विजहार यथाकामं त्रिलोकीमठिकाम् इमाम् । सिद्धसाध्यैस् समं साधो सहंसो ऽलिर् इवाब्जिनीम्
तो या त्रैलोक्यांत जिथे हवे तिथे, सिद्ध आणि साध्य लोकांसोबत, कमळाच्या तलावात हंस आणि मधमाशा जसे विहरतात तसे, मुक्तपणे फिरू लागला.
एकदा तस्य सदनं हेमचूडमहीपतेः । प्राप रत्नविनिर्माणं मेरोश् शृङ्गम् इवापरम्
एकदा हेमचूड राजाचा रत्नांनी सजवलेला राजवाडा, मेरू पर्वताच्या दुसऱ्या शिखरासारखा भासू लागला.
ते तत्र प्राक्तने मित्रे पूजाम् अकुरुतां मिथः । पूर्णां विज्ञातविज्ञेयौ मौर्ख्यगर्ताद् विनिर्गते
ते दोघे जुने मित्र तिथे एकमेकांची मनापासून पूजा करू लागले, कारण दोघांनीही पूर्ण ज्ञान मिळवले होते आणि अज्ञानाच्या गर्तेतून बाहेर आले होते.
अहो नु मम कल्याणैः फलितं बत पावनैः । सम्प्राप्तवान् अहं यत् त्वाम् इत्य् अन्योऽन्यम् अथोचतुः
अरे, माझ्या पुण्याईचे फळ आज मिळाले, कारण मी तुला भेटायला आलो आहे—असे ते एकमेकांना म्हणाले.
आलिङ्गितशरीरौ ताव् अन्योऽन्यानिन्दिताकृती । एकासने विविशतुश् चन्द्रार्काव् इव भूधरे
ते दोघे एकमेकांना मिठी मारून, कुठलाही दोष नसलेल्या आपल्या रूपांसह, एकाच आसनावर बसले, जणू काही चंद्र आणि सूर्य पर्वतावर एकत्र आले आहेत.
परमानन्दम् आयातं चेतस् त्वद्दर्शनेन मे । चन्द्रबिम्ब इवोन्मग्नम् अन्तश्शीतलतां गतम्
तुझं दर्शन झाल्यावर माझ्या मनाला अत्यंत आनंद मिळाला आहे, जणू काही चंद्राचं पूर्ण बिंब पाण्यात बुडालं तरी त्याची आतली शीतलता पुन्हा मिळते.
अकृत्रिमं सुहृत्प्रेम वियोगे शतशाखताम् । प्रयाति पल्वलतटे छिन्नरूढ इव द्रुमः
खऱ्या मैत्रीचं प्रेम वेगळं झाल्यावर शेकडो फांद्यांसारखं पसरतं, जसं नदीकाठी असलेलं झाड छाटलं तरी नवी पालवी फुटते.
विस्रब्धांस् तान् कथालापांस् ता लीलास् तच् च चेष्टितम् । संस्मृत्य प्राक्तनं साधो हृष्याम्य् एव पुनः पुनः
त्या मोकळ्या गप्पा, खेळकर लीला आणि पूर्वीच्या आठवणी आठवून, हे सज्जना, माझं मन पुन्हा पुन्हा आनंदित होतं.
ज्ञानम् एतन् मया प्राप्तं त्वया ज्ञानं यथानघ । माण्डव्यस्य प्रसादेन परमात्मप्रसादजम्
हे ज्ञान मला तुझ्या माध्यमातून मिळालं, जसं तुला पापरहित मांडव्याच्या कृपेने आणि परमात्म्याच्या कृपेने ज्ञान मिळालं.
अद्य कच्चिद् अदुःखस् त्वं कच्चिद् विश्रान्तवान् असि । परमे कारणे मेराव् इव भूमण्डलाधिप
आज तू दुःखरहित आहेस ना? तू सर्वश्रेष्ठ कारणात, जसा मेरू पर्वतावर पृथ्वीचा राजा विश्रांती घेतो, तशी विश्रांती तुला मिळाली आहे का?
कच्चित् परमकल्याण स्वात्मारामतया तव । प्रसादो जायते चित्ते शरदीव सरोऽम्भसि
हे अत्यंत शुभस्वरूपा, तुझ्या मनाला स्वतःच्या आनंदात, जसा शरद ऋतूत तळ्याचं पाणी शांत असतं, तशी शांती मिळते आहे का?
कच्चित् करोषि समया सुप्रसन्नगभीरया । दृष्ट्या सुभग कार्याणि कार्याण्य् एव नराधिप
हे भाग्यवान राजन, तू तुझ्या स्पष्ट आणि खोल दृष्टीने योग्य वेळी उत्तम कृत्ये करतोस ना?
निराधिव्याधयो धीराः कच्चित् सम्पन्नशालयः । जनतास् तव देशेषु तिष्ठन्ति विगतज्वरम्
तुझ्या देशात शहाणे लोक रोगरहित आणि चिंता नसलेले आहेत ना? त्यांची घरं समृद्ध आहेत आणि तुझ्या प्रजेला कोणताही त्रास नाही ना?
कच्चिद् उद्दामफलिनी फलिनीव लतानता । धरा तव फलापूरैर् भृशं धारयति प्रजाः
तुझी धरती भरपूर फळांनी लगडलेल्या वेलीसारखी, आपल्या फळांनी लोकांना भरभरून पोसते आहे का?
कच्चित् तव दिगन्तेषु चन्द्रस्येवांशुपञ्जरम् । तुषारनिकराकारं प्रसृतं पावनं यशः
तुझं निर्मळ कीर्ती चंद्राच्या शीतल किरणांसारखी, सर्व दिशांना शुभ्र हिमाच्या चमकासारखी पसरली आहे का?
कच्चिद् गुणशतैर् एता दिशो निर्विवरीकृताः । त्वया सरोऽम्भसा बन्धो बिसानाम् इव भित्तयः
तुझ्या शेकडो गुणांनी, जसं तळ्यातलं पाणी कमळाच्या देठांमधले सगळे जागा भरून टाकतं, तसं सर्व दिशा गुणांनी भरून गेल्या आहेत का?
कच्चित् कलमकेदारकोणस्थाणुषु हर्षुलाः । प्रतिग्रामं कुमार्यस् ते गायन्त्य् आनन्ददं यशः
फुललेल्या केळीच्या शेतांच्या कडेला उभ्या असलेल्या आनंदी तरुणी, प्रत्येक गावात तुझं आनंद देणारं कीर्तन गातात का?
कुशलं तव धान्येषु धनेषु विभवेषु च । भृत्येष्व् अथ कलत्रेषु पुत्रेषु नगरेषु च
तुझ्याकडे धान्य, संपत्ती, ऐश्वर्य, नोकर, पत्नी, मुले आणि शहर या सर्व गोष्टी सुखरूप आहेत ना?
आधिव्याधिविहीनेयं कच्चित् कायलता तव । फलं फलति पुण्याख्यं यद् इहामुत्र चोदितम्
तुझे शरीर आजार आणि वेदना यांपासून मुक्त आहे ना? या जगात आणि पुढच्या जन्मात पुण्य म्हणून जे फळ सांगितले आहे, ते तुला मिळत आहे ना?
आपातरमणीयेषु पर्यन्तात्यन्तवैरिषु । कच्चिद् विषयसर्पेषु सविरागं मनस् तव
जे विषय सुरुवातीला मनाला आनंद देतात पण शेवटी मोठे शत्रू ठरतात, अशा विषयांच्या सापांमध्ये तुझे मन विरक्त राहते का?
अहो बत चिरं कालम् आवां विश्लेषम् आगतौ । कालेन श्लेषितौ भूयो वसन्ताद्रितटाव् इव
अहो, किती दिवसांनी आपण पुन्हा भेटलो! इतका काळ दूर होतो, पण आता काळाच्या योगाने आपण वसंत ऋतू आणि डोंगराच्या उतारासारखे पुन्हा एकत्र आलो आहोत.
न ता जगति विद्यन्ते सुखदुःखदशास् सखे । जीवद्भिर् या न दृश्यन्ते संयोगजवियोगजाः
मित्रा, या जगात सुख-दुःखाच्या अशा काही अवस्था नाहीत ज्या जिवंत लोकांना दिसत नाहीत; त्या सगळ्या एकत्र येणं किंवा दूर जाण्यामुळेच निर्माण होतात.
तथैतास्व् अतिदीर्घासु दशास्व् अन्यत्वम् आगताः । भूयो वयम् अपि श्लिष्टाश् चित्रा हि नियतिर् विधेः
या फार मोठ्या काळात आपण वेगळे झालो होतो, पण आता पुन्हा एकत्र आलो आहोत; कारण विधीची नियती खरंच किती विचित्र आणि अद्भुत असते.
भगवन् नियतेर् अस्या गतिं दीपगतेर् इव । दैविक्याः को हि जानाति गम्भीरां विस्मयप्रदाम्
भगवन्, या दैवी नियतीचा मार्ग, दिव्याच्या ज्योतीसारखा खोल आणि आश्चर्यकारक असतो, तो कोणाला कळतो?
त्वम् अहं च वियोज्यातिदूरे दूरदशासु च । अद्य सङ्घटितौ भूयः किम् असाध्यम् अहो विधेः
तू आणि मी खूप दूर, वेगळ्या अवस्थांमध्ये होतो, पण आज पुन्हा एकत्र आलो आहोत; अरे, विधीला अशक्य असं काहीच नाही!
वयं त्व् अद्य महासत्त्व भृशं कुशलिनस् स्थिताः । त्वदागमनपुण्येन परां पावनतां गताः
पुण्यात्म्या, आज आम्ही खरोखरच सुखी आहोत आणि स्थिर आहोत; तुझ्या आगमनाच्या पुण्यामुळे आम्हाला श्रेष्ठ पावित्र्य लाभलं आहे.
ईषत् त्वदागमक्षीणपापानां पुण्यपादपैः । तथा फलितम् अस्माकं न यथा वयम् आकुलाः
तुझ्या येण्यामुळे आमची पापं थोडी कमी झाली आहेत, म्हणून पुण्याच्या झाडांवरून आम्हाला जे फळं मिळाली, ती अशी नाहीत की आम्ही त्रस्त व्हावं.
सर्वास् सम्पत्तयो ऽस्माकं राजर्षे संस्थिताः पुरे । भवदागमनेनाद्य प्रयाताश् शतशाखताम्
राजर्षी, आमच्या नगरात सर्व संपत्ती आधीच होती, पण आज तुझ्या येण्याने ती शंभर दिशांना फांद्यासारखी पसरली आहे.
विकिरति परितो रसायनानाम् इव निकरं मधुरं महानुभाव । तव वचनम् अवेक्षणं च पुण्यं परमपदप्रतिमो हि साधुसङ्गः
महानुभाव, तुझे शब्द आणि तुझं अस्तित्व सर्वत्र अमृतासारखी गोडता पसरवतं; कारण सज्जनांची संगत ही खरंच परम पुण्याचं स्थान आहे.
अथैवम्प्रायया तत्र विश्रम्भकथया चिरम् । प्राक्तनस्नेहगर्भिण्या स्थित्वोवाचायुधाभिधः
मग तिथे जुन्या आपुलकीने भरलेल्या आपुलकीच्या गप्पा करत, बरीच वेळ घालवून, आयुधाभिध नावाच्या व्यक्तीने बोलायला सुरुवात केली.