നിത്യമ് ആപൂര്ണതാമ് അന്തര് അക്ഷുബ്ധാമ് ഇന്ദുസുന്ദരീമ് । ആപദ്യ് അപി ന മുഞ്ചന്തി ശശിനശ് ശീതതാമ് ഇവ
അവർക്കുള്ളിൽ എന്നും പൂർണ്ണതയും ശാന്തിയും ചന്ദ്രികപോലുള്ള സൗന്ദര്യവും നിലനിൽക്കുന്നു; എന്ത് സാഹചര്യമുണ്ടായാലും, ചന്ദ്രന്റെ തണുത്ത പ്രകാശം പോലെ, അവർ ആ ശാന്തത വിട്ടുനിൽക്കാറില്ല.
ആകൃത്യൈവ വിരാജന്തേ മൈത്ര്യാദിഗുണകാന്തയാ । നവസ്തബകഹാസിന്യാ ലതയേവ മഹാദ്രുമാഃ
സ്നേഹം പോലുള്ള ഗുണങ്ങളുടെ ആകർഷണത്താൽ, അവർ സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു; പുതുതായി പൊട്ടിയ കുലകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ, ഗുണങ്ങളാൽ അവർ ഭംഗിയാർന്നവരാണ്.
സമാസ് സമരസാസ് സോമ്യാസ് സതതം സാധുസാധവഃ । അബ്ധിവദ് ധൃതമര്യാദാ ഭവന്തി വിതതാശയാഃ
അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും ഐക്യത്തിലും സമത്വത്തിലും, സൗമ്യതയിലും സദ്ഗുണത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു; സമുദ്രം അതിന്റെ അതിരുകൾ പാലിക്കുന്നതുപോലെ, അവരുടെ മനസ്സുകൾ വിശാലമാണ്.
അതസ് തേഷാം മഹാബാഹോ പദമ് ആപദപാസനമ് । സര്വദൈവാനുഗന്തവ്യം മങ്ക്തവ്യം നാപദര്ണവേ
അതിനാല്, മഹാബാഹുവേ, അവരുടെ അവസ്ഥ എല്ലാ ദുരന്തങ്ങളും അകറ്റുന്നതാണു്. അതിനെ എപ്പോഴും പിന്തുടരണം; ദുരിതസമുദ്രത്തില് ഒരിക്കലും തങ്ങിക്കൂടാ.
തഥാ തഥേഹ ജഗതി വിഹര്തവ്യമ് അഖേദിനാ । ആത്മോദയായ വര്തന്തേ യഥാ രാജസസാത്ത്വികാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ഈ ലോകത്ത് ക്ഷീണം കൂടാതെ ജീവിക്കണം; രാജസവും സാത്വികവുമായ സ്വഭാവമുള്ളവര് ആത്മാവിന്റെ ഉന്നതിക്കായി ജീവിക്കുന്നു.
അധിഗമ്യാര്യ സച്ഛാസ്ത്രം വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ । അനിത്യതാം സ്വമനസാ വിവിക്തേനാശു ഭാവയേത്
ഉയര്ന്ന ശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കി, അതിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചശേഷം, മനസ്സിനെ ഒറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, ഈ ലോകത്തിന്റെ അസ്ഥിരതയെ വേഗം ചിന്തിക്കണം.
ആദാവ് അന്തേ ച യന് നിത്യം രൂപം ത്രൈലോക്യവര്തിനാമ് । പദാര്ഥാനാം തദ് ഏവാശു ഭാവയേന് നേതരന് മുധാ
ആദ്യത്തിലും അവസാനം പോലും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെയും വസ്തുക്കളുടെ ശാശ്വതസ്വഭാവം മാത്രമേ വേഗത്തില് ചിന്തിക്കേണ്ടതുള്ളൂ; അതല്ലാത്തതെല്ലാം വെറുതെ.
അസമ്യഗ്ദര്ശനം ത്യക്ത്വാ വ്യര്ഥസന്താനമ് അന്തവത് । സ്മര്തവ്യം സമ്യഗ് ഏവേദം ജ്ഞാനസാര്ഥമ് അനന്തകമ്
തെറ്റായ ദർശനവും വ്യർത്ഥമായ, നശിച്ചുപോകുന്ന ചിന്തകളും വിട്ടൊഴിച്ച്, ഈ സത്യം മാത്രം ശരിയായി ഓർക്കണം, അനന്തമായ ജ്ഞാനത്തിനായി.
കോ ഽഹം കഥമ് ഇദം വേതി സംസാരമ് ഇദമ് ആതതമ് । പ്രവിചാര്യം പ്രയത്നേന പ്രാജ്ഞേന സഹ സാധുനാ
ഞാൻ ആരാണ്? ഇത് എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? ഈ ലോകം എന്താണ്? ഈ കാര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനികൾ നല്ലവരോടൊപ്പം പരിശ്രമത്തോടെ ആഴമായി പരിശോധിക്കണം.
നാകര്മസു നിമങ്ക്തവ്യം നാനാര്യേണ സഹാവസേത് । ദ്രഷ്ടവ്യസ് സര്വവിച്ഛേത്താ ന മൃത്യുര് അവഹേലയാ
അനുചിതമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടരുത്, ദുഷ്ടരോടൊപ്പം താമസിക്കരുത്; എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്ന മരണത്തെ അവഗണിക്കാതെ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിക്കണം.
ഉച്ചൈഃപദസ്ഥസ് തജ്ജ്ഞേന സുമഹാഞ് ശീതലാശയഃ । സാധുര് ഏവാനുഗന്തവ്യോ മയൂരേണാമ്ബുദോ യഥാ
ഉയർന്ന നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, മഹാത്മാവായ, ശാന്തഹൃദയനായ സത്പുരുഷനെ മാത്രം പിന്തുടരണം, മയിലുപോലെ മേഘത്തെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ.
അഹങ്കാരസ്യ ദേഹസ്യ സംസാരസ്യോദ്ഭവസ്യ ച । വിചാരമ് അമലം കൃത്വാ സത്യമ് ഏവാശ്രയേന് നരഃ
അഹങ്കാരവും ശരീരവും ലോകജീവിതത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും എല്ലാം ശുദ്ധമായി പരിശോധിച്ച ശേഷം, മനുഷ്യൻ സത്യം മാത്രം ആശ്രയിക്കണം.
ശരീരമ് അസ്ഥിമാംസം ച ത്യക്ത്വാ രക്താദ്യ് അശോഭനമ് । ഭൂതമുക്താവലീതന്തും ചിന്മാത്രമ് അവലോകയേത്
എല്ലാ അസ്ഥിമാംസം, രക്തം മുതലായ അശുദ്ധമായ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, മുത്തുകളെ പോലെ പുറംവലിച്ചെടുത്ത ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം മാത്രം കാണണം.
സത്യേ നിത്യേ തതേ ശുദ്ധേ സര്വഗേ സര്വഭാവനേ । ശിവേ സര്വമ് ഇദം പ്രോതം സൂത്രേ മണിഗണോ യഥാ
സത്യം, ശാശ്വതം, ശുദ്ധം, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞത്, എല്ലാം നിലനിർത്തുന്നത്, ശുഭം—ഇവയിൽ എല്ലാം മുത്തുകൾ തൂങ്ങിയിരിക്കുന്ന സൂത്രംപോലെ ഈ ലോകം അണിയിച്ചിരിക്കുന്നു.
യൈവ ചിദ് ഭുവനാഭോഗഭൂഷണേ വ്യോമ്നി ഭാസ്കരേ । ധരാവിവരകോശസ്ഥേ സൈവ ചിത് കീടകോദരേ
ലോകസുഖങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്ന അതേ ചൈതന്യം ആകാശത്തിലും സൂര്യനിലും ഭൂമിയുടെ ആന്തരത്തിലും, ഒരു പുഴുവിന്റെ വയറ്റിലും അതുപോലെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
കുമ്ഭവ്യോമ്നാം ന ഭേദോ ഽസ്തി യഥേഹ പരമാര്ഥതഃ । ചിതാം ശരീരസംസ്ഥാനാം ന ഭേദോ ഽസ്തി തഥാനഘ
കുമ്പളത്തിനുള്ളിലെ ആകാശവും പുറത്തുള്ളതും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നാണ്, പാപരഹിതനേ, അതുപോലെ തന്നെ, ചൈതന്യത്തിനും ശരീരരൂപങ്ങൾക്കും യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല.
സര്വേഷാമ് ഏവ ഭൂതാനാം തിക്തം കടു ച നാന്യഥാ । ഏകത്വാദ് അനുഭൂതേര് ഹി കുതശ് ചിന്മാത്രഭിന്നതാ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും കയ്പും കട്ടും ഒരുപോലെയാണ്; അനുഭവം ഒറ്റതായിരിക്കുമ്പോൾ, ശുദ്ധചൈതന്യത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത്?
ഏകസ്മിന്ന് ഏവ സതതം സ്ഥിതേ ചിന്മാത്രവസ്തുനി । ജാതോ ഽയമ് അയമ് ഉന്നഷ്ട ഇതി കൈഷാജ്ഞതേഹ വഃ
എപ്പോഴും ഒരേ ചൈതന്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, 'ഇവൻ ജനിച്ചു, അവൻ നശിച്ചു' എന്നിങ്ങനെയുള്ള ധാരണകൾ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നേ ഉയരൂ.
നേഹ തന് നാമ വസ്ത്വ് അസ്തി യദ് അഭൂത്വാ പ്രജായതേ । ന ച തന് നാമ വസ്ത്വ് അസ്തി യദ് ഭൂത്വാ പ്രവിലീയതേ
ഇവിടെ, ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തതൊന്ന് പിറക്കുന്നതോ, ഉണ്ടായിരുന്നതൊന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതോ എന്നതുപോലുള്ള യാതൊരു വസ്തുവും ഇല്ല.
ആഭാസമാത്രമ് ഏവേദം ന സന് നാസച് ച രാഘവ । ഉത്പ്ലുതേനാപ്രശാന്തേന ചേതസാ സദ് ഇവ സ്ഥിതമ്
രാഘവാ, ഇതെല്ലാം വെറും ഭ്രമം മാത്രമാണ്; സത്യമോ അസത്യമോ അല്ല. മനസ്സ് അശാന്തമായിരിക്കുമ്പോഴാണ് ഇതെല്ലാം സത്യമെന്നപോലെ തോന്നുന്നത്.
മേഹ മോഹോ ഽസ്തു വോ മൌര്ഖ്യാന് നേദം സദ് യത് പ്രണശ്യതി । ന ചാസദ് ഇത്യ് ഏവ ദൃഢം നിര്ണീയാശോകിതാസ്തു വഃ
അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭ്രമം നിങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകട്ടെ; എന്നാൽ നശിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഇതെല്ലാം സത്യമാണെന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ അസത്യമാണെന്നോ ഉറപ്പിച്ച് തീരുമാനിക്കരുത്. അങ്ങനെ നിങ്ങൾക്ക് ദുഃഖം വരികയില്ല.
അസതി ജഗതി കിം കിലേഹ മോഹസ് സതി ച കിമ് അങ്ഗ വിമോഹകാരണം തത് । ജനനമരണസംസ്ഥിതിഷ്വ് അതസ് ത്വം ഭവ ഖമ് ഇവാതിസമസ് സദോപശാന്തഃ
ഇഹലോകം അസത്യമാണെങ്കിൽ, ഇവിടെ ഭ്രമത്തിന് എന്താണ് കാരണം? സത്യമാണെങ്കിൽ, പ്രിയനേ, എന്താണ് മനസ്സിനെ കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്നത്? ജനനം, മരണം, ജീവൻ എന്നിവയിലൊക്കെയും നീ ആകാശംപോലെ സമതയോടെ ശാന്തനായി ഇരിക്കണം.
ധീരോ വിചാരവാഞ് ജന്തുര് ആദാവ് ഏവ മഹാധിയാ । ശാസ്ത്രാര്ഥവിദുഷാ ജ്ഞേന സുജനേന സമം വസേത്
വിവേകമുള്ള, ചിന്തയുള്ള മനുഷ്യൻ ആദ്യം മുതൽ തന്നെ ശാസ്ത്രാർത്ഥം അറിയുന്ന ജ്ഞാനികളും നല്ലവരുമായൊപ്പമാണ് താമസിക്കേണ്ടത്.
യാ യാ ദുഃഖവിനാശിന്യോ വരവിജ്ഞാനദൃഷ്ടയഃ । താസ് താ മധാവ് ഇവ ലതാ ജായന്തേ സുജനേ സതി
എവിടെയൊക്കെ ദു:ഖം നീക്കുന്ന ഉത്തമമായ അറിവുകൾ ഉണ്ടോ, അവ നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വസന്തകാലത്ത് തളിരിടുന്ന വള്ളിപോലെ ഉദിക്കുന്നു.
സുജനേന വിരക്തേന ഹൃദ്യേന മഹതാ സഹ । പ്രവിചാര്യ മഹാബാഹോ പദമ് ആസാദ്യതേ പരമ്
നല്ലവനും വിരക്തനും ഹൃദയമുള്ള മഹാനുമായവനോടൊപ്പം ആലോചിച്ചാൽ, മഹാബാഹുവേ, പരമാവസ്ഥയെ നേടാം.
ശാസ്ത്രാര്ഥസുജനാസങ്ഗവൈരാഗ്യാഭ്യാസസത്കൃതഃ । പുരുഷസ് ത്വമ് ഇവാഭാതി രാമ വിജ്ഞാനഭാജനമ്
ശാസ്ത്രാർത്ഥം പഠിക്കൽ, നല്ലവരോടൊപ്പം ബന്ധം, വിരക്തതയുടെ അഭ്യാസം, ശീലമെന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, രാമാ, നീപോലെ തന്നെ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ പാത്രമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
ത്വം തൂദാരനിജാചാരോ ധീരോ ഗുണഗണാര്ണവഃ । അധിതിഷ്ഠസി നിര്ദുഃഖാം ജാതിം രാജസസാത്ത്വികീമ്
നിന്റെ സ്വഭാവം ഉത്തമമാണ്, നീ ധൈര്യവാനാണ്, ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രമാണ്; നീ ദു:ഖമില്ലാത്ത, രാജസവും സാത്വികവുമായ ശുദ്ധമായ നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഭൂയോ ഽസ്മിന് ദഗ്ധസംസാരേ നാസി ദുഃഖസ്യ ഭാജനമ് । പാശ്ചാത്യജന്മാസി മുനേ സ്വഭാവമ് അനുധാവസി
ഇപ്പോഴിതാ, ഈ കഠിനമായ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നീ ഇനി ദു:ഖത്തിനുള്ള പാത്രമല്ല; മഹർഷേ, നീ പുതുതായി ജനിച്ചവനാണ്, നിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചാണ് നീ ജീവിക്കുന്നത്.
സ്വയൈവാമലയാ ദൃഷ്ട്യാ തവ പ്രകടതാം ഗതമ് । യഥാഭൂതം ജഗദ്വസ്തു രുചാ ദിനപതേര് ഇവ
നിന്റെ ശുദ്ധമായ ദൃഷ്ടിയാൽ ലോകത്തിന്റെ യഥാർത്ഥം നിനക്ക് വ്യക്തമായി; സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ എല്ലാം തെളിയുന്നതുപോലെ തന്നെ.
ഇദാനീം മദ്വചോരാശിവഹ്നിദഗ്ധമലോ ഽമലഃ । നൂനമ് ഉത്സാരിതാഭ്രേണ ശരദ്വ്യോമ്നാ സമോ ഭവ
എന്റെ വാക്കുകളുടെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള മലങ്ങൾ നീങ്ങി, നീ ഇപ്പോൾ സത്യത്തിൽ ശുദ്ധനാകുക; മേഘങ്ങൾ മാറിയശേഷം ശരദ്കാലത്തിലെ ആകാശം പോലെ.