തൂഷ്ണീമ് അഥ ക്ഷണം സ്ഥിത്വാ ജനകോ ജനജീവിതമ് । പുനസ് സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ മനസാ ശമശാലിനാ
അതിനുശേഷം ഒരു നിമിഷം മൗനത്തില് നിന്നു ജനകന് വീണ്ടും മനസ്സില് സമാധാനത്തോടെ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതം ആലോചിച്ചു.
കിമ് ഉപാദേയമ് അസ്തീഹ യത്നാത് സംസാധയാമി യത് । കസ്മിന് വസ്തുനി ബധ്നാമി ധൃതിം നാശവിവര്ജിതേ
ഇവിടെ എന്താണ് ഞാൻ നേടാൻ ശ്രമിക്കേണ്ടതെന്ന് പറയാവുന്നത്? നശിക്കാത്തതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ എന്റെ മനസ്സു ഏതു കാര്യത്തിൽ ഉറപ്പിക്കണം?
കിം മേ ക്രിയാപരതയാ കിം നിഷ്ക്രിയതയാപി വാ । ന തദ് അസ്തി വിനാശേന വര്ജിതം യത് കിലോദിതമ്
പ്രവൃത്തിയിലോ, നിർവൃത്തിയിലോ എനിക്ക് എന്തു പ്രയോജനം? നശിക്കാതെ നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നുമില്ലല്ലോ.
ക്രിയാവാന് അക്രിയോ വാസ്തു കായോ ഽയമ് അസദുത്ഥിതഃ । സതസ് സ്ഥിരസ്യ ശുദ്ധസ്യ ചിതഃ കാ നാമ മേ ക്ഷതിഃ
പ്രവർത്തിയുള്ളവനോ, പ്രവർത്തിയില്ലാത്തവനോ ആയാലും, ഈ ശരീരം അസതിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. സത്യം, സ്ഥിരത, ശുദ്ധി എന്നിവയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന എനിക്ക് എന്ത് നഷ്ടമുണ്ടാകും?
നാഭിവാഞ്ഛാമ്യ് അസമ്പ്രാപ്തം സമ്പ്രാപ്തം ന ത്യജാമ്യ് അഹമ് । സ്വസ്ഥ ആത്മനി തിഷ്ഠാമി യന് മമാസ്തി തദ് അസ്തു മേ
എനിക്ക് കിട്ടാത്തത് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; കിട്ടിയതും ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ എന്റെ ആത്മാവിൽ ശാന്തനായി നിലകൊള്ളുന്നു; എനിക്ക് ഉള്ളതൊക്കെ എനിക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ.
ന മമേഹ കൃതേനാര്ഥോ നാകൃതേനേഹ കശ്ചന । ക്രിയയാക്രിയയാ വാപി യത് പ്രാപ്യം സദ് അസത് സതഃ
എനിക്ക് ഇവിടെ ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയിലും ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതിലും യാതൊരു പ്രയോജനവും ഇല്ല; സത്യം അല്ലെങ്കിൽ അസത്യം എന്നതെന്തായാലും, സത്വം ഉള്ളവനാൽ ലഭിക്കേണ്ടത് പ്രവൃത്തിയിലൂടെയോ പ്രവൃത്തിയില്ലായ്മയിലൂടെയോ തന്നെ ലഭിക്കും.
അകുര്വതഃ കുര്വതോ വാ യുക്തായുക്താഃ ക്രിയാ മമ । നാഭിവാഞ്ഛിതമ് അസ്തീഹ യദ് ഉപാദേയതാം ഗതമ്
ഞാൻ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാതിരിയ്ക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അതെന്ത് ശരിയായ പ്രവൃത്തിയാണോ തെറ്റായതാണോ എന്നതിനൊന്നും വ്യത്യാസമില്ല; ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നതിൽ യാതൊന്നും എനിക്ക് ആഗ്രഹിക്കാനോ സ്വീകരിക്കാനോ ഉദ്ദേശ്യമില്ല.
തദ് ഉത്ഥായ ക്രമപ്രാപ്താം കായോ ഽയം പ്രകൃതാം ക്രിയാമ് । കരോത്വ് അസ്പന്ദിതാങ്ഗസ് തു കിമ് അയം സാധയിഷ്യതി
അതിനാൽ, ഈ ശരീരം ക്രമാനുസൃതമായി സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യട്ടെ; എന്നാൽ അതിന്റെ അവയവങ്ങൾ അശ്രദ്ധമായിരിക്കുമ്പോൾ, അതിനാൽ എന്ത് സാധിക്കാനാകും?
സ്ഥിതേ മനസി നിഷ്കാമേ സമേ വിഗതരഞ്ജനേ । കായാവയവജൌ കാര്യസ്പന്ദാസ്പന്ദൌ ഫലേ സമൌ
മനസ്സ് ആഗ്രഹരഹിതമായി, സമതയോടെ, ആകർഷണമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ശരീരവും അവയവങ്ങളും പ്രവർത്തിച്ചാലോ പ്രവർത്തിക്കാതിരുന്നാലോ ഫലത്തിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഉണ്ടാകില്ല.
കര്മജാസു ഫലശ്രീഷു മനസഃ കര്തൃഭോക്തൃതേ । തസ്മിന് പ്രശമമ് ആയാതേ കൃതമ് അപ്യ് അകൃതം നൃണാമ്
ചെയ്ത കാര്യങ്ങളുടെ ഫലങ്ങളിൽ മനസ്സ് ചെയ്യുന്നത്, അനുഭവിക്കുന്നത് എന്നത് നിർത്തുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുപോലെയാകും.
യോ നിശ്ചയോ ഽന്തഃ പുരുഷസ്യ രൂഢഃ ക്രിയാസ്വ് അസൌ തന്മയതാമ് ഉപൈതി । അനാമയം മേ പദമ് ആഗതാ ധീര് അധീരതാമ് അന്തര് അലം ത്യജാമി
ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ ഉറപ്പുള്ള തീരുമാനമുണ്ടാകുമ്പോൾ, ആ പ്രവർത്തികളിൽ അവൻ അതിലൊന്നായി മാറുന്നു. ഞാൻ കഷ്ടപ്പാടില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ എത്തി, ഉള്ളിലെ ഉറപ്പും അഉറപ്പും മുഴുവനായി വിട്ടുകളയുന്നു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ജനകോ യഥാപ്രാപ്താം ക്രിയാമ് അസൌ । അസക്തഃ കര്തുമ് ഉത്തസ്ഥൌ ദിനം ദിനപതിര് യഥാ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം ജനകൻ, ലഭിച്ച കാര്യങ്ങൾ നിർബന്ധമില്ലാതെ ചെയ്യാൻ എഴുന്നേറ്റു, ഓരോ ദിവസവും സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നത് പോലെ.
ഇഷ്ടാനിഷ്ടാഃ പരിത്യജ്യ ചേതസാ വാസനാസ് സ്വയമ് । യഥാപ്രാപ്തം ചകാരാസൌ ജാഗ്രദ് ഏവ സുഷുപ്തവത്
ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും മനസ്സിൽ നിന്ന് വിട്ടുവിട്ട്, സ്വയം ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ലഭിച്ച കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു, ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ആഴമായ ഉറക്കം പോലെ.
സമ്പാദ്യ തദ് അഹഃകാര്യമ് ആര്യാവര്ജനപൂര്വകമ് । അനയച് ഛര്വരീമ് ഏകസ് തഥൈവ ധ്യാനലീലയാ
ആ ദിവസം വേണ്ടിയിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ ആദരപൂർവം പൂജ ചെയ്ത്, അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചുകൊണ്ട് രാത്രി കഴിപ്പിച്ചു.
മനസ് സമരസം കൃത്വാ സംശാന്തവിഷയഭ്രമമ് । ശര്വര്യാം ക്ഷീയമാണായാമ് ഇത്ഥം ചിത്തമ് അബോധയത്
മനസ്സ് സമാധാനവും ഏകാഗ്രതയും നേടുകയും, വിഷയങ്ങളിൽ ചിതറുന്ന ചിന്തകൾ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത്, രാത്രി അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ അവൻ മനസ്സിനെ ഉണർത്തി.
ചിത്ത ചഞ്ചലവിസ്താര ആത്മനോ ന സുഖായ തേ । ശമമ് ഏഹി ശമാത് താത സുഖം സാരമ് അവാപ്യ തേ
മനസേ, നീ ഇങ്ങനെ ചിതറിപ്പറക്കുന്നതിൽ ആത്മാവിന് സന്തോഷമില്ല; സമാധാനത്തിലേക്ക് വരിക, സമാധാനത്തിലൂടെ മാത്രമേ സത്യമായ സന്തോഷം ലഭിക്കൂ.
യഥാ യഥാ വികല്പൌഘം സങ്കല്പയസി ഹേലയാ । തഥാ തഥൈതി സ്ഫാരത്വം സംസാരസ് തവ ചിത്തക
മനസേ, നീ എത്രയോ ലഘുവായി പലതരം ചിന്തകൾക്ക് വഴിമാറിക്കൊടുക്കുന്നുവോ, അത്രയും നിന്റെ ലോകജീവിതം വ്യാപകമാകുന്നു.
ശതശാഖത്വമ് ആയാതി സേകേന വിടപീ യഥാ । അനന്താധിത്വമ് ആയാസി ശഠ ഭോഗേച്ഛയാ തഥാ
ഒരു ചെറിയ വെള്ളച്ചാട്ടം കൊണ്ട് ഒരു വൃക്ഷം നൂറുകിടങ്ങായി പടരുന്നതുപോലെ, ഭോഗാഗ്രഹം കൊണ്ടു നീ അനന്തമായ വലവലിപ്പുകളിലേക്കു കടക്കുന്നു, കപടനേ.
ചിന്താജാലവിലാസോത്ഥാ ഇമാസ് സംസാരസൃഷ്ടയഃ । തസ്മാത് ത്യക്ത്വാ വിചിത്രാം ത്വം ചിന്താമ് ഉപശമം വ്രജ
ചിന്തയുടെ വലയങ്ങളിലൂടെ ഈ ലോകസൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ, നീ ഈ വൈവിധ്യമാർന്ന ചിന്തകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സിന്റെ ശാന്തതയിലേക്ക് കടക്കണം.
സംസാരസൃഷ്ടിം തരലാമ് ഇമാം തുലയ സുന്ദര । അസ്യാശ് ചേത് സാരമ് ആപ്നോഷി തദ് ഏനാമ് ഏവ സംശ്രയ
സുന്ദരിയേ, ഈ ചഞ്ചലമായ ലോകസൃഷ്ടിയെ നീ തൂക്കിക്കാണുക. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സാരം കണ്ടെത്താനാകുന്നുവെങ്കിൽ, അതിലേയ്ക്കു മാത്രം ആശ്രയിക്കൂ.
ആസ്ഥാമ് അസ്മാത് പരിത്യജ്യ ദൃശ്യാദ് ദര്ശനലാലസ । മൈതദ് ഗൃഹാണ മാ മുഞ്ച ശുദ്ധയാ വിഹരേച്ഛയാ
ഇതിലെയും ദൃശ്യങ്ങളിലെയും ആസക്തിയും മോഹവും ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്റെത് എന്നതിനെ പിടിച്ചു നിൽക്കൂ. അതിനെ വിട്ടുകളയരുത്; ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ജീവിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ നീ ഇരിക്കണം.
ഇദം ദൃശ്യമ് അസത് സദ് വാപ്യ് ഉദേത്വ് അസ്തമ് ഉപൈതു വാ । സാധോ വിവശതാം ഗച്ഛ മൈതദീയൈര് ഗുണാഗുണൈഃ
ഈ ലോകം സത്യമാണോ അസത്യമാണോ, ഉദയിച്ചുയരുന്നോ അസ്തമിക്കുന്നോ എന്നത് കാര്യമല്ല, മഹാനേ, അതിന്റെ ഗുണങ്ങളാലോ ദോഷങ്ങളാലോ നീ സ്വാധീനിക്കപ്പെടരുത്.
മനാഗ് അപി ന സമ്ബന്ധസ് തവ ദൃശ്യേന വസ്തുനാ । അവിദ്യമാനരൂപേണ സമ്ബന്ധഃ കില കീദൃശഃ
നീ കാണുന്ന വസ്തുക്കളുമായി നിനക്ക് ചെറിയൊരു ബന്ധവും ഇല്ല; യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാത്ത രൂപങ്ങളുമായി എങ്ങനെയെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടാകുമോ?
അസത് ത്വമ് ഏതച് ച ന സദ് ദ്വയോര് ഏവാസതോസ് സതോഃ । സമ്ബന്ധ ഇതി ചിത്രേയമ് അപൂര്വൈവാക്ഷരാവലീ
നീ അസത്യമല്ല, ഇതും സത്യമല്ല; സത്യത്തിന്റെയും അസത്യത്തിന്റെയും ബന്ധം എന്ന ആശയം അത്ഭുതകരമായ, മുമ്പ് കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത വാക്കുകളുടെ കൂട്ടമാണ്.
അസദ് ഏതദ് ഭവത് സച് ചേത് തഥാപി കില സുന്ദര । സങ്ഗസ് സദസതോഃ കീദൃഗ് വദ ത്വം മൃതജീവതോഃ
ഇത് അസത്യമാണെന്നും നീ സത്യമാണെന്നും കരുതിയാലും, സുന്ദരനേ, സത്യത്തിന്റെയും അസത്യത്തിന്റെയും ബന്ധം, ജീവനും മരിച്ചവനും തമ്മിലുള്ളത് പോലെ, എങ്ങനെയെന്ന് നീ പറയൂ.
ചിത്ത ത്വമ് അഥ ദൃശ്യം ച ദ്വേ ഏവ യദി സന്മയേ । സദാ സ്ഥിതേ തത് പ്രസരഃ കുതോ ഹര്ഷവിഷാദയോഃ
നീയും നീ കാണുന്ന വസ്തുവും രണ്ടും സത്യമുള്ളതും എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നതുമാണെങ്കിൽ, സന്തോഷമോ ദുഃഖമോ പോലുള്ള വികാരങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക?
തസ്മാന് മാ ഭവ മൂഢം ത്വം മാ സമുല്ലാസമ് ആഹര । അക്ഷുബ്ധാം ബുദ്ധിമ് ആതിഷ്ഠ ഭവ്യ ത്യജ ഭവസ്ഥിതിമ്
അതിനാൽ നീ മൂടിയവനാകരുത്, ആവേശത്തിൽ മുഴുകരുത്; മനസ്സിനെ ശാന്തമായി നിലനിർത്തൂ, മഹാനേ, ഈ ലോകജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ചുകൊൾക.
തിന്ദുകാലാതവദ് വ്യര്ഥമ് ആത്മന്യ് ഏവ പരിജ്വലത് । മാ മോഹമലമ് ആസാദ്യ മന്ദതാം ഗച്ഛ ദുര്മതേ
തിന്ദുക്കയുടെ പഴം പോലെ, മായയുടെ മലിനതയെ അകത്തേക്ക് വരുത്തി വെറുതെ കത്തിക്കരിയരുത്, ഭ്രാന്തനായവനേ; മന്ദതയിലേക്കു വീഴരുത്.
ന തദ് ഇഹാസ്തി സമുന്നതമ് ഉത്തമം വ്രജസി യേന പരാം പരിപൂര്ണതാമ് । തദ് അവലമ്ബ്യ ബലാദ് അതിധീരതാം ജഹിഹി ചഞ്ചലതാം ശഠ രേ മനഃ
ഇവിടെ അത്ര ഉയർന്നതൊന്നുമില്ല, അതിനെ നേടുമ്പോൾ നീ പരിപൂർണ്ണതയിലേക്കു എത്തുമെന്ന്; അതിൽ ആശ്രയിച്ച്, മനസ്സേ, നീ ചഞ്ചലതയെ ഉപേക്ഷിച്ച് ധൈര്യത്തോടെ നിലകൊൾക.
ഏവം വിചാരയംസ് തത്ര സ്വരാജ്യേ ജനകോ നൃപഃ । ചകാരാഖിലകാര്യാണി ന മുമോഹ ച ധീരധീഃ
ഇങ്ങനെ തന്റെ രാജ്യത്തില് ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് ജനകമഹാരാജാവ് എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും നിര്വഹിച്ചു, അവന്റെ ബുദ്ധി ഒരിക്കലും ഭ്രമിച്ചില്ല.