അഹം യത്ര കരോമീമം സമഗ്രം ജാഗതം ഭ്രമമ് । രാഗദ്വേഷക്രമസ് തത്ര കുതോ ഽന്യസ്യാത്യസമ്ഭവാത്
ഈ മുഴുവൻ ഭ്രമമായ ലോകം ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എങ്കിൽ, മറ്റൊരാളുടെ ആകർഷണവും ദ്വേഷവും എങ്ങനെയാകും? മറ്റൊരാൾ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ലല്ലോ.
യദ് അന്യേന ശരീരം മേ ദഗ്ധമ് അന്യേന ലാലിതമ് । സ മദാരമ്ഭ ഏവാതഃ കഃ ഖേദോല്ലാസയോഃ ക്രമഃ
എന്റെ ശരീരം ഒരാൾ ദഹിപ്പിക്കുമ്പോഴും മറ്റൊരാൾ സ്നേഹത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും, രണ്ടും എന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തികളാണ്. അപ്പോൾ ദു:ഖത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ക്രമം എവിടെയാണ്?
മത്സുഖാസുഖവിസ്താരേ ജഗജ്ജാലക്ഷയോദയേ । അഹം കര്തേതി മത്വാന്തഃ കഃ ഖേദോല്ലാസയോഃ ക്രമഃ
എന്റെ സന്തോഷവും ദു:ഖവും വ്യാപിക്കുന്നതിലും, ഈ ലോകജാലം ഉണരുന്നതിലും നശിക്കുന്നതിലും, 'എല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യുന്നു' എന്ന് കരുതുമ്പോൾ, അകത്തുള്ള ദു:ഖത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ക്രമം എവിടെയാണ്?
ഖേദോല്ലാസവിലാസേ തു സ്വാത്മകര്തൃതയൈകയാ । സ്വയമ് ഏവ ലയം യാതേ സമതൈവാവശിഷ്യതേ
സ്വയം ചെയ്യുന്നവനെന്ന ഭാവത്തിൽ നിന്നുള്ള ക്ഷീണവും ആനന്ദവും ഒടുവിൽ താനേ അകന്നാൽ, ശേഷിക്കുന്നത് സമതയാണ്.
സമതാ സര്വഭാവേഷു യാസൌ സത്യാ പരാ സ്ഥിതിഃ । തസ്യാമ് അവസ്ഥിതം ചിത്തം ന ഭൂയോ ദുഃഖമ് ആപ്നുയാത്
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സമതയുള്ള മനസ്സാണ് സത്യമായും പരമാവസ്ഥ. അതിൽ മനസ്സ് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഇനി ദു:ഖം അനുഭവിക്കില്ല.
അഥ വാ സര്വകര്തൃത്വമ് അകര്തൃത്വം ച രാഘവ । സര്വം ത്യക്ത്വാ മനഃ പീത്വാ യോ ഽസി സോ ഽസി സ്ഥിരോ ഭവ
അല്ലെങ്കിൽ, രാഘവാ, എല്ലാം ചെയ്യുന്നതെന്നോ ചെയ്യാത്തതെന്നോ ഉള്ള ഭാവങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കി, നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആണതുപോലെ ഉറപ്പോടെ നിലകൊൾക.
അയം സോ ഽഹമ് അയം നാഹം കരോമീദമ് ഇദം ന തു । ഇതി ഭാവാനുസന്ധാനമയീ ദൃഷ്ടിര് ന തുഷ്ടയേ
'ഇത് ഞാൻ, ഇത് ഞാൻ അല്ല; ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്നു, ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്നില്ല' എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചിന്തകളിൽ മാത്രം അകപ്പെട്ട ദൃഷ്ടി സന്തോഷത്തിന് വഴിയല്ല.
സാ കാലസൂത്രപദവീ സാ മഹാവീചിവാഗുരാ । സാസിപത്ത്രവനശ്രേണീ യാ ദേഹോ ഽഹമ് ഇതി സ്ഥിതിഃ
ഞാൻ ഈ ശരീരം തന്നെയാണെന്നു കരുതുന്നത് കാലത്തിന്റെ പാതയും, വലിയ തിരകളുടെ വലയവും, കത്തി പോലെ കൂർന്ന ഇലകളുള്ള കാടുകളുടെ നിരയുമാണ്.
സാ ത്യാജ്യാ സര്വയത്നേന സര്വനാശേ ഽപ്യ് ഉപസ്ഥിതേ । സ്പ്രഷ്ടവ്യാ സാ ന ഭവ്യേന സശ്വമാംസേവ പുക്കസീ
അത്തരം ധാരണയെ എല്ലായ്പ്പോഴും, എത്രയോ ശ്രമിച്ചിട്ടും, എല്ലാം നശിച്ചാലും പോലും ഉപേക്ഷിക്കണം. അതിനെ ഒരിക്കലും സ്പർശിക്കരുത്, ഒരു ചീത്തയാളൻ മാംസം തൊടുന്നതുപോലെ.
തയാ സുദൂരോജ്ഝിതയാ ദൃഷ്ടൌ പാടലലേഖയാ । ഉദേതി പരമാ ദൃഷ്ടിര് ജ്യോത്സ്നേവ വിഗതാമ്ബുദാ
ആ ധാരണയെ വളരെ ദൂരെയാക്കി കളഞ്ഞാൽ, കണ്ണിൽ ചുവന്ന രേഖയെന്നപോലെ, പരമമായ ദർശനം ഉദിക്കുന്നു, മേഘങ്ങൾ മാറിയശേഷം ചന്ദ്രപ്രകാശം പകരുന്നതുപോലെ.
കര്താ നാസ്മി ന ചായമ് അസ്മി സ ഇതി ജ്ഞാത്വൈവമ് അന്തസ് സ്ഫുടം കര്തൈവാസ്മി സമഗ്രമ് അസ്മി തദ് ഇതി ജ്ഞാത്വാഥ വാ നിശ്ചയമ് । കോ ഽപ്യ് ഏവാസ്മി ന കശ്ചിദ് ഏവമ് ഇതി വാ നിര്ണീയ സര്വോത്തമം തിഷ്ഠ ത്വം സ്വപദേ സ്ഥിതാഃ പദവിദോ യത്രോത്തമാസ് സാധവഃ
ഞാൻ ചെയ്യുന്നവനല്ല, ഇതുമല്ല, അതുമല്ല എന്നു മനസ്സിൽ വ്യക്തമായി അറിഞ്ഞോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ചെയ്യുന്നവനാണ്, എല്ലാം ഞാനാണ് എന്നു ഉറപ്പിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ആരോ, ആരുമല്ല എന്നോ തീരുമാനിച്ചോ, നീ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ നിലയിൽ നില്ക്കണം. പാത അറിയുന്നവരും ഉത്തമന്മാരായ സന്മാർഗ്ഗികൾ സ്വസ്ഥതയിൽ നില്ക്കുന്നതുപോലെ.
സത്യമ് ഏതത് ത്വയാ ബ്രഹ്മന് യദ് ഉക്തം സൂക്തിസുന്ദരമ് । അകര്തൈവ ഹി കര്താത്മാ ഭോക്താഭോക്തൈവ ഭൂതഭൃത്
ബ്രഹ്മനേ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യവും മനോഹരവുമായാണ്. ആത്മാവ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും ആണു; അനുഭവിക്കുന്നതും അനുഭവിക്കാത്തതും ആണു; എല്ലായിടത്തും നിലനിൽക്കുന്നവനാണ്.
സര്വേശ്വരസ് സര്വമയശ് ചിന്മാത്രമ് അമലം പദമ് । സ്വാനുഭൂതിവപുര് ദേവസ് സര്വഭൂതാന്തരസ്ഥിതഃ
അവൻ എല്ലാറ്റിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനും ശുദ്ധമായ ചൈതന്യവും മായ്ച്ചുകളഞ്ഞ അവസ്ഥയും ആണു. ദൈവം തന്റെ അനുഭവം തന്നെയാണ് രൂപമായി, അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉള്ളിലുണ്ട്.
ഹൃദയങ്ഗമതാം യാതമ് ഇദാനീം ബ്രഹ്മ മേ പ്രഭോ । ത്വദുക്തിഭിര് യഥാ ശീതം ധാരാഭിര് ഭൂഭൃതഃ പയഃ
പ്രഭോ, നിന്റെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ബ്രഹ്മം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു, ജലധാരകൾ ഭൂമിയെ തണുപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
ഔദാസീന്യാദ് അനിച്ഛത്വാന് ന ഭുങ്ക്തേ ന കരോതി ച । സമഗ്രാലോകകാരിത്വാദ് ഭുങ്ക്തേ ദേവഃ കരോതി ച
അവനിൽ അകപക്ഷപാതമില്ലാത്തതിനും ആഗ്രഹമില്ലാത്തതിനാലും അവൻ അനുഭവിക്കുകയോ ചെയ്യുകയോ ഇല്ല. എന്നാൽ, ലോകം മുഴുവൻ അവനാൽ നടക്കുന്നതുകൊണ്ട് ദൈവം അനുഭവിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കിം ത്വ് അയം ഭഗവന് സ്ഫാരസ് സംശയോ മേ ഹൃദി സ്ഥിതഃ । ഛിന്ദ്ധി തം ത്വം ഗിരാ ബ്രഹ്മന് ദീധിത്യേന്ദുര് യഥാ തമഃ
ഭഗവാനേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു വലിയ സംശയം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. ദയവായി, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇരുണ്ടതിനെ പോലെ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ആ സംശയം നീക്കി തരൂ.
ഇദം സത് തദ് ഇദം ചാസദ് അയം സോ ഽഹമ് അയം ഭവാന് । അയമ് ഏകോ ദ്വിതീയോ ഽയമ് ഇത്യാദികലനാമലമ്
ഇത് സത്യമാണു, ഇത് അസത്യമാണു, ഞാൻ ഇതാണു, നീ അതാണു, ഇത് ഒന്നാണു, അത് രണ്ടാമത്തേതാണു എന്നിങ്ങനെ അനവധി വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉയരുന്നു.
ഏകസ്മിന് വിതതേ ശാന്തേ നീഹാര ഇവ ഭാസ്കരേ । ഇദമ്പ്രഥമമ് ഏവാച്ഛേ കഥമ് ആത്മനി സംസ്ഥിതമ്
ഒറ്റയായും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും ശാന്തമായിരിക്കുന്ന സത്യത്തിൽ, സൂര്യനിൽ മഞ്ഞുപോലെ, ഈ 'ഇത്' എന്ന ആദ്യത്തെ ധാരണ എങ്ങനെ ആത്മാവിൽ ഉറപ്പു വരുന്നു?
സിദ്ധാന്തകാല ഏവാസ്യ സത്പ്രശ്നസ്യോത്തരസ്ഥിതിമ് । കഥയിഷ്യാമി തേ രാമ ജ്ഞാസ്യസ്യ് ഏനാം തദൈവ ച
രാമാ, ഈ മഹത്തായ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം ഞാൻ അവസാനത്തിൽ നിന്നോട് വിശദീകരിക്കും; അപ്പോൾ നീ അതു മനസ്സിലാക്കും.
മോക്ഷോപായസ്യ സിദ്ധാന്തസമയം പ്രാപ്യ രാഘവ । ശ്രോതും പ്രശ്നോത്തരാണ്യ് ഏതാന്യ് അലം യോഗ്യോ ഭവിഷ്യസി
രാഘവ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗത്തിന്റെ സാരമായ അറിവ് നേടുമ്പോൾ, ഈ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ കേൾക്കാൻ നീ യോജ്യനായവനാകും.
കാന്താഗേയഗിരാം രാമ ഭാജനം തരുണോ യഥാ । പ്രശ്നാനാമ് ഉത്തമോക്തീനാം പ്രാപ്തദൃഗ് ഭാജനം തഥാ
പ്രിയതമയുടെ മധുരഗാനങ്ങൾ ഒരു യുവാവിന് എത്രത്തോളം അനുയോജ്യമായതാണോ, അതുപോലെ ഉണർന്ന ദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്കാണ് ഉന്നതമായ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഉത്തമമായ ഉത്തരംകൾക്കും യോജ്യനായവൻ, രാമ.
വ്യര്ഥാ ഭവതി ബാലേഷു യഥാ രാഗമയീ കഥാ । നിരര്ഥകാല്പബോധേഷു തഥോദാരോദയാ കഥാ
രാഗഭരിതമായ കഥകൾ കുട്ടികൾക്കു വെർത്ഥമായതുപോലെ, ഉന്നതമായ ഉപദേശങ്ങൾ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്കും ഫലപ്രദമല്ല.
കസ്മിംശ്ചിദ് ഏവ സമയേ കിഞ്ചിത് പുംസോ വിരാജതേ । ഫലമ് ആഭാതി വൃക്ഷസ്യ ശരദ്യ് ഏവ ന മാധവേ
ഒരുവന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക സമയത്ത് മാത്രമേ ചില കാര്യങ്ങൾ തെളിയുകയുള്ളൂ; വൃക്ഷത്തിന് ഫലം വരുന്നത് ശരത്കാലത്തിലാണ്, വസന്തത്തിൽ അല്ല.
ഉപദേശഗിരോ വൃദ്ധേ രഞ്ജനാ നിര്മലേ പടേ । ലഗന്ത്യ് ഉദാരവിജ്ഞാനകഥാശ് ചാധിഗതാത്മനി
പാഠം പറയുന്ന വാക്കുകൾ പ്രായമായവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രത്തിൽ നിറങ്ങൾ പതിക്കുന്നതുപോലെ. മഹത്തായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കഥകൾ ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തിയവരുടെ മനസ്സിൽ ആഴമായി പതിയും.
പ്രശ്നസ്യാസ്യോത്തരം പൂര്വം ലേശതഃ കഥിതം മയാ । ന വിസ്തരേണ തേനൈതന് ന ജ്ഞാതം ഭവതാ സ്ഫുടമ്
ഈ ചോദ്യം സംബന്ധിച്ചുള്ള ഉത്തരത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്തം ഞാൻ നേരത്തെ പറഞ്ഞിരുന്നു. വിശദമായി പറഞ്ഞില്ലാത്തതിനാൽ, നീ അതിന്റെ അർത്ഥം വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
യദി ത്വമ് ആത്മനാത്മാനമ് അധിഗച്ഛസി തത് സ്വയമ് । ഏതത് പ്രശ്നോത്തരം സാധോ ജാനാസ്യ് അത്ര ന സംശയഃ
നീ സ്വയം ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുകയാണെങ്കിൽ, മഹാനേ, ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം നീയേ തന്നെ മനസ്സിലാക്കും—ഇതിൽ ഒരു സംശയവും വേണ്ട.
മയാ സിദ്ധാന്തകാലേ തു പ്രാപ്തബോധേ ത്വയി സ്ഥിതേ । വക്തവ്യോ വിസ്തരേണൈഷ സാധോ പ്രശ്നോത്തരക്രമഃ
എന്നാൽ, അവസാനത്തിൽ നീ യഥാർത്ഥ ബോധം നേടുമ്പോൾ, മഹാനേ, ഈ ചോദ്യം-ഉത്തരം ക്രമം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി വിശദീകരിക്കണം.
ജാനാത്യ് ആത്മാനമ് ആത്മൈവ കൃത ആത്മാത്മനൈവ ഹി । ആത്മൈവ സമ്പ്രസന്നസ് സന്ന് ആത്മാനം പ്രതിപദ്യതേ
ആത്മാവ് തന്നെ തന്നെ അറിയുന്നു, കാരണം ആത്മാവ് സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു. സമാധാനത്തോടെ ആത്മാവ് തന്നെ തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
മയൈതത് കഥിതം രാമ കര്ത്രകര്തൃവിചാരണമ് । വാസനാമയനാശായ തജ്ജ്ഞോ നിര്വാസനോ ഭവേത്
രാമാ, കര്ത്താവും കര്മ്മവും സംബന്ധിച്ചുള്ള ഈ അന്വേഷനം ഞാന് നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു. ഇതിന്റെ അര്ത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നവന് എല്ലാ വാസനകളില് നിന്നും മോചിതനായി ശുദ്ധനാകും.
ബന്ധോ ഹി വാസനാബന്ധോ മോക്ഷസ് സ്യാദ് വാസനാക്ഷയഃ । വാസനാസ് ത്വം പരിത്യജ്യ മോക്ഷാര്ഥിത്വമ് അപി ത്യജ
ബന്ധനം എന്നത് വാസനകളുടെ ബന്ധനമാണ്; മോക്ഷം വാസനകളുടെ നാശമാണ്. എല്ലാ വാസനകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, മോക്ഷത്തിനുള്ള ആഗ്രഹം പോലും വിട്ടുകളയുക.