കിഞ്ചില്ലബ്ധജയപ്രായദൈത്യദാനവമണ്ഡലമ് । ദൂയമാനസുരാനീകമ് ഏകാന്തോദ്വിഗ്നവാസവമ്
ദാനവരും ദൈത്യരും അല്പം ജയിച്ചെങ്കിലും, അവർ തന്നെ തകർന്നുപോയി. ദേവസേന തകർന്നുപോകുമ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ഒറ്റയ്ക്ക് വലിയ ഭയത്തോടെ നിന്നു.
ഉത്തരാശാമിലദ്വഹ്നിരക്തഹേതിബൃഹത്പ്രഭമ് । പ്രതിക്ഷണം ലസദ്ദാഹപ്രകാശതിമിരോല്ബണമ്
വടക്കേ ദിക്കിൽ ചുവപ്പായ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് തെളിഞ്ഞു കത്തുന്ന തീ, അതിന്റെ കനൽക്കിരണങ്ങൾ ഓരോ നിമിഷവും പ്രകാശിച്ച് ഇരുട്ട് നീക്കി.
വവുര് അശനിനിപാതപിണ്ഡിതാങ്ഗാ ദലിതശിലാശകലാ ദിശാം മുഖേഷു । പ്രലയസമയസൂചകാസ് സുരാണാമ് ഉരുതരഘര്ഘരഘസ്മരാസ് സമീരാഃ
മഹാസർപ്പങ്ങൾ പോലെ ഗർജ്ജിച്ച് കാറ്റുകൾ ദിശകളിൽ വീശി, മിന്നലേറ്റ് തകർന്ന ശരീരങ്ങളും പാറക്കഷ്ണങ്ങളും ചിതറിച്ചു; ദേവന്മാർക്ക് പ്രളയസൂചനയായി അതെവിടെയും പടർന്നു.
വഹത്സ്വ് അസൃക്പ്രവാഹേഷു ഗങ്ഗാപൂരേഷ്വ് ഇവാമ്ബരാത് । ദാമ്നി വേഷ്ടിതദേവൌഘേ മുക്തക്ഷ്വേഡാഘനാരവേ
രക്തം കുത്തൊഴുകി ഒഴുകുമ്പോള്, ആകാശത്തില് നിന്നു പെയ്യുന്ന ഗംഗയുടെ പ്രളയപ്പോലെയായിരുന്നു. കയര്കളാല് ബന്ധിച്ചിട്ടുള്ള ദേവതാസമൂഹം, വിടുതല് ലഭിച്ച മിന്നലിന്റെ ഗംഭീര ശബ്ദം പോലെ ഉരുണ്ടു കൂക്കിയിരുന്നു.
വ്യാലേ നിജകരാകൃഷ്ടിപിഷ്ടസര്വസുരാലയേ । കടേ കഠിനസംരമ്ഭസങ്ഗരാച്ഛാദിതാമരേ
ആ പാമ്പ്, സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ദേവതകളുടെ എല്ലാ വാസസ്ഥലങ്ങളും പിടിച്ചു ചതച്ച ശേഷം, അതിന്റെ കട്ടിയുള്ള ഉഗ്രമായ യുദ്ധശബ്ദം കൊണ്ട് അരഭാഗത്തുള്ള താമരയെ മറച്ചു.
ഐരാവണേ ക്ഷീണമദേ പലായനപരായണേ । പ്രവൃദ്ധേ ദാനവാനീകേ മധ്യാഹ്ന ഇവ ഭാസ്കരേ
ഏരാവതം അഭിമാനം നഷ്ടമായി ഓടിപ്പോകാന് ശ്രമിക്കുമ്പോള്, വളര്ന്ന അസുരസൈന്യം അതിനെ ചുറ്റിയെടുത്തു. അതു മേഘക്കൂട്ടം മധ്യാഹ്ന സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
പതിതാര്ധായുധാങ്ഗാനി പ്രസ്രവദ്രുധിരാണി ച । പയാംസീവ വിസേതൂനി ദേവസൈന്യാനി ദുദ്രുവുഃ
ആയുധങ്ങളും അവയവങ്ങളും വീണു രക്തം ഒഴുകുന്ന ദേവസൈന്യങ്ങള് തടയണ പൊട്ടിയതുകൊണ്ട് ഒഴുകിപ്പോകുന്ന വെള്ളം പോലെ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദാമവ്യാലകടാസ് താനി ചിരമ് അന്തര്ഹിതാന്യ് അപി । അനുജഗ്മുര് ലസന്നാദമ് ഇന്ധനാനീവ പാവകാഃ
ആ കയറുകളും പാമ്പുകളും കട്ടികളും, ദീർഘകാലം മറഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, ഇന്ധനത്തെ തേടി പടരുന്ന അഗ്നിശിഖകൾ പോലെ, വലിയ ശബ്ദത്തോടെ പിന്തുടർന്നു.
അന്വിഷ്ടാന് അപി യത്നേന നാലഭന്താസുരാസ് സുരാന് । ഘനജാലവനോഡ്ഡീനാന് സിംഹാ ഹരിണകാന് ഇവ
അസുരന്മാർ എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും, അവർ ദേവന്മാരെ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല; മേഘങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഒളിച്ചുള്ള മാൻകുട്ടികളെ സിംഹങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
അലബ്ധേഷ്വ് അമരൌഘേഷു ദാമവ്യാലകടാസ് തദാ । ജഗ്മുഃ പാതാലകോശസ്ഥം പ്രഭും പ്രമുദിതാശയാഃ
ദേവസമൂഹങ്ങളെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ, ആ കയറുകളും പാമ്പുകളും കട്ടികളും സന്തോഷത്തോടെ പാതാളത്തിലെ ഭണ്ഡാരത്തിൽ പാർക്കുന്ന അവരുടെ പ്രഭുവിനെ സമീപിച്ചു.
അഥ ദേവാ വിഷണ്ണാസ് തേ ക്ഷണമ് ആശ്വസ്യ വൈ യയുഃ । ജയോപായായ വിജിതാ ബ്രഹ്മാണമ് അമിതൌജസമ്
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ നിരാശരായി, ഒരു നിമിഷം ആത്മവിശ്വാസം വീണ്ടെടുത്തു, ജയത്തിനുള്ള മാർഗം തേടി അതിമാന്യമായ പ്രകാശമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
തേഷാമ് ആവിരഭൂദ് ബ്രഹ്മാ രക്തരക്താനനശ്രിയാമ് । സായം രക്തീകൃതാമ്ബൂനാമ് അബ്ധീനാമ് ഇവ ചന്ദ്രമാഃ
അവരുടെ മുന്നിൽ, ചുവപ്പു പ്രകാശം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവു പ്രത്യക്ഷമായി. സന്ധ്യാകാലത്ത് ചുവപ്പു നിറം പകർന്ന കടലുകൾക്കു മുകളിൽ ഉദയിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെയായിരുന്നു ആ ദൃശ്യവും.
പ്രണമ്യ തേ സുരാസ് തസ്മൈ തമ് അര്ഥം ശമ്ബരേരിതമ് । സമ്യക് പ്രകഥയാമ് ആസുര് ദാമവ്യാലകടക്രമമ്
അവർക്കു മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ചു, ആ ദേവന്മാർ ശംബരൻ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ദാമ, വ്യാല, കട എന്നിങ്ങനെയുള്ള സൈന്യങ്ങളുടെ ക്രമം അവർ വ്യക്തമായി വിവരിച്ചു.
തമ് ആകര്ണ്യാഖിലം ബ്രഹ്മാ വിചാര്യ ച വിചാരവിത് । ഉവാചേദം സുരാനീകമ് ആശ്വാസനകരം വചഃ
അവിടെ പറഞ്ഞതൊക്കെയും ശ്രദ്ധിച്ചു, വിവേകശാലിയായ ബ്രഹ്മാവ് ആലോചിച്ചു. പിന്നെ ദേവസമൂഹത്തോട് ആശ്വാസം പകരുന്ന വാക്കുകൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഹന്ത വര്ഷസഹസ്രാന്തേ ശമ്ബരേണ ഹരേഃ ക്രമാത് । മര്തവ്യമ് അമരേശസ്യ തത്കാലം സമ്പ്രതീക്ഷ്യതാമ്
ശരിക്കും, ആയിരം വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, ക്രമമായി ശംബരൻ ഹരിയാൽ കൊല്ലപ്പെടും. അതുവരെ, അമരന്മാരുടെ അധിപനേ, ആ സമയത്തേക്ക് കാത്തിരിക്കുക.
ദാമവ്യാലകടാന് ഏതാന് അദ്യ ത്വ് അമരസത്തമാഃ । യോധയന്തഃ പലായധ്വം മായായുദ്ധേന ദാനവാന്
ഇന്ന്, അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ ദാമ, വ്യാല, കട എന്നവരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്ത്, മായയുധം ഉപയോഗിക്കുന്ന ദാനവന്മാരുടെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറൂ.
യുദ്ധാഭ്യാസവശാദ് ഏഷാം മകുരാണാമ് ഇവാശയേ । അഹങ്കാരചമത്കാരഃ പ്രതിബിമ്ബമ് ഉപൈഷ്യതി
ഇവരുടെ നിരന്തരമായ യുദ്ധപരിശീലനത്തിന്റെ ഫലമായി, ഒരു കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, അവരുടെ അഹങ്കാരവും അതിൽ നിന്നുള്ള അഭിമാനവും ഉയരും.
ഗൃഹീതവാസനാസ് ത്വ് ഏതേ ദാമവ്യാലകടാസ് സുരാഃ । സുജയാ വോ ഭവിഷ്യന്തി ജാലലഗ്നാഃ ഖഗാ ഇവ
ഈ ദാമ, വ്യാല, കട എന്ന ദേവന്മാർക്ക് ചില പ്രവണതകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, നിങ്ങൾക്ക് അവർ വലയിൽ കുടുങ്ങിയ പക്ഷികളെപ്പോലെ എളുപ്പത്തിൽ ജയിക്കാനാകും.
അദ്യ ത്വ് അവാസനാ ഏതേ സുഖദുഃഖവിവര്ജിതാഃ । ധൈര്യേണാരീന് വിനിഘ്നന്തോ ദേവദുര്ജയതാം ഗതാഃ
ഇന്ന്, ഇവർക്കു അത്തരം പ്രവണതകളൊന്നുമില്ല; സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കുന്നു. ധൈര്യത്തോടെ ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ദേവന്മാർക്ക് അജയത്വം ലഭിച്ചു.
വാസനാതന്തുബദ്ധാ യേ ആശാപാശവശീകൃതാഃ । വശ്യതാം യാന്തി തേ ലോകേ രജ്ജുബദ്ധാഃ ഖഗാ ഇവ
വാസനകളുടെ നൂലാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവരും ആഗ്രഹങ്ങളുടെ കയറിൽ കുടുങ്ങിയവരും ഈ ലോകത്ത് നിയന്ത്രിതരാകുന്നു; കയറിൽ കെട്ടിയ പക്ഷികളെപ്പോലെ.
യേ ഹി നിര്വാസനാ ധീരാസ് സര്വത്രാസക്തബുദ്ധയഃ । ന ഹൃഷ്യന്തി ന കുപ്യന്തി ദുര്ജയാസ് തേ മഹാധിയഃ
വാസനകളില്ലാത്ത ധീരരും എല്ലായിടത്തും മനസ്സു ആസക്തിയില്ലാത്തവരും സന്തോഷിക്കുകയോ കോപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; അത്തരത്തിലുള്ള മഹത്തായ ബുദ്ധിമാന്മാരെ ജയിക്കാൻ എളുപ്പമല്ല.
യസ്യാന്തര്വാസനാരജ്ജ്വാ ഗ്രന്ഥിബന്ധശ് ശരീരിണഃ । മഹാന് അപി ബഹുജ്ഞോ ഽപി സ ബാലേനാപി ജീയതേ
ആളിന്റെ ഉള്ളിൽ വാസനയുടെ കയറുകൊണ്ട് കുരുക്കുണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ വലിയവനോ ജ്ഞാനിയോ ആയാലും, ഒരു കുട്ടിയാൽ പോലും ജയിക്കപ്പെടും.
അയം സോ ഽഹമ് ഇദം മേ തദ് ഇത്യ് ആകലിതകല്പനഃ । ആപദാം പാത്രതാമ് ഏതി പയസാമ് ഇവ സാഗരഃ
എനിക്ക് ഇതാണ്, ഇതെനിക്കാണ്, അതത് തന്നെയാണ് എന്നിങ്ങനെ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കുന്നവൻ ദുരിതങ്ങൾക്ക് पात्रനാകുന്നു; സമുദ്രം വെള്ളത്തിന് എങ്ങനെ ആകുന്നു അതുപോലെ.
ഇയന്മാത്രപരിച്ഛിന്നോ യേനാത്മാഭവ്യഭാവിതഃ । സ സര്വജ്ഞോ ഽപി സര്വത്ര പരാം കൃപണതാം ഗതഃ
സ്വയം ഈ ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും മാത്രം ഒതുങ്ങി, താൻ മൂല്യമില്ലാത്തവനാണെന്ന് കരുതുന്നവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെങ്കിലും, എല്ലായിടത്തും ഏറ്റവും ദയനീയമായ അവസ്ഥയിലാകും.
അനന്തസ്യാപ്രമേയസ്യ യേനേയത്താ പ്രകല്പിതാ । ആത്മതത്ത്വസ്യ തേനാത്മാ സ്വാത്മനൈവാവശീകൃതഃ
അവധിയില്ലാത്തതും അളക്കാൻ കഴിയാത്തതുമായ ആത്മാവിന് ആരെങ്കിലും ഒരു പരിധി ചിന്തിച്ചാൽ, അതു കൊണ്ടുതന്നെ ആ ആത്മാവ് തൻറെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു തന്നെ അടക്കപ്പെടുന്നു.
ആത്മനോ വ്യതിരിക്തം യത് കിഞ്ചിദ് അസ്തി ജഗത്ത്രയേ । തത്രോപാദേയഭാവേന ബദ്ധാ ഭവതി ഭാവനാ
ആത്മാവിനെക്കാൾ വേറെയുള്ളതെന്തെങ്കിലും ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഉണ്ടെന്നു കരുതി, അതിനെ സ്വന്തമാക്കേണ്ടതാണെന്നു ആഗ്രഹിച്ചാൽ, അങ്ങനെയുള്ള ചിന്ത തന്നെ ബന്ധനത്തിന് കാരണമാകും.
ആസ്ഥാമാത്രമ് അനന്താനാം ദുഃഖാനാം കാരണം വിദുഃ । അനാസ്ഥാമാത്രമ് അഭിതസ് സുഖാനാം കാരണം വിദുഃ
അനേകം ദുഃഖങ്ങൾക്കു കാരണം ആസക്തിയാണെന്ന് അവർ അറിയുന്നു; അതുപോലെ, എല്ലായിടത്തും അനാസക്തി ആനന്ദത്തിനുള്ള വഴിയാണെന്നും അവർ അറിയുന്നു.
ദാമവ്യാലകടാ യാവദ് അനാസ്ഥാ ഭാവസംസ്ഥിതൌ । താവന് ന നാമ ജേയാ വോ മഷകാണാമ് ഇവാനിലാഃ
അന്തരംഗാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള അവഗണന തുടരുന്നിടത്തോളം, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ബന്ധങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; കാറ്റ് കൊതുകുകളെ ജയിക്കാനാവാത്തതുപോലെ.
അന്തര്വാസനയാ ജന്തുര് ദീനതാമ് അനുയാതയാ । ജിതോ ഭവത്യ് അന്യഥാ തു മഷകോ ഽപ്യ് അമരാചലഃ
അന്തരംഗത്തിലെ പ്രവണതകൾക്കും ദുർബലതയ്ക്കും അടിമയായ ജീവി എളുപ്പം കീഴടക്കപ്പെടുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, കൊതുക് പോലും ദേവന്മാരുടെ അചഞ്ചലമായ പർവ്വതംപോലെയാകും.
വിദ്യതേ വാസനാ യത്ര തത്ര ചായാതി ദീനതാ । ഗുണാഗുണാനുവിദ്ധത്വം സതോ ദൃഷ്ടം ഹി നാസതഃ
എവിടെയുണ്ടോ പ്രവണത, അവിടെ ദുർബലതയും ഉണ്ടാകും; സത്ത്വമുള്ളവയിൽ മാത്രമേ ഗുണങ്ങളെയും ദോഷങ്ങളെയും കാണാൻ കഴിയൂ, ഇല്ലാത്തതിൽ അത്തരം ഭേദങ്ങൾ ഇല്ല.