मचेतन आहे.
असंस्तुताध्वगालोके मनस्य् अन्यत्र संस्थिते । या प्रतीतिर् अनागस्का तच् चिद्ब्रह्मास्मि सर्वगः
जेव्हा वाटेवरचं प्रकाश कोणतीही स्तुती न मिळता, मन दुसरीकडे असतं, तेव्हा जी निष्पाप जाणीव उमटते, तीच मी सर्वत्र व्यापलेली ब्रह्मचैतन्य आहे.
भूवार्यनिलबीजानां सम्बन्धे ऽङ्कुरकर्मसु । शक्तिर् उद्गमनी यान्तस् तच् चिद्ब्रह्माहम् आततम्
माती, पाणी, वारा आणि बी यांच्या एकत्र येण्याने, जेव्हा अंकुर फुटतो, त्या उगवण्याची जी शक्ती आहे, तीच मी सर्वव्यापी ब्रह्मचैतन्य आहे.
खर्जूरनिम्बबिम्बानां स्वयम् आत्मनि तिष्ठताम् । यास्वादसत्ता लीनान्तस् तद् ब्रह्म चिद् अहं समम्
खजूर आणि कडुनिंबाच्या फळांमध्ये, जी चव आपोआप त्यांच्यातच विलीन होते, तीच मी सर्वत्र समान असलेली ब्रह्मचैतन्य आहे.
खेदानन्दविमुक्तान्तस् संविन् निर्मननोदया । लाभालाभविधौ तुल्या चिद्ब्रह्मास्मि निरामयम्
दुःख आणि आनंद संपल्यावर, जिथे मनाची उत्पत्ती नसलेली जाणीव असते, आणि लाभ-हानीत समानता असते, तिथे मी रोगरहित, सर्वव्यापी ब्रह्मचैतन्य आहे.
यावद् भूमेर् ध्रुवस् तावद् दृष्टिसूत्रं यद् आततम् । तन्मध्यसदृशं शान्तं निर्मलं चिद् अहं ततम्
जितकी काळ धरती टिकते, तितकाच काळ माझी दृष्टीसाखळी पसरलेली असते. त्या सगळ्याच्या मधोमध शांत, निर्मळ अशी माझीच चेतना सर्वत्र व्यापलेली आहे.
जाग्रत्य् अपि सुषुप्ते ऽपि स्वप्ने ऽपि सततोदितम् । तुर्यरूपम् अनाद्यन्तं चिद्ब्रह्माहम् अनामयः
जागेपणी, झोपेत किंवा स्वप्नात असलो तरी, मी नेहमीच आहे. मी सुरुवात आणि शेवट नसलेली, कुठलाही त्रास न होणारी, चैतन्यस्वरूप अशी चौथी अवस्था—ब्रह्म—आहे.
पुंसां क्षेत्रशतोत्थानाम् इक्षूणां स्वादुवत् स्थितः । सर्वेषाम् एकरूपो ऽन्तश् चिद्ब्रह्मास्मि समस् स्थितः
जशी ऊसाच्या असंख्य कांड्यांमध्ये गोडवा एकसारखा असतो, तशीच सर्व प्राण्यांच्या देहात मी एकच स्वरूप—चैतन्य, ब्रह्म—सर्वत्र सारखा वसलेला आहे.
सर्वगा प्रकृतौ सूक्ष्मरूपा भानोर् इव प्रभा । आलोककारिणी कान्ता चिद्ब्रह्मेदम् अहं ततम्
जशी सूर्याची प्रभा सर्वत्र पसरते, तशीच मी सगळीकडे, सृष्टीमध्ये, सूक्ष्म रूपाने, प्रकाश देणारी आणि सुंदर अशी चेतना—हे ब्रह्म—सर्वत्र व्यापले आहे.
सम्भोगानन्दलववद् अमृतास्वादशक्तिवत् । स्वानुभूत्येकमानो ऽन्तश् चिद्ब्रह्मास्मि सद् अव्ययः
जसा सुखाचा एक थेंब मिळाल्यावर आनंद होतो, जशी अमृताची चव घेण्याची शक्ती असते, तशीच माझ्या आतल्या अनुभवात मी एकच आहे — मीच चैतन्य, मीच ब्रह्म, कायमच असणारा आणि कधीही नष्ट न होणारा.
प्रोताङ्गम् अपि गुप्तस्थं देहे तन्तुर् बिसे यथा । छेदभेदे स्फुरद्रूपं चिद्ब्रह्माहम् अनामयः
जसा कमळाच्या देठात लपलेला तंतू सर्व अंगात विणलेला असतो, तसा मी या देहात गुप्तपणे आहे; तुटल्यावर आणि सलग राहिल्यावरही मीच प्रकट होतो — मी चैतन्य, मी ब्रह्म, आणि मी कोणत्याही दुःखापासून मुक्त आहे.
आक्रान्तभुवनाप्य् अभ्रमालेव स्पन्दशालिनी । दुर्लक्ष्याणुमयाकारा चिच्छक्तिर् अहम् आतता
मी सर्व जगात पसरलेलो आहे, पण ढगासारखा हलका आणि चळवळीने भरलेला; माझे रूप इतके सूक्ष्म आहे की ते सहज दिसत नाही — मीच चैतन्यशक्ती, सर्वत्र व्यापलेली.
अनुभूतिमयान्तस्स्थस्नेहमात्रोपलक्षिता । क्षीरान्तर्घृतसत्तेव चिद् अहं क्षयवर्जिता
माझा अनुभव आणि प्रेम यांच्या मोजमापानेच मला ओळखता येते; जसे दूधात तुप असते, तसे मी आतमध्येच वास करतो — मीच चैतन्य, मीच नाशरहित.
कटकाङ्गदकेयूररचना तदतन्मयी । हेम्नीव संस्थिता देहे चिद् ब्रह्मात्मास्मि सर्वगम्
कडा, अंगठी, पैंजण यांसारख्या दागिन्यांची रचना जशी सोन्यातून होते आणि ते सोन्यातच असतात, तशीच ही चेतना या देहात वास करते. मी सर्वत्र असणारा, ब्रह्मस्वरूप आत्मा आहे.
पदार्थौघस्य शैलादेर् बहिर् अन्तश् च संस्थिता । सत्तासामान्यरूपेण या चित् साहम् अलेपकः
डोंगरासारख्या सर्व वस्तूंच्या बाहेर आणि आत, जी अस्तित्वाच्या सामान्य रूपात स्थित आहे, तीच चेतना म्हणजे मी आहे; मी कुठल्याही लपेटापासून दूर, निर्मळ आहे.
सर्वासाम् अनुभूतीनाम् आदर्शो यो ह्य् अकृत्रिमः । अगम्यो मललेखानां तच् चित्तत्त्वम् अहं महत्
सर्व अनुभवांचे जे नैसर्गिक आरसा आहे, जो कुठल्याही डागांनी गाठता येत नाही, तीच महान चेतना मी आहे.
सर्वसङ्कल्पफलदं सर्वतेजःप्रकाशकम् । सर्वोपादेयसीमान्तं चिदात्मानम् उपास्महे
सर्व संकल्पांचे फळ देणारा, सर्व तेज प्रकट करणारा आणि सर्व प्राप्तीच्या सीमेला ठरवणारा जो चेतनात्मा आहे, त्याची आपण भक्तीपूर्वक उपासना करतो.
सर्वावयवविश्रान्तं समस्तावयवातिगम् । अनारतं कचद्रूपं चिदात्मानम् उपास्महे
जीवात्मा सर्व अंगांत निवांत आहे, सगळ्या अवयवांपलीकडे आहे आणि अखंड आकाशासारखा आहे, अशा त्या चैतन्यस्वरूप आत्म्याची आपण भक्ती करतो.
घटे पटे तटे कुड्ये स्वदमानं सदा तनौ । जाग्रत्य् अपि सुषुप्तस्थं चिदात्मानम् उपास्महे
मडक्यात, कापडात, काठीवर, भिंतीत आणि या देहात, तसेच जागेपणात आणि गाढ झोपेतही जो नेहमीच आहे, त्या चैतन्यस्वरूप आत्म्याची आपण भक्ती करतो.
उष्णम् अग्नौ हिमे शीतं मृष्टम् अन्ने शितं क्षुरे । कृष्णं ध्वान्ते सितं चन्द्रे चिदात्मानम् उपास्महे
अग्नीत उष्णता, हिमात गारवा, अन्नात चव, उस्तऱ्यात धार, रात्री अंधार आणि चंद्रात प्रकाश ज्यात आहे, त्या चैतन्यस्वरूप आत्म्याची आपण भक्ती करतो.
मधुरादिषु माधुर्यं तीक्ष्णादिषु च तीक्ष्णताम् । गतं पदार्थशक्त्यर्थं चिदात्मानम् उपास्महे
गोड पदार्थांत गोडवा, तिखटांत तिखटपणा आणि सर्व वस्तूंमध्ये त्यांची शक्ती व अर्थ ज्याने व्यापले आहेत, त्या चैतन्यस्वरूप आत्म्याची आपण भक्ती करतो.
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तेषु तुर्ये तुर्यातिगे पदे । समं सदैव सर्वत्र चिदात्मानम् उपास्महे
जागृत, स्वप्न, सुषुप्ति, तुरीय आणि तुरीयापलीकडील अवस्थांमध्ये, सर्वत्र आणि सर्वकाळ एकसारखी असणारी, ती चेतना-स्वरूप आत्मा आपण ध्यानात ठेवतो.
प्रशान्तसर्वसङ्कल्पं विगताखिलकौतुकम् । विरताशेषसंरम्भं चिदात्मानम् उपास्महे
ज्याच्यात सर्व विचार शांत झाले आहेत, सर्व कुतूहल नाहीसे झाले आहे, आणि सर्व प्रकारची धडपड थांबली आहे, त्या चेतना-स्वरूप आत्म्याचे आपण ध्यान करतो.
निष्कौतुकं निरालम्बं निरीहं सर्वम् एव च । निरंशं निरहङ्कारं चिदात्मानम् उपास्महे
ज्याला कोणतेही कुतूहल नाही, आधार नाही, इच्छा नाही, जो पूर्णपणे अखंड आहे आणि ज्याच्यात अहंकार नाही, त्या चेतना-स्वरूप आत्म्याचे आपण ध्यान करतो.
सर्वस्यान्ते स्थितं सर्वम् अप्य् अपारैकरूपिणम् । अपर्यन्तं चिदारम्भं चिदात्मानम् उपास्महे
जो सर्व गोष्टींच्या शेवटी आहे, तरीही सर्वत्र आहे, ज्याचे स्वरूप एकच आणि अमर्याद आहे, आणि जो चेतनेचा अनंत स्रोत आहे, त्या चेतना-स्वरूप आत्म्याचे आपण ध्यान करतो.
त्रैलोक्यदेहमुक्तानां तन्तुम् उत्तमम् आततम् । प्रसारसङ्कोचकरं चिदात्मानम् उपास्महे
तीनही लोकांच्या देहातून मुक्त झालेल्यांसाठी जो श्रेष्ठ धागा सारखा विस्तारलेला आहे, आणि जो विस्तार व आकुंचन घडवतो, त्या चैतन्यस्वरूपाचा आपण ध्यान करतो.
लीनम् अन्तर् बहिश् चोग्रं क्रोडीकृत्य जगत्खगम् । चित्रं बृहज्जालम् इव चिदात्मानम् उपास्महे
जो चैतन्यस्वरूप आत आणि बाहेरचे प्रखर जग जणू आपल्या कुशीत घेतो, आणि जो एक अद्भुत, विशाल जाळ्यासारखा आहे, त्या चैतन्यस्वरूपाचा आपण ध्यान करतो.