मुनिर् अप्य् अवनेर् ईशं भास्वान् इव शतक्रतुम् । तत्राभिवादयां चक्रे मधुरोदारया गिरा
मुनिनेही त्या ठिकाणी पृथ्वीच्या राजाला, जसा सूर्य इंद्राला नमस्कार करतो, तशी मधुर आणि उदार वाणीने अभिवादन केले.
ततो वसिष्ठप्रमुखास् सर्व एव द्विजातयः । स्वागतादिक्रमेणैनं पूजयाम् आसुर् आदृताः
मग वसिष्ठ यांच्या पुढाकाराने सर्व ब्राह्मणांनी त्याचे स्वागत करून, योग्य सन्मानाने त्याची पूजा केली.
अशङ्कितोपनीतेन भास्वता दर्शनेन ते । साधो स्वनुगृहीतास् स्मो रविणेवाम्बुजाकराः
तुमच्या तेजस्वी आणि निःसंकोच उपस्थितीमुळे, हे सज्जन, आम्ही जणू सूर्यामुळे कमळ फुलतात तसे, तुमच्या कृपेने धन्य झालो आहोत.
यद् अनादि यद् अक्षुब्धं यद् अपायविवर्जितम् । तद् आनन्दसुखं प्राप्ता अद्य त्वद्दर्शनान् मुने
जे अनादी, शांत आणि कधीही नष्ट न होणारे आहे, ते आनंदाचे सुख आम्हाला आज तुमच्या दर्शनामुळे लाभले, हे मुनी.
अद्य वर्तामहे नूनं धर्म्याणां धुरि धर्मतः । भवदागमनस्येमे यद् वयं लक्ष्यतां गताः
आज आपली भेट घडली याचा आम्हाला नक्कीच आनंद आहे. धर्माच्या बळावरच आपण या पुण्यवानांच्या पंक्तीत आलो आहोत आणि तुमच्या येण्याचं कारणही आम्हीच ठरलो, असं वाटतं.
एवं प्रकथयन्तो ऽत्र राजानो ऽथ महर्षयः । आसनेषु सभास्थानम् आस्थाय समुपाविशन्
अशा रीतीने आपसात बोलत बोलत राजे आणि मोठे ऋषी सभागृहातील आपल्या जागांवर जाऊन बसले.
स दृष्ट्वा ज्वलितं लक्ष्म्या भीतस् तम् ऋषिम् आगतम् । प्रहृष्टवदनो राजा स्वयम् अर्घ्यं न्यवेदयत्
ती तेजस्वी, लक्ष्मीने उजळलेली आणि थोडीशी घाबरलेली ऋषीमूर्ती पाहून राजा आनंदाने हसत स्वतः त्यांना स्वागतासाठी पाणी अर्पण केले.
स राज्ञः प्रतिगृह्यार्घ्यं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा । प्रदक्षिणं प्रकुर्वन्तं राजानं पर्यपूजयत्
राजाने दिलेलं स्वागताचं पाणी शास्त्रानुसार स्वीकारून त्या ऋषीने राजा सभोवती प्रदक्षिणा घालत त्याचा सन्मान केला.
स राज्ञा पूजितस् तेन प्रहृष्टवदनस् तदा । कुशलं चाप्ययं चैव पर्यपृच्छन् नराधिपम्
राजाने आदराने स्वागत केल्यावर, त्या ऋषींच्या चेहऱ्यावर आनंदाचे तेज उमटले आणि त्यांनी राजाची कुशलता व सुरक्षितता विचारली.
वसिष्ठेन समागम्य प्रहस्य मुनिपुङ्गवः । यथार्हं चार्चयित्वैनं पप्रच्छानामयं ततः
वसिष्ठ ऋषींना भेटून, हसत हसत त्यांना योग्य तो मान दिला आणि मग त्यांच्या आरोग्याची विचारपूस केली.
क्षणं यथार्हम् अन्योऽन्यं पूजयित्वा समेत्य च । ते सर्वे हृष्टमनसो महाराजनिवेशने
क्षणभर एकमेकांचा सन्मान करून, सर्वजण एकत्र जमले आणि आनंदी मनाने राजवाड्यात गेले.
यथोचितासनगता मिथस् संवृद्धतेजसः । परस्परेण पप्रच्छुस् सर्वे ऽनामयम् आदरात्
सर्वजण आपापल्या आसनावर बसले, एकमेकांच्या तेजाने वातावरण उजळले आणि त्यांनी एकमेकांची कुशलता आदराने विचारली.
उपविष्टाय तस्मै स विश्वामित्राय धीमते । पाद्यम् अर्घ्यं च गाश् चैव भूयो भूयो न्यवेदयत्
त्या बुद्धिमान् विश्वामित्रांनी आसन घेतल्यावर, त्यांना पाय धुण्यासाठी पाणी, स्वागतासाठी पाणी आणि गायी पुन्हा पुन्हा दिल्या.
अर्चयित्वा च विधिवद् विश्वामित्रम् अभाषत । प्राञ्जलिः प्रयतो वाक्यम् इदं प्रीतमना नृपः
विश्वामित्रांचे विधिपूर्वक पूजन करून, राजा हात जोडून, शुद्ध मनाने आणि आनंदाने असे म्हणाला.
यथामृतस्य सम्प्राप्तिर् यथा वर्षम् अवर्षके । यथान्धस्येक्षणप्राप्तिर् भवदागमनं तथा
जसे अमृत मिळणे, दुष्काळात पाऊस पडणे किंवा आंधळ्याला दृष्टी मिळणे, तसेच आपले येणे आहे.
यथेष्टधनसम्पर्कः पुत्रजन्माप्रजावतः । स्वप्नदृष्टार्थलाभश् च भवदागमनं तथा
जसे हवे ते धन मिळणे, अपत्य नसलेल्या माणसाला पुत्र जन्मणे किंवा स्वप्नात पाहिलेले जागेपणी मिळणे, तसेच आपले आगमन आहे.
यथेप्सितेन संयोग इष्टस्यागमनं यथा । प्रणष्टस्य यथा लाभो भवदागमनं तथा
जसा आपल्याला हवे असलेल्याचा संग होतो, प्रिय व्यक्ती घरी येते, किंवा हरवलेली वस्तू परत मिळते, तसंच तुमचं इथे येणं मला वाटतं.
यथा हर्षो नभोगत्या मृतस्य पुनर् आगमात् । तथा त्वदागमाद् ब्रह्मन् स्वागतं ते महामुने
जसं आकाशात जाण्याने किंवा मरण पावलेला परत आला की आनंद होतो, तसंच ब्रह्मन्, महान ऋषी, तुमच्या आगमनाने मी तुम्हाला मनापासून स्वागत करतो.
ब्रह्मलोकनिवासो हि कस्य न प्रीतिम् आवहेत् । मुने तवागमस् तद्वत् सत्यम् एव ब्रवीमि ते
ब्रह्मलोकात वास करणाऱ्याच्या उपस्थितीने कोणाला आनंद होणार नाही? ऋषी, तुमचं येणंही असंच आहे; मी तुम्हाला खरं सांगतो.
कश् च ते परमः कामः किं च ते करवाण्य् अहम् । पात्रभूतो ऽसि मे विप्र प्राप्तः परमधार्मिकः
तुमची सर्वात मोठी इच्छा काय आहे? मी तुमच्यासाठी काय करू? तुम्ही मला मान देण्यासारखे आहात, ब्राह्मण, आणि तुम्ही अत्यंत धर्मनिष्ठ होऊन इथे आलात.
पूज्यो राजर्षिशब्देन तपसा द्योतितप्रजः । ब्रह्मर्षित्वम् अनु प्राप्तः पूज्यो ऽसि भगवन् मम
राजर्षी या नावाने तुझे गौरव करावे, कारण तुझ्या तपामुळे तुझ्या प्रजेला प्रकाश मिळाला आहे. तू ब्रह्मर्षीपद मिळवलेस, म्हणून भगवंत, तू माझ्या पूजेचा पात्र आहेस.
गङ्गाजलाभिषेकेण यथा प्रीतिर् भवेन् मम । तथा त्वद्दर्शनात् प्रीतिर् अन्तश् शीतयतीव माम्
गंगाजलाने अभिषेक केल्यावर जशी मला आनंदाची भावना होते, तशीच तुझ्या दर्शनानेही माझ्या अंतःकरणात शांती आणि आनंद पसरतो.
विगतेच्छाभयक्रोधो वीतरागो निरामयः । इदम् अत्यद्भुतं ब्रह्मन् यद् भवान् माम् उपागतः
इच्छा, भीती आणि राग यांचा लवलेशही नसलेला, सर्व आसक्तींपासून मुक्त आणि निरामय असलेला ब्रह्मन्, तू माझ्याकडे आलास हे खरोखरच अद्भुत आहे.
शुभक्षेत्रगतं चाहम् आत्मानम् अपकल्मषम् । चन्द्रबिम्ब इवोन्मग्नं वेद्मि वेद्यविदां वर
हे ज्ञानी श्रेष्ठ, मी स्वतःला शुभ क्षेत्रात, पापरहित आणि निर्मळ, जणू चंद्राच्या प्रतिबिंबासारखा पाण्यात पूर्णपणे विलीन झालेला, असे अनुभवतो.
साक्षाद् इव ब्रह्मणो मे तवाभ्यागमनं मतम् । पूतो ऽस्म्य् अनुगृहीतो ऽस्मि तवाभ्यागमनान् मुने
मुनिवर, तुमचं या ठिकाणी येणं म्हणजे जणू काही ब्रह्मदेवच प्रत्यक्ष प्रकट झाले असावेत असं मला वाटतं. तुमच्या आगमनामुळे मी पावन झालो, आणि मला मोठं भाग्य लाभलं.
त्वदागमनपुण्येन साधो यद् अनुरञ्जितम् । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं तत् सुजीवितम्
सज्जनहो, तुमच्या येण्याच्या पुण्यामुळे माझं मन आनंदित झालं आहे. आज माझं जन्म सार्थकी लागलं आणि माझं आयुष्य खरंच चांगलं झालं.
त्वाम् इहाभ्यागतं दृष्ट्वा प्रतिपूज्य प्रणम्य च । आत्मन्य् एव नमाम्य् अन्तर् दृष्टेन्दुर् जलधिर् यथा
तुम्ही इथे आलात तेव्हा मी तुम्हाला नम्रतेने वंदन केलं आणि मनापासून सन्मान दिला. त्यानंतर, जसं समुद्र आपल्या अंतरात उमटलेल्या चंद्राच्या प्रतिबिंबाला वाकून नमतो, तसं मीही माझ्या अंतःकरणात तुम्हाला वंदन करतो.
यत् कार्यं येन चार्थेन प्राप्तो ऽसि मुनिपुङ्गव । कृतम् इत्य् एव तद् विद्धि मान्यो ऽसि हि भृशं मम
मुनिश्रेष्ठ, तुम्ही कोणत्या कार्यासाठी किंवा कोणत्या हेतूने इथे आला असाल, ते काम पूर्ण झालं असं समजा. कारण, तुम्ही माझ्या दृष्टीने अत्यंत मान्य आणि आदरणीय आहात.
स्वकार्येण विमर्शं त्वं कर्तुम् अर्हसि कौशिक । भगवन् नास्त्य् अदेयं हि त्वयि यत् प्रतिपद्यते
कौशिक, तू आपलं कर्तव्य नीट विचारून करावं. कारण, भगवंत, तुझ्या हातून जे काही घडतं, त्यात तुला काहीही अशक्य नाही.
कार्यस्य च विचारं त्वं कर्तुम् अर्हसि धर्मतः । कर्ता चाहम् अशेषं ते दैवतं परमं भवान्
तू हे काम धर्माच्या दृष्टीने नीट विचारून करावं. मी तुझ्या सर्व आज्ञा पाळणारा आहे आणि तूच माझ्यासाठी सर्वश्रेष्ठ देवता आहेस.