ആദ്യന്താസന്മയേ യസ്യ വസ്തുന്യ് ആരജ്യതേ മനഃ । തസ്യ മുഗ്ധപശോര് ജന്തോര് വിവേകഃ കേന ജന്യതേ
ആദ്യത്തിലും അവസാനം ഇല്ലാത്ത വസ്തുവിൽ മനസ്സ് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നവന് വിവേകം എങ്ങനെയുണ്ടാകും? അങ്ങനെ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്ന ജീവിക്ക് അർത്ഥബോധം ഉണ്ടാകില്ല.
ജായതേ മന ഏവേഹ മന ഏവേഹ വര്ധതേ । സമ്യഗ്ദര്ശനദൃഷ്ട്യാ തു മന ഏവ വിലീയതേ
ഇവിടെ മനസാണ് ജനിക്കുന്നത്, മനസാണ് വളരുന്നതും. എന്നാൽ ശരിയായ ദർശനത്തിലൂടെ അതേ മനസ്സ് തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
ജ്ഞാതമ് ഏതന് മയാ ബ്രഹ്മന് യഥാസ്മിന് ഭുവനത്രയേ । മന ഏവ ഹി സംസാരി ജരാമരണഭാജനമ്
ബ്രഹ്മനേ, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും മനസാണ് സഞ്ചാരിയും വയസ്സിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും പാത്രവും എന്നത് ഞാൻ അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യസ് തസ്യോത്തരണോപായസ് തം മേ ബ്രൂഹി വിനിശ്ചിതമ് । ഹാര്ദം തമസ് ത്വയാര്കേണ രാഘവാണാം വിനാശ്യതേ
ആ കെട്ടുപിടിച്ചിരിക്കുന്നതിൽനിന്ന് എങ്ങനെ രക്ഷപ്പെടാം എന്ന് ദയവായി ഉറപ്പോടെ എന്നോട് പറയണം. രാഘവന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിലെ അന്ധകാരം നിന്റെ സൂര്യപ്രകാശം പോലെ ഉള്ള വെളിച്ചം കൊണ്ട് നശിക്കുന്നു.
പൂര്വം രാഘവ ശാസ്ത്രേണ വൈരാഗ്യേണ വരേണ ച । തഥാ സജ്ജനസങ്ഗേന നീയതേ പുണ്യതാം മനഃ
രാഘവാ, ആദ്യം ശാസ്ത്രം പഠിച്ചുകൊണ്ടും, ഉന്നതമായ വൈരാഗ്യം പുലർത്തിയുകൊണ്ടും, നല്ലവരുമായി സുഖമായി ഇടപഴകിയുകൊണ്ടും മനസ്സ് ശുദ്ധിയിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു.
സൌജന്യബൃംഹിതം ചേതോ യദാ വൈരാഗ്യമ് ആഗതമ് । തദാനുഗമ്യാ ഗുരവോ വിജ്ഞാനഗുരവോ ഹി യേ
സൗജന്യത്തോടെ വളർന്ന മനസ്സ് വൈരാഗ്യത്തിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ള ഗുരുക്കന്മാരെ പിന്തുടരേണ്ടതാണു.
തതസ് തദുപദിഷ്ടേന കൃത്വാ ധ്യാനാര്ചനാദികമ് । ക്രമേണ പദമ് ആപ്നോതി തദ് യത് പരമപാവനമ്
അവരാൽ പഠിപ്പിച്ചതുപോലെ ധ്യാനം, അർച്ചന തുടങ്ങിയവ ആചരിച്ചാൽ, അതിനുശേഷം ക്രമമായി അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയുന്നു.
വിചാരേണാവദാതേന പശ്യത്യ് ആത്മാനമ് ആത്മനാ । ഇന്ദുനാ ശീതലേനാന്തര് ബിമ്ബം സ്വമ് ഇവ തേജസാ
ശുദ്ധമായ അന്വേഷനം കൊണ്ടു തന്നെ, ആത്മാവ് തന്റെ തന്നെ ബോധത്തോടെ തന്നെ കാണുന്നു. ശീതളമായ ചന്ദ്രൻ തന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തന്നെ ഉള്ള പ്രതിബിംബം കാണുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇത്.
താവദ് ഭവമഹാമ്ഭോധൌ ജനസ് തൃണവദ് ഉഹ്യതേ । വിചാരതടവിശ്രാന്തിമ് ഏതി യാവന് ന ചേതസാ
മനസ്സ് അന്വേഷനം എന്ന കാട്ടിൽ വിശ്രമിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം, മനുഷ്യർ ഭവസമുദ്രത്തിൽ പുല്ല് തണ്ടുപോലെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
വിചാരേണ പരിജ്ഞാതവസ്തുനോ ഽസ്യ ജനസ്യ ധീഃ । സര്വാന് അധഃ കരോത്യ് ആധീന് സോമ്യാമ്ഭ ഇവ വാലുകാഃ
അന്വേഷനം വഴി വസ്തുവിന്റെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കിയാൽ, മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധി എല്ലാം കീഴടക്കുന്നു, സ്നിഗ്ധമായ വെള്ളം മണലിനെ കീഴടക്കുന്നതുപോലെ.
ഇദം രുക്മമ് ഇദം ഭസ്മ പരിജ്ഞാതേ ഇതി സ്ഫുടമ് । ന യഥാ ഹേമകാരസ്യ മോഹോ ജ്ഞാതാത്മനസ് തഥാ
ഇത് പൊന്നാണ്, ഇത് ചാരമാണ് എന്ന് വ്യക്തമായി അറിയുമ്പോൾ, സ്വയം spരിചയിച്ചവനു പൊന്നുകടവൻക്ക് പോലെ മായയില്ല.
അക്ഷയോ ഽയമ് അനാശാത്മാ സ്വാത്മേത്യ് അവഗതേ ചിരമ് । ഭവതീതി ഹി കസ്യേഹ മോഹസ്യാവസരഃ കുതഃ
ഈ ആത്മാവ് അക്ഷയവും ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാത്തതുമാണെന്ന് ദീർഘകാലം മനസ്സിലാക്കിയാൽ, ഇവിടെ ആര്ക്കാണ് മായ ഉണ്ടാകുന്നത്? അതിന് അവസരം എവിടെയാണ്?
അപരിജ്ഞാതസാരേ ഹി മണൌ മൂല്യേ വിമുഹ്യതേ । ജ്ഞാതസാരേ ത്വ് അസന്ദിഗ്ധമൂല്യേ ക്വ കില മൂഢതാ
ഒരു രത്നത്തിന്റെ മൂല്യം അറിയാത്തവനാണ് അതിന്റെ വിലയിൽ ആശയക്കുഴപ്പമാകുന്നത്. എന്നാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവവും വിലയും വ്യക്തമായാൽ, അവിടെയൊരു സംശയത്തിനോ ഭ്രമത്തിനോ സ്ഥാനം എവിടെയാണ്?
ഹേ ജനാ അപരിജ്ഞാത ആത്മാ വോ ദുഃഖസിദ്ധയേ । പരിജ്ഞാതസ് ത്വ് അനന്തായ സുഖായോപശമായ ച
ഹേ ജനങ്ങൾ, ആത്മാവ് അറിയപ്പെടാത്തപോഴാണ് നിങ്ങൾക്ക് ദുഃഖം ലഭിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ആത്മാവ് അറിയപ്പെടുമ്പോൾ അതു അനന്തതയിലേക്കും സന്തോഷത്തിലും ശാന്തിയിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
മിശ്രീഭൂതമ് ഇവാനേന ദേഹേനോപഹതാത്മനാ । വ്യസ്തീകൃത്യ സ്വമ് ആത്മാനം സ്വസ്ഥാ ഭവത മാചിരമ്
ഈ ശരീരം ആത്മാവിനെ മായ്ച്ച് കലർന്നുപോകുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക. അതിൽ വൈകാതെ സ്വസ്ഥരാവുക.
ദേഹേനാസ്യ ന സമ്ബന്ധോ മനാഗ് ഏവാമലാത്മനഃ । ഹേമ്നഃ പങ്കലവേനേവ തദ്ഗതസ്യാപി മാനവാഃ
ശുദ്ധമായ ആത്മാവിനും ഈ ശരീരത്തിനും ഒരു ചെറിയ ബന്ധവും ഇല്ല, അതുപോലെ തന്നെ ചെമ്പും ചളിയും താമരത്തണ്ടും തമ്മിൽ യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല, ആളുകൾ അങ്ങനെ കരുതുന്നുവെങ്കിലും.
പൃഥഗ് ആത്മാ പൃഥഗ് ദേഹോ ജലപദ്മദലോപമൌ । ഊര്ധ്വബാഹുര് വിരൌമ്യ് ഏഷ ന ച കശ്ചിച് ഛൃണോതി മേ
ആത്മാവും ശരീരവും വെള്ളവും താമരയിലയും പോലെ വേറിട്ടവയാണ്. ഞാൻ കൈ ഉയർത്തി വിളിച്ചാലും ആരും എന്നെ കേൾക്കുന്നില്ല.
ജഡധര്മി മനോ യാവദ് ഗര്തകച്ഛപവത് സ്ഥിതമ് । ഭോഗമന്ദവപുര് മൂഢം വിസ്മൃതാത്മവിചാരണമ്
മനസ്സ് ജഡതയിൽ ആഴ്ന്ന് കുഴിയിലിരിക്കുന്ന ആമപോലെ അകത്തേക്ക് ഒളിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഈ ഭൗതിക ശരീരം ആസ്വാദനങ്ങളിൽ മുഴുകി ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയെ മറന്നുപോകുന്നു.
താവത് സംസാരതിമിരം സേന്ദുനാപി സവഹ്നിനാ । അര്കദ്വാദശകേനാപി മനാഗ് അപി ന ഭിദ്യതേ
അപ്പോഴുവരെ, ലോകമയക്കത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത, ചന്ദ്രനാലോ അഗ്നിയാലോ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരാലോ പോലും ഒറ്റയടിക്ക് പോലും അകറ്റാൻ കഴിയില്ല.
സമ്പ്രബുദ്ധേ ഹി മനസി സ്വാം വിവേചയതി സ്ഥിതിമ് । നൈശമ് അര്കോദയ ഇവ തമോ ഹാര്ദം പലായതേ
മനസ്സ് ഉണരുമ്പോഴും, അതിന്റെ നില സ്വയം പരിശോധിക്കുമ്പോഴും, അകത്തുള്ള ഇരുണ്ടത്വം സൂര്യോദയത്തിൽ രാത്രിപോലെ ഒളിച്ചോടും.
നിത്യമ് ഉത്തമബോധായ ഭോഗശയ്യാഗതം മനഃ । ബോധയേദ് ഭവഭേദായ ഭവോ ഹ്യ് അത്യന്തദുഃഖദഃ
എപ്പോഴും ആനന്ദസുഖത്തിൽ കിടക്കുന്ന മനസ്സിനെ ഉന്നതമായ ബോധത്തിലേക്ക് ഉണർത്തണം, കാരണം ഈ ഉണർവ് ഭവചക്രം നശിപ്പിക്കും; ഭവം അത്യന്തം ദു:ഖം മാത്രമേ നൽകൂ.
യഥാ രജോഭിര് ഗഗനം യഥാ കമലമ് അമ്ബുഭിഃ । ന ലിപ്യതേ ഽപി സംശ്ലിഷ്ടൈര് ദേഹൈര് ആത്മാ തഥൈവ വഃ
പൊടി ആകാശത്തെയും, വെള്ളം താമരയെയും സ്പർശിച്ചാലും മലിനമാക്കാത്തതുപോലെ, ശരീരവുമായി ചേർന്നാലും ആത്മാവ് അകത്തുനിന്ന് അശുദ്ധിയാകില്ല.
കര്ദമാദി യഥാ ഹേമ്നശ് ശ്ലിഷ്ടമ് ഏവ പൃഥക് സ്ഥിതമ് । നാന്തഃ പരിണതിം യാതി ജഡോ ദേഹസ് തഥാത്മനഃ
ചെളി മുതലായവ പൊന്നിൽ ചേർന്നാലും അവ വേറെയായിരിക്കും; അകത്തളത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കില്ല. അതുപോലെ, ജഡമായ ശരീരം ആത്മാവിനെ ബാധിക്കില്ല.
സുഖദുഃഖാനുഭാവിത്വമ് ആത്മനീത്യ് അവബുധ്യതേ । അസത്യമ് ഏവ ഗഗനേ ദ്വീന്ദുതാമ്ലാനതേ യഥാ
സുഖവും ദുഃഖവും ആത്മാവിലാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു, പക്ഷേ ആ സുഖദുഃഖങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയും ക്ഷയവും പോലെ യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്തവയാണ്.
സുഖദുഃഖേ ഹി ദേഹസ്യ സര്വാതീതസ്യ നാത്മനഃ । ഏതേ ഹ്യ് അജ്ഞാനകസ്യൈവ തസ്മിന് നഷ്ടേ ന കസ്യചിത്
സുഖവും ദുഃഖവും ശരീരത്തിനാണ്, എല്ലാം അതിജീവിക്കുന്ന ആത്മാവിന് അല്ല. അവ അജ്ഞാനികൾക്കു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ; അജ്ഞാനം നശിച്ചാൽ, അവ ആരുടേയും സ്വത്തല്ല.
ന കസ്യചിത് സുഖം കിഞ്ചിദ് ദുഃഖം ച ന ച കസ്യചിത് । സര്വമ് ആത്മമയം ശാന്തമ് അനന്തം പശ്യ രാഘവ
ആർക്കും യഥാർത്ഥത്തിൽ സുഖമോ ദുഃഖമോ ഇല്ല. രാഘവ, എല്ലാം ശാന്തവും അനന്തവുമായ ആത്മാവാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്നു കാണുക.
ഇമാ യാഃ പരിദൃശ്യന്തേ വിതതാസ് സൃഷ്ടിദൃഷ്ടയഃ । പയസീവ തരങ്ഗാസ് താഃ പിഞ്ഛാ വ്യോമ്നീവ വാത്മനി
നാം കാണുന്ന ഈ സൃഷ്ടിയുടെ വിവിധ ദൃശ്യങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ തിരകളെപ്പോലെയും, ആകാശത്ത് ഇലയെപ്പോലെയും ആത്മാവിനുള്ളിലാണു വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
യഥാ മണിര് ദദാത്യ് ആത്മച്ഛായാസ് സ്വയമ് അകാരണമ് । തേജോമയീസ് തഥൈവായമ് ആത്മാ സൃഷ്ടീഃ പ്രയച്ഛതി
ഏതു കാരണമില്ലാതെ ഒരു മണി തനിക്കുള്ളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിബിംബം വിടർത്തുന്നതുപോലെ, പ്രകാശത്തിൽ നിറഞ്ഞ ആത്മാവും ഈ സൃഷ്ടിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ആത്മാ ജഗച് ച സുമതേ നൈകം ന ദ്വേ ന ചാപ്യ് അസത് । ആഭാസമാത്രമ് ഏവേദമ് ഇത്ഥം സമ്പ്രതി ജൃമ്ഭതേ
മഹാശയനേ, ആത്മാവും ലോകവും ഒന്നല്ല, രണ്ടുമല്ല, അസത്യമുമല്ല; ഇതെല്ലാം വെറും പ്രത്യക്ഷമായാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ വിരിയുന്നത്.
സമസ്തം ഖല്വ് ഇദം ബ്രഹ്മ സര്വമ് ആത്മേദമ് ആതതമ് । അഹമ് അന്യദ് ഇദം ചാന്യദ് ഇതി ഭ്രാന്തിം ത്യജാനഘ
ഇവിടെ എല്ലാം ബ്രഹ്മമാണ്; എല്ലാം ആത്മാവാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; 'ഞാൻ ഇതാണ്, ഇതൊന്നാണ് വേറേത്' എന്ന ഭ്രമം നീ വിട്ടുകളയണം.