അസ്ഥിഖണ്ഡാര്ഗലാ മൂര്ധപിധാനാസ് സ്നായുശൃങ്ഖലാഃ । ജഗദ്ദേഹാ ജഗജ്ജീവരത്നമാംസസമുദ്ഗകാഃ
ഇഹലോകത്തിലെ ശരീരങ്ങൾ അസ്ഥികളാൽ അടച്ചിരിക്കുന്നു, തലകൾ മൂടിയിരിക്കുന്നു, സ്നായുക്കളാൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; ജീവികളുടെ അത്യന്തം വിലയേറിയത് ഈ ലോകശരീരങ്ങളിൽ മാംസത്തിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു.
വനബാലമൃഗീമുഗ്ധാഃ പരസഞ്ചാരിതാസ് സ്ഥിതൌ । ബാലബുദ്ധിവിനോദായ യോഷിതശ് ചര്മപുത്രികാഃ
കാട്ടിലെ ബാലമൃഗങ്ങൾ പോലെ, മറ്റുള്ളവരാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നവരാണ് സ്ത്രീകൾ; അവൾക്കാർ ചർമ്മത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ബോംബകളെപ്പോലെയാണ്, ബാലബുദ്ധിയുള്ളവരുടെ വിനോദത്തിനായി മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവംവിധോദാരമനാ മനാഗ് അപി മഹാമതിഃ । ന ജ്ഞശ് ചലതി ഭോഗൌഘൈര് മുഖവാതൈര് ഇവാചലഃ
ഇങ്ങനെ വിശാലവും ഉന്നതവുമായ മനസ്സ്, ആനന്ദങ്ങളുടെ ഒഴുക്കിനിടയിലും, ചെറുതും പോലും ചലിക്കാറില്ല; വായിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റ് പർവതത്തെ ചലിപ്പിക്കാത്തതുപോലെ.
തസ്മിന് കില പദേ രാമ ജ്ഞസ് തിഷ്ഠതി മഹോന്നതൌ । യസ്മാച് ചന്ദ്രാര്കദേശോ ഽപി നഃ പാതാലമ് ഇവ സ്ഥിതഃ
അത്വളരെ ഉന്നതമായ അവസ്ഥയിൽ, രാമാ, സത്യത്തെ അറിഞ്ഞവൻ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. അവനു ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഉള്ള ലോകങ്ങൾ പോലും നമ്മുക്ക് പാതാളംപോലെ താഴ്ന്നതായാണ് തോന്നുന്നത്.
ഇമാംല് ലോകാന് അനാലോകാഞ് ജാതാലോകാസ് സുവേദിനഃ । സരീസൃപാന് വയമ് ഇവ പശ്യന്ത്യ് ഊഢാന് ഭവാര്ണവേ
ഈ കാണുന്ന ലോകങ്ങളും കാണാത്ത ലോകങ്ങളും നന്നായി അറിഞ്ഞവർക്കു, ഭവസമുദ്രത്തിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ജീവികൾ നമ്മൾ പാമ്പുകളെയും പുഴുക്കളെയും കാണുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
ന കേചന ജഗദ്ഭാവാസ് തത്ത്വജ്ഞം രഞ്ജയന്ത്യ് അമീ । നാഗരം നാഗരീകാന്തം കുഗ്രാമലടഭാ ഇവ
ഈ ലോകത്തിലെ അവസ്ഥകളൊന്നും സത്യം അറിയുന്നവനെ ആനന്ദിപ്പിക്കില്ല; നഗരവാസിക്കും അവന്റെ പ്രിയങ്കരിക്കും ഒരു ചീത്ത ഗ്രാമത്തിലെ മലിനതികൾ ആസ്വാദ്യമായില്ലാത്തതുപോലെ.
ന കേചന ജഗദ്ഭാവാസ് തത്ത്വജ്ഞം രഞ്ജയന്ത്യ് അമീ । അപ്യ് അഭ്യാശഗതാസ് സ്ഫാരഹൃദയം ഖമ് ഇവാമ്ബുദാഃ
ലോകത്തിലെ അവസ്ഥകളൊന്നും സത്യം അറിയുന്നവനെ ആനന്ദിപ്പിക്കില്ല, അതു സമീപത്തായിരുന്നാലും പോലും; ആകാശത്തിന്റെ വിശാലമായ ഹൃദയത്തെ മേഘങ്ങൾ ഉണർത്താത്തതുപോലെ.
ന കേചന ജഗദ്ഭാവാസ് തത്ത്വജ്ഞം രഞ്ജയന്ത്യ് അമീ । മര്കട്യ ഇവ നൃത്യന്ത്യോ ഗൌരീലാസ്യാര്ഥിനം ഹരമ്
സത്യത്തെ അറിഞ്ഞവരെ ഈ ലോകത്തിലെ സംഭവങ്ങൾ ഒന്നും ആകർഷിപ്പിക്കില്ല; ഗൗരിയുടെ നൃത്തം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശിവനെ കുരങ്ങിന്റെ പെൺകുരങ്ങുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതു പോലെ ആനന്ദിപ്പിക്കില്ല.
ന കേചന ജഗദ്ഭാവാസ് തത്ത്വജ്ഞം രഞ്ജയന്ത്യ് അമീ । പ്രാക്തനപ്രതിബിമ്ബശ്രീ രത്നം കുമ്ഭഗതം യഥാ
സത്യത്തെ അറിഞ്ഞവരെ ഈ ലോകത്തിലെ സംഭവങ്ങൾ ഒന്നും ആനന്ദിപ്പിക്കില്ല; യഥാർത്ഥ രത്നം കണ്ടവനെ ഒരു പാത്രത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ച രത്നത്തിന്റെ ഭംഗി ആകർഷിക്കാത്തതുപോലെ.
ചക്രാര്പിതോപമമ് അസന്മയമ് അമ്ബുഭങ്ഗത്വങ്ഗത്തരങ്ഗകൃതബിമ്ബമ് ഇവാവലോക്യ । ലോകം തദീഹിതസുഖേഷു രതിം ന യാതി തജ്ജ്ഞഃ കുശേവലലവേഷ്വ് ഇവ രാജഹംസഃ
ജലം തൊട്ടു തിരമാലയിൽ പ്രതിഫലനം കാണുന്നതുപോലെ ഈ ലോകം അസാരമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞവൻ ലോകസുഖങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കാണില്ല; രാജഹംസൻ പുല്ലിന്റെ തുമ്പുകളിൽ ആനന്ദം കാണാത്തതുപോലെ.
അത്രൈവ വസ്തുന്യ് ഉചിതേ ശൃണു രാഘവ പൂര്വജാഃ । കചേന ഗാഥാ യാ ഗീതാ ബാര്ഹസ്പത്യേന പാവനീഃ
ഇതേ വിഷയത്തിൽ, രാഘവ, ബ്രഹസ്പതിയുടെ പുത്രൻ പുരാതനകാലത്ത് പാടിയ ശുദ്ധമായ ഗാഥകൾ നീ കേൾക്കൂ.
കസ്മിംശ്ചിന് മേരുഗഹനേ തിഷ്ഠന് സുരഗുരോസ് സുതഃ । കദാചിദ് അഭ്യാസവശാദ് വിശ്രാന്തിം പ്രാപദ് ആത്മനി
ഒരു സമയത്ത്, മേരു പർവതത്തിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, ദേവഗുരുവിന്റെ മകൻ, ദീർഘകാല അഭ്യാസത്തിന്റെ ഫലമായി, ആത്മാവിൽ വിശ്രമം നേടി.
സമ്യഗ്ജ്ഞാനാമൃതാപൂര്ണാ മതിര് നാരമതാസ്യ സാ । പഞ്ചഭൂതമയേ മ്ലാനേ ദൃശ്യേ ഽസ്മിന് പേലവാത്മനി
സത്യജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം നിറഞ്ഞ മനസിന്, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഈ ക്ഷയിക്കുന്ന ശരീരത്തിലും, അതിലൂടെ കാണുന്ന ലയിച്ച ലോകത്തിലും ഇനി രുചിയില്ലായിരുന്നു.
തേന നിര്വിണ്ണ ഇവ സ ആത്മതത്ത്വാദ് ഋതേ പരമ് । അപശ്യന് സമുവാചേദമ് ഏകോ ഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
ആത്മതത്ത്വം ഒഴികെ മറ്റൊന്നിലും ഇനിയും ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനായി, ഒന്നും കാണാതെയും, ഒറ്റയ്ക്ക്, വിറയുന്ന ശബ്ദത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി കിം ഗൃഹ്ണാമി ത്യജാമി കിമ് । ആത്മനാ പൂരിതം വിശ്വം മഹാകല്പാമ്ബുനാ യഥാ
ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എവിടേക്ക് പോകണം? എന്ത് സ്വീകരിക്കണം, എന്ത് ഉപേക്ഷിക്കണം? ഈ ലോകം മുഴുവൻ ആത്മാവാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മഹാപ്രളയത്തിൽ ജലത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതുപോലെ.
ദുഃഖമ് ആത്മാ സുഖം ചൈവ ഖമ് ആശാസ് ത്വമ് അഹം തഥാ । സര്വമ് ആത്മമയം ജാതം കഷ്ടം നഷ്ടോ ഽഹമ് ആത്മനാ
ദു:ഖവും ആത്മാവാണ്, സുഖവും ആത്മാവാണ്, ആകാശവും ആത്മാവാണ്, ഞാനും അതുപോലെയാണ്. എല്ലാം ആത്മാവിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആത്മാവിലൂടെ ഞാൻ അപ്രത്യക്ഷനായി, കഷ്ടപ്പാട് അകന്നു.
സബാഹ്യാഭ്യന്തരം ദേഹേഷ്വ് അധ ഊര്ധ്വം ച ദിക്ഷു ച । ഇത ആത്മാ തഥേഹാത്മാ നാസ്ത്യ് അനാത്മമയം ക്വചിത്
ദേഹങ്ങളിൽ അകത്തും പുറത്തും, താഴെയും മുകളിലും എല്ലായിടത്തും ആത്മാവാണ്. ഇവിടെ ആത്മാവുണ്ട്, അവിടെയും ആത്മാവുണ്ട്. ആത്മാവല്ലാത്തത് എവിടെയും ഇല്ല.
സര്വത്രൈവ സ്ഥിതോ ഹ്യ് ആത്മാ സര്വമ് ആത്മനി സംസ്ഥിതമ് । സര്വമ് ഏവേദമ് ആത്മൈവമ് ആത്മന്യ് ഏവ നമാമ്യ് അഹമ്
ആത്മാവ് എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു, എല്ലാം ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ എല്ലാം ആത്മാവേ മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ട്, എന്റെ ഉള്ളിലെ ആത്മാവിനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ന തദ് അസ്തി ന യത്രാഹം ന തദ് അസ്തി ന യന് മയി । കിമ് അന്യദ് അഭിവാഞ്ഛാമി കേവലം പ്രശമാമ്യ് അഹമ്
ഞാൻ ഇല്ലാത്തത് ഒന്നുമില്ല, എന്നിൽ ഇല്ലാത്തതും ഒന്നുമില്ല. പിന്നെ ഞാൻ എന്ത് വേണം? ഞാൻ ശാന്തനാകുന്നു.
ആത്മനാത്മനി യേനാഹം നമാമ്യ് ആപൂരിതാത്മനാ । ഉപശാമ്യാമി തേനാന്തഃ ക്വാന്യത്രാഭിപതാമ്യ് അഹമ്
സ്വയം സ്വയം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; അതിനാൽ എന്റെ ഉള്ളിൽ സമാധാനം അനുഭവിക്കുന്നു—മറ്റെവിടെയെങ്കിലും പോകേണ്ടതെന്ത്?
അഹമ് അഗ്നിര് അഹം വായുര് അഹം ഭൂര് അഹമ് അമ്ബരമ് । യന് നാഹം നാസ്തി തത് കിഞ്ചിത് സര്വമ് ഏവാഹമ് ആതതമ്
ഞാൻ അഗ്നി, ഞാൻ വായു, ഞാൻ ഭൂമി, ഞാൻ ആകാശം; ഞാൻ അല്ലാത്തത് ഒന്നും ഇല്ല—എല്ലാം ഞാൻ തന്നെയാണ്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആപൂരിതാപാരനഭോമഹാഭൈരവരൂപവാന് । സര്വസംവിന്മയഃ പൂര്ണസ് തിഷ്ഠാമ്യ് ഏകാര്ണവോപമഃ
ജലം, ഭൂമി, ആകാശം, വിശാലമായ ആകാശം എന്നിവയുടെ ഭയങ്കരമായ പൂർണ്ണതയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, എല്ലാം അറിയുന്ന ഒരൊറ്റ സമുദ്രംപോലെ ഞാൻ പൂർണ്ണനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം ഭാവയന് ഭാവം കനകാചലകുഞ്ജകേ । ഉച്ചാരയന്ന് അഥോങ്കാരം ഘണ്ടാസ്വനമ് ഇവ ക്രമാത്
ഇങ്ങനെ ഈ അവസ്ഥ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, പൊന്നുമലയുടെ ഗുഹയിൽ ഇരുന്ന്, പിന്നെ ഓം എന്ന അക്ഷരം ഘണ്ടാരവംപോലെ ക്രമമായി ഉച്ചരിച്ചു.
ഓങ്കാരസ്യ കലാമ് അര്ധാം പാശ്ചാത്യാം വാലകോമലാമ് । നാന്തരസ്ഥേന ബാഹ്യേ ന ഭാവയന് പരമേ ഹൃദി
ഓം എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗമായ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവും മൃദുവുമായ അംശത്തെ, അകത്തോ പുറത്തോ, പരമഹൃദയത്തിൽ ഒരിക്കലും ധ്യാനിക്കരുത്.
വ്യപഗതകലനാകലങ്കശുദ്ധോ ഹൃദയനിരന്തരലീനവാതവൃത്തിഃ । ഗതഘനശരദമ്ബരോപമാനഃ കച ഉപലാചലമൂര്തിമാന് അതിഷ്ഠത്
സൂക്ഷ്മതയുടെ ഏതു കറപ്പും വിട്ടു ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ശ്വാസം എല്ലായ്പ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ ലയിച്ച നിലയിൽ, മേഘരഹിതമായ ശരദ്കാല ആകാശംപോലെ, കചൻ ഒരു പാറപർവതംപോലെ അചഞ്ചലമായി നിന്നു.
അന്നപാനാങ്ഗനാസങ്ഗാദ് ഋതേ നാസ്തീഹ കിഞ്ചന । ശുഭം വസ്ത്വ് അവിസംവാദി മഹാന് കിമ് അഭിവാഞ്ഛതു
ഭക്ഷണം, പാനം, സ്ത്രീസംഗം എന്നിവ ഒഴികെ ഇവിടെ ഒന്നുമില്ല; അങ്ങനെ, സത്യസന്ധവും ഉത്തമവുമായ വലിയൊരു കാര്യത്തെ ആരാണ് ആഗ്രഹിക്കേണ്ടത്?
തിര്യഞ്ചഃ പശവോ മൂഢാ യേന തുഷ്യന്ത്യ് അസാധവഃ । ഭോഗാദിനാ കഥം തേന രതിമ് ആയാന്തി സാധവഃ
മൃഗങ്ങൾക്കും, അജ്ഞന്മാർക്കും, ദുഷ്ടന്മാർക്കും തൃപ്തി നൽകുന്ന ആസ്വാദനങ്ങളിൽ സദ്ഭവനുള്ളവർക്ക് എങ്ങനെ ആനന്ദം ലഭിക്കും?
ഭോഗൈഃ കൃപണസര്വസ്വൈര് ആദിമധ്യാന്തപേലവൈഃ । വിശ്വാസം യാന്തി യേ ലോകേ തൈര് അലം നരഗര്ദഭൈഃ
ആദ്യവും നടുവും അവസാനം പോലും ക്ഷണികവും നശ്വരവുമായ ആനന്ദങ്ങളിൽ വിശ്വാസം വെക്കുന്നവർ, ദുർഭാഗ്യകരമായ ആ ആസ്വാദനങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവർ, നരകത്തിലെ കഴുതകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ മാത്രമേ യോജിക്കൂ.
ഇതഃ കേശാ ഇതോ രക്തമ് ഇതീയം പ്രമദാതനുഃ । ഏതയാ തോഷമ് ആയാന്തി സാരമേയാ ന മാനവാഃ
ഇവിടെ മുടിയും, അവിടെ രക്തവും—ഇതൊക്കെയാണ് സ്ത്രീയുടെ ശരീരം. ഇതിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നത് നായ്ക്കൾ മാത്രമാണ്, മനുഷ്യർ അല്ല.
മൃന് മഹീ ദാരു തരവോ ദേഹോ മാംസം ദൃഷദ് ഗിരിഃ । അധോ ഭൂര് അമ്ബരം പൃഷ്ഠേ കിമ് അപൂര്വം സുഖായ യത്
മണ്ണ് ഭൂമി, മരങ്ങൾ കട്ട, ശരീരം മാംസം, കല്ല് പർവ്വതം; താഴെ നിലം, മുകളിൽ ആകാശം—ഇവയിൽ യാതൊരു പുതുമയുമില്ല, സന്തോഷം നൽകുന്നതെന്താണ്?