സര്വേച്ഛാരഹിതേ ഭാനൌ യഥാ വ്യോമനി തിഷ്ഠതി । ജായതേ വ്യവഹാരശ്രീസ് സതി ദേവേ തഥാ ക്രിയാ
സൂര്യൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ട് ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ദേവൻ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പ്രവർത്തിയുടെ മഹിമ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, അങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിയും ഉണ്ടാകുന്നു.
നിരിച്ഛേ സംസ്ഥിതേ രത്നേ യഥാലോകഃ പ്രവര്തതേ । സത്താമാത്രേണ ദേവേന തഥൈവായം ജഗദ്ഗണഃ
രത്നം നിശ്ചലമായി കിടക്കുമ്പോൾ അതിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശം സ്വയം പുറപ്പെടുന്നതുപോലെ, ദൈവത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം മാത്രം കൊണ്ടു തന്നെ ഈ ലോകങ്ങളുടെ അണിയറയും നിലനിൽക്കുന്നു.
അത ആത്മനി കര്തൃത്വമ് അകര്തൃത്വം ച സംസ്ഥിതമ് । നിരിച്ഛത്വാദ് അകര്താസൌ കര്താ സന്നിധിമാത്രതഃ
ആത്മാവിൽ ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും ഒരുപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു. ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യുന്നതല്ല, എന്നാൽ സാന്നിധ്യം മാത്രം കൊണ്ടു ചെയ്യുന്നതായി തോന്നുന്നു.
സര്വേന്ദ്രിയാഭ്യതീതത്വാത് കര്താ ഭോക്താ ന ഭൂതപഃ । ഇന്ദ്രിയാന്തര്ഗതത്വാത് തു കര്താ ഭോക്താ സ ഏവ ഹി
എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കുമപ്പുറമാണ് ആത്മാവ്, അതിനാൽ അത് ചെയ്യുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതുമല്ല, ജീവികളുടെ കാരണവുമല്ല. എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ അതു തന്നെ ചെയ്യുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്വേ ഏവാത്മനി വിദ്യേതേ കര്തൃതാകര്തൃതേ ഽനഘ । യയൈവ പശ്യസി ശ്രേയസ് താമ് ആശ്രിത്യ സ്ഥിരോ ഭവ
പാപരഹിതനായവാ, ആത്മാവിൽ ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് നിലകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. നിനക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്നു തോന്നുന്നതിൽ ആശ്രയിച്ച് അതിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക.
സര്വത്രാഹമ് അകര്തേതി ദൃഢഭാവനയാനയാ । പ്രവാഹാപതിതം കാര്യം കുര്വന്ന് അപി ന ലിപ്യസേ
എല്ലാ ഇടങ്ങളിലും 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഒന്നുമില്ല' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ, സാഹചര്യങ്ങൾ കൊണ്ടു സംഭവിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോഴും, നീ അതിൽ അഴുക്കില്ലാതെ ഇരിക്കും.
സര്വത്രാഹമ് അകര്തേതി സംവിദാ ഭോഗകാമനാ । യാതി നീരസതാം ജന്തോര് അപ്രവൃത്തേസ് സ്വചേതസഃ
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഒന്നുമില്ല' എന്ന ബോധം ഉള്ളവനിൽ, ആസ്വാദനത്തിന്റെ ആഗ്രഹം ഉണർന്നാലും, മനസ്സ് അതിൽ ചേരുന്നില്ലെങ്കിൽ അതിന് രുചിയില്ലാതാകുന്നു.
യത്രാഹം കിഞ്ചിദ് ഏവേഹ ന കരോമീതി നിശ്ചയഃ । ഭോഗൌഘകാമനാം തത്ര കഃ കരോതു ജഹാതു വാ
'ഇവിടെ ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല' എന്ന ഉറച്ച ധാരണയുള്ളവനോട്, ആസ്വാദനങ്ങളുടെ തിരക്കിൽ ആരാണ് ചേർക്കുകയോ വിട്ടുകളയുകയോ ചെയ്യുക?
തസ്മാന് നിത്യമ് അകര്താഹമ് ഇതി ഭാവനയേദ്ധയാ । പരമാമൃതനാമ്നീ സാ സമതൈവാവശിഷ്യതേ
അതിനാൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഒന്നുമില്ല' എന്ന ഭാവനയിൽ നിലകൊള്ളണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, അമൃതം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പരമ സമതയാണ് ശേഷിക്കുന്നത്.
അഥ സര്വം കരോമീതി മഹാകര്തൃതയാനയാ । യദീച്ഛസി സ്ഥിതിം രാമ തത് താമ് അപ്യ് ഉത്തമാം വിദുഃ
രാമാ, നീ എങ്കിൽ 'എല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യുന്നു' എന്ന വലിയ പ്രവർത്താവിന്റെ ഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതും അത്യുത്തമമായ നിലയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
അഹം യത്ര കരോമീമം സമഗ്രം ജാഗതം ഭ്രമമ് । രാഗദ്വേഷക്രമസ് തത്ര കുതോ ഽന്യസ്യാത്യസമ്ഭവാത്
ഈ മുഴുവൻ ഭ്രമമായ ലോകം ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എങ്കിൽ, മറ്റൊരാളുടെ ആകർഷണവും ദ്വേഷവും എങ്ങനെയാകും? മറ്റൊരാൾ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ലല്ലോ.
യദ് അന്യേന ശരീരം മേ ദഗ്ധമ് അന്യേന ലാലിതമ് । സ മദാരമ്ഭ ഏവാതഃ കഃ ഖേദോല്ലാസയോഃ ക്രമഃ
എന്റെ ശരീരം ഒരാൾ ദഹിപ്പിക്കുമ്പോഴും മറ്റൊരാൾ സ്നേഹത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും, രണ്ടും എന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തികളാണ്. അപ്പോൾ ദു:ഖത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ക്രമം എവിടെയാണ്?
മത്സുഖാസുഖവിസ്താരേ ജഗജ്ജാലക്ഷയോദയേ । അഹം കര്തേതി മത്വാന്തഃ കഃ ഖേദോല്ലാസയോഃ ക്രമഃ
എന്റെ സന്തോഷവും ദു:ഖവും വ്യാപിക്കുന്നതിലും, ഈ ലോകജാലം ഉണരുന്നതിലും നശിക്കുന്നതിലും, 'എല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യുന്നു' എന്ന് കരുതുമ്പോൾ, അകത്തുള്ള ദു:ഖത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ക്രമം എവിടെയാണ്?
ഖേദോല്ലാസവിലാസേ തു സ്വാത്മകര്തൃതയൈകയാ । സ്വയമ് ഏവ ലയം യാതേ സമതൈവാവശിഷ്യതേ
സ്വയം ചെയ്യുന്നവനെന്ന ഭാവത്തിൽ നിന്നുള്ള ക്ഷീണവും ആനന്ദവും ഒടുവിൽ താനേ അകന്നാൽ, ശേഷിക്കുന്നത് സമതയാണ്.
സമതാ സര്വഭാവേഷു യാസൌ സത്യാ പരാ സ്ഥിതിഃ । തസ്യാമ് അവസ്ഥിതം ചിത്തം ന ഭൂയോ ദുഃഖമ് ആപ്നുയാത്
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സമതയുള്ള മനസ്സാണ് സത്യമായും പരമാവസ്ഥ. അതിൽ മനസ്സ് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഇനി ദു:ഖം അനുഭവിക്കില്ല.
അഥ വാ സര്വകര്തൃത്വമ് അകര്തൃത്വം ച രാഘവ । സര്വം ത്യക്ത്വാ മനഃ പീത്വാ യോ ഽസി സോ ഽസി സ്ഥിരോ ഭവ
അല്ലെങ്കിൽ, രാഘവാ, എല്ലാം ചെയ്യുന്നതെന്നോ ചെയ്യാത്തതെന്നോ ഉള്ള ഭാവങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കി, നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആണതുപോലെ ഉറപ്പോടെ നിലകൊൾക.
അയം സോ ഽഹമ് അയം നാഹം കരോമീദമ് ഇദം ന തു । ഇതി ഭാവാനുസന്ധാനമയീ ദൃഷ്ടിര് ന തുഷ്ടയേ
'ഇത് ഞാൻ, ഇത് ഞാൻ അല്ല; ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്നു, ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്നില്ല' എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചിന്തകളിൽ മാത്രം അകപ്പെട്ട ദൃഷ്ടി സന്തോഷത്തിന് വഴിയല്ല.
സാ കാലസൂത്രപദവീ സാ മഹാവീചിവാഗുരാ । സാസിപത്ത്രവനശ്രേണീ യാ ദേഹോ ഽഹമ് ഇതി സ്ഥിതിഃ
ഞാൻ ഈ ശരീരം തന്നെയാണെന്നു കരുതുന്നത് കാലത്തിന്റെ പാതയും, വലിയ തിരകളുടെ വലയവും, കത്തി പോലെ കൂർന്ന ഇലകളുള്ള കാടുകളുടെ നിരയുമാണ്.
സാ ത്യാജ്യാ സര്വയത്നേന സര്വനാശേ ഽപ്യ് ഉപസ്ഥിതേ । സ്പ്രഷ്ടവ്യാ സാ ന ഭവ്യേന സശ്വമാംസേവ പുക്കസീ
അത്തരം ധാരണയെ എല്ലായ്പ്പോഴും, എത്രയോ ശ്രമിച്ചിട്ടും, എല്ലാം നശിച്ചാലും പോലും ഉപേക്ഷിക്കണം. അതിനെ ഒരിക്കലും സ്പർശിക്കരുത്, ഒരു ചീത്തയാളൻ മാംസം തൊടുന്നതുപോലെ.
തയാ സുദൂരോജ്ഝിതയാ ദൃഷ്ടൌ പാടലലേഖയാ । ഉദേതി പരമാ ദൃഷ്ടിര് ജ്യോത്സ്നേവ വിഗതാമ്ബുദാ
ആ ധാരണയെ വളരെ ദൂരെയാക്കി കളഞ്ഞാൽ, കണ്ണിൽ ചുവന്ന രേഖയെന്നപോലെ, പരമമായ ദർശനം ഉദിക്കുന്നു, മേഘങ്ങൾ മാറിയശേഷം ചന്ദ്രപ്രകാശം പകരുന്നതുപോലെ.
കര്താ നാസ്മി ന ചായമ് അസ്മി സ ഇതി ജ്ഞാത്വൈവമ് അന്തസ് സ്ഫുടം കര്തൈവാസ്മി സമഗ്രമ് അസ്മി തദ് ഇതി ജ്ഞാത്വാഥ വാ നിശ്ചയമ് । കോ ഽപ്യ് ഏവാസ്മി ന കശ്ചിദ് ഏവമ് ഇതി വാ നിര്ണീയ സര്വോത്തമം തിഷ്ഠ ത്വം സ്വപദേ സ്ഥിതാഃ പദവിദോ യത്രോത്തമാസ് സാധവഃ
ഞാൻ ചെയ്യുന്നവനല്ല, ഇതുമല്ല, അതുമല്ല എന്നു മനസ്സിൽ വ്യക്തമായി അറിഞ്ഞോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ചെയ്യുന്നവനാണ്, എല്ലാം ഞാനാണ് എന്നു ഉറപ്പിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ആരോ, ആരുമല്ല എന്നോ തീരുമാനിച്ചോ, നീ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ നിലയിൽ നില്ക്കണം. പാത അറിയുന്നവരും ഉത്തമന്മാരായ സന്മാർഗ്ഗികൾ സ്വസ്ഥതയിൽ നില്ക്കുന്നതുപോലെ.
സത്യമ് ഏതത് ത്വയാ ബ്രഹ്മന് യദ് ഉക്തം സൂക്തിസുന്ദരമ് । അകര്തൈവ ഹി കര്താത്മാ ഭോക്താഭോക്തൈവ ഭൂതഭൃത്
ബ്രഹ്മനേ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യവും മനോഹരവുമായാണ്. ആത്മാവ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും ആണു; അനുഭവിക്കുന്നതും അനുഭവിക്കാത്തതും ആണു; എല്ലായിടത്തും നിലനിൽക്കുന്നവനാണ്.
സര്വേശ്വരസ് സര്വമയശ് ചിന്മാത്രമ് അമലം പദമ് । സ്വാനുഭൂതിവപുര് ദേവസ് സര്വഭൂതാന്തരസ്ഥിതഃ
അവൻ എല്ലാറ്റിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനും ശുദ്ധമായ ചൈതന്യവും മായ്ച്ചുകളഞ്ഞ അവസ്ഥയും ആണു. ദൈവം തന്റെ അനുഭവം തന്നെയാണ് രൂപമായി, അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉള്ളിലുണ്ട്.
ഹൃദയങ്ഗമതാം യാതമ് ഇദാനീം ബ്രഹ്മ മേ പ്രഭോ । ത്വദുക്തിഭിര് യഥാ ശീതം ധാരാഭിര് ഭൂഭൃതഃ പയഃ
പ്രഭോ, നിന്റെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ബ്രഹ്മം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു, ജലധാരകൾ ഭൂമിയെ തണുപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
ഔദാസീന്യാദ് അനിച്ഛത്വാന് ന ഭുങ്ക്തേ ന കരോതി ച । സമഗ്രാലോകകാരിത്വാദ് ഭുങ്ക്തേ ദേവഃ കരോതി ച
അവനിൽ അകപക്ഷപാതമില്ലാത്തതിനും ആഗ്രഹമില്ലാത്തതിനാലും അവൻ അനുഭവിക്കുകയോ ചെയ്യുകയോ ഇല്ല. എന്നാൽ, ലോകം മുഴുവൻ അവനാൽ നടക്കുന്നതുകൊണ്ട് ദൈവം അനുഭവിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കിം ത്വ് അയം ഭഗവന് സ്ഫാരസ് സംശയോ മേ ഹൃദി സ്ഥിതഃ । ഛിന്ദ്ധി തം ത്വം ഗിരാ ബ്രഹ്മന് ദീധിത്യേന്ദുര് യഥാ തമഃ
ഭഗവാനേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു വലിയ സംശയം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. ദയവായി, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇരുണ്ടതിനെ പോലെ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ആ സംശയം നീക്കി തരൂ.
ഇദം സത് തദ് ഇദം ചാസദ് അയം സോ ഽഹമ് അയം ഭവാന് । അയമ് ഏകോ ദ്വിതീയോ ഽയമ് ഇത്യാദികലനാമലമ്
ഇത് സത്യമാണു, ഇത് അസത്യമാണു, ഞാൻ ഇതാണു, നീ അതാണു, ഇത് ഒന്നാണു, അത് രണ്ടാമത്തേതാണു എന്നിങ്ങനെ അനവധി വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉയരുന്നു.
ഏകസ്മിന് വിതതേ ശാന്തേ നീഹാര ഇവ ഭാസ്കരേ । ഇദമ്പ്രഥമമ് ഏവാച്ഛേ കഥമ് ആത്മനി സംസ്ഥിതമ്
ഒറ്റയായും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും ശാന്തമായിരിക്കുന്ന സത്യത്തിൽ, സൂര്യനിൽ മഞ്ഞുപോലെ, ഈ 'ഇത്' എന്ന ആദ്യത്തെ ധാരണ എങ്ങനെ ആത്മാവിൽ ഉറപ്പു വരുന്നു?
സിദ്ധാന്തകാല ഏവാസ്യ സത്പ്രശ്നസ്യോത്തരസ്ഥിതിമ് । കഥയിഷ്യാമി തേ രാമ ജ്ഞാസ്യസ്യ് ഏനാം തദൈവ ച
രാമാ, ഈ മഹത്തായ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം ഞാൻ അവസാനത്തിൽ നിന്നോട് വിശദീകരിക്കും; അപ്പോൾ നീ അതു മനസ്സിലാക്കും.
മോക്ഷോപായസ്യ സിദ്ധാന്തസമയം പ്രാപ്യ രാഘവ । ശ്രോതും പ്രശ്നോത്തരാണ്യ് ഏതാന്യ് അലം യോഗ്യോ ഭവിഷ്യസി
രാഘവ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗത്തിന്റെ സാരമായ അറിവ് നേടുമ്പോൾ, ഈ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ കേൾക്കാൻ നീ യോജ്യനായവനാകും.