കാന്താഗേയഗിരാം രാമ ഭാജനം തരുണോ യഥാ । പ്രശ്നാനാമ് ഉത്തമോക്തീനാം പ്രാപ്തദൃഗ് ഭാജനം തഥാ
പ്രിയതമയുടെ മധുരഗാനങ്ങൾ ഒരു യുവാവിന് എത്രത്തോളം അനുയോജ്യമായതാണോ, അതുപോലെ ഉണർന്ന ദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്കാണ് ഉന്നതമായ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഉത്തമമായ ഉത്തരംകൾക്കും യോജ്യനായവൻ, രാമ.
വ്യര്ഥാ ഭവതി ബാലേഷു യഥാ രാഗമയീ കഥാ । നിരര്ഥകാല്പബോധേഷു തഥോദാരോദയാ കഥാ
രാഗഭരിതമായ കഥകൾ കുട്ടികൾക്കു വെർത്ഥമായതുപോലെ, ഉന്നതമായ ഉപദേശങ്ങൾ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്കും ഫലപ്രദമല്ല.
കസ്മിംശ്ചിദ് ഏവ സമയേ കിഞ്ചിത് പുംസോ വിരാജതേ । ഫലമ് ആഭാതി വൃക്ഷസ്യ ശരദ്യ് ഏവ ന മാധവേ
ഒരുവന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക സമയത്ത് മാത്രമേ ചില കാര്യങ്ങൾ തെളിയുകയുള്ളൂ; വൃക്ഷത്തിന് ഫലം വരുന്നത് ശരത്കാലത്തിലാണ്, വസന്തത്തിൽ അല്ല.
ഉപദേശഗിരോ വൃദ്ധേ രഞ്ജനാ നിര്മലേ പടേ । ലഗന്ത്യ് ഉദാരവിജ്ഞാനകഥാശ് ചാധിഗതാത്മനി
പാഠം പറയുന്ന വാക്കുകൾ പ്രായമായവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രത്തിൽ നിറങ്ങൾ പതിക്കുന്നതുപോലെ. മഹത്തായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കഥകൾ ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തിയവരുടെ മനസ്സിൽ ആഴമായി പതിയും.
പ്രശ്നസ്യാസ്യോത്തരം പൂര്വം ലേശതഃ കഥിതം മയാ । ന വിസ്തരേണ തേനൈതന് ന ജ്ഞാതം ഭവതാ സ്ഫുടമ്
ഈ ചോദ്യം സംബന്ധിച്ചുള്ള ഉത്തരത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്തം ഞാൻ നേരത്തെ പറഞ്ഞിരുന്നു. വിശദമായി പറഞ്ഞില്ലാത്തതിനാൽ, നീ അതിന്റെ അർത്ഥം വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
യദി ത്വമ് ആത്മനാത്മാനമ് അധിഗച്ഛസി തത് സ്വയമ് । ഏതത് പ്രശ്നോത്തരം സാധോ ജാനാസ്യ് അത്ര ന സംശയഃ
നീ സ്വയം ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുകയാണെങ്കിൽ, മഹാനേ, ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം നീയേ തന്നെ മനസ്സിലാക്കും—ഇതിൽ ഒരു സംശയവും വേണ്ട.
മയാ സിദ്ധാന്തകാലേ തു പ്രാപ്തബോധേ ത്വയി സ്ഥിതേ । വക്തവ്യോ വിസ്തരേണൈഷ സാധോ പ്രശ്നോത്തരക്രമഃ
എന്നാൽ, അവസാനത്തിൽ നീ യഥാർത്ഥ ബോധം നേടുമ്പോൾ, മഹാനേ, ഈ ചോദ്യം-ഉത്തരം ക്രമം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി വിശദീകരിക്കണം.
ജാനാത്യ് ആത്മാനമ് ആത്മൈവ കൃത ആത്മാത്മനൈവ ഹി । ആത്മൈവ സമ്പ്രസന്നസ് സന്ന് ആത്മാനം പ്രതിപദ്യതേ
ആത്മാവ് തന്നെ തന്നെ അറിയുന്നു, കാരണം ആത്മാവ് സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു. സമാധാനത്തോടെ ആത്മാവ് തന്നെ തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
മയൈതത് കഥിതം രാമ കര്ത്രകര്തൃവിചാരണമ് । വാസനാമയനാശായ തജ്ജ്ഞോ നിര്വാസനോ ഭവേത്
രാമാ, കര്ത്താവും കര്മ്മവും സംബന്ധിച്ചുള്ള ഈ അന്വേഷനം ഞാന് നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു. ഇതിന്റെ അര്ത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നവന് എല്ലാ വാസനകളില് നിന്നും മോചിതനായി ശുദ്ധനാകും.
ബന്ധോ ഹി വാസനാബന്ധോ മോക്ഷസ് സ്യാദ് വാസനാക്ഷയഃ । വാസനാസ് ത്വം പരിത്യജ്യ മോക്ഷാര്ഥിത്വമ് അപി ത്യജ
ബന്ധനം എന്നത് വാസനകളുടെ ബന്ധനമാണ്; മോക്ഷം വാസനകളുടെ നാശമാണ്. എല്ലാ വാസനകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, മോക്ഷത്തിനുള്ള ആഗ്രഹം പോലും വിട്ടുകളയുക.
താമസീര് വാസനാഃ പൂര്വം ത്യക്ത്വാ വിഷയവാസിതാഃ । മൈത്ര്യാദിഭാവനാനാമ്നീര് ഗൃഹാണാമലവാസനാഃ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളോടുള്ള ആന്ധ്യമായ പഴയ വാസനകള് ആദ്യം ഉപേക്ഷിക്കണം. പിന്നീട് സൗഹൃദം പോലുള്ള ശുദ്ധമായ ഗുണങ്ങളോടു ബന്ധമുള്ള വാസനകള് സ്വീകരിക്കണം.
താ അപ്യ് അന്തഃ പരിത്യജ്യ താഭിര് വ്യവഹരന് ബഹിഃ । അന്തശ് ശാന്തസമസ്തേഹോ ഭവ ചിന്മാത്രവാസനഃ
അവയെല്ലാം ഉള്ളിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്, പുറത്തു അവയിലൂടെ പ്രവർത്തിച്ചാലും, ഉള്ളിൽ മുഴുവൻ കലഹവും ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളണം.
താമ് അപ്യ് അഥ പരിത്യജ്യ മനോബുദ്ധിസമന്വിതാമ് । ശേഷേ സ്ഥിരസമാധാനോ യേന ത്യജസി തം ത്യജ
അതിനുശേഷം, മനസ്സും ബുദ്ധിയും കൂടിയതായതും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉറപ്പുള്ള സമാധിയിൽ നിലകൊള്ളുക. ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ളത് എന്തെങ്കിലും ശേഷിച്ചാൽ അതും ഉപേക്ഷിക്കണം.
ചിന്മനഃകലനാകാലപ്രകാശതിമിരാദികമ് । വാസനാം വാസിതാരം ച പ്രാണസ്പന്ദനപൂര്വകമ്
ചൈതന്യവും മനസ്സും ഉളവാക്കുന്ന എല്ലാ ഭാവനകളും, പ്രകാശത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതയും, എല്ലാ വാസനകളും അവയുടെ മൂലവും, പ്രാണന്റെ ചലനവും ഉൾപ്പെടെ പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കണം.
സമൂലമ് അഖിലം ത്യക്ത്വാ വ്യോമസോമ്യഃ പ്രശാന്തധീഃ । യസ് ത്വം ഭവസി സദ്ബുദ്ധേ സ ഭവാശ്വ് അവിലമ്ബിതഃ
എല്ലാവയും അടിത്തറയിൽ നിന്ന് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, നീ ആകാശംപോലെയുള്ള ശാന്തമായ മനസ്സോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ജ്ഞാനിയേ, നീ അതായിത്തീരുക, ഒരു വൈകിപ്പും കൂടാതെ.
ഹൃദയാത് സമ്പരിത്യജ്യ സര്വമ് ഏവ മഹാമതിഃ । യസ് തിഷ്ഠതി ഗതവ്യഗ്രം സ മുക്തഃ പരമേശ്വരഃ
മഹത്തായ മനസ്സുള്ളവൻ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നെല്ലാം പൂർണ്ണമായി വിട്ടുവിട്ടു, ചിന്തയില്ലാതെ ശാന്തമായി നിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ മോചിതനാണ്, പരമേശ്വരനാണ്.
സമാധിമ് അഥ കര്മാണി മാ കരോതു കരോതു വാ । ഹൃദയേനാസ്തസര്വാര്ഥോ മുക്ത ഏവോത്തമാശയഃ
അവൻ ധ്യാനത്തിലോ പ്രവർത്തികളിലോ ഏർപ്പെടുകയോ അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയോ ചെയ്താലും, ഹൃദയത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ആശയങ്ങളൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ അവൻ മോചിതനാണ്, ഉന്നതമായ മനസ്സുള്ളവനാണ്.
നൈഷ്കര്മ്യേണ ന തസ്യാര്ഥോ ന തസ്യാര്ഥോ ഽസ്തി കര്മഭിഃ । ന സമാധാനജപ്യാഭ്യാം യസ്യ നിര്വാസനം മനഃ
അവന്റെ മനസ്സിൽ വാസനകളൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, പ്രവർത്തികളിലോ നിർക്രിയയിലോ ധ്യാനത്തിലോ ജപത്തിലോ അവനു യാതൊരു ലക്ഷ്യവുമില്ല.
വിചാരിതമ് അലം ശാസ്ത്രം ചിരമ് ഉദ്ഗ്രാഹിതം മിഥഃ । സന്ത്യക്തവാസനാന് മൌനാദ് ഋതേ നാസ്ത്യ് ഉത്തമം പദമ്
ശാസ്ത്രങ്ങൾ ഏറെ ആലോചിച്ചും പരസ്പരം ചർച്ച ചെയ്തും കഴിഞ്ഞു; എന്നാൽ വാസനകൾ മൗനത്തിലൂടെ വിട്ടുവിടാതെ, പരമാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള വഴി ഇല്ല.
ദൃഷ്ടം ദ്രഷ്ടവ്യമ് അഖിലം ഭ്രാന്ത്വാഭ്രാന്താ ദിശോ ദശ । ജനാഃ കതിപയാ ഏവ യഥാവസ്ത്വ് അവലോകിനഃ
ഈ ലോകത്ത് കാണുന്നതും കാണേണ്ടതുമായ എല്ലാം പത്ത് ദിശകളിലായി സഞ്ചരിച്ചിട്ടും, യാഥാർത്ഥ്യം അതുപോലെ കാണുന്നവർ വളരെ കുറവാണ്.
യദ് യദ് ആലോക്യതേ കിഞ്ചിദ് യത്ര യത്ര ച ഗമ്യതേ । ഈപ്സിതാനീപ്സിതാദ് അന്യന് ന തത്ര യതതേ ജനഃ
എന്ത് കണ്ടാലും, എവിടെയെങ്കിലും പോയാലും, ആഗ്രഹിക്കുന്നതോ ഇഷ്ടമില്ലാത്തതോ ഒഴികെ മറ്റൊന്നിനും ആളുകൾ ശ്രമിക്കാറില്ല.
യേ കേചന സമാരമ്ഭാ യേ ജനസ്യ ക്രിയാക്രമാഃ । തേ സര്വേ ദേഹമാത്രാര്ഥമ് ആത്മാര്ഥം തു ന കിഞ്ചന
എന്തുതന്നെ പ്രവർത്തികളായാലും, മനുഷ്യർ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ശരീരത്തിനായാണ്; ആത്മാവിനായി ഒന്നും ചെയ്യാറില്ല.
പാതാലേ ബ്രഹ്മലോകേ ച സ്വര്ഗേ ഽഥ വസുധാതലേ । സന്തഃ കതിപയാ ഏവ ദൃശ്യന്തേ ദൃഷ്ടദൃഷ്ടയഃ
പാതാളത്തിലും ബ്രഹ്മലോകത്തിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലുമെല്ലാം, യഥാർത്ഥം കാണുന്ന സന്മാർഗ്ഗികൾ വളരെ കുറവേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ.
ഇദം ഹേയമ് ഉപാദേയമ് ഇദമ് ഇത്യ് അസദുത്ഥിതൌ । നിശ്ചയൌ ഗലിതൌ യസ്യ ജ്ഞസ്യാസാവ് അതിദുര്ലഭഃ
ഇത് ഉപേക്ഷിക്കണം, ഇത് സ്വീകരിക്കണം എന്ന ഉറച്ച ധാരണ അസത്യമായ വസ്തുക്കളിൽ നിന്നുയരുമ്പോൾ അപ്രധാനമാകുന്നു. അങ്ങനെ ധാരണകൾ ഇല്ലാതായ ഒരാൾ വളരെ അപൂർവനാണ്.
കരോതു ഭുവനേ രാജ്യം വിശത്വ് അനലമ് അമ്ബു വാ । നാത്മലാഭാദ് ഋതേ ജന്തുര് വിശ്രാന്തിമ് അധിഗച്ഛതി
ലോകം ഭരിക്കട്ടെ, അഗ്നിയിലോ വെള്ളത്തിലോ കടന്നുപോകട്ടെ; ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്താതെ ഒരു ജീവിക്കും സുഖം ലഭിക്കില്ല.
യേ മഹാമതയസ് സന്തി ശൂരാസ് സ്വേന്ദ്രിയശത്രുഷു । ജന്മജ്വരവിനാശായ ത ഉപാസ്യാ മഹാധിയഃ
തങ്ങളുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ശത്രുവായി കാണുന്ന മഹത്തായ ചിന്തകരും, ജനനത്തിന്റെ പീഡിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ധീരന്മാരുമാണ് സത്യത്തിൽ ആരാധ്യർ.
സര്വത്ര പഞ്ചഭൂതാനി ഷഷ്ഠം കിഞ്ചിന് ന വിദ്യതേ । പാതാലേ ഭൂതലേ വ്യോമ്നി രതിമ് ഏതി ക്വ ധീരധീഃ
എവിടെയും അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളാണ്; ആറാമതായി ഒന്നും ഇല്ല. പാതാളത്തോ ഭൂമിയിലോ ആകാശത്തോ എവിടെയാണു ധീരന്റെ മനസിന് ആനന്ദം ലഭിക്കുക?
യുക്ത്യാ സന്തരതോ ജ്ഞസ്യ സംസാരോ ഗോഷ്പദാകൃതിഃ । ദൂരസന്ത്യക്തയുക്തേസ് തു മഹാമത്താര്ണവോപമഃ
യുക്തിപ്രകാരം കടന്നുപോകുന്ന ജ്ഞാനിക്ക് ഈ ലോകം പശുവിന്റെ കാളിവരൽപോലെയാണ്; എന്നാൽ യുക്തി ഉപേക്ഷിച്ചവർക്കു ലോകം വലിയ ഭ്രമത്തിന്റെ സമുദ്രംപോലെയാണ്.
കദമ്ബഗോലകസ്വച്ഛം ബ്രഹ്മാണ്ഡം സ്ഫാരചേതസഃ । കിം പ്രയച്ഛതി കിം ഭുങ്ക്തേ പ്രാപ്തേ ഽസ്മിന് സകലേ ഽപി സഃ
വ്യാപകമായ മനസ്സിനുള്ളിൽ ബ്രഹ്മാണ്ഡം കദമ്പപ്പഴംപോലെ തെളിഞ്ഞതായിരിക്കുന്നു; എല്ലാം കൈവരിച്ചവൻ എന്താണ് നൽകുന്നത്, എന്താണ് അനുഭവിക്കുന്നത്?
ഏതദര്ഥമ് അബുദ്ധീനാം യന് മഹാസമരക്രിയാഃ । തന് മന്യേ രാമ ഭിക്ഷാര്ഥം ദ്വന്ദ്വലക്ഷക്ഷയാവഹമ്
രാമാ, വിവേകമില്ലാത്തവരുടെ എല്ലാ മഹാസമരങ്ങളും ഞാൻ ഭിക്ഷയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ളതും, ദ്വന്ദ്വങ്ങളുടെ അടയാളങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതുമായവയാണെന്ന് കരുതുന്നു.