ദീര്ഘസ്വപ്നോ ഹ്യ് അയം രാമ മിഥ്യൈവാനഘ ദൃശ്യതേ । ദ്വിചന്ദ്രവിഭ്രമാകാരോ ഭ്രമാര്തഭ്രാന്തശൈലവത്
രാമാ, ഈ ലോകം ദീർഘമായ ഒരു സ്വപ്നം പോലെയാണ്, അപ്രത്യക്ഷമായും ഭ്രമയോടെയും കാണപ്പെടുന്നത്. രണ്ടുചന്ദ്രന്മാർ കാണുന്ന ഭ്രമം പോലെയും, മനസ്സിൽ ആശയക്കുഴപ്പം ഉള്ളവൻ കുന്ന് വളഞ്ഞ് കാണുന്നതുപോലെയും.
പ്രശാന്താജ്ഞാനനിദ്രസ് സന് നൂനം ഗലിതഭാവനഃ । പ്രബുദ്ധചേതാസ് സംസാരസ്വപ്നം പശ്യന് ന പശ്യതി
അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറക്കം പൂര്ണമായി ശമിച്ചപ്പോള് എല്ലാ ഭാവനകളും വിട്ടുപോകുമ്പോള്, ഉണര്ന്ന മനസ്സുള്ളവന് ഈ ലോകജീവിതം ഒരു സ്വപ്നംപോലെ കാണാം, പക്ഷേ അതിനെ യാഥാര്ത്ഥ്യമായി കാണുന്നില്ല.
സ്വഭാവകല്പിതോ രാമ ജീവാനാം സര്വദൈവ ഹി । ആമോക്ഷപദസമ്പ്രാപ്തി സംസാരോ ഽസ്ത്യ് ആത്മനോ ഽന്തരേ
സ്വഭാവം കൊണ്ടുതന്നെ, രാമാ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉള്ളിലായി ഈ ജനനമരണചക്രം എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനില്ക്കുന്നു, മോക്ഷാവസ്ഥയിലേക്കെത്തുന്നതുവരെ.
സ്വഭാവകല്പിതോ നിത്യം സര്വസ്യാസ്ത്യ് ആത്മനോ ഽന്തരേ । ജീവസ്യ തരലഃ കായ ആവര്തഃ പയസോ യഥാ
സ്വഭാവം കൊണ്ടുണ്ടാകുന്നതെല്ലാം എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാവരുടെയും ഉള്ളിലുണ്ട്; ജീവിയുടെ ശരീരം വെള്ളത്തില് ഒരു ചുഴലിപോലെ ക്ഷണികമാണ്.
ബീജേ യഥാങ്കുരസ് സ്ഫാരഃ പല്ലവശ് ചാങ്കുരേ യഥാ । പല്ലവേ ച യഥാ പുഷ്പം പുഷ്പകോശേ ഫലം യഥാ
ഒരു വിത്തില്നിന്ന് മുള വരുന്നതുപോലെയും, മുളയില്നിന്ന് ഇലയും, ഇലയില്നിന്ന് പൂവും, പൂവിന്റെ മുളയില്നിന്ന് ഫലവും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയും.
യതശ് ച കല്പനാരൂപോ ദേഹോ ഽസ്തി മനസോ ഽന്തരേ । ബഹീരൂപതയാ രാമ തതോ ഽസ്ത്യ് ഏവേഹ സ സ്ഫുടഃ
രാമാ, ഈ ശരീരം മനസ്സിന്റെ ഭാവനയാൽ ഉള്ളതാണല്ലോ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അതു മനസ്സിനകത്ത് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ പുറത്തും വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യ ഏവ പ്രതിഭാസോ ഽസ്യ മനസഃ കില ജായതേ । സ ഏവാശു ഭവത്യ് ഏതന് മൃത്പിണ്ഡോ ഘടകോ യഥാ
മനസ്സിൽ ഏതൊരു രൂപവും ഉദിച്ചാൽ, അതേ രൂപം വളരെ വേഗം പുറത്തും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു — മണ്ണ് ഒരു കുപ്പിയായി മാറുന്നതുപോലെ.
പ്രതിഭാസത ഏവേദം മനസ്സങ്കല്പമാത്രകമ് । ജഗദ് രാഘവ നോ സത്യം മൃഗതൃഷ്ണാജലം യഥാ
രാഘവാ, ഈ ലോകം മനസ്സിന്റെ ചിന്തകളുടെ പ്രതിഫലനമാത്രമാണ്; അതു യാഥാർത്ഥ്യമല്ല, മൃഗതൃഷ്ണയിൽ കാണുന്ന വെള്ളംപോലെയാണ്.
പ്രതിഭാസേന ചൈതേന ദേഹോ ഽയം ദൃശ്യതേ പുരഃ । ഭീതിഭ്രാന്തേന ബാലേന വേതാലോ ഽഗ്രഗതോ യഥാ
ഈ പ്രത്യക്ഷത കൊണ്ടാണ് ഈ ശരീരം മുന്നിൽ കാണപ്പെടുന്നത്; ഭയത്താൽ ഭ്രമിച്ച കുട്ടി മുന്നിൽ ഒരു ഭൂതം കാണുന്നതുപോലെ.
ആദിസര്ഗേ പുരാ കായപ്രതിഭാസോ ഽസ്യ ചേതസഃ । യസ് സ ഏവ വിഭുര് ബ്രഹ്മാ പദ്മകോശഗൃഹേ സ്ഥിതഃ
ആദികാലത്തിലെ സൃഷ്ടിയിൽ, ആദ്യം ശരീരത്തിന്റെ രൂപം അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു. ആ ഒരാളാണ് സർവ്വവ്യാപിയായ ബ്രഹ്മാവ്, ഇപ്പൊഴും താമരപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലായി നിലകൊള്ളുന്നത്.
തത്സങ്കല്പക്രമേണൈവ തതസ് സ്ഥിതിമ് ഉപാഗതാ । ഇയം സൃഷ്ടിര് അപര്യന്താ മായേവ ഘനമായയാ
അവന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ തന്നെയാണ് ഈ അനന്തമായ സൃഷ്ടി ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ഒരു വലിയ മായാജാലക്കാരൻ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മായ പോലെ തന്നെയാണ് ഇതും.
ജീവോ മനഃപദം പ്രാപ്യ വൈരിഞ്ചപദമ് ആഗതഃ । യഥാ ബ്രഹ്മംസ് തഥാ സര്വം വിസ്തരേണ വദാശു മേ
ജീവൻ മനസ്സിന്റെ നിലയിലേക്ക് എത്തി, സൃഷ്ടാവിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് ഉയർന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ എല്ലാം സംഭവിക്കുന്നു—ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ദയവായി എനിക്ക് വേഗത്തിൽ വിശദീകരിക്കൂ.
ബ്രാഹ്മം ശൃണു മഹാബാഹോ ശരീരഗ്രഹണേ ക്രമമ് । നിദര്ശനേന തേനൈവ ജാഗതീം ജ്ഞാസ്യസി സ്ഥിതിമ്
മഹാബാഹുവേ, ബ്രഹ്മാവിന് ശരീരം എടുക്കുന്ന ക്രമം നീ കേൾക്കൂ. അതേ ഉദാഹരണം കൊണ്ടു തന്നെ ലോകത്തിലെ നിലയെയും നീ മനസ്സിലാക്കും.
ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നമ് ആത്മതത്ത്വം സ്വശക്തിതഃ । ലീലയൈവ യദ് ആദത്തേ ദിക്കാലകലിതം വപുഃ
ദിശകളും കാലവും പോലുള്ള ഏതൊരു പരിധിയുമില്ലാത്ത ആത്മസ്വരൂപം, സ്വന്തം ശക്തിയാൽ, കളിയായി, ദിശയും കാലവും അടയാളപ്പെടുത്തിയ ഒരു ശരീരം ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
തദ് ഏതജ് ജീവപര്യായം വാസനാവേശതത്പരം । മനസ് സമ്പദ്യതേ ലോലം കലനാകലനോന്മുഖമ്
ഇത് തന്നെയാണ് ജീവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്; വാസനകളിൽ മുഴുകി, മനസ്സായി മാറുന്നു. അങ്ങനെ, ആ മനസ്സ് അലയുന്ന നിലയിലായി, ചിന്തയിലേക്കും ചിന്തയില്ലായ്മയിലേക്കും തിരിയുന്നു.
കലയന്തീ മനശ്ശക്തിര് ആദൌ ഭാവയതി ക്ഷണാത് । ആകാശഭാവനാമ് അച്ഛാം ശബ്ദബീജരസോന്മുഖീമ്
ആദിയിൽ, മനസ്സിന്റെ ശക്തി, ചിന്തയിലൂടെ, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട്, ശബ്ദം എന്ന വിത്ത് ഉള്ള ശുദ്ധമായ ആകാശധാരണയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
തതസ് തദ്ഘനതാം യാതം ഘനസ്പന്ദം ക്രമാന് മനഃ । ഭാവയത്യ് അനിലസ്പന്ദം സ്പര്ശബീജരസോന്മുഖമ്
അതിനുശേഷം, അതു ദ്രവ്യമായിത്തീർന്നപ്പോൾ, മനസ്സ് ക്രമമായി ദ്രവ്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനവും, പിന്നെ സ്പർശം എന്ന വിത്ത് ഉള്ള വായുവിന്റെ സ്പന്ദനവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
താഭ്യാമ് ആകാശവാതാഭ്യാമ് ആമൃഷ്ടാഭ്യാം മനോദൃശാ । ശബ്ദസ്പര്ശസ്വരൂപാഭ്യാം സങ്ഘര്ഷാജ് ജന്യതേ ഽനലഃ
ആകാശവും വായുവും മനസ്സിന്റെ അനുഭവത്തിൽ ശബ്ദവും സ്പർശവും ആയി തമ്മിൽ ചേരുമ്പോൾ, അവയുടെ ഘർഷണത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
മനസ് തദ്ഘനതാം പ്രാപ്യ തതോ ഭാവയതി ക്ഷണാത് । പ്രാകാശ്യമ് അമലാലോകമ് ആലോകസ് തേന വര്ധതേ
മനം ദൃഢതയിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്നു വെളിച്ചം ഉടനടി ഉദിക്കുന്നു—നിർമ്മലവും തെളിയുമായ പ്രകാശം—അത് പിന്നീട് കൂടുതൽ ദീപ്തിയോടെ വളരുന്നു.
മനസ് താദൃഗ്ഗുണഗണം രസതന്മാത്രവേദനമ് । ക്ഷണാച് ചിനോത്യ് അപാം ശൈത്യം ജലസംവിത് തതോ ഭവേത്
അങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങളോടും രുചി അനുഭവത്തിനോടും കൂടിയ മനസ്സ്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് വെള്ളത്തിന്റെ തണുപ്പിനെ ഗ്രഹിക്കുന്നു; അങ്ങനെ വെള്ളത്തിന്റെ ബോധം ഉദയിക്കുന്നു.
തതസ് താദൃഗ്ഗുണഗണം മനോ ഭാവയതി ക്ഷണാത് । സ്വരൂപം ഗന്ധവത് സ്ഥൂലം യേനോദേഷ്യതി മേദിനീ
അതിനുശേഷം, അത്തരം ഗുണങ്ങളുള്ള മനസ്സ്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് സുഗന്ധമുള്ള ദൃഢമായ രൂപം സങ്കല്പിക്കുന്നു; അതിലൂടെ ഭൂമി പ്രകടമാകും.
അഥേദം ഭൂതതന്മാത്രവേഷ്ടിതം തനുതാം ജഹത് । വപുര് വഹ്നികണാകാരം സ്ഫുരിതം വ്യോമ്നി പശ്യതി
അതിനുശേഷം, സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ രൂപം അതിന്റെ സൂക്ഷ്മതയെ വിട്ട്, ആകാശത്തിൽ ഒരു തീക്കണിപോലുള്ള പ്രകാശമുള്ള രൂപം കാണപ്പെടുന്നു.
അഹങ്കാരകലായുക്തം ബുദ്ധിജീവസമന്വിതമ് । തത് പുര്യഷ്ടകമ് ഇത്യ് ഉക്തം ഭൂതഹൃത്പദ്മഷട്പദഃ
അഹംഭാവം, ബുദ്ധി, ജീവൻ എന്നിവ ചേർന്നിരിക്കുന്ന ഈ രൂപം 'എട്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള സൂക്ഷ്മശരീരം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇത് ഭൂതങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ കുളിർക്കുന്ന തവളപൂവിൽ ഇരിക്കുന്ന തേൻചിതറിയതുപോലെയാണ്.
തസ്മിംസ് തത് തീവ്രസംവേഗാദ് ഭാവയദ് ഭാസുരം വപുഃ । സ്ഥൂലതാം ഏതി പാകേന മനോ ഭവ്യഫലം യഥാ
അതിൽ, ശക്തമായ ആഗ്രഹത്താൽ, മനസ്സ് ഒരു ദീപ്തമായ ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പഴം പാകംചെയ്യുന്നപോലെ, അതിന് ക്രമേണ ദൃഢമായ രൂപം ലഭിക്കുന്നു.
മൂഷാസ്ഥദ്രുതഹേമാഭം സ്ഫുരിതം വിമലാമ്ബരേ । സന്നിവേശമ് അഥാദത്തേ തത് തേജസ് സ്വം സ്വഭാവതഃ
ശുദ്ധമായ ആകാശത്തിൽ, ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ ജ്വാല അതിന്റെ സ്വഭാവപ്രകാരം തനിക്കുള്ളതായ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.
തസ്മിന് സ്വസന്നിവേശേ ഽഥ തേജഃപുഞ്ജമയേ മനഃ । ഭജതേ ഭാവനാം സ്ഫാരേ നിശ്ചിതാമ് ആതതാം സ്വതഃ
അവിടത്തെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്ത്, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ മനസ്സ് സ്വാഭാവികമായി ഉറപ്പുള്ളതും വിശാലവുമായ ഭാവന സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഊര്ധ്വം ശിരഃപീഠമയീമ് അധഃ പാദമയീം തഥാ । പാര്ശ്വയോര് ഹസ്തസംസ്ഥാനാം മധ്യേ ചോദരധര്മിണീം
മുകളിലേക്ക് തലപീഠംപോലെയുള്ളത്, താഴേക്ക് കാലുകൾപോലെയുള്ള അടിസ്ഥാനം, ഇരുവശങ്ങളിലും കൈകളുടെ ക്രമീകരണം, നടുവിൽ വയറിന്റെ സ്വഭാവം — ഇങ്ങനെ മനസ്സ് രൂപം കൊള്ളുന്നു.
പ്രകടാവയവോ ബാലോ ജ്വാലാജാലാമലാകൃതിഃ । മനോരഥവശോപാത്തവപുസ് തിഷ്ഠത്യ് അസാവ് അഥ
അവിടെ തെളിഞ്ഞ അവയവങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ബാലൻ, ശുദ്ധമായ ജ്വാലകളുടെ കൂട്ടംപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ, മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ശരീരം സ്വീകരിച്ച് നില്ക്കുന്നു.
ഏവം സ്വവാസനാവേശാത് കല്പിതാങ്ഗം മനോ മുനേഃ । നയത്യ് ഉപചയം ദേഹം സ്വം സ്വഭാവമ് ഋതുര് യഥാ
ഇങ്ങനെ, സ്വന്തം വാസനകളുടെ ശക്തിയാൽ, മുനിയുടെ മനസ്സ് രൂപംകൽപ്പിച്ച അവയവങ്ങളോടെ, ഒരു ঋതുവിന് സ്വഭാവം വളർത്തുന്നതുപോലെ തന്നെ, സ്വന്തം ശരീരം വളർത്തുന്നു.
കാലേന സ്ഫുടതാമ് ഏത്യ ഭവത്യ് അമലവിഗ്രഹഃ । ബുദ്ധിസത്ത്വബലോത്സാഹവിജ്ഞാനൈശ്വര്യസംസ്ഥിതഃ
കാലം കടന്നപ്പോൾ, അതു തെളിഞ്ഞ്, കറപറ്റാത്ത രൂപം കൈവരിക്കുന്നു. അതിൽ ബുദ്ധി, ശുദ്ധി, ശക്തി, ഉത്സാഹം, വിവേകം, ഐശ്വര്യം എന്നിവ നിറയുന്നു.