स्वप्नातल्या पर्वताप्रमाणे, जिथे कोणतीही खरी मोजमाप किंवा प्रमाणे नसतात, तसाच हा जग देखील आहे—दृश्य रूपे केवळ कल्पनेने भरलेली आहेत, त्यात प्रत्यक्ष पदार्थ नाही. 'जग', 'ब्रह्म', आणि 'आकाश' या शब्दांच्या अर्थात, अज्ञ लोकांच्या कल्पनाशक्तीखेरीज, खरेतर काही फरक नाही; हे सर्व एकाच अर्थाचे आहेत. हे तेज, जे केवळ चेतन आणि अचेतनतेचे चमकणे आहे, आकाशाशी तितक्याच सूक्ष्मपणे जोडलेले आहे, जितके एक कल्पित ढग प्रत्यक्ष ढगाशी. स्वप्नातील शहर जाग्रत शहरापेक्षा स्पष्ट दिसते, तसाच हा जग देखील कल्पित जगापेक्षा स्पष्ट वाटतो. म्हणून, हे जग जे जणू अचेतन आणि चेतन असे दिसते, प्रत्यक्षात ते शुद्ध आकाशच आहे; 'शून्य' आणि 'आकाश-जग' हे शब्द एकाच अर्थाचे आहेत—दोन्ही चेतनतेच्या स्वरूपाचे. येथे काहीही उत्पन्न झालेले नाही—ना जग, ना त्याचा आरंभ, ना काही दृश्य; ते आहे तसेच, अनाम आणि अप्रकट. हे जग म्हणजेच महान आकाश, चेतनतेचे आकाश, यात कोणतीही विभागणी नाही; हे एखाद्या अणुच्या आकाराच्या प्रदेशासारखे किंवा भरता न येणाऱ्या मोजमापासारखे आहे. हे केवळ आकाशाचे स्वरूप आहे—शुद्ध, रूपांच्या आसक्तीपासून मुक्त; आकाशातच एक अद्भुत दृश्य उभे आहे, जणू कल्पनेने घडवलेले शहर. आता, या अर्थाचा मनाला विश्रांती मिळावी, म्हणून एक कथा ऐका—मंडपाची कथा, जी कानांसाठी अलंकार आहे. हे ब्रह्मन्, खरी समज वाढावी म्हणून, मंडपाची संपूर्ण कथा संक्षिप्तपणे सांग, ज्याने ज्ञान वाढेल. या पृथ्वीवर एक उत्तम, पूर्ण फुललेल्या कुटुंबाचा राजा होता—पद्म नावाचा, प्रसिद्ध, अनेक पुत्र आणि भरपूर संपत्ती असलेला. सीमांचे पालन करण्यासाठी तो समुद्रासारखा होता; शत्रूंना सूर्याप्रमाणे अंधार घालवणारा; प्रियजनांसाठी रात्रीच्या कमळांना चंद्र; दोषांना गवत जाळणारी आग. तो ज्ञानी मंडळात मेरू पर्वतासारखा, कीर्तीचा चंद्र उगवणारा समुद्र, उत्तम गुणांच्या हंसांसाठी सरोवर, कलांच्या कमळासाठी सूर्य होता. शत्रूंच्या समुद्राला पसरवणारा वारा, गर्वीले हत्तींत सिंह, सर्व ज्ञानशाखांचा प्रिय, अद्भुत गुणांचा खजिना होता. तो मंदर पर्वतासारखा शत्रूंच्या समुद्राला घुसळणारा, फुललेल्या गुणांचा मध, आणि सौभाग्याच्या फुलांनी सज्ज कामदेव होता. खेळाच्या वेलीत वाऱ्यासारखा, धाडसाच्या उत्सवात वीर, रात्री फुलणाऱ्या कमळांना चंद्र, आणि दुर्मिळ वेलीत अग्नी होता. त्याची पत्नी लीलाचं नाव, अत्यंत सुंदर, सर्व शुभ गुणांनी युक्त, पृथ्वीवर नव्या फुललेल्या कमळासारखी दिसणारी होती. ती सर्व संपन्नतेने सज्ज, खेळात मधुर बोलणारी, आनंदाने मंद प्रकाशमान, तिच्या हास्याने जणू दुसरा चंद्र उगवतो. तिचं कमळासारखं मुख अलकापुरीतील वासियांच्या मनाला आकर्षित करायचं, तिचं शरीर शीतल आणि अंत:करण कमळाच्या हृदयासारखं शुद्ध, जणू कमळाचा साक्षात अवतार होती. ती वेलांमध्ये जुईच्या फुलांच्या चमकाने हास्य करत होती, रसपूर्ण, हात नव्या कोंबासारखे कोमल, फुलांनी सज्ज, मानवी रूपातील लक्ष्मी होती. ती शुद्ध आणि शुभ शरीराने तेजस्वी, लोकांना आनंद देणारी, पृथ्वीवर जणू गंगा नदीसारखी आली होती, हंसांच्या संगतीत रमणारी. राजासाठी तिच्या रूपात नवे सुख प्रकट झाले, जणू नवी प्रिय, पृथ्वीवरील फुलांची सेवा दीर्घकाळ करत, सर्व आनंद मिळवणारी. राजा आणि राणी एकमेकांच्या भावनांना आरसा बनून अनुभवायचे—कधी चिंता, कधी आनंद, कधी व्याकुळता; प्रिय फक्त राजाच्या रागात भयभीत व्हायची. पृथ्वीवरील या दिव्य रमणीसह, ज्याचा दुसरा कुणी जोडीदार नव्हता, राजाने खऱ्या प्रेमाचा स्वाद घेतला. बागेत, वनात, तामलाच्या दाट झाडीत, फुलांनी छायांकित शय्यांवर, वेलांनी विणलेल्या निवासात— फुलांनी सज्ज राजवाड्याच्या शय्यांवर, फुलांच्या रस्त्यांवर, वसंताच्या बागेत झुल्यावर, आणि कमळाच्या तलावात खेळत— चंदनाच्या वनात, संतानाच्या झाडांच्या सावलीत, कदंब आणि नीमच्या घरात, परिभद्राच्या झाडांच्या कपाळात— पर्वताच्या गुहांत आणि दऱ्यांत, खिडक्यांच्या खोल्यांत, नदीकाठीच्या टेरेसवर, आणि हत्तींच्या माथ्यावरच्या महालात— उन्हाळ्यात बर्फाच्या महालात, वेलांनी विणलेल्या मंडपात, सोन्याच्या राजवाड्यांत आणि झाडांत, मोती आणि माणकांनी सज्ज भिंतींमध्ये— जिथे जुई आणि कोरल फुलतात, त्यांच्या परागाचा सुगंध दरवळतो, वसंताच्या बागेत कूकू पक्ष्यांचा समूह गातो— मऊ, तेजस्वी गवताने आणि अनेक रत्नांनी सज्ज भूमीवर, झर्यांच्या चमकणाऱ्या पाण्याच्या धारा पडतात— सोन्याचे आणि माणकांनी सज्ज पर्वत, दिव्य ऋषींची निवासस्थाने, आणि दूरच्या पुण्य hermitages मध्ये— पांढऱ्या कमळांच्या फुललेल्या तलावात, हसणाऱ्या निलकमळांच्या तलावात, फुललेल्या वनाच्या मैदानात, आणि पूर्ण फुललेल्या निळ्या कमळांच्या शय्यांवर— कोड्यांच्या, कथांच्या, आणि अक्षरांच्या खेळात, विविध प्रकारच्या पटाच्या खेळात, आणि गुप्त पाशांच्या स्पर्धेत— नाटके आणि गोष्टी, श्लोक आणि बिंदूंच्या रचना, प्रादेशिक बोली आणि शहर-गावांच्या प्रथा— फुलांच्या माळा, हार, आणि साखळ्या, विविध अलंकार, खेळातील मोहक हालचाली, आणि विविध आनंदाच्या भांड्यात— कोमल पानांचा, सुपारीचा, आणि कर्पूराचा स्वाद घेत, खेळातील आलिंगन, आणि झुल्यावर आनंदाने झुलताना— घरात फुलांनी सज्ज झुल्यावर, परस्पर झुलण्याच्या तालात, फुललेल्या वेलांच्या मंडपात, शरीरांना फुलांच्या वेलांमध्ये लपवून— नौका, रथ, हत्ती, घोडे, आणि उंटावर प्रवास करत, पाण्यात खेळत, आणि परस्पर पाण्याचा शिंपड करत— नृत्य, गीत, कलात्मक सादरीकरण, जोरदार तांडव नृत्य, संगीत, संवाद, आणि वीणा-ढोल वाजवण्यात— राजा पद्म आणि राणी लीला यांनी अशा विविध आनंदात, प्रेम आणि सौंदर्याने भरलेल्या जीवनाचा अनुभव घेतला.