सर्वदा सर्वम् एवाहं सर्वकृत् सर्वसङ्गतः । चेत्यम् अस्त्य् अहम् एवैतन् न किञ्चिद् अपि चोदितम्
सर्व काळ मीच सर्व आहे, सर्व करतो, सर्वांमध्ये एकरूप आहे; जे काही जाणण्यासारखं आहे, ते मीच आहे—याशिवाय दुसरं काहीही नाही.
किं सङ्कल्पविकल्पाभ्यां चिद् अचिच् चाहम् एकभाः । सङ्क्षोभयाम्य् अहं तावच् छाम्याम्य् आत्मनि पावने
ठरवणं किंवा शंका यांचा काय उपयोग? मी चैतन्य आणि अचैतन्य, एकच तेज आहे; मी हवे तितका हालचाल करतो आणि मग माझ्या शुद्ध स्वरूपात शांत होतो.
इति सञ्चिन्तयन्न् एव बडिः परमकोविदः । अकारार्धार्धमात्रार्थं भावयन् ध्यानम् आस्थितः
अशा प्रकारे विचार करत, अत्यंत पारंगत बडि अर्धाक्षराचा अर्थ आणि त्यातील सूक्ष्म भाव मनाशी धरून ध्यानात मग्न झाला.
संशान्तसर्वसङ्कल्पः प्रशान्तकलनागणः । निश्शङ्कम् अतिदूरास्तचेत्यचिन्तकचिन्तनः
सर्व इच्छा शांत झाल्या, मनातील कल्पना थांबल्या, भीतीपासून मुक्त होऊन, त्याचे विचार कुठेही दूरच्या गोष्टींकडे वळत नाहीत, बाह्य वस्तूंबद्दल तो विचार करत नाही.
ध्यातृध्येयध्यानहीनो निर्मनाश् शान्तवासनः । बभूवावातदीपाभो बडिः प्राप्तमहापदः
ध्यान करणारा, ध्यानाचा विषय आणि ध्यान — या तिघांपासून तो मोकळा झाला, त्याचे मन निर्मळ आणि इच्छा शांत झाल्या. बडी वाऱ्यापासून झाकलेल्या दिव्यासारखा झाला, कारण त्याने सर्वोच्च अवस्था मिळवली.
उपशान्तमनास् तत्र रत्नवातायने बडिः । अवसद् बहुकालं स समुत्कीर्ण इवोपलात्
मन पूर्णपणे शांत झाल्यावर बडी त्या रत्नांनी सजवलेल्या मंडपात खूप काळ तसाच बसून राहिला, जणू काही तो जमिनीत खोलवर रुतलेल्या दगडासारखा स्थिर होता.
प्रशमितैषणया परिपूर्णया मननदोषदशोज्झितयोच्चया । बडिर् अराजत निर्मलसत्तया विघनम् अच्छतयेव शरन्नभः
सर्व इच्छा संपल्या, मन पूर्ण समाधानी झाले, विचारांची त्रुटी दूर झाली, बडी शुद्ध आणि निर्मळ स्वरूपाने तेजस्वी झाला, जणू काही निरभ्र शरद ऋतूतील आकाशासारखा स्वच्छ आणि विशाल दिसत होता.
अथ ते दानवास् तत्र बडेर् अनुचरास् तदा । तद्गृहं स्फाटिकं सौधम् उच्चैर् आरुरुहुः क्षणात्
त्या वेळी बडीचे सेवक असलेले दानव तेथे आले आणि क्षणातच उंच, पारदर्शक अशा त्याच्या राजवाड्यात चढले.
डिम्बाद्या मन्त्रिणो वीरास् सामन्ताः कुकुहादयः । सुराद्याश् चैव राजानो वृत्राद्या बलहारिणः
डिंबा आणि इतर मंत्री, शूरवीर, कुहुहासारखे सरदार, सुरा वगैरे राजे, वृत्रासारखे बलाढ्य योद्धे तिथे एकत्र जमले.
हयग्रीवादयस् सभ्याश् शुकुन्दाद्याश् च बन्धवः । लुडङ्गाद्याश् च सुहृदः पल्मूलाद्याश् च लालकाः
हयग्रीवासारखे मान्यवर, शुकुंदासारखे नातेवाईक, लुडंगासारखे मित्र, पळमूळासारखे लाडकेही तिथे उपस्थित होते.
कुबेरयमशक्राद्या उपायनकरास् सुराः । यक्षा विद्याधरा नागास् सेवावसरकाङ्क्षिणः
कुबेर, यम, शक्र यांसारखे देव भेटवस्तू घेऊन आले; यक्ष, विद्याधर, नाग हेही सेवा करण्याची संधी मिळावी म्हणून तिथे आले होते.
रम्भातिलोत्तमाद्याश् च चामरिण्यो वराङ्गनाः । सरितस् सागराश् शैला दिशश् च विदिशस् तथा
रंभा, तिलोत्तमा आणि इतर अप्सरा, तसेच चामरी जातीच्या सुंदर स्त्रिया, नद्या, समुद्र, डोंगर, दिशा आणि उपदिशा — हे सर्व तिथे आले.
सेवार्थम् आययुस् तस्य तं प्रदेशं तदा बडेः । अन्ये च बहवस् सिद्धास् त्रैलोक्योदरवासिनः
हे सर्व बडी यांच्या सेवेसाठी त्या ठिकाणी आले; आणि त्रैलोक्याच्या गाभ्यात राहणारे इतर अनेक सिद्ध पुरुषही तिथे जमले.
ध्यानमौनसमाधिस्थं चित्रार्पितम् इवाचलम् । नमत्किरीटावलयो ददृशुर् बडिम् आदृताः
त्यांनी ध्यान, मौन आणि समाधीत मग्न, अद्भुत चित्रांनी सुशोभित आणि पर्वतासारखा स्थिर असलेल्या बडींना पाहिले आणि आपले मुकुट असलेली मस्तके नम्रतेने वाकवून त्यांना वंदन केले.
तं दृष्ट्वा कृतकर्तव्याः प्रणेमुस् ते महासुराः । विषादविस्मयानन्दभयमन्थरतां ययुः
त्यांना पाहून त्या महान असुरांनी आपले कर्तव्य पूर्ण केल्यासारखे वाटले, त्यांनी वंदन केले आणि दु:ख, आश्चर्य, आनंद, भीती या भावांनी ते जड झाले.
मन्त्रिणो ऽथ विचार्यात्र किं प्राप्तम् इति दानवाः । भार्गवं चिन्तयाम् आसुर् गुरुं सर्वविदां वरम्
मंत्र्यांनी तिथे काय घडले याचा विचार केला आणि दानवांनी सर्वज्ञानी असलेल्या आपला गुरु भृगुश्रेष्ठ यांचा मनात विचार सुरू केला.
चिन्तनानन्तरं दैत्या भार्गवं भासुरं पुरः । ददृशुः कल्पितप्राप्तं गन्धर्वनगरं यथा
विचार केल्यानंतर दैत्यांना भासणारा, तेजस्वी भृगु त्यांच्या समोर जणू काही अचानक प्रकट झाला, जसा गंधर्वांचे शहर अचानक दिसते.
पूज्यमानो ऽसुरगणैर् निविष्टो गुरुविष्टरे । ददर्श ध्यानमौनस्थं भार्गवो दानवेश्वरम्
असुरांच्या समूहांनी सन्मानित केलेला आणि गुरुंच्या आसनावर बसलेला भृगु, ध्यान आणि मौनात मग्न असलेल्या दानवांच्या राजाला पाहतो.
विश्रम्य स क्षणम् इव प्रेमवान् अवलोक्य च । बडिं विचारयन् दृष्ट्या परिक्षीणभवभ्रमम्
त्यांनी क्षणभर विसावा घेतला आणि प्रेमाने पाहत, बडीकडे दृष्टीने विचार केला, त्याच्या मनातील संसाराच्या भ्रमाचा क्षय ओळखला.
देहरश्मिशतैर् दन्तदीप्तिभिः क्षीरसागरे । क्षिपन्न् इव सभाम् आह हसन् वाक्यम् इदं गुरुः
गुरूंनी, त्यांच्या दातांच्या शतावधी किरणांनी जणू सभेला क्षीरसागरासारखा प्रकाश दिला, आणि हसत हसत असे बोलले.
अहो चित्रम् इदं दैत्यास् स्वविचारणयैव यत् । सम्प्राप्तविमलालोकस् सिद्धो ऽयं भगवान् बडिः
काय आश्चर्य आहे! या दैत्यांनी स्वतःच्या विचाराने निर्मळ दृष्टी मिळवली आहे; हा भगवंत बडी सिद्ध झाला आहे.
अयं तद् एवम् एवेह तिष्ठन् दानवसत्तमाः । स्वात्मनि स्थितिम् आप्नोतु पदं पश्यत्व् अनामयम्
हा दानवश्रेष्ठ येथेच असा स्थिर राहो, स्वतःच्या स्वरूपात स्थिरता मिळवो आणि दुःखरहित अवस्था पाहो.
श्रान्तो विश्रान्तिम् आयातः क्षीणचिन्ताभरभ्रमः । शान्तसंसारनीहारो बोधनीयो न दानवाः
जो थकून विश्रांतीला आला आहे, ज्याच्या चिंता कमी झाल्या आहेत, ज्याचे संसाराचे धुकं शांत झाले आहे, त्याला शिकवण्याची गरज नाही, हे दानवांनो.
स्व एवालोक एतेन सम्प्राप्तो ऽज्ञानसङ्क्षये । शान्ते ऽभ्रसम्भ्रमे सौरो दिनेनेव करोत्करः
अज्ञानाचा नाश झाल्यावर तो आपल्याच प्रकाशात पोहोचतो, जसं ढग शांत झाल्यावर सूर्यकिरणांनी सगळं स्पष्ट होतं.
स्वयम् एव हि कालेन प्रबोधम् अयम् एष्यति । बीजकोशात् स्वसंवित्त्या सुप्तमूर्तिर् इवाङ्कुरः
खरं तर, योग्य वेळ आली की तो आपोआप जागृत होईल, जसं बियामधून झोपलेलं रोप स्वतःच्या जाणीवेने उगवतं.
कुरुध्वं स्वानि कार्याणि सर्वे दानवनायकाः । बडिर् वर्षसहस्रेण समाधेर् बोधम् एष्यति
सर्व दानवांच्या प्रमुखांनो, तुम्ही तुमचं काम करा; बडी हजार वर्षांच्या समाधीनंतर जागृत होईल.
इत्य् उक्ते गुरुणा तत्र भयहर्षविषादजाम् । दैत्याश् चिन्तां जहुश् शुष्कां मञ्जरीम् इव पादपाः
गुरूंनी असं सांगितल्यावर, दैत्यांनी भीती, आनंद आणि दुःखातून निर्माण झालेल्या कोरड्या चिंता झाडांनी वाळलेली फुलं टाकावीत तशा सोडून दिल्या.
वैरोचनिसभासंस्थां विधाय प्राग्व्यवस्थया । स्वव्यापारपरास् तस्थुस् सर्व एवासुरास् ततः
वैरॊचनाच्या सभेसारखी सभा मांडून, पूर्वीप्रमाणेच आसने लावली आणि मग सर्व असुर आपापल्या कामात गुंतले.
नरा महीम् अहिपतयो रसातलं ग्रहा नभस् त्रिदशगणास् त्रिविष्टपम् । दिशो ऽद्रयो जलपतयश् च कन्दरान् वनेचरा गगनचराश् च खं ययुः
माणसं पृथ्वीवर गेली, सर्पराज अधःपाताळात गेले, ग्रह आकाशात गेले, देवांचे समूह स्वर्गात गेले; दिशा, डोंगर, जलाचे अधिपती हे सर्व गुहांत गेले, तर वनात राहणारे आणि आकाशात वावरणारे प्राणी आकाशात गेले.
अथ वर्षसहस्रेण दिव्येनासुरसत्तमः । देवदुन्दुभिनिर्घोषैर् बुबुधे भगवान् बडिः
मग हजार वर्षांनी, दिव्य अशा देवदुंदुभींच्या गजराने असुरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला भगवंत बडि जागा झाला.