തസ്മിന് നഗവരേ പുണ്യേ വിചിത്രവിഹഗദ്രുമേ । കശ്ചിത് പരമധര്മാത്മാ മുനിര് ആസീന് മഹാതപാഃ
ആ മഹത്തായ പുണ്യമലയിൽ, അതിശയകരമായ പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, പരമധർമ്മശീലിയും മഹത്തപസ്സുള്ളവനുമായ ഒരു മഹർഷി വസിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദാശൂരനാമാ മഹതാ തപോയോഗേന സംയുതഃ । കദമ്ബപൃഷ്ഠവാസ്തവ്യോ വീതരാഗോ മഹാമതിഃ
ദാശൂരൻ എന്നൊരു മഹർഷി, വലിയ തപസ്സും ആത്മസംയമനവും ഉള്ളവൻ, കദംബമരത്തിന്റെ ഒരു കൊമ്പിൽ വസിച്ചവൻ, എല്ലാ ആസക്തികളും വിട്ട്, മഹത്തായ ബുദ്ധിയോടെ ജീവിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
ഋഷിസ് തപസ്വീ ഭഗവന് വിപിനേ കേന ഹേതുനാ । കഥം വാപ്യ് അവസത് പൃഷ്ഠേ കദമ്ബസ്യ മഹാതരോഃ
ഭഗവനേ, ആ തപസ്സുകാരനായ ഋഷി കാട്ടിൽ വസിക്കാൻ എന്ത് കാരണം ഉണ്ടായി? എങ്ങനെയാണ് ആ വലിയ കദംബമരത്തിന്റെ കൊമ്പിൽ അദ്ദേഹം താമസിച്ചത്?
ശരലോമേതി വിഖ്യാതഃ പിതാ തസ്യ ബഭൂവ ഹ । നാമ്നാപര ഇവ ബ്രഹ്മാ തസ്മിന്ന് ഏവാവസദ് ഗിരൌ
ശരലോമൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ, ദാശൂരന്റെ അച്ഛനായിരുന്നു. ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെയുള്ളവൻ, അതേ പർവതത്തിൽ തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം താമസിച്ചിരുന്നത്.
തസ്യാസാവ് ഏകപുത്രോ ഽഭൂത് കചോ ദേവഗുരോര് ഇവ । തേന സാര്ധം സ പുത്രേണ നീതവാഞ് ജീവിതം വനേ
അവനു ഒരു മാത്രം മകനായിരുന്നു, ദേവഗുരുവിന് കചൻ ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെ. ആ മകനോടൊപ്പം അവൻ കാട്ടിൽ തന്റെ ജീവിതം കഴിച്ചുവന്നു.
അഥാസൌ ശരലോമാത്ര ഭുക്ത്വാ യുഗഗണം യയൌ । ത്യക്തദേഹസ് സുരാഗാരം ത്യക്തനീഡഃ ഖഗോ യഥാ
അനവധി കാലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, ശരലോമൻ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു പക്ഷി തന്റെ കൂട് വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, ദേവതകളുടെ ലോകത്തേക്ക് യാത്രയായി.
ഏക ഏവ വനേ തസ്മിന് ദാശൂരഃ പ്രരുരോദ ഹ । ദശാപനീതപിതൃകഃ കരുണം കുരരോ യഥാ
ആ കാട്ടിൽ ദാശൂരൻ ഒറ്റയ്ക്കായി, അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദുഃഖത്തിൽ, മാതാപിതാക്കളെ കുരങ്ങുപക്ഷി പോലെ, ദയനീയമായി കരഞ്ഞു.
മാതാപിതൃവിയോഗേന ശോകസന്താപിതാശയഃ । മ്ലാനിമ് അഭ്യായയൌ നൂനം ഹേമന്ത ഇവ പങ്കജമ്
മാതാപിതാക്കളുടെ വേർപാടിന്റെ ദുഃഖം ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞതുകൊണ്ട്, അവൻ ശീതകാലത്ത് താമര ചുവപ്പുന്നതുപോലെ, ക്ഷീണിച്ചു പോയി.
ബാലോ ഽസാവ് അഥ ദീനാത്മാ വനദേവതയാ വനേ । ഇത്ഥമ് ആശ്വാസിതോ രാമ തദാദൃശ്യശരീരയാ
അപ്പോൾ ആ ബാലൻ, മനസ്സിൽ ദുർബലനായ്, കാട്ടിൽ ദൃശ്യമായില്ലാത്ത ഒരു വനദേവതയുടെ ആശ്വാസം നേടി, രാമാ.
ഋഷിപുത്ര മഹാപ്രാജ്ഞ കിമ് അജ്ഞ ഇവ രോദിഷി । സംസാരസ്യ ന കസ്മാത് ത്വം സ്വരൂപം വേത്സി ചഞ്ചലമ്
മഹാപണ്ഡിതനായ ഋഷിപുത്രാ, അജ്ഞനെന്നപോലെ നീ എന്തിന് കരയുന്നു? ഈ ലോകജീവിതം എപ്പോഴും അശാന്തമാണെന്നു നിനക്ക് അറിയില്ലേ?
സര്വദൈവേദൃശീ സാധോ സംസാരീ സംസൃതിശ് ചലാ । ജായതേ ജീവതേ പശ്ചാദ് അവശ്യം ച വിനശ്യതി
സദാ ഇങ്ങനെയാണ് ഈ ലോകജീവിതം, മഹാനുഭാവാ. ജനനം, ജീവനം, പിന്നെ നിർബന്ധമായും നശിക്കൽ—ഇതെല്ലാം അനിവാര്യമാണ്.
യദ് യത് കിഞ്ചിദ് ദൃശോര് ദൃശ്യം ബ്രഹ്മാദികമ് ഇദം മുനേ । ഗന്തവ്യസ് തേന സര്വേണ വിനാശോ നാത്ര സംശയഃ
മഹർഷേ, കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്ന എല്ലാം—ബ്രഹ്മാവായാലും മറ്റേതായാലും—ഒടുവിൽ എല്ലാം നശിക്കേണ്ടതുതന്നെയാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തദര്ഥം മാ കൃഥാ വ്യര്ഥം വിഷാദം മരണേ പിതുഃ । അവശ്യഭാവ്യ് അസ്തമയോ ജാതസ്യാഹര്പതേര് ഇവ
അതിനാൽ, അച്ഛന്റെ മരണത്തിൽ നീ വെറുതെ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; ജനിച്ചവൻക്ക് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതുപോലെ നശിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്.
അശരീരാമ് ഇതി ശ്രുത്വാ ഗിരമ് ആരക്തലോചനഃ । ധൈര്യമ് ആസാദയാമ് ആസ ശിഖണ്ഡീ സ്തനിതാദ് ഇവ
അവൻ ശരീരമില്ലെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, ദുഃഖത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന ശിഖണ്ഡി, ഇടിമുഴക്കത്തിൽ ശാന്തനായവനുപോലെ, മനസ്സിൽ ധൈര്യം വീണ്ടെടുത്തു.
ഉത്ഥായാവശ്യകം കൃത്വാ പാശ്ചാത്യം പിതുര് ആദൃതഃ । ചകാര തപസേ ബുദ്ധിം ദൃഢാമ് ഉത്തമസിദ്ധയേ
എഴുന്നേറ്റ്, അച്ഛനു വേണ്ടിയുള്ള അനിവാര്യ കർമങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം നിർവഹിച്ചു, ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സിദ്ധി നേടാൻ കഠിനതപസ്സിന് ഉറച്ച മനസ്സോടെ തീരുമാനിച്ചു.
ബ്രാഹ്മേണ കര്മണാ തസ്യ വിപിനേ ചരതസ് തപഃ । അനന്തസങ്കല്പമയം ശ്രോത്രിയത്വം ബഭൂവ ഹ
വനംചുറ്റി ബ്രാഹ്മണ കർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അനന്തമായ പ്രതിജ്ഞകളാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു മഹാനായ ജ്ഞാനിയുടെ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് അവൻ എത്തിയത്.
അജ്ഞാതജ്ഞേയബുദ്ധേസ് തു സുശ്രോത്രിയതയാ തയാ । ന വിശശ്രാമ ചേതോ ഽസ്യ പവിത്രേ ഽപി ധരാതലേ
അറിയാവുന്നതും അറിയാത്തതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ ജ്ഞാനമുള്ള മനസ്സും ഉത്തമമായ പഠനവും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഈ വിശുദ്ധമായ ഭൂമിയിലുപോലും അവന്റെ മനസ്സ് വിശ്രമം കണ്ടെത്തിയില്ല.
കേവലം സര്വമ് ഏവേദമ് അപി ശുദ്ധം ധരാതലമ് । അശുദ്ധമ് ഇവ പശ്യന് സ ന രേമേ ക്വചിദ് ഏവ ഹി
ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ശുദ്ധമാണെന്നു സത്യം. എന്നാൽ അതിനെ അശുദ്ധമെന്നു കണ്ടപ്പോൾ അവൻ എവിടെയും സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയില്ല.
അഥ സങ്കല്പയാമ് ആസ സ്വസങ്കല്പനയൈവ സഃ । വൃക്ഷാഗ്രമ് ഏവ സംശുദ്ധം സ്ഥിതിര് അത്രോചിതാ മമ
അപ്പോൾ അവൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു: 'എന്റെ വാസസ്ഥലം ശുദ്ധമായ വൃക്ഷശിഖരത്തിൽ മാത്രം ആകട്ടെ.'
തദ് ഇദാനീം തപസ് തപ്സ്യേ തപസാ യേന ശാഖിഷു । ഖഗവത് സ്ഥിതിമ് ആപ്നോമി ശാഖാസു ച ദലേഷു ച
ഇപ്പോൾ ഞാൻ കഠിനതപസ് ചെയ്യാം; അതിലൂടെ ഞാൻ പക്ഷിയെപ്പോലെ വൃക്ഷശാഖകളിലും ഇലകളിലും താമസിക്കാനുള്ള അവസ്ഥ നേടാം.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സഞ്ജ്വാല്യ ഹുതാശമ് അതിഭാസ്വരമ് । ജുഹാവ തസ്മിന് പ്രോത്കൃത്യ മാംസം സ്വം സ്കന്ധഭിത്തിതഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, അതിശക്തമായ യാഗാഗ്നി തെളിച്ചു, തന്റെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് മാംസം മുറിച്ച് അതിൽ അർപ്പിച്ചു.
അഥ ഗീര്വാണവൃന്ദസ്യ സമഗ്രാ ഗലഭിത്തയഃ । മന്മുഖസ്ഥേന മാ യാന്തു വിപ്രമാംസേന ഭസ്മസാത്
അപ്പോൾ ദേവതകളെല്ലാം എന്റെ വായിലൂടെ പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്റെ മാംസം ചിതയിലാക്കി ചിതയാക്കരുത്.'
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭഗവാന് സപ്താര്ചിസ് തസ്യ ദേഹവാന് । പുരോ ബഭൂവ ദീപ്താംശുര് ദീപ്താംശുര് വാക്പതേര് ഇവ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചശേഷം, ഏഴു ജ്വാലകളുള്ള ദിവ്യമായ അഗ്നി, ദേഹധാരി ആയി, വാചസ്യാധിപതിയെപ്പോലെ പ്രകാശത്തോടെ അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഉവാച വചനം വീരകുമാരാഭിമതം വരമ് । ഗൃഹാണ സ്ഥാപിതം സാധോ കോശകോശാന് മണിം യഥാ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'സദ്ഗുണമുള്ളവനേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം, പെട്ടിയിലുള്ള രത്നം എടുക്കുന്നതുപോലെ, തയ്യാറായിട്ടുള്ളത് സ്വീകരിക്കൂ.'
ഇത്യ് ഉക്തവന്തമ് അനലമ് അര്ഘപുഷ്പോപശോഭിനാ । സമ്പൂജ്യ സ്തുതിവാദേന പ്രാഹ വിപ്രകുമാരകഃ
ഇങ്ങനെ അഗ്നിദേവൻ പൂക്കളും അർഘ്യവും അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണകുമാരൻ സ്തുതിപ്പാടലോടും ആദരവോടും കൂടി അവനെ വണങ്ങി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഭഗവന് ഭൂതപൂര്ണായാ ഭുവഃ പാവനമ് അങ്ഗനമ് । നാപ്നോമി തേന വൃക്ഷാണാമ് ഉപരി സ്ഥിതിര് അസ്തു മേ
ഭഗവാനേ, ജീവജാലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ ഭൂമി വിശുദ്ധമാണ്. എങ്കിലും ഞാൻ അതിൽ എത്താൻ കഴിയുന്നില്ല. അതിനാൽ, എനിക്ക് മരങ്ങളിലായിരിക്കും വാസം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇത്യ് ഉക്തേ മുനിപുത്രേണ സര്വദേവമുഖം ശിഖീ । ഏവമ് അസ്തു തമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ജഗാമാന്തര്ധിമ് ഈശ്വരഃ
അങ്ങനെ ആ മുനിപുത്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും മുഖമായി നിലകൊള്ളുന്ന ശിഖി, 'അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു, ദൃശ്യത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
തസ്മിന്ന് അന്തര്ഹിതേ ദേവേ ക്ഷണാത് സാന്ധ്യ ഇവാമ്ബുദേ । പൂര്ണകാമഃ കുമാരോ ഽസാവ് ആപൂര്ണേന്ദുര് ഇവാബഭൌ
അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, ആ ബാലൻ തനിക്കാവശ്യമായതെല്ലാം ലഭിച്ചവനായി, സന്ധ്യാകാലത്തിലെ മേഘം മാറിയതുപോലെ, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
അധിഗതാഭിമതാനനമണ്ഡലദ്യുതിജവേന ജഹാസ സ തുഷ്ടിമാന് । ശശിനമ് ആപ്തകലാകുലമ് അമ്ബുജം വികസിതം ച സിതം സ്മിതശോഭിനാ
തനിക്കിഷ്ടമായതെല്ലാം ലഭിച്ചവൻ, മുഖം സന്തോഷത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലും, പുഷ്പിച്ച വെള്ളിയമ്പലത്തെയും, വെളുത്ത പല്ലുകൾ തെളിഞ്ഞു ചിരിച്ച മുഖത്തെയും ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
അഥ കാനനമധ്യസ്ഥം ചുമ്ബിതാമ്ബുദമണ്ഡലമ് । മധ്യാഹ്നഖിന്നസൂര്യാശ്വസേവിതസ്കന്ധമണ്ഡപമ്
അപ്പോൾ, കാട്ടിന്റെ നടുവിൽ, മേഘങ്ങളുടെ വലയങ്ങൾ തഴുകുന്നിടത്ത്, ഉച്ചക്കാലത്ത് ക്ഷീണിച്ച സൂര്യന്റെ കുതിരകൾ വൃക്ഷങ്ങളുടെ തണ്ടുകളിൽ തണൽ തേടി വിശ്രമിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു മനോഹരമായ സ്ഥലം.