एकाकिन्यैव शुष्यन्त्या प्रशान्ते मयि दीनया । त्वया दुःखं न कर्तव्यं मातस् तृष्णे व्रजाम्य् अहम्
मी एकटीच शांत मनाने, कोरडी आणि हताश बसले आहे. आई तृष्णा, आता तू मला दुःख देऊ नकोस; मी निघून चाललो आहे.
क्षन्तव्याः काम भगवन् विपरीतापराधजाः । दोषा उपशमैकान्तं व्रजाम्य् आदिश माम् अलम्
हे कामदेवा, चुकीच्या वागण्यामुळे झालेले माझे दोष तू क्षमा कर. मी पूर्ण शांततेकडे जात आहे; मला आदेश दे, एवढेच पुरे.
चिराच् चिराय चेदानीम् अम्ब तृष्णे किलावयोः । वियोगो योगदोषेण प्रणामो ऽयम् अपश्चिमः
आई तृष्णा, जर इतक्या दिवसांनी, आता शेवटी आपल्या दोघांमध्ये योगाच्या सामर्थ्याने वेगळेपण आले असेल, तर हा माझा तुझ्यासाठी शेवटचा नमस्कार.
नमस् सुकृत सेव्याय भवते ऽस्तु त्वया पुरा । नरकेभ्यस् समुत्तार्य स्वर्गे ऽहम् अभियोजितः
जे सत्कर्म आणि सेवा करण्यायोग्य आहेस, तुला नमस्कार असो. तुझ्या मदतीने मी पूर्वी नरकातून बाहेर आलो आणि स्वर्गात पोहोचलो.
कुकार्यक्षेत्ररूढाय नरकस्कन्धवाहिने । शासनापुष्पभाराय नमो दुष्कृतशाखिने
दुष्कृत्यांच्या शेतात खोल रुजलेल्या, नरकांच्या ओझ्याने भरलेल्या, आज्ञेच्या फुलांनी सजलेल्या, वाईट कर्मांच्या फांदीस मी नमस्कार करतो.
येन सार्धं चिरं बह्व्यो भुक्ता दुष्कृतयोनयः । अद्य प्रभृत्य् अदृश्याय तस्मै मोहाय ते नमः
ज्याच्याबरोबर अनेक वाईट जन्मे दीर्घ काळ उपभोगली, आजपासून अदृश्य होणाऱ्या त्या मोहाला मी नमस्कार करतो.
प्रध्वनद्वंशमधुरवचसे पत्त्रवाससे । नमो गुहातपस्विन्यै वयस्यायै समाधिषु
जिच्या मधुर शब्दांनी नाश आणि विरघळ घडते, जी पानांत वास करते, जी लपलेली तपस्विनी आहे आणि ध्यानात सोबती आहे, तिला मी नमस्कार करतो.
संसाराध्वनि खिन्नस्य त्वं समाश्वासकारणम् । आसीर् वयस्या सुस्निग्धा सर्वशोकापहारिणी
संसाराच्या थकवणाऱ्या वाटेवर तूच दिलासादायक ठरलीस; प्रिय सखी, तू अत्यंत प्रेमळ होतीस आणि सर्व दुःख दूर करणारी होतीस.
सर्वसङ्कटखिन्नेन दोषेभ्यो द्रवता मया । त्वम् एका शोकनाशार्थम् आश्रिता परमा सखी
सर्व प्रकारच्या दुःखांनी त्रस्त होऊन आणि माझ्या दोषांमुळे मी अगदी गळून गेलो आहे. अशा वेळी, दुःखाचा नाश व्हावा म्हणून मी एकटी तुझीच आसरा घेतला आहे, तूच माझी खरीच श्रेष्ठ सखी आहेस.
वार्द्धकैकान्तसुहृदे दण्डकाष्ठाय ते नमः
वृद्धापकाळात एकमेव खरा सोबती असलेल्या तुझ्या या काठीस मी नमस्कार करतो.
अस्थिपञ्जरम् आत्मीयं तथा रक्तान्त्रतन्तुकम् । एतावन्मात्रसारैक गृहीत्वा गच्छ देहक
हे देह, हाडांचा पिंजरा आणि रक्त व स्नायूंच्या जाळ्याशिवाय यात दुसरे काहीच नाही. हेच थोडेसे सार घेऊन, आता तू निघून जा.
पयःक्षोभप्रकारेभ्यस् स्नानेभ्यो ऽपि नमो नमः । नमो ऽस्तु व्यवहारेभ्यस् संसृतिभ्यो नमो ऽस्तु वः
पाण्याच्या हालचालीसारख्या विविध स्नानप्रकारांना मी पुन्हा पुन्हा नमस्कार करतो. व्यवहारांना आणि या जन्ममरणाच्या फेर्यांनाही मी नमस्कार करतो.
एते भवन्तस् सहजाः प्राक्तनास् सुहृदो मया । क्रमेण ज्योत्कृताः प्राणास् स्वस्ति वो ऽस्तु व्रजाम्य् अहम्
तुम्ही सर्व माझे जन्मजात आणि जुने मित्र आहात, जे हळूहळू माझ्या प्राणांमध्ये एकरूप झाले. मी आता निघतो आहे; तुम्हा सर्वांना शुभेच्छा असो.
भवद्भिस् सह चित्रासु मया बह्वीषु योनिषु । विश्रान्तं गिरिकुञ्जेषु भ्रान्तं लोकान्तरेषु च
तुमच्यासोबत मी अनेक जन्मांत विश्रांती घेतली, पर्वतांच्या दऱ्यांत भटकलो, आणि इतर जगांतही फिरलो.
क्रीडितं पुरपीठान्तर् उषितं पर्वतेषु च । स्थितं कार्यविलासेषु प्रस्थितं विविधाध्वसु
मी तुमच्यासोबत नगरांच्या भिंतीआत खेळलो, पर्वतांवर राहिलो, वेगवेगळ्या कामांत रमलो आणि अनेक प्रकारच्या वाटांवर प्रवास केला.
न तद् अस्ति जगत्कोशे भवद्भिस् सह यन् मया । न कृतं न हृतं नात्तं न दत्तं नावलम्बितम्
या जगाच्या खजिन्यात असं काहीच नाही, जे मी तुमच्यासोबत केलं नाही, घेतलं नाही, खाल्लं नाही, दिलं नाही किंवा ज्यावर मी अवलंबून राहिलो नाही.
इदानीं स्वां दिशं यान्तु भवन्तो याम्य् अहं प्रियाः । संयोगा विप्रयोगान्तास् सर्वे संसारवर्त्मनि
आता तुम्ही सर्वजण आपापल्या दिशांना जा, प्रियांनो, मी निघतो आहे. या संसाराच्या वाटेवर जिथे जिथे भेट होते, तिथे तिथे शेवटी वियोगच होतो.
अयं चाक्षुष आलोको विशत्व् आदित्यमण्डलम् । विशन्तु वनपुष्पाणि सौगन्ध्यानन्दसंविदः
हा डोळ्यांनी दिसणारा प्रकाश आता सूर्याच्या गोलात विलीन होऊ दे. जंगली फुलांनी त्यांच्या सुगंधाने आणि आनंदाने स्वतःच्या मूळ स्वरूपात परत जावे.
प्राणानिलास् तथा स्पर्शा विशन्त्व् अद्य प्रभञ्जनम् । विशन्त्व् आकाशकुहरं शब्दश्रवणपङ्क्तयः
प्राणवायू आणि स्पर्शाची जाणीव आज वाऱ्यात मिसळून जावी. ध्वनी आणि ऐकण्याच्या लहरी आकाशाच्या पोकळीत विलीन होऊ देत.
गलत्व् अग्नौ घृतम् इव चन्द्रे क्षीणवपुर् मनः
जसे तूप आगीत वितळते किंवा अमृत चंद्रात क्षीण होते, तसेच हे मनही आपले रूप गमावून विरघळून जावे.
सुखदुःखादयस् सर्वे प्रयान्तु स्वाम् अवस्थितिम् । तृष्णा शुष्यतु सारम्भा हेमन्त इव पद्मिनी
सुखदुःखांची सगळी अनुभूती त्यांच्या मूळ अवस्थेत जाऊ देत. तृष्णा आणि तिचा अस्वस्थपणा, जशी हिवाळ्यातील कमळ वाळून जाते, तशीच कोरडी पडू दे.
दग्धेन्धन इवार्चिष्मान् निस्स्नेह इव दीपकः । निर्मन्दर इवाम्भोधिर् गतार्क इव वासरः
जसा जळण संपल्यावर ज्वाला शांत होते, तसा तेल नसल्यानं दिवा विझतो, मंदार पर्वत नसताना समुद्र शांत असतो, किंवा सूर्य मावळल्यावर दिवस संपतो—
शरदीव घनस् स्वैरं प्राप्तसर्गान्तकल्पवत् । ओङ्कारान्ते ऽस्तमननं प्रशाम्याम्य् आत्मनात्मनि
शरद ऋतूत जसा मेघ आपोआप विरघळतो, किंवा सृष्टीचा शेवट जसा आपोआप येतो, तसंच ओंकाराच्या शेवटी मी पूर्ण शांत होतो, आणि स्वतःला स्वतःमध्ये विलीन करतो.
व्यपगताखिलकार्यपरम्परस् सकलदृश्यदशातिगतस्थितिः । प्रणवशान्त्यनुसंसृतिशान्तधीर् विगतमोहमलो ऽयम् अहं स्थितः
सर्व कृतींच्या साखळ्या संपल्या आहेत, सर्व दृश्यांपलीकडे मी स्थिर आहे, ओंकाराच्या शांततेमुळे माझं मन शांत झालं आहे, मोह आणि मळ नाहीसा झाला आहे—असा मी ठामपणे उभा आहे.
एवं कलितवान् अन्तः प्रशान्तमननैषणः । शनैर् उच्चारयंश् चारु प्रणवप्राप्तिभूमिकः
अशा प्रकारे, आतून पूर्णपणे शांत झाल्यावर, सर्व इच्छा आणि चंचलता मनातून काढून टाकून, त्याने हळूहळू आणि मधुरपणे पवित्र ॐचा उच्चार केला आणि त्या अवस्थेला पोहोचला.
सबाह्याभ्यन्तरान् सर्वान् सूक्ष्मान् स्थूलतरान् अपि । त्रैलोक्यकल्पितांस् त्यक्त्वा सङ्कल्पान् कल्पकल्पितान्
त्याने बाहेरच्या आणि आतल्या, सूक्ष्म आणि स्थूल अशा सर्व कल्पना, तसेच केवळ विचाराने निर्माण झालेल्या त्रिलोकातील सगळ्या संकल्पना पूर्णपणे सोडून दिल्या.
तिष्ठन्न् अक्षुभिताकारश् चिन्तामणिर् इवात्मनि । सम्पूर्ण इव शीतांशुर् विश्रान्त इव मन्दरः
तो स्वतःमध्ये इच्छापूर्ती रत्नासारखा स्थिर राहिला, शीतल चंद्रासारखा पूर्ण आणि मंदार पर्वतासारखा विश्रांत.
कुम्भकारगृहे चक्रं संरोधितम् इव भ्रमात् । अम्भोधिर् इव सम्पूर्णस् स्तिमितस्फारनिर्मलः
मडक्याच्या कारागिराच्या घरात थांबलेल्या चाकासारखा, किंवा पूर्ण, स्थिर, उसळणारा आणि निर्मळ समुद्रासारखा तो शांत होता.
शान्ततेजस्तमःपुञ्जं विगतार्केन्दुतारकम् । अधूमाभ्ररजस् स्वच्छम् अनन्तं शरदीव खम्
शांत तेज आणि अंधार यांचा एकत्रित समूह, जिथे सूर्य, चंद्र किंवा तारे नाहीत, धूर, ढग किंवा धूळ नसलेले, शरद ऋतूतील आकाशासारखे निर्मळ आणि अनंत असे ते स्वरूप होते.
सह प्रणवपर्यन्तदीर्घनिस्स्वनतन्तुना । जहाव् इन्द्रियतन्मात्रजालं गन्धम् इवानिलः
त्या अखंड ओंकाराच्या दीर्घ नादासह त्याने इंद्रिय आणि त्यांच्या सूक्ष्म गुणांचे जाळे सोडून दिले, जसे वारा सुगंध मागे टाकतो.