അന്ധകാരമയീ മൂഢാ ജാഡ്യജര്ജരിതാന്തരാ । തനുതാമ് ഏതി സംസാരവാസനേവ പ്രഗേ ക്ഷപാ
അകത്തുനിന്ന് ഇരുണ്ടതും മൂടലും മന്ദതയിൽ ക്ഷയിച്ചതുമായ ലോകവാസന, പുലരിയിൽ രാത്രിപോലെ മങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ദൃഷ്ടചിദ്ഭാസ്കരാ പ്രജ്ഞാപദ്മിനീ പുണ്യപല്ലവാ । വികസത്യ് അമലോദ്ദ്യോതാ പ്രാതര് ദ്യൌര് ഇവ രൂപിണീ
ബോധത്തിന്റെ സൂര്യൻ ദൃശ്യമാകുമ്പോൾ, ധർമ്മത്തിന്റെ കൊമ്പുകൾ അലങ്കരിച്ച ജ്ഞാനത്തിന്റെ താമര ശുദ്ധമായ പ്രകാശത്തിൽ പുഷ്പിക്കുന്നു, പ്രഭാതത്തിലെ ആകാശം പോലെ.
പ്രജ്ഞാ ഹൃദയഹാരിണ്യോ ഭുവനാഹ്ലാദനക്ഷമാഃ । സത്ത്വലക്ഷ്മ്യഃ പ്രവര്തന്തേ സകലേന്ദോര് ഇവാംശവഃ
ജ്ഞാനം ഹൃദയം ആകർഷിക്കുകയും ലോകത്തെ ആനന്ദിപ്പിക്കാനും കഴിയും; അതു സത്വഗുണത്തിന്റെ സമ്പത്തായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ.
ബഹുനാത്ര കിമ് ഉക്തേന ജ്ഞാതജ്ഞേയോ മഹാമതിഃ । നോദേതി നൈവ യാത്യ് അസ്തമ് അഭൂതാകാശകോശവത്
ഇവിടെ കൂടുതൽ എന്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്? അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞ മഹത്തായ മനസ്സ്, ആകാശത്തിനുള്ളിലെ ശൂന്യത്തെപ്പോലെ, ഉദയവും അസ്തമയവും കാണിക്കുന്നില്ല.
വിചാരണാപരിജ്ഞാതസ്വഭാവസ്യോദിതാത്മനഃ । അനുകമ്പ്യാ ഭവന്ത്യ് ഏതേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വിന്ദ്രശങ്കരാഃ
ചിന്തയിലൂടെ തന്റെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി ആത്മാവ് ഉണർന്നവനു പോലും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും ശങ്കരനും കരുണയുടെ അർഹരാവുന്നു.
പ്രകടാകാരമ് അപ്യ് അന്തര് നിരഹങ്കാരചേതസമ് । നാപ്നുവന്തി വികല്പാസ് തം മൃഗതൃഷ്ണാമ്ബ്വ് ഇവൈണകാഃ
പുറത്ത് പ്രകടമായിരുന്നാലും, അഹങ്കാരമില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവനെ ചിന്തകള് ബാധിക്കില്ല; മൃഗങ്ങള്ക്ക് മരുഭൂമിയിലെ മായാജലജലം എങ്ങനെ കിട്ടാത്തതുപോലെ.
തരങ്ഗവദ് അമീ ലോകാഃ പ്രയാന്ത്യ് ആയാന്തി ചാഭിതഃ । ക്രോഡീകുരുത ആത്മോത്ഥേ ന ജ്ഞം മരണജന്മനീ
ഈ ലോകങ്ങള് തിരമാലകളെപ്പോലെ വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നു; എന്നാല് ആത്മാവിനെ spഹിതമായി അറിയുന്നവന് ജനനവും മരണവും മനസ്സിനെ അലട്ടുന്നില്ല.
ആവിര്ഭാവതിരോഭാവൌ സംസാരോ നേതരഃ ക്രമഃ । ഇതി താഭ്യാം സമാലോകേ രമതേ ന സ ഖിദ്യതേ
പ്രകടതയും ലയവും മാത്രമാണ് ഈ സംസാരത്തിന്റെ വഴിക്രമം; ഇതെല്ലാം വ്യക്തമായി കാണുന്നവന് സന്തോഷം മാത്രമേയുള്ളൂ, വിഷമം ഇല്ല.
ന ജായതേ ന മ്രിയതേ കുമ്ഭേ കുമ്ഭനഭോ യഥാ । ഭൂഷിതേ ദൂഷിതേ വാപി ദേഹേ തദ്വദ് ഇഹാത്മവാന്
കുമ്പളത്തിനുള്ളിലെ ആകാശം, കുമ്പളം അലങ്കരിച്ചാലോ തകർത്താലോ neither ജനിക്കുകയോ മരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; അതുപോലെ തന്നെ ശരീരത്തിനുള്ളിലെ ആത്മാവിനും ജനനമോ മരണമോ ബാധകമല്ല.
വിവേക ഉദിതേ ശീതേ മിഥ്യാഭ്രമഭരോദിതാ । ക്ഷീയതേ വാസനാ സാഭ്രേ മൃഗതൃഷ്ണാ മരാവ് ഇവ
വിവേകം ഉദിക്കുമ്പോൾ, തെറ്റായ ധാരണകളുടെ ഭാരത്തിൽ നിന്നുള്ള മായയുടെ തണുപ്പ് അകറ്റപ്പെടുന്നു; മേഘം കെട്ടിയ മനസ്സിൽ, ആഗ്രഹങ്ങൾ മരുഭൂമിയിലെ മായാജലപോലെ ക്ഷയിക്കുന്നു.
കോ ഽഹം കഥമ് ഇദം വേതി യാവന് ന പ്രവിചാരിതമ് । സംസാരാഡമ്ബരം താവദ് അന്ധകാരോപമം സ്ഥിതമ്
ഞാൻ ആരാണ്? ഇതെന്താണ്? എന്നിങ്ങനെ ആലോചിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഈ ലോകത്തിന്റെ കലഹം ഇരുട്ടുപോലെ തുടരുന്നു.
മിഥ്യാഭ്രമഭരോദ്ഭൂതം ശരീരം പദമ് ആപദാമ് । ആത്മഭാവനയാ നേദം യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
തെറ്റായ ധാരണകളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ഈ ശരീരം ദുർഭാഗ്യങ്ങളുടെ ഇടമാണ്; അതിനെ ആത്മാവെന്നു കാണാത്തവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
ദേശകാലവശോത്ഥാനി ന മമേതി ഗതഭ്രമമ് । ശരീരസുഖദുഃഖാനി യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
ദേശവും സമയവും അനുസരിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന ശരീരസുഖദു:ഖങ്ങളെ, എന്റെതല്ലെന്നു തെറ്റിദ്ധാരണ മാറിയവൻ കാണുമ്പോൾ, അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നു.
ആത്മാനമ് ഇതരച് ചൈവ ദൃശാ നിത്യാവിഭിന്നയാ । സര്വം ചിജ്ജ്യോതിര് ഏവേതി യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
ആത്മാവിനെയും മറ്റെല്ലാവിനെയും ഒരുപോലെ, ഒരിക്കലും വേർതിരിയാത്ത കാഴ്ചയോടെ, എല്ലാം ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം മാത്രമാണെന്ന് കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
അപാരപര്യന്തനഭോ ദിക്കാലാദിക്രിയാന്വിതമ് । അഹമ് ഏവേതി സര്വത്ര യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
അവസാനമില്ലാത്ത ആകാശത്തിലും, ദിശകളിലും, കാലത്തിലും, പ്രവർത്തികളിലും എല്ലായിടത്തും 'ഞാനാണ് എല്ലാം' എന്ന് കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
വാലാഗ്രലക്ഷഭാഗാത് തു കോടിശഃ പരികല്പിതഃ । അഹം സൂക്ഷ്മ ഇതി വ്യാപീ യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
ഒരു മുടിയുടെ അഗ്രത്തിന്റെ ഭാഗത്തിലും അനേകം വിധത്തിൽ കൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന അതിസൂക്ഷ്മമായ 'ഞാൻ' എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
സര്വശക്തിര് അനന്താത്മാ സര്വഭാവാന്തരസ്ഥിതഃ । അദ്വിതീയശ് ചിദ് ഇത്യ് അന്തര് യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
അനന്തമായ ആത്മാവും സർവ്വശക്തിയും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്ന അദ്വിതീയമായ ബോധം ആകെയുള്ളതെന്ന് ഉള്ളിൽ കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
ആധിവ്യാധിഭയോദ്വിഗ്നോ ജരാമരണജന്മവാന് । ദേഹോ ഽഹമ് ഇതി ന പ്രാജ്ഞോ യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
രോഗം, ഭയം, വിഷാദം, വയസ്സും മരണമും ജനനവും എന്നിവ കൊണ്ട് പീഡിതനായവനും, 'ഞാൻ ഈ ശരീരമാണ്' എന്നു കാണുന്നവനും, യുക്തിയോടെ കാണുന്നവൻ അല്ല.
തിര്യഗ് ഊര്ധ്വമ് അധസ്താച് ച വ്യാപകോ മഹിമാ മമ । ന ദ്വിതീയോ മമാസ്തീതി യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
എന്റെ മഹത്വം എല്ലാടും, മുകളിലും കീഴിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; എനിക്ക് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല എന്നു കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
മയി സര്വമ് ഇദം പ്രോതം സൂത്രേ മണിഗണാ ഇവ । ചിത്തന്തുര് അഹമ് ഏവേതി യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
എല്ലാം എന്നിൽ തന്നെ മുത്തുകൾ തൂങ്ങിയിരിക്കുന്ന തന്തുവിൽപോലെ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; ഞാൻ തന്നെയാണ് ഉള്ളിലെ ചൈതന്യം എന്നു കാണുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നവനാണ്.
നാഹം ന ചാന്യദ് അസ്തീഹ ബ്രഹ്മൈവാസ്തി ന ചാസ്തി തത് । ഇത്ഥം സദസതോര് മധ്യം യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
ഇവിടെ ഞാൻ ഇല്ല, മറ്റൊന്നും ഇല്ല, ബ്രഹ്മം മാത്രമേയുള്ളൂ, അതിനപ്പുറം ഒന്നുമില്ല; ഇങ്ങനെ സതും അസതും തമ്മിലുള്ള മധ്യഭാഗം കാണുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നവനാണ്.
യന് നാമ കിഞ്ചിത് ത്രൈലോക്യേ സ ഏകോ ഽവയവോ മമ । തരങ്ഗോ ഽബ്ധാവ് ഇവേത്യ് അന്തര് യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പേരോ വസ്തുവോ ഉണ്ടെങ്കിലോ അതെല്ലാം എന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്, സമുദ്രത്തിലെ തിരമാലപോലെയാണ്. ഇതെല്ലാം ഉള്ളിൽ കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
ആത്മതാപരതേ ത്വത്താമത്തേ യസ്യ മഹാത്മനഃ । ഭാവാദ് ഉപരതേ സ്യാതാം സ പശ്യതി സുലോചനഃ
ആത്മാവും പരനും, നീയും ഞാനും എന്ന ഭാവങ്ങൾ മനസ്സിൽ നിന്നു മാറിയ മഹാത്മാവിന് മാത്രമാണ് സുതാര്യമായ ദൃഷ്ടിയോടെ എല്ലാം കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
ശോച്യാ പാല്യാ മയൈവേയം സ്വസേയം മേ കനീയസീ । ത്രിലോകീ പേലവേത്യ് ഉച്ചൈര് യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
ഈ ലോകം കരുണിക്കപ്പെടേണ്ടതും, സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതും, എന്റെ സ്വന്തം ഇളയ സഹോദരിയായി കാണേണ്ടതുമാണ്. മൂന്നു ലോകവും ദുർബലമാണെന്ന് ഉച്ചത്തിൽ കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
ചേത്യാനുപാതരഹിതം ചിദ്ഭൈരവമയം വപുഃ । ആപൂരിതജഗജ്ജാലം യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
ഇത് വസ്തുതകളില്ലാത്ത, ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ ഭയാനകതയിൽ നിറഞ്ഞ, സർവ്വലോകവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ശരീരമാണെന്ന് കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
സുഖം ദുഃഖം ഭവോ ഽഭാവോ ഽവിവേകകലനാശ് ച യാഃ । അഹം ന വേതി വാ നൂനം പശ്യന് ന പരിഹീയതേ
സുഖം, ദുഃഖം, ഉണ്ട്, ഇല്ല, വിവേകത്തിന്റെ കണക്കുകള്—ഇവയെല്ലാം 'ഞാന് ഇതല്ല' അല്ലെങ്കില് 'ഞാന് ഇതാണ്' എന്ന് കാണുന്നവന് ഒരിക്കലും കുറയുന്നില്ല.
സ്വാത്മസത്താപരാപൂര്ണേ ജഗത്യ് അന്യേന വര്ജിതേ । കിം മേ ഹേയം കിമ് ആദേയമ് ഇതി പശ്യന് സദൃങ് നരഃ
സ്വന്തം ആത്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യം മാത്രമുള്ള ഈ ലോകത്ത് മറ്റൊന്നും ഇല്ലെന്ന് കണ്ടാല്, 'എന്താണ് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടത്, എന്താണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്?' എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവന് യഥാര്ത്ഥ ജ്ഞാനിയാണു.
അപ്രതര്ക്യമ് അനാഭാസം സന്മാത്രമ് ഇദമ് ഇത്യ് അലമ് । ഹേയോപാദേയകലനാ യസ്യ ക്ഷീണാ നമാമി തമ്
ഇത് നിരൂപണം ചെയ്യാനോ കാണാനോ കഴിയാത്ത ശുദ്ധ സത്ത്വം മാത്രമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഉപേക്ഷിക്കലും സ്വീകരിക്കലും എന്ന കണക്കുകള് അവസാനിച്ചവനെ ഞാന് വന്ദിക്കുന്നു.
യ ആകാശവദ് ഏകാത്മാ സര്വഭാവഗതോ ഽപി സന് । ന ഭാവരഞ്ജനാമ് ഏതി സ മഹാത്മാ മഹേശ്വരഃ
ആകാശംപോലെ ഏകാത്മാവായി എല്ലായിടത്തും നിലകൊണ്ടിട്ടും, യാതൊരു അവസ്ഥയാലും ബാധിക്കപ്പെടാത്തവന് മഹാത്മാവും പരമേശ്വരനുമാണ്.
തമഃപ്രകാശകലനാമുക്തഃ കാലാത്മതാം ഗതഃ । യസ് സോമ്യസ് സുസമസ് സ്വസ്ഥസ് തം നൌമി പദമ് ആഗതമ്
അന്ധകാരവും പ്രകാശവും എന്ന ധാരണകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, കാലത്തിന്റെ സാരമായ അവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ച്, സമത്വവും ശാന്തിയും ആരോഗ്യവും നിറഞ്ഞവനായി എത്തിയ ആ നിലയെ ഞാൻ ആദരപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കുന്നു.