एका दिव्य प्रकाशकणाने स्वतःच्या चिंतनातून "मी हे आहे" असा विचार केला. त्याने स्वतःला आकाशात, आत्म्याच्या गगनात, उच्च स्थितीत स्थिर असल्याचे कल्पना केली. जे खरे नाही, ते विचाराच्या सामर्थ्याने खरे वाटू लागले—जसे चंद्र आकाशात दिसतो, तसाच. त्या चिंतनात, तो एकाच वेळी निरीक्षक आणि निरीक्षण बनतो; एकतेतून द्वैत निर्माण होते, जसे स्वप्नात किंवा मृत्यूच्या जाणिवेत. हळूहळू तो कण किंचित ठोसपणा धारण करतो आणि स्वतःला तारा म्हणून अनुभवतो. त्याच्या चिंतनाच्या प्रकारानुसार, अर्थ त्याच्या चेतनेच्या स्वरूपातून उत्पन्न होतो. ही आत्मा नेहमीच आकाशच आहे, पण "मी हे आहे" असा विचार करत, चेतनेमुळे तो व्यक्तित्व धारण करतो—जसे स्वप्नात आपण प्रवासी होतो. आत्मा ताऱ्यासारखी आकृती कल्पना करून, ज्याला "चिंतित शरीर" म्हणतात, त्या स्थितीला पोहचतो; कारण मन जे पाहते, त्याच स्वरूपात स्वतःला बदलते. बाह्य जगाला सोडल्यासारखे वाटते, आणि ताऱ्याच्या मध्यभागी आत्मा आतून उजळतो, तरी बाहेरही असतो—जसे आरशात पर्वताचा प्रतिबिंब असतो. जसे शरीर विहिरीत असू शकते किंवा बाहेर येऊ शकते, तसाच स्वप्न आणि कल्पनेतील जागरूकता हे जाणते; तसेच, जीव सूक्ष्म कणात अनुभवतो. आत्मा ताऱ्यासारख्या कठीण स्वरूपात राहून, स्वतःहून कार्य करतो; हेच ज्ञानाचा प्रवाह आहे, जो बुद्धी, मन इत्यादीचे रूप घेतो. तिथून, ताऱ्याच्या आवरणात असलेली आत्म्याची जागा "मी पाहतो" या भावनेने विस्तारते, जणू आकाशात पाहण्यासाठी हात पुढे करत आहे. मग, दोन छिद्रांद्वारे, तो पुन्हा बाह्य जग प्रक्षिप्त करतो; ज्याने तो पाहतो, त्याला पुढे "डोळे" म्हणतात. ज्याने स्पर्श केला जातो, त्याला "त्वचा" म्हणतात; ज्याने ऐकले जाते, त्याला "श्रवण"; ज्याने वास घेतला जातो, त्याला "नाक"—अशी आत्मा स्वतःतच स्वतःला अनुभवतो. ज्याने चव घेतली जाते, त्याला "जीभ" म्हणतात; ज्याने हालचाल होते, तो वायू आणि कर्मेंद्रियांचा समूह आहे. सर्व रूपे, प्रकाश, आणि मानसिक निर्मिती अशाच प्रकारे उत्पन्न होतात, हे चिंतन करत, सूक्ष्म शरीरधारी जीव "आकाशात आकाश" म्हणून राहतो. या प्रकाशकणाच्या विस्ताराचे चिंतन करत, ब्रह्म स्वतःला "जीव" म्हणून प्रकट करतो—खरे नसले तरी खरे वाटणारे. "जीव" शब्दाच्या अर्थाची कल्पनातमक गोंधळात प्रवेश करून, तो सूक्ष्म शरीराची, मन-शरीराची वस्त्रं धारण करतो. स्वतःच्या कल्पनेने, तो ब्रह्मांडाच्या अंड्यात एक रूप अनुभवतो; काही त्याला पाण्यात, काही विश्वाच्या अधिपतीच्या रूपात पाहतात. तो भविष्यातील ब्रह्मांडाची प्रक्षिप्ति पाहतो आणि अनुभवतो, जसे आत्म्याच्या गर्भगृहाची कल्पना मनाने केली जाते. तो आकाश, काळ, क्रिया, आणि पदार्थ यांच्या कल्पना अनुभवतो; चिंतन करत, तो शब्दांचा निर्माता बनतो आणि कल्पित शब्दांमध्ये बांधला जातो. हे सूक्ष्म शरीर, अवास्तव जगाच्या मायेतील, फक्त अवास्तवतेतच फिरते—जसे स्वप्नात उडणारा. त्यामुळे, खरे अस्तित्व नसतानाही, तो स्वतःला स्वयंभू, सूक्ष्म-शरीरधारी, अधिपती, आदिपुरुष म्हणून प्रकट करतो. ही ब्रह्मांडाच्या अंड्यासारखी माया पूर्ण झाली तरी, खरे काहीच साध्य होत नाही, काहीच जन्मत नाही किंवा दिसत नाही. ब्रह्म-आकाश शुद्ध, अचल राहतो; ही कल्पनेची नगरी अस्तित्वात असली तरी ती खऱ्या अर्थाने वास्तव नाही. हे अद्भुत प्रदर्शन आकाशात उभे आहे—निर्मितीही नाही, स्वरूपही नाही; ते न बनवलेले, न अनुभवल्याचे, खरे नसले तरी खरे वाटणारे. ब्रह्मा आणि इतरांच्या मुक्तीमुळे, महान चक्रात पूर्व स्मृती राहत नाही; त्या कारणाचे मूळ स्वयंभू आत्म्यात आहे. म्हणून, स्वयंभू आत्मा कसा आहे, तशीच स्मृती त्यातून उत्पन्न होते; त्यामुळे, आदिकाळापासूनची अनुभूती, पृथ्वी आणि इतर तत्त्वांसह, अशीच आहे. जसे स्वप्नात अनुभवल्या जाणाऱ्या पृथ्वी व तत्त्वे जागेवर आल्यावर दिसतात, तसाच हा जग नेहमीच शुद्ध आकाशाच्या स्वरूपात स्मरणात राहतो. जिथे जसे पाण्यात द्रवपणाचा गुण आहे, तसाच, सर्वोच्च आत्म्यात दुसरी निर्मिती नाही. त्यामुळे, ही निर्मिती स्थापन झाली, आणि हे प्रकट स्वरूप राहते; "विश्व" म्हणून जे चमकते, ते फक्त आकाशाचे स्वरूप आहे—खरी निर्मिती नाही. हा दृश्य जग शांत आहे, आकाशाच्या स्वरूपाचा आहे—न विभागलेला, न गोंधळलेला; आधारही नाही, स्थानही नाही, अद्वैत आहे, आणि कोणत्याही एकतेपासून मुक्त आहे. जरी जगाची जागरूकता उत्पन्न झाली, तरी काहीच खरे जन्मत नाही; सर्वोच्च आकाश शून्य नसलेले, स्वच्छ, आणि दृढ स्थिर आहे. पूर्ण विलयाच्या शून्यात, जे आहे तेच शिल्लक राहते; आधार नाही, आधारलेले नाही, पाहिले जाणारे नाही, न पाहणारा. ब्रह्मांड, ब्रह्मा, किंवा ब्रह्मांडाचे अंडे कुठेही नाही; जग, पृथ्वीही नाही—सर्व काही पूर्ण शांततेत स्थिर आहे. फक्त ब्रह्मनच फिरते—शुद्ध, स्वच्छ, स्वतःमध्ये, स्वतःच्या स्वरूपाने; जसे पाण्याला द्रवपणाचा गुण आहे, तसेच, ते स्वतःमध्ये फिरते. हे अवास्तव दिसते, पण इथे खरे वाटते; शेवटी, अवास्तव नष्ट होते, जसे स्वप्नात मृत्यू येतो. किंवा, अस्तित्वाच्या स्वरूपामुळे, हे खरेच आहे—दुःखरहित, न विभागलेले, न आदि, न अंत, केवळ ज्ञानाचा विशाल विस्तार आहे. जसे आकाश, सर्वोच्च, जीवांचा प्रथम अधिपती, नेहमी स्वतःच्या स्वरूपाने फिरतो—एकसारखा, शून्य स्वरूपाचा; त्याचे शरीर सूक्ष्म आहे, स्थूल नाही, आणि त्यामुळे, पृथ्वी वगैरे जन्मले नसताना, अस्तित्वही नाही. म्हणून, जे काही दिसते—जग, अहंकार वगैरे—ते काहीच नाही; जन्मले नसल्याने, ते खरे अस्तित्व नाही, आणि जे आहे, ते फक्त सर्वोच्च आहे. तो सर्वोच्च आकाशच जीवांत जिवंत आणि चेतन आहे—जसे पाणी समुद्राच्या स्थिर गर्भात हलते. आत्म्याची अंतर्गत क्रिया, आकाशासारखे स्वरूप न सोडता, जाणणारे दिसते—जसे स्वप्न आणि कल्पनेच्या पर्वतात दिसते. महान ब्रह्मांडाच्या आत्म्याचे शरीर, जे पृथ्वी आणि इतर तत्त्वांशिवाय आहे, फक्त सूक्ष्म वाहन आहे—शुद्ध चेतना आणि आकाशाचेच.