जसे स्वप्नात, आपण आपल्या घरात असताना, एक तेजस्वी नगरी प्रकट होते, तसेच या चैतन्याच्या सारात हे जग खरे असले तरीही, ते एक मोहक प्रकाशाने उजळते. जसे मृगजळात पाणी दिसते किंवा सोन्याचा बांगडीच्या रूपात भास होतो, तसे हे जग खरे वाटते, आणि हे सर्व दृश्य आत्म्यातच प्रकट होते. अशा या विचारात मग्न असताना, त्या दोन सुंदर कन्या आपल्या घरातून बाहेर पडल्या. त्यांची चाल हळुवार, मोहक आणि मोजकी होती. गावातील लोक त्यांना न दिसता, त्या दोघी पुढे डोंगराकडे पाहू लागल्या—जिथे गुहा आकाशाला स्पर्श करत होत्या, आणि शिखरे सूर्याच्या तेजाने उजळून निघाली होती. तो डोंगर विविध रंगांच्या फुलांनी बहरलेल्या अद्भुत जंगलांनी झाकलेला होता. अनेक झर्यांच्या पाण्याने व पक्ष्यांच्या गाण्याने तो परिसर जिवंत झाला होता. तिथे फुलांचे गट, केशररंगी ढग, आणि मिकाच्या शिखरांवर बसलेले पक्ष्यांचे थवे दिसत होते. सर्व नद्यांच्या काठावर सारा वंजुळाची झाडे पसरलेली होती, आणि वारा अपूर्ण खडकांत, दऱ्यांत, व नाचणाऱ्या वेलींमध्ये खेळत होता. फुलांच्या गंधाने भारलेले ढग आकाश झाकून टाकत होते, पावसाचे पाणी खळग्यांत साठले होते, आणि लांबच लांब नद्या चमकणाऱ्या मोत्यांच्या गटांनी भरलेल्या होत्या. वाऱ्याने झाडांच्या आणि जंगलांच्या रांगा हलत होत्या, दिशांच्या कडा ढवळत होत्या, आणि दाट जंगलाच्या सावलीने सतत गारवा पसरला होता. त्या दोन कन्यांनी समोरच्या डोंगरातील गाव पाहिले—जणू स्वर्गाचा तुकडाच आकाशातून खाली पडला आहे. तिथे वाहत्या पाण्याच्या नळ्या आणि ओढे कमळाच्या तलावांनी भरलेले होते, वाकड्या चोचीच्या पक्ष्यांचे गाणे ऐकू येत होते, आणि गुहा व खळगे त्यांच्या आवाजाने निनादत होते. त्याच बगिच्यांत गायींच्या कळपांचा गंभीर, गडगडणारा आवाज घुमत होता, मधमाश्यांच्या गुंजारवाने व दाट झुडुपांनी ते थंड आणि सावलीने भरलेले होते. सूर्यकिरणे दाट धुक्यामुळे आणि धुळीमुळे क्वचितच आत पोहोचत होत्या, आणि फुलांच्या घनदाट गटांतील जागा सावलीने आच्छादलेली होती. पांढऱ्या, रुंद धबधब्यांचे पाणी खडकांवरून खाली पडत होते—जणू समुद्राच्या मंथनानंतर डोंगरांनी त्यास बाजूला सारले आहे. अंगणात फळांनी लगडलेली मोठी झाडे होती, त्यांच्या फुलांच्या गटांनी ते झगमगत होते. वेगवान, थरथरणाऱ्या वाऱ्याने झाडे हलली, त्यांचा आवाज किणकिणत होता, जणू रसाने भरून ती फुलांचा वर्षाव करत होती. काही पक्षी लपलेले, काही सावधपणे, पाण्याच्या थेंबांनी खडकावर आदळल्याने हलके आवाज करत होते, तरीही त्यांना भीती नव्हती. नदीत पक्ष्यांचे थवे प्रवाहाच्या भोवऱ्यांनुसार फिरत होते, उडणाऱ्या लाटा आणि त्यांच्या कडेकडेच्या शिंपडलेल्या पाण्याचा स्वाद घेण्यास उत्सुक होते. उंच पामाच्या झाडांवर बसलेल्या कावळ्यांना पाहून मुलं दचकली, आणि वयोवृद्धांनी चघळून टाकलेली ऊसाची तुकडे पसरली होती. गावातील मुले फुलांच्या माळांनी सजलेली, त्यांच्या वस्त्रांमध्ये फुलांचा संग्रह, कदंब, नीम आणि बोराच्या झाडांच्या दाट सावलीत गारवा अनुभवत होती. गावातील सुंदर स्त्रिया, मधमाश्यांच्या गूंजाने कान भरलेले, पांढऱ्या वस्त्रात, गल्लीबोळांत भटकत होत्या, उपासनेने अशक्त झालेल्या. एकांताच्या शोधात, त्यांच्या कानात लोकांच्या गडबडगोष्टी आणि नदीच्या लाटांचा गडगडाट भरला होता. लहान मुले, ज्यांचे तोंड व हात दही लावलेले, ओठांवर फुलांच्या माळा, नग्न, शेण व चिखलाने माखलेली, अंगणात धावपळ करत होती. वाळूच्या काठावर पाण्याने रेषा ओढलेल्या, लाटा हिरव्या काठावरच्या वेलींना झुलवत, त्यांना वाहून नेत होत्या. मधमाश्या, दही-दुधाच्या गंधाने मस्त झालेल्या, आणि गावातील मुले, रडत-रडत सकाळच्या जेवणाची भीक मागत होती. स्त्रिया हसत, खेळात गुंतलेल्या, विस्कटलेल्या केसांनी, आणि मुले शेणाच्या पाण्याने ओले होऊन, हात वर्तुळाकार करत रागावत होती. अंगणात मोरांच्या पिसा, कावळ्यांची पंखे, गायींच्या शेपटीचे केस विखुरलेले, आणि घरांच्या उंबरठ्यांवर, रस्त्यांवर, अंगणात जाईच्या टोपल्या पडलेल्या होत्या. घराजवळ फुलांनी लगडलेली झाडे उभी, दररोज सकाळी फुलांचा सडा पायापर्यंत पडलेला. पाण्याच्या कमळांच्या बगिच्यांत आणि हरिणांच्या कळपांत, गवताच्या गटांत लहान हरणं निजलेली, आणि गुंजा वेलींमध्ये मधमाश्या गुंजन करत होत्या. इथे-तिथे वासरं एक कान हलवत, आणि गवळ्यांनी ठेवलेल्या दहीच्या उरलेल्या शिल्लकावर मधमाश्या हलक्या गुंजनाने फिरत होत्या. प्रत्येक घरात मधमाश्यांची संख्या कमी झाली, त्या हाकलल्या गेल्या, पण हवेली आकाशाच्या रंगासारख्या अशोकाच्या फुलांनी सजलेल्या, तेजस्वी दिसत होत्या. झाडे नेहमी ओलसर, त्यांच्या पानांवर दवाच्या वाऱ्याने ताजेपणा, कदंबाची कळं आणि सप्तरंगी सत्तचदाच्या गाठी दाटलेली. केतकीच्या फुलांचे गजरे वेलींमध्ये गुंफलेले, आणि पसरलेल्या पानांच्या झाडांमध्ये पक्ष्यांचे आवाज घुमत होते. खिडक्या आणि अंतःपुरांतून गार वारे वाहत, आणि राजरस्ते कमळाच्या तलावांच्या रांगेने शुद्ध झालेले. दाट, अखंड पर्णसंभाराच्या सावलीने, ताज्या गवताने शुद्ध, जिथे प्रत्येक फुलाच्या थेंबात तारे चमकत. ते निवासस्थान नेहमीच फुलांचा आणि हिमाचा शिडकावा मिळवते, अद्भुत फुलांचे, पानांचे आणि कमळांचे गट त्यास सजवतात. अंतःपुरे व दालने घराच्या खोलीसारखी, त्यातील जुन्या कोपऱ्यांत ढगांनी लपलेली, वरच्या वीजेच्या प्रकाशाने उजळलेली, दुसऱ्या दिव्याची गरजच नाही. मंडपाच्या गुहांमध्ये वाऱ्याचा गडद गुंजन घुमतो, राजवाडा चकोर, पोपट आणि हरणांच्या हारांनी सजलेला. जिथे कोवळ्या कोंबड्यांचा आणि ओल्या मातीचा सुवास वाऱ्यात मिसळून, खेळकर, थरथरणाऱ्या पानांना हलवत असतो. लांडोर पक्ष्यांचे थवे, मधमाश्यांचे गट, कोकिळा आणि कूजन करणाऱ्या पक्ष्यांच्या मिश्र आवाजांनी ते स्थान गूंजत होते—जणू संपूर्ण निसर्गच त्या डोंगरगावात जागृत झाला आहे.