യാവദ് ഉദ്വേഗമ് ആപന്നശ് ശമ്ബരഃ കോപവാന് ഭൃശമ് । താര്ണോ ഽഭി വാതമ് അനല ഇവ ജജ്വാല ചോച്ഛ്വസന്
അങ്ങിനെ, ശംബരൻ അത്യന്തം കോപത്തിൽ ആകയാൽ, കാറ്റ് തട്ടിയ തീപോലെ ഉച്ച്വാസത്തോടെ ജ്വലിച്ചു.
ത്രൈലോക്യമ് അപി ചാന്വിഷ്യ ന ദേവാംല് ലബ്ധവാന് അഥ । പരേണാപി പ്രയത്നേന സുകൃതാനീവ ദുഷ്കൃതീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുടനീളം തിരഞ്ഞിട്ടും ദേവന്മാരെ അവൻ കണ്ടെത്തിയില്ല; ഏറ്റവും വലിയ ശ്രമം ചെയ്തിട്ടും, നല്ലവരെ കണ്ടെത്തിയത്, ദുഷ്ടരെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
സസര്ജ മായയാ ഘോരാന് അസുരാംസ് ത്രീന് മഹാബലാന് । ബലരക്ഷാര്ഥമ് ഉദിതാന് കാലാന് മൂര്തിമ് ഇവാസ്ഥിതാന്
അവൻ തന്റെ മായാവശത്താൽ ഭയാനകവും ശക്തിയുള്ളതുമായ മൂന്ന് അസുരന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു; ശക്തിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അവർ ഉദിച്ചുവന്നു, കാലത്തിന്റെ രൂപംപോലെ നിലകൊണ്ടു.
നിര്മിതാ മായയാ ഭീമാഃ കല്പപാദപബാഹവഃ । ഉദഗുസ് തേ മഹാകായാഃ പക്ഷക്ഷുബ്ധാ ഇവാദ്രയഃ
മായാവശാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ആ ഭയങ്കരന്മാർക്ക്, ആഗ്രഹവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകളെപ്പോലെയുള്ള കൈകളും, പർവ്വതങ്ങൾ ചിറകുകൾകൊണ്ട് ഉണർന്നതുപോലെ ഉയർന്ന വലിയ ശരീരവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദാമാ വ്യാലഃ കടശ് ചേതി നാമഭിഃ പരിലാഞ്ഛിതാഃ । യഥാപ്രാപ്തൈകകര്താരശ് ചേതനാമാത്രധര്മിണഃ
ദാമ, വ്യാല, കട എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾകൊണ്ട് അവർ അറിയപ്പെട്ടു; ഓരോരുത്തരും ലഭിച്ച അവസരത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു, അവർക്കുള്ളത് ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാത്രമായിരുന്നു.
അഭാവാത് കര്മണാം തേ ച പ്രാക്തനാനാമ് അവാസനാഃ । നിര്വികല്പകചിന്മാത്രപരിസ്പന്ദൈകകര്മിണഃ
മുന്പുണ്ടായിരുന്ന പ്രവൃത്തികളുടെ ഓർമ്മകളും സ്വഭാവവും ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ, അവർക്കു മനസ്സിൽ ഏതെങ്കിലും ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവരുടേത് വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രം നടക്കുന്ന പ്രവർത്തിയായിരുന്നു.
കര്മബീജം കലാം തന്വീം ദധാനാ മനനാത്മികാമ് । അപുഷ്ടാം കൃത്രിമാമ് അന്തര് ആദായോദയമ് ആഗതാഃ
ചിന്തയുടെ സ്വഭാവമുള്ള, വളരെ സൂക്ഷ്മമായ പ്രവർത്തിയുടെ വിത്ത് അകത്തിരുത്തിയെങ്കിലും, അത് വളരാതെ, കൃത്രിമമായ നിലയിൽ അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; അങ്ങനെ അവർ ജനിച്ചു.
പാരമ്പര്യേണ തേ ഹ്യ് അത്ര കാകതാലീയവദ് ഭടാഃ । പ്രകൃതാമ് അനുവര്തന്തേ ക്രിയാമ് ഉജ്ഝിതവാസനാഃ
ഇവിടെ ഈ യോദ്ധാക്കൾ തലച്ചെരുത് കുരുവിന്റെ കൂടെ കായം വീഴുന്നതുപോലെ യാദൃശ്ചികമായി മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നു; സ്വഭാവത്തിലെ പ്രവൃത്തി അവർ സ്വയം പിന്തുടരുന്നു, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവരാണ് അവർ.
അര്ധസുപ്താ യഥാ ബാലാസ് സ്വാങ്ഗൈര് ഇങ്ഗന്തി കേവലമ് । വാസനാത്മാഭിമാനാഭ്യാം ഹീനാസ് തേ തദ്വദ് ഏവ ഹി
പകുതി ഉറക്കത്തിൽ കുട്ടികൾ തങ്ങളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ മാത്രം അനായാസം നീക്കുന്നതുപോലെ, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങളോ അഹങ്കാരമോ ഇല്ലാതെ, അവർ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
നാഭിപാതം ന ചാപാതം വിദുസ് തേ ന പലായനമ് । ന ജീവിതം ന മരണം ന രണം ച ജയാജയൌ
അവർക്ക് വീഴ്ചയോ, തള്ളപ്പെടലോ, ഓടിപ്പോകലോ അറിയില്ലായിരുന്നു. ജീവൻ, മരണം, പോരാട്ടം, ജയപരാജയം — ഇവയൊന്നും അവർക്കറിയില്ല.
കേവലം സൈനികാന് അഗ്രേ ദൃഷ്ട്വാഭിഹനനോദ്യതാന് । അഭിജഘ്നുഃ പരാന് ആജൌ പ്രഹാരദലിതാദ്രയഃ
മുന്നിൽ നിന്നു ആക്രമിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്ന സൈനികരെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർ ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട് ആക്രമിച്ചു; അടിയേറ്റ് പിളർന്ന പർവതങ്ങൾപോലെ ശത്രുക്കളെ തകർത്തു.
ശമ്ബരശ് ചിന്തയാമ് ആസ പരിതുഷ്ടമനാഃ പുരേ । വിജേഷ്യതേ ഹി മത്സേനാ മായാസുരസുരക്ഷിതാ
ശംബരൻ നഗരത്തിൽ ഇരുന്നു മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ചിന്തിച്ചു: 'എന്റെ സൈന്യം മായാസുരന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ നിർഭയമായി ജയിക്കും.'
ഇഷ്ടാനിഷ്ടാഭിര് ഏതേ ഹി വാസനാഭിസ് സമുജ്ഝിതാഃ । തതോ രണേ ബിഭ്യതി നോ വിദ്രവന്തി ച ന സ്ഥിരാഃ
അവർക്ക് ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും ഇല്ലാതായതിനാൽ, പോരാട്ടത്തിൽ അവർ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, ഓടിപ്പോകുന്നില്ല, ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നില്ലയും.
യദൈതേ ന പലായന്തേ ദേവൈര് അഭിഹതാ അപി । തദൈഷാതിബലാ സേനാ മമേദാനീം വ്യവസ്ഥിതാ
ദേവന്മാർ അടിച്ചിട്ടും ഇവർ ഓടിപ്പോകാതിരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ സൈന്യം ഇപ്പോൾ അത്യധിക ശക്തിയോടെ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് സത്യമായാണ് പറയാൻ കഴിയുന്നത്.
അതിബലാസുരദോര്ദ്രുമപാലിതാ മമ ചമൂസ് സ്ഥിരതാമ് അലമ് ഏഷ്യതി । അമരവാരണദന്തവിഘട്ടനേഷ്വ് അമരപര്വതഹേമമഹീ യഥാ
അത്യബലാ എന്ന അസുരൻ കാവലിരിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് എന്റെ സൈന്യം ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കും; അതുപോലെ സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞ ദൈവപർവതത്തിന്റെ ഭൂമി സ്വർഗ്ഗത്തിലെ വലിയയാനകളുടെ ദന്തം കൊണ്ടു ഇടിച്ചാലും അശേഷം അശ്രംഭിക്കാതെ നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ.
ദൈത്യാസ് സാഗരകുഞ്ജേഭ്യഃ കന്ദരേഭ്യസ് സുരാചലാത് । ഉദഗുര് ഭീമനിര്ഹ്രാദാസ് സപക്ഷഗിരിലീലയാ
അസുരന്മാർ ഭയാനകമായ ഗർജ്ജനങ്ങളോടെ സമുദ്രത്തിലെ ഗുഹകളിൽ നിന്നും മലകളുടെ കുഴികളിൽ നിന്നുമാണ് ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റത്; അവർ ചിറകുള്ള പർവതങ്ങളെ കളിയോടെ ഉയർത്തുന്നതുപോലെ ദൈവപർവതത്തിന്റെ മുകളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
രോദസീകുഹരം ഹസ്തപ്രഹാരഹതഭാസ്കരമ് । ദാനവാഃ പൂരയാമ് ആസുര് ദാമവ്യാലകടേരിതാഃ
ദൈവസർപ്പങ്ങളുടെ അടിയേറ്റ് ശരീരം കീറപ്പെട്ട അസുരന്മാർ, അവരുടെ കൈകളാൽ സൂര്യനെ തകർത്തു ആകാശത്തിലെ ഗുഹകൾ നിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി.
അഥോത്തസ്ഥുര് നികുഞ്ജേഭ്യഃ കന്ദരേഭ്യസ് സുരാചലാത് । പ്രലയാന്ത ഇവാക്ഷുബ്ധാ ഭീതാസ് സ്വര്വാസിനാം ഗണാഃ
അപ്പോള് ദൈവഗിരിയില് ഉള്ള കുരിഞ്ഞികളും ഗുഹകളും വിട്ട്, സ്വര്ഗ്ഗവാസികള് പ്രളയകാലം പോലെ ഭയപ്പെട്ട് എഴുന്നേറ്റു.
ദേവാസുരപതാകിന്യോസ് തദ് യുദ്ധമ് അഭവത് തയോഃ । അകാലോല്ബണകല്പാന്തഭീഷണം ഭുവനാന്തരേ
അവരില് രണ്ടുപേരും തമ്മില്, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും നേതാക്കള് തമ്മില്, ലോകം നശിക്കുന്നപ്പോഴുള്ള ഭീകരതയോട് സമാനമായൊരു യുദ്ധം മറ്റൊരു ലോകത്ത് ഉണ്ടായി.
പേതുഃ പ്രലയപര്യസ്തസചന്ദ്രാര്കാദ്രിവദ് ദിവഃ । ശിരാംസി കുണ്ഡലോദ്വാന്തതേജഃപീതതമാംസ്യ് അധഃ
പ്രളയശക്തിയില് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ആകാശത്തില് നിന്ന് വീഴുന്നപോലെ, കുന്ദലങ്ങളുടെ പ്രകാശം കൊണ്ട് കറുത്തതായ മാംസത്തോടെ തലകള് താഴേക്ക് വീണു.
ജുഘൂര്ണുര് ഭടനിര്മുക്തസിംഹനാദവിരാവിതാഃ । പ്രലയാനിലസമ്പൂരൈസ് സാട്ടഹാസാ ഇവാദ്രയഃ
യുദ്ധക്കാരുടെ സിംഹനാദവും ഗര്ജ്ജനവും കൊണ്ട്, പ്രളയവായുവിന്റെ കാറ്റില് പര്വ്വതങ്ങള് ചിരിച്ചുപോലെ, അവര് തളര്ന്നു കുലുങ്ങി നിന്നു.
രേജുര് ആത്മശിലാതുല്യഹേതിപാതാര്തവൃത്തയഃ । കുലാചലതടാ ഭീതവിഭ്രാന്തഹരിമണ്ഡലാഃ
പ്രഭാവമുള്ള പർവതങ്ങളുടെ ചരിവുകൾ, തങ്ങളുടേതുപോലെയുള്ള കല്ലുപോലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വീണപ്പോൾ, ഭയത്താൽ വിറെച്ചു; അവരുടെ പൊന്നുപോലുള്ള കുന്തങ്ങൾ ആശങ്കയോടെ അലയുന്നു.
തേരുഃ പരസ്പരാഘാതഹതഹേതിസമുത്ഥിതാഃ । ലോലാനലകണാഃ കല്പവിശീര്ണാ ഇവ താരകാഃ
ആയുധങ്ങൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിച്ചപ്പോൾ ഉയർന്ന തീപ്പൊട്ടുകൾ, കാലാന്ത്യത്തിൽ ചിതറുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെ എല്ലിടത്തും പടർന്നുപോയി.
വിലേസൂ രക്തമാംസൌഘപൂര്ണൈകാര്ണവതീരഗാഃ । കല്പതാലതനൂത്താലാ വേതാലാസ് താരതാലിനഃ
രക്തവും മാംസവും നിറഞ്ഞ തിരകളോടെ ഒഴുകുന്ന നദീതീരങ്ങളിൽ, ലോകാന്തത്തിലെ പനമരങ്ങൾപോലെ ഉയർന്നും സുന്ദരവുമായ ഭൂതങ്ങൾ കൂട്ടായ്മയിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
പ്രസ്ഫുരദ്രുധിരാസാരശാന്തപാംസുപയോധരേ । വ്യോമ്നി ഹേതിഹതക്ഷുണ്ണമൌലികുണ്ഡലകോടയഃ
രക്തവും പൊടിയും ചേർന്ന മഴയിൽ ആകാശത്തിലെ മേഘങ്ങൾ ശാന്തമായപ്പോൾ, ആയുധങ്ങൾ തകർത്ത കിരീടങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളും കുണ്ഡലങ്ങളുടെ അറ്റങ്ങളും മിന്നിമറഞ്ഞു.
ബഭൂവുര് ഭാസ്കരാകാരൈഃ കല്പപാദപബാഹുഭിഃ । പ്രഹാരദലിതാദ്രീന്ദ്രൈര് ദൈത്യൈര് നിര്വിവരാ ദിശഃ
ദിക്കുകൾ ദാനവരുടെ പ്രഹാരങ്ങളിൽ പർവ്വതരാജാവ് തകർന്നതുകൊണ്ട്, ആകാശം ആഗ്രഹവൃക്ഷംപോലെയുള്ള കൈകളും സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള രൂപവുമുള്ള ദാനവന്മാരാൽ പൂർണ്ണമായും അടച്ചുപൂട്ടപ്പെട്ടു.
ജഗ്മുര് ജ്വലദസിവ്രാതപാതപാടിതഭിത്തയഃ । കണപ്രകരതാം ശൈലാഃ കല്പാഗ്നിവലിതാ ഇവ
ജ്വലിക്കുന്ന വാളുകളുടെ പ്രഹാരത്തിൽ മലകളുടെ ചിറകുകൾ പിളർന്നു, അവ കല്യാണാഗ്നിയിൽ ചുട്ടുപോകുന്നപോലെ പൊടിപൊടിയായി ചിതറിപ്പോയി.
ദേവാസ് തേജസ് സമാജഗ്മുര് അശ്വമേധൈധിതാ ഇവ । അസുരാന് അനുസസ്രുസ് താഞ് ജലദാന് ഇവ വായവഃ
ദേവന്മാർ അശ്വമേധയാഗത്തിലെ അഗ്നിപോലെ തങ്ങളുടെ തേജസ് കൂട്ടി, വാതങ്ങൾ മേഘങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ, ദാനവന്മാരെ പിന്തുടർന്നു.
ജഗൃഹുസ് താന് അഥാക്രമ്യ ജരദാഖൂന് ഇവോതവഃ । രേജുസ് സുരാസുരാഃ ഫുല്ലവനലോലാദ്രിവദ് ദിവി
പിന്നീട് ദേവന്മാർ അവരെ കീഴടക്കി, കാട്ടുപൂച്ചകൾ പഴയ എലികളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ ദാനവന്മാരെ പിടിച്ചു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ പുഷ്പിച്ച വനങ്ങൾ കാറ്റിൽ ആടുന്നതുപോലെ ആകാശത്ത് പ്രകാശിച്ചു.
തേ ഽന്യോഽന്യം പൂരയാമ് ആസുശ് ശസ്ത്രപൂരൈര് ദിശോ ദശ । വനാനി കുസുമവ്രാതൈസ് സുമേരോര് ഇവ മാരുതാഃ
അവർ ആയുധങ്ങളുടെ മഴയാൽ പത്ത് ദിക്കുകളും നിറച്ചു, മേരുപർവതത്തിലെ കാട്ടുകളിൽ കാറ്റുകൾ പൂക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ.