ദ്രവത്വാനീവ തോയസ്യ സ്പന്ദാ ഇവ സദാഗതേഃ । ആവര്താ ഇവ വാമ്ഭോധേര് ഗുണിനോ വാഥവാ ഗുണാഃ
ജലത്തിന്റെ ദ്രവത്വംപോലെയും, ശാശ്വതമായ ചലനത്തിന്റെ സ്പന്ദനങ്ങൾപോലെയും, സമുദ്രത്തിലെ തിരിവളികൾപോലെയും, ഗുണങ്ങൾക്കും അവയുടെ ഉടമകൾക്കും ഇതുപോലെയാണ് സ്വഭാവം.
വിജ്ഞാനഘന ഏവൈകമ് ഇദമ് ഇത്ഥമ് അവസ്ഥിതമ് । സോദയാസ്തമയാരമ്ഭമ് അനന്തം ശാന്തമ് ആതതമ്
ഇവിടെ ഒറ്റയായുള്ള ശുദ്ധമായ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഘനം മാത്രമേ നിലകൊള്ളുന്നുള്ളൂ. ഉദയം അസ്തമനം തുടങ്ങി, അനന്തമായും, ശാന്തമായും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും അതു നിലകൊള്ളുന്നു.
സഹകാര്യാദിഹേതൂനാമ് അഭാവേ ശൂന്യതാ ജഗത് । സ്വയമ്ഭൂര് ജായതേ ചേതി കിലോന്മത്തകഫൂത്കൃതമ്
സഹകാരികൾ പോലുള്ള കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ലോകം ശൂന്യമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ജനിച്ച സ്രഷ്ടാവ് ഉണ്ടാകുമോ എന്ന ധാരണ, ഒരു ഭ്രാന്തൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ മാത്രമാണ്.
പ്രശാന്തസര്വാര്ഥകലാകലങ്കോ നിരസ്തനിശ്ശേഷവികല്പതല്പഃ । ചിരായ വിദ്രാവിതദീര്ഘനിദ്രോ ഭവാഭയോ ഭൂഷിതഭൂഃ പ്രബുദ്ധഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളുടെയും മക്കളില്ലാത്ത മനസ്സും, സംശയങ്ങളുടെ കിടക്കകളെ മുഴുവനും വിട്ടുകളഞ്ഞവനും, ദീർഘനിദ്രപോലെയുള്ള മോഹം ദീർഘകാലം മുമ്പേ അകറ്റിയവനും, ഭവഭയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉണർവാൽ തന്റെ ലോകം അലങ്കരിച്ചവനും, അങ്ങനെയുള്ളവനാണ് സത്യത്തിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവൻ.
മഹാപ്രലയസര്ഗാദാവ് ഏവമ് ഏതദ് രഘൂദ്വഹ । സ്മൃത്യാത്മൈവ ഭവത്യ് ആദൌ പ്രഥമോ ഽസൌ പ്രജാപതിഃ
രഘുവംശത്തിലെ രാമാ, മഹാപ്രളയത്തിലും സൃഷ്ടിയുടെയും ആദിയിൽ, ഓർമ്മ തന്നെയാണ് ആദ്യം ഉദിക്കുന്ന സ്രഷ്ടാവും ആദ്യ പ്രജാപതിയും.
തത്സങ്കല്പാത്മ ച ജഗത് സ്മൃത്യാത്മൈവമ് ഇദം തതഃ । ഭാതി സങ്കല്പനഗരം സ്ഥിതം പൂര്വപ്രജാപതേഃ
അത് സങ്കൽപ്പമായ ഓർമ്മയിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം ഉദിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സങ്കൽപ്പനഗരം മുൻപ് ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രജാപതിയുടെ ആലോചനയിൽ നിന്ന് നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഇതി സ്ഥിതേ ഽപി സാ രാമ തസ്യ പൂര്വപ്രജാപതേഃ । സ്ഥിതിര് ന സമ്ഭവത്യ് ഏവ നഭസീവ മഹാദ്രുമഃ
ഇങ്ങനെ തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, രാമാ, ആ മുൻപ് ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രജാപതിയുടെ നിലനിൽപ്പ് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല; ആകാശത്ത് വലിയ ഒരു വൃക്ഷം നിലനിൽക്കാത്തതുപോലെയാണ് അതും.
ന സമ്ഭവതി കിം ബ്രഹ്മന് സര്ഗാദൌ പ്രാക്തനീ സ്മൃതിഃ । മഹാപ്രലയസമ്മോഹൈര് നശ്യതി പ്രാക്സ്മൃതിഃ കഥമ്
ബ്രഹ്മന്, സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ പഴയ ഓർമ്മകൾ ഉണ്ടാകുമോ? മഹാപ്രളയത്തിന്റെ വലിയ മായയിൽ പഴയ ഓർമ്മകൾ നശിച്ചുപോകുമ്പോൾ, അതു എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?
പ്രാങ്മഹാപ്രലയേ പ്രാജ്ഞ പൂര്വേ ബ്രഹ്മാദയഃ പുരാ । കില നിര്വാണമ് ആയാതാസ് തേ ഽവശ്യം ബ്രഹ്മതാം ഗതാഃ
മഹാപ്രളയത്തിന് മുൻപേ, ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ള ജ്ഞാനികളും നേരത്തെ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു; അവർ തീർച്ചയായും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ എത്തി.
പ്രാക്തന്യാഃ കസ് സ്മൃതേസ് സ്മര്താ തസ്മാത് കഥയ സുവ്രത । സ്മൃതിര് നിര്മൂലതാം യാതാ സ്മര്തുര് മുക്തതയാ യതഃ
പഴയ ഓർമ്മകൾ ആരാണ് ഓർക്കാൻ പോകുന്നത്? അതിനാൽ, മഹാശീലനേ, പറയൂ: ഓർക്കുന്നവൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിനാൽ ഓർമ്മയ്ക്ക് ഇനി അടിത്തറയില്ല.
അതസ് സ്മര്തുര് അഭാവേ സാ സ്മൃതിഃ കോദേതു കിം കഥമ് । അവശ്യം ഹി മഹാകല്പേ സര്വേ മോക്ഷൈകഭാഗിനഃ
ഓർക്കുന്നവൻ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ആ ഓർമ്മ എങ്ങനെ, ആരാൽ, എങ്ങനെയാകും ഉദിക്കുക? മഹാകല്പത്തിൽ എല്ലാവരും നിർബന്ധമായും മോക്ഷം മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു.
നാനുഭൂതേ ഽനുഭൂതേ ച സ്വതശ് ചിദ്വ്യോമ്നി യാ സ്മൃതിഃ । സാ ജഗച്ഛ്രീര് ഇതി പ്രൌഢാ ദൃശ്യാഭാവേ ഹി ചിത്പ്രഭാ
അനുഭവിച്ചതോ, അനുഭവിക്കാത്തതോ ആയ ഓർമ്മകൾ, സ്വയം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ ഉദിക്കുന്നു. ഇതാണ് ലോകത്തിന്റെ മഹിമ എന്ന് പറയുന്നത്; കാരണം കാണുന്നതൊന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
ഭാതി സംവിത്പ്രഭൈവാച്ഛമ് അനാദ്യന്താവഭാസിനീ । യത് തദ് ഏതജ് ജഗദ് ഇതി സ്വയമ്ഭൂര് ഇതി ച സ്ഥിതമ്
അത് ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശമായി തെളിയുന്നു, ആരംഭമോ അവസാനംമോ ഇല്ലാതെ എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് 'ലോകം' എന്നും 'സ്വയംജനിച്ചത്' എന്നും ഉറപ്പായിരിക്കുന്നത്.
അനാദികാലസംസിദ്ധം യദ് ഭാനം ബ്രഹ്മണോ നിജമ് । സ ആതിവാഹികോ ദേഹോ വിരാജോ ജഗദാകൃതിഃ
ആദിയില്ലാത്ത കാലംമുതൽ പൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വഭാവമായ പ്രകാശം തന്നെയാണ് സൂക്ഷ്മശരീരം, വിശാലമായ രൂപം, ഈ ലോകത്തിന്റെ തന്നെ ആകൃതി.
പരമാണാവ് ഇദം ഭാതി ജഗത് സഭുവനത്രയമ് । ദേശകാലക്രിയാദ്രവ്യദിനരാത്രിക്രമാന്വിതമ്
ഒരു പരമാണുവിൽ തന്നെ ഈ ലോകവും മൂന്നു ലോകങ്ങളും ദീപ്തിയോടെ തെളിയുന്നു; ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തനം, വസ്തു, പകലും രാത്രിയും എന്നിവയുടെ ക്രമം കൂടെ ഉള്ളതായാണ്.
പരമാണും പ്രതി തതസ് തസ്യാന്തസ് താദൃഗ് ഏവ ച । ഭാതി ഭാസ്വരിതാകാരം താദൃഗ്ഗിരികുലാവൃതമ്
ഒരു അണുവിന്റെ ഉള്ളിലേക്കും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. അതിന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു പ്രകാശമുള്ള രൂപം തെളിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു, അതുപോലെ ഒരു പർവതശ്രേണി ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
തത്രാപി താദൃഗാകാരമ് ഏവം പ്രത്യ് അണുമ് ആതതമ് । ദൃശ്യമ് ആഭാതി ഭാരൂപമ് ഏതദ് അങ്ഗ ന വാസ്തവമ്
അവിടെ പോലും അത്തരം രൂപം ഓരോ അണുവിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. കാണുന്നത് ഒരു വലിയ രൂപംപോലെയാണ്, പ്രിയമേ, പക്ഷേ അതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യമായതല്ല.
ഇത്യ് അസ്ത്യ് അന്തോ ന സദ്ദൃഷ്ടേര് അസദ്ദൃഷ്ടേശ് ച വാ ക്വചിത് । അസ്യാസ് ത്വ് അഭ്യുദിതം ബുദ്ധമ് അബുദ്ധം പ്രതി വാനഘ
അങ്ങനെ, യാഥാർത്ഥ്യത്തെയും അയാഥാർത്ഥ്യത്തെയും ദർശനത്തിന് ഒരിടത്തും അന്തമില്ല. എന്നാൽ, ഉണർന്നവർക്കും ഉണരാത്തവർക്കുമാണ് ഇതൊക്കെ ഉണ്ടാകുന്നത്, പാപരഹിതനേ.
ബുദ്ധം പ്രതീദം ബ്രഹ്മൈവ കേവലം ശാന്തമ് അവ്യയമ് । അബുദ്ധം പ്രതി തു ദ്വൈതഭാസുരം ഭുവനാന്വിതമ്
ഉണർന്നവർക്കു വേണ്ടി ഇതെല്ലാം ഒരേയൊരു ബ്രഹ്മമാണ്—ശാന്തവും മാറ്റമില്ലാത്തതും. ഉണരാത്തവർക്കോ, ഇരട്ടത്വം നിറഞ്ഞ പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളായി ഇത് കാണപ്പെടുന്നു.
യഥേദം ഭാസുരം ഭാതി ജഗദ് അണ്ഡകജൃമ്ഭിതമ് । തഥാ കോടിസഹസ്രാണി ഭാന്ത്യ് അന്യാന്യ് അപ്യ് അണാവ് അണൌ
ഈ പ്രകാശമുള്ള ലോകം ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് വിരിഞ്ഞതുപോലെ, അങ്ങനെ തന്നെ അനേകം കോടികൾ അന്യാന്യമായ ലോകങ്ങൾ ഓരോ അണുവിലും അണുവിനുള്ളിലും തിളങ്ങുന്നു.
യഥാ സ്തമ്ഭേ പുത്രികാന്തസ് തസ്യാശ് ചാങ്ഗേഷു പുത്രികാ । തസ്യാശ് ച പുത്രികാസ്ത്യ് അങ്ഗേ തഥാ ത്രൈലോക്യപുത്രികാ
ഒരു തൂണിനുള്ളിൽ ഒരു പെണ്ണ്ബൊമ്മയും, അവളുടെ അവയവങ്ങളിൽ വീണ്ടും ചെറിയ പെണ്ണ്ബൊമ്മകളും, അവയുടെ അവയവങ്ങളിലും അതുപോലെ പെണ്ണ്ബൊമ്മകൾ ഉണ്ടെന്നതുപോലെ, ലോകങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ലോകങ്ങൾ അങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ന ഭിന്നാ ന ച സങ്ഖ്യേയാ യഥാദ്രൌ പരമാണവഃ । തഥാ ബ്രഹ്മബൃഹന്മേരൌ ത്രൈലോക്യപരമാണവഃ
പർവതത്തിലെ അണുക്കൾ വേർതിരിക്കാനോ എണ്ണാനോ കഴിയാത്തതുപോലെ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ പർവതത്തിനുള്ളിൽ ലോകങ്ങളായ അണുക്കളും വേർതിരിക്കാനോ എണ്ണാനോ കഴിയില്ല.
സൂര്യൌഘാംശുഷു സങ്ഖ്യാതും ശക്യന്തേ ലഘവോ ഽണവഃ । നാനാദ്യന്താശ് ചിദാദിത്യേ ത്രൈലോക്യപരമാണവഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ ചെറിയ അണുക്കൾ എണ്ണാൻ കഴിയുമെങ്കിലും, ചൈതന്യസൂര്യനിൽ ഉള്ള ലോകങ്ങളായ അണുക്കൾക്ക് ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ല; അവ എണ്ണാനാവാത്തവയാണ്.
യഥാണവോ വഹന്ത്യ് അര്കദീപ്തിഷ്വ് അപ്സു രജസ്സു ച । തഥാ വഹന്തേ ചിദ്വ്യോമ്നി ത്രൈലോക്യപരമാണവഃ
സൂര്യപ്രകാശത്തിലും വെള്ളത്തിലും പൊടിയിലും അണുക്കള് സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ അണുക്കളും ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ശൂന്യാനുഭവമാത്രാത്മ ഭൂതാകാശമ് ഇദം യഥാ । സര്ഗാനുഭവമാത്രാത്മ ചിദാകാശമ് ഇദം തഥാ
എങ്ങിനെ ഈ ഭൂതാകാശം ശൂന്യാനുഭവം മാത്രമാണോ, അതുപോലെ തന്നെ ഈ ചിദാകാശവും സൃഷ്ടിയുടെ അനുഭവം മാത്രമാണ്.
സര്ഗസ് തു സര്ഗശബ്ദാര്ഥതയാ ബുദ്ധോ നയത്യ് അധഃ । സ ബ്രഹ്മശബ്ദാര്ഥതയാ ബുദ്ധശ് ശ്രേയോ ഭവത്യ് അലമ്
'സൃഷ്ടി' എന്ന വാക്കിന്റെ അര്ത്ഥം വെറും സൃഷ്ടിയെന്നായി മനസ്സിലാക്കുമ്പോള് അത് ചിന്തയെ താഴേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു; എന്നാല് അതിനെ 'ബ്രഹ്മം' എന്ന അര്ത്ഥത്തില് ഗ്രഹിച്ചാല് അതു പരമമായ മംഗലം നല്കുന്നു.
വിജ്ഞാനാത്മാ ശാസിതാ വിശ്വബീജം ബ്രഹ്മൈവാദ്യം സ്വം ചിദാകാശമാത്രമ് । തസ്മാജ് ജാതം യത് തദ് ഏവേതി വേദ്യം ബുധ്യസ്വാന്തര് ബോധസമ്ബോധമാത്രമ്
വിജ്ഞാനമാണ് ആധാരം, അതാണ് ഈ വിശ്വത്തിന്റെ വിത്തും ആദി ബ്രഹ്മവും, അതിന്റെ സ്വന്തം ചിദാകാശം മാത്രം. അതില് നിന്ന് ഉദിക്കുന്നതെന്തും അകത്തെ ബോധത്തിന്റെ ബോധം മാത്രമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ശാസ്ത്രസത്സങ്ഗമാഭ്യാസൈസ് സവിവേകോ ജിതേന്ദ്രിയഃ । അത്യന്താഭാവമ് ഏവാസ്യ ദൃശ്യൌഘസ്യാവഗച്ഛതി
ശാസ്ത്രപഠനവും ജ്ഞാനികളുടെ സാന്നിധ്യവും ആവർത്തിച്ച് അഭ്യസിക്കുന്നതും കൊണ്ട് വിവേകമുള്ളവനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനും ഈ ലോകത്തിൽ കാണുന്ന എല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ലെന്നു വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കുന്നു.
ഏതത് തേ കഥിതം സര്വം സ്വരൂപം രൂപിണാം വര । സംസാരസാഗരശ്രേണ്യോ യഥായാന്തി പ്രയാന്തി ച
രൂപമുള്ളവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ രൂപങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം, സാംസാരിക സമുദ്രത്തിലെ തിരകൾ എങ്ങനെ ഉയർന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു എന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ബഹുനാത്ര കിമ് ഉക്തേന മനഃ കര്മദ്രുമാങ്കുരഃ । തസ്മിംശ് ഛിന്നേ ജഗച്ഛാഖശ് ഛിന്നഃ കര്മതരുര് ഭവേത്
ഇവിടെ കൂടുതൽ എന്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്? മനസാണ് പ്രവർത്തികളുടെ വൃക്ഷത്തിന് മുള. അതു മുറിച്ചാൽ ലോകത്തിന്റെ ശാഖകളും മുറിയുന്നു, പ്രവർത്തികളുടെ വൃക്ഷം നശിക്കുന്നു.