ന കദാചിദ് ഇദം ശാന്തം ജഗദ് രാമ ന ച ക്ഷയി । അജസ്രം ദൃശ്യമാനത്വാദ് ഭാവിത്വാച് ച പുനഃ പുനഃ
രാമാ, ഈ ലോകം ഒരിക്കലും ശാന്തമാവുകയില്ല, ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്യില്ല; ഇത് എപ്പോഴും കാണപ്പെടുകയും വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സില് രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ന കദാചിദ് ഇദം ചാസ്തി ജഗദ് രാമ ന ചാക്ഷയി । അജസ്രം ക്ഷീയമാണത്വാന് നാശിത്വാച് ചാനുമാനതഃ
രാമാ, ഈ ലോകം ഒരിക്കലും സത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതല്ല, അതുപോലെ അതിനു ശാശ്വതത്വവും ഇല്ല. എല്ലായ്പ്പോഴും കുറയുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടു, ഇത് നിത്യമായതല്ലെന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം.
സര്വേന്ദ്രിയപദാതീതോ യദാ കര്തേഹ വിജ്വരഃ । കുര്വാണസ് സ തദാ ഖേദം ന കദാചന ഗച്ഛതി
ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അതിജയിച്ച്, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരിക്കലും ക്ഷീണം അനുഭവിക്കില്ല.
തേനേയം നിയതിഃ പ്രൌഢാ ഭാവാഭാവദശാമയീ । ഈദൃശ്യ് ഏവ സ്ഥിരാ ദീര്ഘാ ചിത്തോത്ഥാപി ന നശ്യതി
അതുകൊണ്ട്, ഈ നിയമം പൂർണ്ണമായും ഉറപ്പുള്ളതും, ഭാവവും അഭാവവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായതാണ്. മനസ്സിൽ നിന്നു ഉയർന്ന ഈ അവസ്ഥ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതും നശിക്കാത്തതുമാണ്.
അപര്യന്തസ്യ കാലസ്യ കശ്ചിദ് അംശശ് ശരച്ഛതമ് । താവന്മാത്രമഹായുര് യഃ കിമ് ആസ്ഥാം സോ ഽനുധാവതി
അവസാനമില്ലാത്ത കാലത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ അംശം മാത്രമാണ് നൂറു വർഷം എന്ന ദീർഘായുസ്സും. അങ്ങനെ ദീർഘായുസ്സിൽ ആശ്രയം വെച്ച് ഓടുന്നവൻക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് ലഭിക്കുന്നത്?
സ്ഥിരാശ് ചേജ് ജാഗതാ ഭാവാസ് തത് തദാസ്ഥാ ന ശോഭതേ । കഥമ് അന്യോഽന്യസംശ്ലേഷോ ജഡചേതനയോഃ കില
ലോകത്തിലെ അവസ്ഥകള് സ്ഥിരമാണെങ്കില്, അതിനോടുള്ള ആസക്തി യോജിച്ചില്ല. ജഡവും ചൈതന്യവും തമ്മില് എങ്ങനെ യഥാര്ത്ഥത്തില് ഐക്യം ഉണ്ടാകാം?
അസ്ഥിരാശ് ചേജ് ജഗദ്ഭാവാസ് തദ് അപ്യ് ആസ്ഥാ ന ശോഭതേ । പയഃഫേനാസ്ഥിരാസ്യാന്തേ ദുഃഖമ് ഏഷാ ദദാതി തേ
ലോകത്തിലെ അവസ്ഥകള് സ്ഥിരമല്ലെങ്കില് അതിനോടുള്ള ആസക്തിയും യോജിച്ചില്ല. വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലെ നുരപോലെ സ്ഥിരമല്ലാത്തവ അവസാനത്തില് നമുക്ക് ദുഃഖം മാത്രം തരുന്നു.
ആസ്ഥാബന്ധോ മഹാബാഹോ ജഗദ്ഭാവത്വദാത്മനോഃ । ന സ്ഥിരാസ്ഥിരയോഃ ഫേനശൈലയോര് ഇവ രാജതേ
മഹാബാഹുവേ, ആത്മാവിനും ലോകത്തിലെ അവസ്ഥകള്ക്കും ഇടയിലെ ആസക്തി എന്ന ബന്ധം, സ്ഥിരമോ അസ്ഥിരമോ ആയവയില് പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; നുരയും പര്വ്വതവും തമ്മില് ബന്ധം ഇല്ലാത്തതുപോലെ.
സര്വകര്താപ്യ് അകര്തേവ കരോത്യ് ആത്മാ ന കിഞ്ചന । തിഷ്ഠത്യ് അലമ് ഉദാസീന ആലോകം പ്രതി ദീപവത്
എല്ലാം ചെയ്യുന്നവനാണെങ്കിലും ആത്മാവ് ഒന്നും ചെയ്യാത്തവനായി പെരുമാറുന്നു; ദീപം ചുറ്റുപാടിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അവന് പൂര്ണമായും നിരപേക്ഷനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
കുര്വന് ന കിഞ്ചിത് കുരുതേ ദിനകാര്യമ് ഇവാംശുമാന് । ഗച്ഛന് ന ഗച്ഛതി സ്വസ്ഥസ് സ്വാസ്പദസ്ഥോ രവിര് യഥാ
ചെയ്യുന്നപോലും ഒന്നും ചെയ്യാത്തവനായി, സൂര്യൻ ദിവസം ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ പോലെ, സഞ്ചരിച്ചാലും സഞ്ചരിക്കാത്തവനായി, തന്റെ സ്ഥിതിയിൽ തന്നെ ഉറപ്പുള്ളവനായി, സൂര്യൻപോലെ.
യതഃ കുതശ്ചിദ് ഏവേദം സമ്പന്നമ് ഇവ ലക്ഷ്യതേ । അര്ജുനാനിലവദ് വാരിപൂരാവര്തവദ് ആതതമ്
ഇത് എവിടെയോ നിന്ന് ഉദിച്ചുവെന്ന് തോന്നുന്നു, പൊടിക്കാറ്റിലെ കാറ്റുപോലോ, വെള്ളച്ചുഴിയിലോ, അങ്ങനെ എല്ലാടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇതി ചേദ് ഭവതാ രാമ നൈപുണ്യേനാവധാരിതമ് । പ്രമാണപരിശുദ്ധേന ചേതസാ ച വിചാരിതമ്
രാമാ, നീ ഇത് കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി, ശരിയായ അറിവിലൂടെ മനസ്സ് ശുദ്ധീകരിച്ച് പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ,
തദാതി ഭാവനാ സാധോ പദാര്ഥം പ്രതി നാര്ഹതി । അലാതചക്രേ സ്വപ്നേ ച ഭ്രമേ വാ കേവ ഭാവനാ
അപ്പോൾ, മഹാനേ, ആ വസ്തുവിനെക്കുറിച്ച് മനസ്സിൽ സങ്കൽപ്പം വേണ്ടതല്ല; അഗ്നിശലാകയുടെ ചക്രത്തിലും സ്വപ്നത്തിലും ഭ്രമത്തിലും സങ്കൽപ്പത്തിന് എന്താണ് സ്ഥാനം?
അകസ്മാദ് ആഗതോ ജന്തുസ് സൌഹാര്ദസ്യ ന ഭാജനമ് । ഭ്രമഭൂതം ജഗജ്ജാലമ് ആസ്ഥായാശ് ച ന ഭാജനമ്
അപ്രതീക്ഷിതമായി വന്ന ഒരാളിൽ സൗഹൃദം പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല; ലോകം മായയാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു വലപോലെയാണ്, അതിൽ ആശ്രയം വെക്കുന്നവനും സൗഹൃദത്തിന് യോജ്യനല്ല.
ഉഷ്ണേന്ദൌ ശീതലേ ഭാനൌ മൃഗതൃഷ്ണാജലേ തഥാ । യഥാ ന ഭാവയസ്യ് ആസ്ഥാമ് ഏവം മാ ഭാവയ സ്ഥിതൌ
ചന്ദ്രനിൽ ചൂട് പ്രതീക്ഷിക്കാറില്ല, സൂര്യനിൽ തണുപ്പ് പ്രതീക്ഷിക്കാറില്ല, മൃഗതൃഷ്ണയിൽ വെള്ളം പ്രതീക്ഷിക്കാറില്ല; അതുപോലെ തന്നെ ഈ ലോകജീവിതത്തിലും ആശ്രയം വെക്കേണ്ടതില്ല.
സങ്കല്പപുരുഷം സ്വപ്നജനം ദ്വീന്ദുത്വവിഭ്രമമ് । യഥാ പശ്യസി പശ്യ ത്വം ഭാവജാതമ് ഇദം തഥാ
നിനക്ക് മനസ്സിൽ ഉദിക്കുന്ന മനുഷ്യനെയും സ്വപ്നത്തിലെ ജനങ്ങളെയും രണ്ടുചന്ദ്രന്മാരുടെ ഭ്രമത്തെയും എങ്ങനെ കാണുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ ഈ ഭാവനയിൽ നിന്നുണ്ടായ ലോകത്തെയും കാണണം.
അന്തര് ആസ്ഥാം പരിത്യജ്യ ഭാവശ്രീഭാവനാമയീമ് । യോ ഽസി സോ ഽസി ജഗത്യ് അസ്മിംല് ലീലയാ വിഹരാനഘ
ഭാവനയുടെ ഭംഗിയിൽ പെട്ടുള്ള ആന്തരിക ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച്, നീ ആരാണോ അതായിരിക്കുക, ഈ ലോകത്ത് പാപമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആസ്വദിച്ച് ജീവിക്കണം.
അകര്തൃത്വപദസ്ഥസ്യ കര്തൃത്വമ് അപി കുര്വതഃ । സര്വഭാവാന്തരസ്ഥസ്യ സര്വാതീതസ്യ ചാത്മനഃ
അകർത്രാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആത്മാവ് പ്രവർത്തനം നടത്തുമ്പോഴും, എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുകയും എല്ലാം അതിജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണെങ്കിലും, അവനിൽ ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഭാവം ഒന്നുമില്ല.
ഇയം സന്നിധിമാത്രേണ നിയതിഃ പ്രവിജൃമ്ഭതേ । ദീപസന്നിധിമാത്രേണ നിരിച്ഛേവ പ്രകാശതാ
ദീപം അടുത്ത് ഉണ്ടായാൽ പ്രകാശം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, സാന്നിധ്യം മാത്രം കൊണ്ടു തന്നെ ഈ ക്രമം ഉദിക്കുന്നു.
അഭ്രസന്നിധിമാത്രേണ കുടജാനി യഥാ സ്വയമ് । ആത്മസന്നിധിമാത്രേണ ത്രിജഗന്തി തഥാ സ്വയമ്
മേഘങ്ങൾ അടുത്ത് വന്നാൽ കുഡജപ്പൂക്കൾ സ്വയം വിരിയുന്നതുപോലെ, ആത്മാവ് സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രം മൂന്നു ലോകങ്ങളും സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വേച്ഛാരഹിതേ ഭാനൌ യഥാ വ്യോമനി തിഷ്ഠതി । ജായതേ വ്യവഹാരശ്രീസ് സതി ദേവേ തഥാ ക്രിയാ
സൂര്യൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ട് ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ദേവൻ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പ്രവർത്തിയുടെ മഹിമ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, അങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിയും ഉണ്ടാകുന്നു.
നിരിച്ഛേ സംസ്ഥിതേ രത്നേ യഥാലോകഃ പ്രവര്തതേ । സത്താമാത്രേണ ദേവേന തഥൈവായം ജഗദ്ഗണഃ
രത്നം നിശ്ചലമായി കിടക്കുമ്പോൾ അതിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശം സ്വയം പുറപ്പെടുന്നതുപോലെ, ദൈവത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം മാത്രം കൊണ്ടു തന്നെ ഈ ലോകങ്ങളുടെ അണിയറയും നിലനിൽക്കുന്നു.
അത ആത്മനി കര്തൃത്വമ് അകര്തൃത്വം ച സംസ്ഥിതമ് । നിരിച്ഛത്വാദ് അകര്താസൌ കര്താ സന്നിധിമാത്രതഃ
ആത്മാവിൽ ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും ഒരുപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു. ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യുന്നതല്ല, എന്നാൽ സാന്നിധ്യം മാത്രം കൊണ്ടു ചെയ്യുന്നതായി തോന്നുന്നു.
സര്വേന്ദ്രിയാഭ്യതീതത്വാത് കര്താ ഭോക്താ ന ഭൂതപഃ । ഇന്ദ്രിയാന്തര്ഗതത്വാത് തു കര്താ ഭോക്താ സ ഏവ ഹി
എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കുമപ്പുറമാണ് ആത്മാവ്, അതിനാൽ അത് ചെയ്യുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതുമല്ല, ജീവികളുടെ കാരണവുമല്ല. എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ അതു തന്നെ ചെയ്യുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്വേ ഏവാത്മനി വിദ്യേതേ കര്തൃതാകര്തൃതേ ഽനഘ । യയൈവ പശ്യസി ശ്രേയസ് താമ് ആശ്രിത്യ സ്ഥിരോ ഭവ
പാപരഹിതനായവാ, ആത്മാവിൽ ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് നിലകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. നിനക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്നു തോന്നുന്നതിൽ ആശ്രയിച്ച് അതിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക.
സര്വത്രാഹമ് അകര്തേതി ദൃഢഭാവനയാനയാ । പ്രവാഹാപതിതം കാര്യം കുര്വന്ന് അപി ന ലിപ്യസേ
എല്ലാ ഇടങ്ങളിലും 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഒന്നുമില്ല' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ, സാഹചര്യങ്ങൾ കൊണ്ടു സംഭവിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോഴും, നീ അതിൽ അഴുക്കില്ലാതെ ഇരിക്കും.
സര്വത്രാഹമ് അകര്തേതി സംവിദാ ഭോഗകാമനാ । യാതി നീരസതാം ജന്തോര് അപ്രവൃത്തേസ് സ്വചേതസഃ
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഒന്നുമില്ല' എന്ന ബോധം ഉള്ളവനിൽ, ആസ്വാദനത്തിന്റെ ആഗ്രഹം ഉണർന്നാലും, മനസ്സ് അതിൽ ചേരുന്നില്ലെങ്കിൽ അതിന് രുചിയില്ലാതാകുന്നു.
യത്രാഹം കിഞ്ചിദ് ഏവേഹ ന കരോമീതി നിശ്ചയഃ । ഭോഗൌഘകാമനാം തത്ര കഃ കരോതു ജഹാതു വാ
'ഇവിടെ ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല' എന്ന ഉറച്ച ധാരണയുള്ളവനോട്, ആസ്വാദനങ്ങളുടെ തിരക്കിൽ ആരാണ് ചേർക്കുകയോ വിട്ടുകളയുകയോ ചെയ്യുക?
തസ്മാന് നിത്യമ് അകര്താഹമ് ഇതി ഭാവനയേദ്ധയാ । പരമാമൃതനാമ്നീ സാ സമതൈവാവശിഷ്യതേ
അതിനാൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഒന്നുമില്ല' എന്ന ഭാവനയിൽ നിലകൊള്ളണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, അമൃതം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പരമ സമതയാണ് ശേഷിക്കുന്നത്.
അഥ സര്വം കരോമീതി മഹാകര്തൃതയാനയാ । യദീച്ഛസി സ്ഥിതിം രാമ തത് താമ് അപ്യ് ഉത്തമാം വിദുഃ
രാമാ, നീ എങ്കിൽ 'എല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യുന്നു' എന്ന വലിയ പ്രവർത്താവിന്റെ ഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതും അത്യുത്തമമായ നിലയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.