മാത്രാസ്പര്ശാനുസാരിണ്യോ വിവേകപദഭങ്ഗുരാഃ । മോഹായൈവ പരാമൃഷ്ടാസ് സകലാ ലോകസംവിദഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സ്പർശം അനുസരിച്ചുള്ള ലോകാനുഭവങ്ങൾ, വിവേകബോധത്തിൽ സ്ഥിരതയില്ലാത്തവയാണ്; അവയെ പിടിച്ചുപറ്റുന്നത് മായയ്ക്കുവേണ്ടിയേ ഉള്ളൂ.
സര്വസ്യാ ഏവ പര്യന്തേ ശുഭായാ അപി സംസ്ഥിതേഃ । മലിനം ദുഃഖമ് അസ്ത്യ് ഏവ ജ്വാലായാ ഇവ കജ്ജലമ്
എല്ലാവിധമായും, എത്ര നല്ലതായിരുന്നാലും, അവസാനം ദു:ഖവും അശുദ്ധിയും ശേഷിക്കും; തീയിൽ നിന്ന് കരികൊണ്ടു ശേഷിക്കുന്നതുപോലെ.
ആഗമാപായതോ ഽനിത്യാ മനഷ്ഷഷ്ഠേന്ദ്രിയക്രിയാഃ । ലതാ നാഗേന്ദ്രമ് ഇവ താ ധാരയന്തി ന സത്പദമ്
മനസ്സിന്റെയും ആറു ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തികൾ നശ്വരമാണ്, വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു; ഒരു വള്ളിക്കൊണ്ട് വലിയ പാമ്പിനെ താങ്ങാനാവാത്തതുപോലെ, അവ സത്യമാർഗ്ഗത്തെ നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല.
പുത്രികാ രക്തമാംസസ്യ കാന്തേയമ് ഇതി സാദരമ് । സ്വദേഹനാമ്ന്യ് അസ്ഥിചയേ ശ്ലിഷ്യതേ സേതി കഃ ക്രമഃ
രക്തവും മാംസവും ചേർന്നിരിക്കുന്നതിനെ സ്നേഹത്തോടെ 'എന്റെ മകൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; എന്നാൽ 'എന്റെ ശരീരം' എന്ന പേരിൽ അസ്ഥികൂടത്തിൽ执പ്പെടുന്നതിൽ എന്താണ് തർക്കം?
സര്വം സത്യമ് ഇദമ് രാമ സ്ഥിരമ് അജ്ഞസ്യ തുഷ്ടയേ । ജ്ഞസ്യാസ്ഥിരമ് അസത്യം ച ജഗദ് രാമ ന തുഷ്ടയേ
രാമാ, അജ്ഞന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകാൻ ഈ ലോകം സത്യവും സ്ഥിരവുമാണ്; എന്നാൽ ജ്ഞാനികൾക്ക് ഈ ലോകം അസ്ഥിരവും അസത്യവുമാണ്, അതിൽ സന്തോഷം ലഭിക്കില്ല.
അഭുക്തേ ഽപി വിഷേ യൈഷാ വിഷമൂര്ഛാം പ്രയച്ഛതി । താം പരിത്യജ്യ ഭാവാസ്ഥാമ് ആത്മൈകത്വാജ് ജ്ഞതാം വ്രജ
ഈ ലോകം നാം അനുഭവിക്കാതിരുന്നാലും വിഷംപോലെ മയക്കം നൽകുന്നു. അതിനോടുള്ള ആസക്തി വിട്ട്, ആത്മാവിന്റെ ഏകത്വം മനസ്സിലാക്കുക.
അനാത്മന്യ് ആത്മഭാവേന ചിത്തം സ്ഥിതിമ് ഉപാഗതമ് । യദാ തദേദമ് ആയാതം ജഗജ്ജാലമ് അസന്മയമ്
അനാത്മാവിനെ ആത്മാവായി കരുതി മനസ്സ് അങ്ങനെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ഈ ലോകമെന്ന വല അസത്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദയിക്കുന്നത്.
വാസനാവശതോ ബ്രഹ്മമനസാ കല്പിതം വപുഃ । തേജസാശ്രിതകുഡ്യേന ഹേമാഭത്വമ് ഇവാത്മനഃ
വാസനകളുടെ ബലത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സ് ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പൊന്നുപൊടിച്ച മതിൽപോലെ ആത്മാവും അങ്ങനെ തന്നെ പൊന്നുപോലെയായി തോന്നുന്നു.
വൈരിഞ്ചപദമ് ആസാദ്യ മനോ ബ്രഹ്മന് മഹാമതേ । ഇദം ജഗത് സുഘനതാം കഥമ് ആനയതി ക്രമാത്
മഹാമനസ്സുള്ള ബ്രഹ്മാ, സൃഷ്ടാവിന്റെ സ്ഥിതി പ്രാപിച്ച ശേഷം, മനസ്സ് എങ്ങനെ ഈ ലോകത്തിന് ഘനത്വം വരുത്തുന്നു?
ഗര്ഭതല്പാത് സമുത്ഥായ പദ്മജഃ പ്രഥമം ശിശുഃ । ബ്രഹ്മേതി ശബ്ദമ് അകരോദ് ബ്രഹ്മാ തേന സ ഉച്യതേ
കുടലിൽ നിന്നുയർന്ന്, താമരയിൽ ജനിച്ച ആദ്യ ശിശു 'ബ്രഹ്മ' എന്ന ശബ്ദം ഉച്ചരിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ബ്രഹ്മാവെന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
സങ്കല്പജാലരൂപസ്യ മനസഃ കല്പിതാകൃതേഃ । അകരോത് തസ്യ സങ്കല്പലക്ഷ്മീഃ പദമ് അഥാന്തരേ
കൽപ്പനകളാൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സിന്, അതിന്റെ രൂപം മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ചതുപോലെ, കൽപ്പനയുടെ ഐശ്വര്യത്തിന് വേറൊരു ലോകത്ത് ഒരു വാസസ്ഥലം അവൻ ഒരുക്കി.
തതസ് സങ്കല്പയാമ് ആസ പൂര്വം തേജോ മഹാപ്രഭമ് । ലസദഗ്നിലതാചക്രവക്രീകൃതദിഗന്തരമ്
അതിനുശേഷം, അവൻ ആദ്യം ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്ന ഒരു പ്രകാശം, വലിയ പ്രകാശം, ദിക്കുകൾ പൊന്നുപോലെ മിനുക്കിയതും തീയുടെ വട്ടംപോലെ തെളിഞ്ഞതുമായ ഒരു പ്രകാശം മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഋക്ഷപ്രതിമനിഷ്ഠ്യൂതകര്കശാഗ്നികണോത്കരമ് । മുഞ്ജപിഞ്ജരപര്യന്തഹേമകാനനിതാമ്ബരമ്
അത് നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെ ചിതറുന്ന കഠിനമായ അഗ്നിക്കണികൾ നിറഞ്ഞതും, അതിന്റെ ആകാശം മഞ്ഞപ്പുല്ല് നിറത്തിൽ അതിരുകൾക്കരികിൽ, പൊന്നുപോലുള്ള കാടുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതുമായിരിന്നു.
ജ്വാലാഹേമലതാജാലജടാലനിജമണ്ഡലമ് । കചത്പ്രസരദുദ്ദാമകരകുണ്ഡലമണ്ഡിതമ്
അത് പൊന്നുപോലുള്ള ജ്വാലകളും കത്തുന്ന തീയും ചേർന്ന ഒരു വലിയ കൂട്ടമായിരുന്നു. അതിൽ അത്യന്തം തെളിഞ്ഞ് പടർന്നുപിടിച്ച പൊന്നുകുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരുന്നതും കാണാം.
തച്ഛരീരി മനസ് തസ്മിംസ് തതസ് തേജസി ഭാസ്വരേ । ആത്മാകാരസമാകാരം ഭാസ്കരം സമകല്പയത്
ആ പ്രകാശത്തിൽ, മനസ്സ് അതിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, ആത്മാവിനെപ്പോലെയുള്ള സൂര്യനെ അവിടെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സ തതസ് തേജസസ് തസ്മാദ് അഭ്യുദേതി ദിവാകരഃ । ജ്വാലാമണ്ഡലമധ്യസ്ഥോ ജ്വലത്കനകകുണ്ഡലഃ
അവിടെ നിന്നുള്ള ആ പ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നു. ജ്വാലകളുടെ നടുവിൽ വസിച്ച്, കത്തുന്ന പൊന്നുകുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ജ്വാലാജടാഭാരധരോ വാന്തവിസ്ഫാരപാവകഃ । ജ്വാലാവിലാസാവയവഃ പൂരിതാകാശമണ്ഡലഃ
അവൻ ജ്വാലകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ ചുമന്ന്, തീ പുളിച്ച് വ്യാപിപ്പിക്കുകയും, അവന്റെ അവയവങ്ങൾ ജ്വാലകളിൽ കളിയാടുകയും, ആകാശമണ്ഡലം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അഥ ബ്രഹ്മാ മഹാബുദ്ധിര് അന്യാംസ് താംസ് തേജസഃ കണാന് । അകസ്മാത് പ്രതിഭാതേന വിമാനത്വേന ചാരുണാ
അപ്പോൾ മഹാബുദ്ധിയുള്ള ബ്രഹ്മാവ്, അത്ഭുതകരമായ ഒരു പ്രകാശം പോലെ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റ് പ്രകാശകണങ്ങളെ മനോഹരമായ ആകാശവാഹനങ്ങളാക്കി മാറ്റി.
ക്ഷണാത് സങ്കല്പയാമ് ആസ ദദര്ശ ച തഥൈവ താന് । സങ്കല്പാന് അന്തരം ജാതാന് വിദ്വാഞ് ശബ്ദഗണാന് ഇവ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ അദ്ദേഹം അവയെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ചു, പിന്നെ അതുപോലെയാണ് അവയെ കാണുകയും ചെയ്തു. ജ്ഞാനിയായ ബ്രഹ്മാവ്, മനസ്സിൽ ഉദിച്ച ഈ സങ്കല്പങ്ങളെ ശബ്ദങ്ങളുടെ കൂട്ടം കാണുന്നതുപോലെ മനസ്സിലാക്കി.
സ്ഥിതിര് ഏഷാ മഹാബാഹോ പ്രതിസര്ഗം സ്വയമ്ഭുവഃ । പ്രത്യഹം ച പ്രതിജഗത് സങ്കല്പിതസുരാസുരാ
മഹാബാഹുവേ, സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഓരോ ദിവസവും ഓരോ ലോകത്തും ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും തന്റെ ചിന്തയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
കാലം കാലവിഭക്തീശ് ച നക്ഷത്രാണി ഗ്രഹാംസ് തഥാ । സരിതസ് സാഗരാന് ദ്വീപാന് ദിശശ് ശൈലാംസ് തഥാവനിമ്
അവൻ കാലവും അതിന്റെ വിഭജനങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളെയും, നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ, ദിശകൾ, പർവതങ്ങൾ, ഭൂമി ഇവയെല്ലാം തന്റെ ചിന്തയിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ദേവാന് ദൈത്യാന് നരാന് നാഗാന് ഗന്ധര്വാന് യക്ഷരാക്ഷസാന് । അകല്പയദ് അയം ബ്രഹ്മാ തരങ്ഗാന് ഇവ സാഗരഃ
ഈ ബ്രഹ്മാവ് ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും പാമ്പുകളെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സമുദ്രം തിരകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ സങ്കൽപ്പിച്ചു.
തേഷാം ദേശാന് ഗിരീംശ് ചൈവ വിമാനാന്യ് ഉത്തമാനി ച । കര്മാണി പ്രവിഭക്താനി പദ്മജസ് സമകല്പയത്
അവർക്കായി ദേശങ്ങളും പർവതങ്ങളും മനോഹരമായ ആകാശവിമാനങ്ങളും വിവിധ പ്രവർത്തികളും കമലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ ക്രമീകരിച്ചു.
തേ ഽപി സങ്കല്പസമ്പ്രാപ്തസിദ്ധയസ് സര്വശക്തയഃ । യഥാസങ്കല്പിതം വസ്തു ക്ഷണാദ് ദദൃശുര് അഗ്രതഃ
അവരും സങ്കൽപ്പശക്തിയാൽ എല്ലാം നേടുകയും, എല്ലാ ശക്തികളും ഉള്ളവരായി, മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചതു ഉടൻ തന്നെ മുന്നിൽ കാണുകയും ചെയ്തു.
സങ്കല്പയന്ത്യ് അഥാന്യാംസ് തേ നാനാഭൂതഗണാന് ബഹൂന് । തേ ഽപ്യ് അന്യാംസ് തത്ര തേ ഽപ്യ് അന്യാംസ് തേ ഽപ്യ് അന്യാന് വിവിധാന് അപി
അവർ പിന്നീട് അനേകം മറ്റു ജീവജാലങ്ങളെയും സങ്കൽപ്പിച്ചു; അവരും മറ്റുള്ളവരെ സൃഷ്ടിച്ചു, അവർ വീണ്ടും മറ്റുള്ളവരെയും, ഇങ്ങനെ പലവിധ ജീവികളും ഉണ്ടായി.
സംസ്മൃത്യ വേദാംസ് തദനു യജ്ഞക്രമഗുണാന്വിതാന് । ജഗദ്ഗൃഹവധൂം ബ്രഹ്മാ മര്യാദാം സമകല്പയത്
വേദങ്ങളെ ഓർത്ത്, യജ്ഞങ്ങളുടെ സവിശേഷതകളും ചേർത്ത്, ബ്രഹ്മാവ് ലോകത്തിന് വീട്ടമ്മയ്ക്ക് നിബന്ധനകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതുപോലെ അതിന്റെ പരിധികളും നിയമങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു.
ബ്രാഹ്മം രൂപമ് ഉപാദായ മനോ മായി മഹദ്വപുഃ । തനോതീത്ഥമ് ഇമാം സൃഷ്ടിം ഭൂതസന്തതിസങ്കുലാമ്
ദൈവസ്വരൂപം, മനസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായ വലിയ ശരീരം സ്വീകരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് ജീവികളുടെ അനന്തശ്രേണികളാൽ നിറഞ്ഞ ഈ സൃഷ്ടിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
സമുദ്രാചലവൃക്ഷാഢ്യാം കൃതലോകാന്തരക്രമാമ് । മേരുഭൂപീഠദിക്കുഞ്ജജടാലോദരമണ്ഡലാമ്
സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ലോകങ്ങൾ, ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ, മേരു പർവതത്തിന്റെ ഉച്ചികൾ, ഭൂമിയുടെ ആസനവും ദിശകളും കാടുകളും കൂട്ടിച്ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളും ബ്രഹ്മാവ് ഉണ്ടാക്കി.
സുഖദുഃഖജരാജന്മമരണവ്യാധിവേധിതാമ് । രാഗദ്വേഷഭയാവിദ്ധാം ഗുണത്രയമയാത്മികാമ്
സുഖം, ദു:ഖം, വയസ്സാകൽ, ജനനം, മരണം, രോഗം എന്നിവ കൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെടുന്ന, രാഗം, ദ്വേഷം, ഭയം എന്നിവ കൊണ്ട് കുത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന, മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ട ഈ സൃഷ്ടിയാണ്.
മനോഭിസ് തൈര് വിരിഞ്ചോത്ഥൈര് യദ് യഥാ കല്പിതം പുരാ । തത് തഥൈവാഖിലം ദൃഷ്ടം ദൃശ്യതേ ഽദ്യാപി മായയാ
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ഉദിച്ച മനസ്സുകൾ മുമ്പ് എന്തെല്ലാം ചിന്തിച്ചുവോ, അതെല്ലാം അപ്പോൾ അങ്ങനെ തന്നെ കണ്ടു. ഇന്നും അതു മായയുടെ വഴി കാണപ്പെടുന്നു.