യസ്യാസദ് ഇദമ് ഇത്യ് ആസ്ഥാ നിവൃത്താ സര്വവസ്തുഷു । ക്രോഡീകരോതി സര്വജ്ഞം നാവിദ്യാ തമ് അവാസ്തവീ
എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും 'ഇത് അസത്യമാണ്' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം മാറിയവനോട് അജ്ഞാനം അടുത്ത് വരില്ല; അവൻ സകലജ്ഞനെയും ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു.
അഹം ജഗച് ചൈകമ് ഇദം സര്വമ് ഏവേതി യസ്യ ധീഃ । ആസ്ഥാനാസ്ഥേ പരിത്യജ്യ സംസ്ഥിതാ സ ന മജ്ജതി
'ഞാനും ലോകവും ഒന്നാണ്, ഈ എല്ലാം ഒരേ ഒന്നാണ്' എന്ന ധാരണയിൽ ഉറപ്പുള്ളവൻ, ആസക്തിയും വിരക്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച് നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അവൻ ഒരിക്കലും താഴ്ന്നുപോകുന്നില്ല.
ശുദ്ധം സദസതോര് മധ്യം പദം ബുദ്ധ്യാവലമ്ബ്യ ച । സബാഹ്യാഭ്യന്തരം വിശ്വം മാ ഗൃഹാണ വിമുഞ്ച മാ
സത്യം അസത്യം എന്നതിന്റെ ഇടയിൽ ശുദ്ധമായ നിലയിൽ ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ച്, പുറത്തോ ഉള്ളിലോ ഉള്ള ലോകത്തെ പിടിക്കാതെയും ഉപേക്ഷിക്കാതെയും ഇരിക്കൂ.
അത്യന്തവിതതസ് സ്വച്ഛസ് സര്വവാന് സര്വവര്ജിതഃ । വ്യോമവത് തിഷ്ഠ നീരാഗം രാമ കാര്യകരോ ഽപി സന്
രാമാ, നീ ആകാശംപോലെ അതീവ വിശാലവും ശുദ്ധവും എല്ലാം ഉള്ളതും ഒന്നും പിടിച്ചിടാത്തതുമായവനായി ഇരിക്കണം. നീ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോഴും അസക്തനായി നിലകൊള്ളണം.
യസ്യ നേച്ഛാ ന ചാനിച്ഛാ ജ്ഞസ്യ കര്മണി തിഷ്ഠതഃ । ന തസ്യ ലിപ്യതേ പ്രജ്ഞാ പദ്മപത്ത്രമ് ഇവാമ്ബുഭിഃ
ആർക്കും ആഗ്രഹവും നിരസനവും ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജ്ഞാനിക്ക്, ജലത്തിൽ കമലദളം നനയാത്തതുപോലെ, ബുദ്ധി ദോഷം പിടിക്കില്ല.
ദര്ശനസ്പര്ശനാദീനി മാ കരോതു കരോതു വാ । തവേന്ദ്രിയഗണോ ഗൌണസ് ത്വമ് അനിച്ഛോ ഭവാത്മവാന്
നിന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കാണൽ, തൊടൽ മുതലായവ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാതിരികയോ ചെയ്യട്ടെ; അവയ്ക്ക് വലിയ പ്രസക്തിയില്ല. നീ ആത്മാവിൽ ആഗ്രഹമില്ലാതെ നിലകൊള്ളണം.
മമേദമ് ഇത്യ് അസദ്ഭൂതേ ഇന്ദ്രിയാര്ഥേ ഭവന്മനഃ । മാ നിമജ്ജത്വ് അമഗ്നം സന് മാ കരോതു കരോതു വാ
ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് 'ഇത് എന്റെതാണു' എന്ന ചിന്തയിൽ മനസ്സ് മുങ്ങിക്കൊള്ളരുത്. മനസ്സ് മുങ്ങാതെ ഇരിക്കട്ടെ; അതു പ്രവർത്തിക്കുകയോ പ്രവർത്തിക്കാതിരികയോ ചെയ്യട്ടെ.
യദി തേ നേന്ദ്രിയാര്ഥശ്രീസ് സ്വദതേ ഹൃദി രാഘവ । തദ് അസി ജ്ഞാതവിജ്ഞാനസ് സമുത്തീര്ണോ ഭവാര്ണവാത്
രാഘവ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളുടെ ആകർഷണം നിന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കാത്തപക്ഷം, നീ ജ്ഞാനത്തിലും വിവേകത്തിലും സമ്പന്നനായി ഭവസമുദ്രം കടന്നുപോയവനാണ്.
അസ്വാദിതേന്ദ്രിയാര്ഥസ്യ സതനോര് അതനോര് അപി । അനിച്ഛതോ ഽപി സമ്പന്നാ മുക്തിര് അര്ഥവശാത് തവ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാലോ അല്ലയോ, ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനാകുമ്പോഴും, സാഹചര്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ മോക്ഷം നിനക്കു ലഭിക്കും.
ഉച്ചൈഃപദായ പരയാ പ്രജ്ഞയാ വാസനാഗണാത് । പുഷ്പാദ് ഗന്ധമ് ഇവോദാരം ചേതോ രാമ പൃഥക് കുരു
പരമജ്ഞാനത്തോടെ, രാമ, നിന്റെ മനസ്സിനെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പൂവിൽ നിന്ന് സുഗന്ധം വേർതിരിക്കുന്നതുപോലെ വ്യക്തമായി വേർതിരിക്കണം.
സംസാരാമ്ബുനിധാവ് അസ്മിന് വാസനാമ്ബുപരിപ്ലുതേ । യേ പ്രജ്ഞാനാവമ് ആരൂഢാസ് തേ തീര്ണാ ബ്രുഡിതാഃ പരേ
ഈ സാംസാരികസമുദ്രത്തിൽ, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ വെള്ളം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിൽ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ തോണിയിൽ കയറിയവർ മറുകരയിൽ എത്തിച്ചേർന്നവരാണെന്ന് പറയുന്നു.
ക്ഷുരധാരാഗ്രശിതയാ ധിയാ പരമധീരയാ । പ്രവിചാര്യാത്മനസ് തത്ത്വം തത് ത്വം സ്വം പദമ് ആവിശ
ക്ഷുരത്തിന്റെ അറ്റംപോലെ മൂർച്ചയുള്ള മനസ്സും അത്യന്തം സ്ഥിരതയും കൊണ്ട്, നീ സ്വന്തമായുള്ള സത്യത്തെ ആലോചിച്ച് മനസ്സിലാക്കി, അതിൽ പ്രവേശിക്കണം.
യഥാ തത്ത്വവിദഃ പ്രാജ്ഞാ ജ്ഞാനബൃംഹിതചേതസഃ । വിഹരന്തി തഥാ രാമ വിഹര്തവ്യം ന മൂഢവത്
യഥാർത്ഥം അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾ എങ്ങനെ ജ്ഞാനത്താൽ മനസ്സു വിശാലമാക്കി ജീവിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ രാമാ, നീയും ജീവിക്കണം; ഭ്രമിച്ചവരെപ്പോലെ അല്ല.
ജീവന്മുക്താ മഹാത്മാനോ നിത്യതൃപ്താ മഹാശയാഃ । ആചാരൈര് അനുഗന്തവ്യാ ന ഭോഗകൃപണാശ് ശഠാഃ
ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടിയ മഹാത്മാക്കളും എപ്പോഴും തൃപ്തരായ ഉന്നതഹൃദയരായവരും അവരുടെ നടപ്പിൽ പിന്തുടരേണ്ടവരാണ്; ഭോഗങ്ങളിൽ ആസ്വാദനത്തോടെ ചിതറുന്ന, കപടമായവരെ അല്ല.
ന ത്യജന്തി ന വാഞ്ഛന്തി വ്യവഹാരം ജഗദ്ഗതമ് । സര്വമ് ഏവാനുവര്തന്തേ പരാവരവിദോ ജനാഃ
ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതും അറിയുന്നവർ ലോകത്തിലെ പ്രവൃത്തികളെ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ആഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല; അവർ എല്ലാറ്റിനോടും യോജിച്ച് ജീവിക്കുന്നു.
പ്രഭാവസ്യാഭിമാനസ്യ ഗുണാനാം യശസശ് ശ്രിയഃ । ന ക്വചിത് കൃപണാ ലോകേ മഹാന്തസ് തത്ത്വദര്ശിനഃ
ശക്തിയിലും അഭിമാനത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും പ്രശസ്തിയിലും സമ്പത്തിലും മഹാന്മാരും സത്യദർശികളും എപ്പോഴും ഈ ലോകത്ത് ചെറിയ മനസ്സുള്ളവരാകാറില്ല.
സുശൂന്യേ ഽപി ന ഖിദ്യന്തേ ദേവോദ്യാനേ നസങ്ഗിനഃ । നിയതിം ച ന മുഞ്ചന്തി മഹാന്തോ ഭാസ്കരാ ഇവ
പൂർണ്ണമായ ശൂന്യതയിലായാലും അവർ വിഷമിക്കാറില്ല; ദേവതകളുടെ തോട്ടങ്ങളിലും അവർക്ക് ആസക്തിയില്ല. മഹാന്മാർ, സൂര്യൻപോലെ, തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല.
വിഗതേച്ഛാ യഥാപ്രാപ്തവ്യവഹാരാനുവര്തിനഃ । വിചരന്ത്യ് അസമുന്നദ്ധാസ് സ്വസ്ഥാ ദേഹരഥസ്ഥിതാഃ
ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ലഭിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ പ്രകാരം പ്രവർത്തിച്ച്, അവർ അസ്വസ്ഥതയില്ലാതെ, ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ, ശരീരരഥത്തിൽ ഉറപ്പോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ത്വമ് അപി പ്രാപ്തവാന് രാമ വിവേകമ് ഇമമ് ആഗതമ് । പ്രജ്ഞാബലേന ചാനേന ജാനേ സ്വസ്ഥോ ഽസി സുന്ദര
നീയും ഈ വിവേകം നേടിയിരിക്കുന്നു, രാമാ. ഈ ജ്ഞാനബലത്താൽ, നീ മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു, സുന്ദരനേ.
സ്പഷ്ടാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ നിര്മാനോ ഗതമത്സരഃ । വിഹരാസ്മിന് ഭുവഃ പീഠേ പരാം സിദ്ധിമ് അവാപ്സ്യസി
സുതാര്യമായ ദൃഷ്ടിയെ ആശ്രയിച്ച്, അഹങ്കാരമോ അസൂയയോ ഇല്ലാതെ, ഈ ഭൂമിയിലെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ വിശ്രമിച്ചാൽ നീ പരമമായ സിദ്ധി നേടും.
സ്വസ്ഥസ് സര്വേഹിതത്യാഗീ ദൂരാലോകിതവാഞ്ഛനഃ । പരാം ശീതലതാമ് അന്തര് ആദായ വിഹരാനഘ
സ്വഭാവത്തിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടു, എല്ലാ സ്വാർത്ഥപ്രവൃത്തികളും വിട്ടുവെച്ച്, ആഗ്രഹങ്ങൾ ദൂരെയാക്കി, മനസ്സിൽ പരമമായ ശാന്തി നിറച്ച്, പാപരഹിതനായവനേ, ഇവിടെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കു.
ഇത്ഥം ഗിരാ വിമലയാ വിമലാശയസ്യ രാമോ മുനേസ് സ പരിമൃഷ്ട ഇവാബഭാസേ । ജ്ഞാനാമൃതേന മധുരേണ വിരാജതാന്തഃ പൂര്ണശ് ശശാങ്ക ഇവ ശീതലതാം ജഗാമ
ഇങ്ങനെ, നിർമ്മലമായ മനസ്സോടെ, നിർമ്മലമായ വാക്കുകൾ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, രാമൻ മുനിയുടെ വചനങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധിയാർന്നവനായി തോന്നി; ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശാന്തതയും തണുപ്പും അവനിൽ നിറഞ്ഞു.
ഭഗവന് സര്വധര്മജ്ഞ വേദവേദാന്തപാരഗ । ആശ്വസ്ത ഇവ തിഷ്ഠാമി ശുദ്ധാഭിര് ഭവദുക്തിഭിഃ
സകലധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവനേ, വേദവും വേദാന്തവും പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിച്ചവനേ, ഭവതിന്റെ ശുദ്ധമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാൻ ആശ്വാസത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉദാരാണി വിരക്താനി പേശലാന്യ് ഉചിതാനി ച । ശ്രോതും തൃപ്തിം ന ഗച്ഛാമി വചാംസി വദതസ് തവ
നിന്റെ വാക്കുകൾ ഉത്തമവും നിരാസക്തവും സ്നേഹപൂർവവും ശരിയായതുമാണ്. നീ സംസാരിക്കുമ്പോൾ കേട്ടു കേട്ടാലും എനിക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടാകുന്നില്ല.
ജാത്യാ രാജസസാത്ത്വിക്യാഃ കഥനാവസരാന്തരേ । ഉത്പത്തിര് ഭവതാ പ്രോക്താ ഭഗവന് പദ്മജന്മനഃ
ഭഗവനെ, നീ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പദ്മത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ ജനനം രാജസവും സാത്ത്വികവും ആയതായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അത്രായം മമ സന്ദേഹോ മഹാത്മന് ഹൃദി വര്തതേ । സര്വസംശയവിച്ഛേദകാരിന്ന് ആശു തദ് ഉച്യതാമ്
മഹാത്മാ, ഇതിൽ എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു സംശയം ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നവനേ, ദയവായി അതിനെക്കുറിച്ച് ഉടൻ പറയണമേ.
ക്വചിദ് അബ്ജാത് ക്വചിദ് വ്യോമ്നഃ ക്വചിദ് അണ്ഡാത് ക്വചിജ് ജലാത് । ചിത്രോത്പത്തിഃ കഥം പ്രോക്താ ശാസ്ത്രേ കമലജന്മനഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ പദ്മത്തിൽ നിന്നാണ് ജനനം എന്ന്, ചിലിടങ്ങളിൽ ആകാശത്തിൽ നിന്നാണ്, മറ്റിടങ്ങളിൽ അണ്ഡത്തിൽ നിന്നോ വെള്ളത്തിൽ നിന്നോ ആണ് എന്ന് പറയുന്നു. പദ്മത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ അത്ഭുതജനനത്തെ കുറിച്ച് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ എങ്ങനെയാണ് വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്?
ബഹൂനി ബ്രഹ്മലക്ഷ്യാണി ശങ്കരേന്ദ്രശതാനി ച । നാരായണസഹസ്രാണി സമതീതാനി രാഘവ
രാഘവാ, അനവധി ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലങ്ങൾ, നൂറുകണക്കിന് പരമശിവന്മാർ, ആയിരക്കണക്കിന് നാരായണന്മാർ ഇതിനകം കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.
അദ്യാന്യേഷു വിചിത്രേഷു ബ്രഹ്മാണ്ഡേഷു ച ഭൂരിഷു । നാനാചാരവിഹാരാണി വിഹരന്തി സഹസ്രശഃ
ഇന്നും അനേകം അത്ഭുതകരമായ അനേക ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് ജീവികൾ വിവിധ രീതികളിലും ആനന്ദങ്ങളിലും തനതായ രീതിയിൽ ജീവിക്കുന്നു.
തുല്യകാലമ് അനന്തേഷു കാലാന്തരഭവേഷു ച । ജഗത്സു പ്രോദ്ഭവിഷ്യന്തി ബഹൂന്യ് അന്യാനി ഭൂരിശഃ
അവസാനമില്ലാത്ത കാലചക്രങ്ങളിലും ഭാവിയിലുള്ള ലോകങ്ങളിലും, അനേകം പുതിയ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ ഒരുപാട് ഉണ്ടാകുന്നതാണ്.