സ്ഥിരോ ഭവതു മേ ദേഹസ് സുഖായാസ്തു ധനം മമ । ഇതി ബദ്ധധിയാം തേഷാം ധൈര്യമ് അന്തര്ധിമ് ആയയൌ
എന്റെ ശരീരം ഉറപ്പായിരിക്കണം, എന്റെ സമ്പത്ത് എനിക്ക് സന്തോഷത്തിനായിരിക്കണം എന്ന ചിന്തകളിൽ മനസ്സ് കുടുങ്ങുമ്പോൾ, അവരുടെ ധൈര്യം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
അവാസനത്വാദ് വപുഷാമ് അനാസ്ഥത്വാത് സുരദ്വിഷാമ് । യാഭൂത് പ്രഹാരപരതാ മാര്ജിതൈവാശു സാഭവത്
ശരീരങ്ങൾക്ക് ആഴമുള്ള ഓർമ്മകൾ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടും, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കൾക്ക് സ്ഥിരതയില്ലാത്തതുകൊണ്ടും, അവരുടെ ക്രൂരതയിലേക്കുള്ള പ്രവണത ഉടൻ തന്നെ അകറ്റപ്പെട്ടു, ഒരു ഇടം വൃത്തിയാക്കുന്നതുപോലെ.
കഥം സ്ഥിരാ ജഗത്യ് അസ്മിന് ഭവേമ ഇതി ചിന്തയാ । വേധിതാ ദീനതാം ജഗ്മുഃ പദ്മാ ഇവ നിരമ്ഭസഃ
'ഈ ലോകത്ത് എങ്ങനെ സ്ഥിരമായി നിൽക്കാമെന്ന്' ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, അവർ ആശങ്കയാൽ തളർന്നു, വെള്ളം ഇല്ലാത്ത താമരപൂക്കൾപോലെ നിരാശയിലേക്കു വീണുപോയി.
തേഷാം ത്വ് അര്ഥാന്നപാനേഷു സ്വാഹങ്കൃതിമതാം രതിഃ । ബഭൂവ ഭവഭാവസ്ഥാ ഭീഷണാ ഭവഭാഗിനീ
അവരിൽ, തങ്ങളുടെ സ്വയം അഭിമാനത്തിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തിയവർ ഭക്ഷ്യപാനങ്ങളിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തി, ജനനമരണചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങി ഭയാനകമായ ലോകജീവിതത്തിൽ തന്നെ തുടർന്നു.
അഥ തസ്മിന് രണേ ഭീത്യാ സാപേക്ഷത്വമ് ഉപായയുഃ । മത്തേഭഗണസംരബ്ധാ വനേ ഹരിണകാ ഇവ
അപ്പോൾ ആ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭയത്താൽ അവർ ആശ്രിതരായി, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങിയ ആനകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ കുടുങ്ങിയ കാട്ടുമാൻപോലെ ആയിരുന്നു.
മരിഷ്യാമോ മരിഷ്യാമ ഇതി ചിന്താഹതാശയാഃ । മന്ദം മന്ദം കില ഭ്രേമുഃ കുപിതൈരാവണേ രണേ
'നാം മരിക്കും, നാം മരിക്കും' എന്ന ചിന്തയിൽ തളർന്നു, പ്രതീക്ഷ നഷ്ടപ്പെട്ട്, അവർ ആ യുദ്ധത്തിൽ ഐരാവതം കോപിതനായതുപോലെ മന്ദഗതിയിൽ അലഞ്ഞു.
ശരീരൈകാര്ഥിനാം തേഷാം ഭീതാനാം മരണാദ് അതി । അല്പസത്ത്വതയാ മൂര്ധ്നി കൃതമ് ആപത്പ്രദം പദമ്
ശരീരജീവിതം മാത്രം ആഗ്രഹിച്ചും ഭയപ്പെട്ടും നിന്ന അവർക്കു, അവിടുത്തെ ദുർബലത്വം കാരണം മരണത്തിൻ്റെ ദുരന്തം തലയിൽ വന്നു.
അഥ പ്രമ്ലാനസത്ത്വാസ് തേ ഹന്തുമ് അഗ്രഗതം ഭടമ് । ന ശേകുര് ഇന്ധനക്ഷീണാ ഹവിര് ദഗ്ധുമ് ഇവാഗ്നയഃ
അവരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചുപോയപ്പോൾ, അവർ മുന്നിൽ നിന്ന യോദ്ധാവിനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ഇന്ധനം തീർന്ന അഗ്നികൾ ഹവിസ്സു ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
വിബുധാനാം പ്രഹരതാം സുദസ്യുത്വമ് ഉപാഗതാഃ । ക്ഷതവിക്ഷതസര്വാങ്ഗാസ് തസ്ഥുസ് സാമാന്യവദ്ഭടാഃ
ദേവന്മാർ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവർക്ക് യുദ്ധം തുടരാൻ കഴിയാതെ പോയി. ശരീരമാകെ പരിക്കേറ്റ യോദ്ധാക്കൾ സാധാരണ ആളുകളെപ്പോലെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
ബഹുനാത്ര കിമ് ഉക്തേന മരണാദ് ഭീതചേതസഃ । ദൈത്യാ ദേവേഷു വല്ഗത്സു ദുദ്രുവുസ് സമരാജിരാത്
ഇവിടെ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല. മരണം ഭയന്ന് മനസ്സു വിറകിയ ദാനവന്മാർ, ദേവന്മാർ മുന്നേറുമ്പോൾ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തേഷു ദ്രവത്സു സര്വേഷു സര്വതോ ദാനവാദ്രിഷു । ദാമവ്യാലകടാഖ്യേഷു വിഖ്യാതേഷ്വ് അസുരാലയേ
അവരൊക്കെയും ഓടിക്കളയുമ്പോൾ, ദാനവപർവ്വതങ്ങളിലെയും ദാമവും വ്യാലവും എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ അസുരന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലെയും എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും അവർ പലയിടങ്ങളിലേക്കും ഓടി.
തദ്ദൈത്യസൈന്യമ് അപതത് ഖാദ് വിദ്രുതമ് ഇതസ് തതഃ । കല്പാന്തപവനാധൂതം താരാജാലമ് ഇവാഭിതഃ
അപ്പോൾ ആ അസുരസേന എല്ലാടെയും ഭയന്ന് ഓടി, കാലാന്ത്യത്തിലെ കാറ്റ് പാറിച്ചിട്ടുള്ള നക്ഷത്രവലയംപോലെ ചിതറിപ്പോയി.
അമരാചലകുഞ്ജേഷു ശിഖരാണാം ശിലാസു ച । തടേഷു വാരിരാശീനാം പയോദപടലേഷു ച
ദേവതകളുടെ മലനിരകളിലും, മലശിഖരങ്ങളിലും പാറകളിലും, സമുദ്രത്തിൻറെ തീരങ്ങളിലും, മേഘപ്പാളികളിലും—
സാഗരാവര്തഗര്തേഷു ശ്വഭ്രേഷ്വ് അഥ സരിത്സു ച । ജങ്ഗലേഷു ദിഗന്തേഷു ജ്വലത്സു വിപിനേഷു ച
സമുദ്രത്തിലെ ചുഴികളിലും, കുഴികളിലും നദികളിലും, മരുഭൂമികളിലും ദിക്കുകളുടെ അറ്റത്തും, കത്തുന്ന കാടുകളിലും—
തദ്രണോത്സന്നകോശേഷു ഗ്രാമേഷു നഗരേഷു ച । അടവീഷൂഗ്രയക്ഷാസു മരുഷൂദ്യദ്ദവാഗ്നിഷു
ആ യുദ്ധഭൂമിയിലെ ഒഴിഞ്ഞ ധനശേഖരങ്ങളിലും, ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും, ഭയങ്കര യക്ഷന്മാർ വസിക്കുന്ന കാടുകളിലും, കാട്ടുതീ പടരുന്ന മരുഭൂമികളിലും—
ലോകാലോകാചലാന്തേഷു പര്വതേഷു ഹ്രദേഷു ച । അന്ധ്രദ്രമിഡകാശ്മീരപാരസീകപുരേഷു ച
ലോകാലോകപർവതത്തിന്റെ അറ്റത്തും, മറ്റു പർവതങ്ങളിലും തടാകങ്ങളിലും, ആന്ധ്ര, ദ്രാവിഡ, കാശ്മീർ, പാർസീക ദേശങ്ങളിലെ നഗരങ്ങളിലും,
നാനാമ്ഭോധിതരങ്ഗാസു ഗങ്ഗാജലഘടാസു ച । ദ്വീപാന്തരേഷു ദൂരേഷു ജമ്ബൂഷണ്ഡലതാസു ച
വിവിധ സമുദ്രങ്ങളുടെ തിരകളിലും, ഗംഗാജലമുള്ള കലശങ്ങളിലും, ദൂരെയുള്ള ദ്വീപുകളിലും, ജമ്പൂവൃക്ഷങ്ങളുടെ കാടുകളിലും,
സര്വതഃ പര്വതാകാരാഃ പതിതാസ് തേ സുരാരയഃ । വിസ്ഫോടിതാങ്ഗചരണാ വിഭിന്നകരബാഹവഃ
എവിടെയും, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കൾ പർവതംപോലെ വീണു, അവരുടേത് കൈകാൽ തകർന്നും, കൈകളും ഭുജങ്ങളും പിളർന്നും കിടക്കുന്നു.
ശാഖാലഗ്നാന്ത്രതന്ത്രീകാ മുക്തരക്തവഹച്ഛടാഃ । വ്യസ്താങ്ഗഖുരമൂര്ധാനോ നിഷ്ക്രാന്തകുപിതേക്ഷണാഃ
കിളികളിൽ കുടുങ്ങിയ അന്ത്രങ്ങൾ, ഒഴുകുന്ന രക്തധാരകൾ, ചിതറിച്ച ശരീരഭാഗങ്ങളും തലകളും, കോപത്തോടെ നോക്കുന്ന കണ്ണുകളും—ഇങ്ങനെ ജീവൻ വിട്ടുപോകുന്നു.
സ്വായുധാവലനാവേഗച്ഛിന്നകങ്കടഹേതയഃ । ദൂരാപാതവിപര്യസ്തപതന്നാനാവിധാംശുകാഃ
സ്വന്തം ആയുധങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ അവരുടെ കവചങ്ങൾ തകർന്നു പോയി; അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ കീറിപ്പൊട്ടി ദൂരത്തുനിന്ന് ചിതറിപ്പോയി.
കണ്ഠലഗ്നശിരസ്ത്രാണഖടത്കാരോഗ്രഭീതയഃ । ശിലാശിതശിഖാപ്രോതദേഹഭാഗാവലമ്ബിനഃ
കഴുത്തിൽ കെട്ടിപ്പിടിച്ച ശിരസ്ത്രാണത്തിന്റെ കഠിനമായ ശബ്ദം ഭയമുണർത്തി; മൂർച്ചയുള്ള കല്ലുകളിൽ തുളഞ്ഞ് അവരുടേത് ശരീരഭാഗങ്ങൾ തൂങ്ങിയിരുന്നു.
ശല്മല്യഗ്രദൃഢാപാതപ്രോതകങ്കടശങ്കവഃ । സുശിലാഫലകാസ്ഫാലശതധാശീര്ണമസ്തകാഃ
ശല്മലിവൃക്ഷത്തിന്റെ കൂർത്ത മുളകുകളിൽ അവരുടെ കവചങ്ങൾ തുളഞ്ഞു; കല്ലുപാളങ്ങളിൽ തല്ലി അവരുടെ തലകൾ നൂറായി പിളർന്നിരുന്നു.
സര്വ ഏവ സകലാസു സശസ്ത്രാഃ പാതമാത്രസമനന്തരമ് ഏവ । ദിക്ഷു നാശമ് അഗമന്ന് അസുരേന്ദ്രാഃ പാംസവോ ഽമ്ബുധിഗതാഃ പയസീവ
അവിടെ ആയുധധാരികളായ എല്ലാ അസുരപ്രഭുക്കളും വീണതുടങ്ങിയ ഉടനെ തന്നെ നശിച്ചു; അവരുടെ പൊടി എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ചിതറിപ്പോയി, സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളം ലയിക്കുന്നതുപോലെ.
ജജ്വാല ജ്വലിതഃ കോപീ കല്പാന്താഗ്നിര് ഇവ ജ്വലന് । ശമ്ബരശ് ശമിതാനീകോ ദാമവ്യാലകടാന് പ്രതി
ശംഭരൻ, കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിപോലെ ക്രോധത്തിൽ കത്തിയതുകൊണ്ട്, ദാമവ്യാലകടന്മാരെ നേരെ തീപോലെ ജ്വലിച്ചു.
ശമ്ബരസ്യ ഭയാദ് ഗത്വാ പാതാലമ് അഥ സപ്തമമ് । ദാമവ്യാലകടാസ് തസ്ഥുസ് ത്യക്ത്വാ ദാനവമണ്ഡലമ്
ശംഭരന്റെ ഭയത്തിൽ ദാമവ്യാലകടന്മാർ ദാനവസമൂഹത്തെ വിട്ട് ഏഴാമത്തെ പാതാളത്തിലേക്ക് ഓടി അവിടെ തന്നെ തങ്ങി നിന്നു.
യമസ്യ കിങ്കരാസ് തത്ര വേതാലത്രാസനക്ഷമാഃ । കുകുഹാ നാമ തിഷ്ഠന്തി നരകാര്ണവപാലകാഃ
അവിടെ, യമന്റെ സേവകർ, ഭൂതങ്ങളെ പോലും ഭയപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നവർ, കുകുഹാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ, നരകസമുദ്രത്തിന്റെ കാവലാളുകളായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ചിന്താ ഇവ ഘനാകാരാ ദുഹിതൄസ് തു ക്രമാദ് ദദുഃ
ചിന്തകൾ കനലുമേഘങ്ങൾ പോലെ രൂപംകൊണ്ടതുപോലെ, അവർ തങ്ങളുടെ പുത്രിമാരെ ക്രമമായി നൽകി.
തൈസ് സാര്ധം നീതവന്തസ് തേ തത്ര ദാമാദയോ ഽവധിമ് । ദശവര്ഷസഹസ്രാന്താമ് ആത്താനന്തകുവാസനാഃ
അവരോടൊപ്പം ആ ദണ്ഡകര് അവിടെ പത്ത് ആയിരം വര്ഷങ്ങള് കടന്നുപോയി. അവരുടെ മനസ്സ് ഒരു നിമിഷവും മോചിതമാകാത്ത ദോഷവാസനകളാല് പിടിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
ഇയം മേ വനിതാ രമ്യാ മമേയം പ്രഭുതേതി ച । കുകുഹസ്നേഹബദ്ധാനാം കാലസ് തേഷാം വ്യവര്തത
'ഈ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ എനിക്ക് സ്വന്തമാണ്, അവളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഞാനാണ്' എന്നതുപോലെയുള്ള തെറ്റായ സ്നേഹബന്ധങ്ങളില് കുടുങ്ങി, അവരുടെ കാലം അങ്ങനെയായിരുന്നു.
ധര്മരാജോ ഽഥ തം ദേശം കദാചിത് സമുപായയൌ । മഹാനരകകാര്യാണാം വിചാരാര്ഥം യദൃച്ഛയാ
അതിനുശേഷം ഒരിക്കല് ധര്മരാജാവ് ആ സ്ഥലത്ത് എത്തിയിരുന്നു, വലിയ നരകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങള് അന്വേഷിക്കാനായിരുന്നു അവിടെയെത്തിയത്.