ചിദാകാശസ്യ ബോധോ ഽയം ജഗദാദീതി യത് സ്ഥിതമ് । അയം സോ ഽഹമ് ഇദം രൂപാലോകചിത്തകലാദ്യ് അപി
ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിന്റെ ഈ ബോധം ലോകത്തിന്റെ ആദിയായി നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതാണ് ഈ 'ഞാൻ', ഇതെല്ലാം രൂപങ്ങൾ, പ്രകാശങ്ങൾ, ചിന്തകൾ എന്നിവയും.
ഇദമ് അര്കാദി പൃഥ്വ്യാദി തഥേദം വത്സരാദി ച । അയം കല്പഃ ക്ഷണശ് ചായമ് ഇമേ മരണജന്മനീ
ഇവയാണ് സൂര്യനും മറ്റും, ഇവയാണ് ഭൂമിയും മറ്റും, ഇവയാണ് വർഷവും അതുപോലുള്ളവയും, ഇതാണ് ഒരു കാലഘട്ടം, ഇതാണ് ഒരു നിമിഷം, ഇവയാണ് മരണമും ജനനവും.
അയം കല്പാന്തസംരമ്ഭോ മഹാകല്പാന്ത ഏഷ സഃ । അയം സ സര്ഗപ്രാരമ്ഭോ ഭാവാഭാവക്രമസ് ത്വ് അസൌ
ഇതാണ് ഒരു കാലഘട്ടം അവസാനിക്കുമ്പോഴുള്ള കലഹം, ഇതാണ് മഹാകാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനം, ഇതാണ് സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കം, അതാണ് ഉണ്ട് എന്നതും ഇല്ല എന്നതുമായ ക്രമം.
ലക്ഷാണീമാനി കല്പാനാമ് ഇമാ ബ്രഹ്മാണ്ഡകോടയഃ । ഇമേ ബ്രഹ്മേന്ദ്രനിചയാ ഇമാ വിഷ്ണ്വാദിശക്തയഃ
ഇവയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് കാലഘട്ടങ്ങൾ, ഇവയാണ് അനേകം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ, ഇവയാണ് ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും അടങ്ങിയ കൂട്ടങ്ങൾ, ഇവയാണ് വിഷ്ണുവും മറ്റും ഉള്ള ശക്തികൾ.
ഏതേ ചേമേ പരിണതാ ഇമേ ഭൂയ ഉപാഗതാഃ । ഇമാനി ധിഷ്ണ്യജാലാനി ദേശകാലകലാ ഇമാഃ
ഇവയും ഇവയും വളർന്നു പൂർണ്ണമായവയാണ്, ഇവ വീണ്ടും ഉദിച്ചവയാണ്, ഇവയാണ് ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, ഇവയാണ് ദേശവും കാലവും കലകളും ഉള്ള വിഭജനം.
മഹാചിത്പരമാകാശമ് അനാവൃത്തമ് അനന്തകമ് । യഥാ പൂര്വം സ്ഥിതം ശാന്തമ് ഇത്യ് ഏവം കചതി സ്വയമ്
വലിയ ചൈതന്യവും പരമാകാശവും അനന്തവും അതിരില്ലാത്തതുമായത് എപ്പോഴും ശാന്തമായി, മാറ്റമില്ലാതെ, സ്വഭാവപ്രകാരം തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
പരമാണുസഹസ്രാംശഭാസ ഏതാ മഹാചിതേഃ । സ്വഭാവഭൂതാ ഏവാന്തസ്സ്ഥിതാ നായാന്തി യാന്തി നോ
അണുക്കളുടെ ആയിരം കിരണങ്ങൾപോലെ, ഈ പ്രകാശങ്ങൾ വലിയ ചൈതന്യത്തിനുള്ളിലാണ് സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കുന്നത്; അവ വരികയോ പോകുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
സ്വയമ് അന്തശ് ചമത്കാരോ യസ് സമുദ്ഗീര്യതേ ചിതാ । തത് സര്ഗഭാനം ഭാതീദം ഭാരൂപം ന ച ഭിത്തിമത്
ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നു സ്വയം ഉദിക്കുന്ന അത്ഭുതം സൃഷ്ടിയുടെ പ്രത്യക്ഷതയായി തെളിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു; അതിന് രൂപം ഉണ്ടെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ അതിന് ആധാരം ഇല്ല.
നോദ്യന്തി ന ച നശ്യന്തി നായാന്തി ന ച യാന്തി ച । മഹാശിലാന്തര്ലേഖാനാം സന്നിവേശ ഇവാചലാഃ
അവ neither ഉണരുന്നുമില്ല, നശിക്കുന്നുമില്ല, വരികയോ പോകുകയോ ചെയ്യുന്നുമില്ല; വലിയ പാറയ്ക്കുള്ളിലെ രേഖകൾപോലെ അവ അചഞ്ചലമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇമേ സര്ഗാഃ പ്രസ്ഫുരന്തി സ്വതസ് സ്വാത്മനി നിര്മലേ । നഭസീവ നഭോഭാഗാ നിരാകാരാ നിരാകൃതൌ
ഈ സൃഷ്ടികൾ സ്വയം, നിർമലമായ ആത്മാവിൽ ഉദയം ചെയ്യുന്നു. ആകാശത്തിലെ ഭാഗങ്ങൾ ആകാശത്തിൻറെ ഉള്ളിൽ, രൂപം ഇല്ലാത്തതിൽ രൂപം ഇല്ലാതെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ്.
ദ്രവത്വാനീവ തോയസ്യ സ്പന്ദാ ഇവ സദാഗതേഃ । ആവര്താ ഇവ വാമ്ഭോധേര് ഗുണിനോ വാഥവാ ഗുണാഃ
ജലത്തിന്റെ ദ്രവത്വംപോലെയും, ശാശ്വതമായ ചലനത്തിന്റെ സ്പന്ദനങ്ങൾപോലെയും, സമുദ്രത്തിലെ തിരിവളികൾപോലെയും, ഗുണങ്ങൾക്കും അവയുടെ ഉടമകൾക്കും ഇതുപോലെയാണ് സ്വഭാവം.
വിജ്ഞാനഘന ഏവൈകമ് ഇദമ് ഇത്ഥമ് അവസ്ഥിതമ് । സോദയാസ്തമയാരമ്ഭമ് അനന്തം ശാന്തമ് ആതതമ്
ഇവിടെ ഒറ്റയായുള്ള ശുദ്ധമായ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഘനം മാത്രമേ നിലകൊള്ളുന്നുള്ളൂ. ഉദയം അസ്തമനം തുടങ്ങി, അനന്തമായും, ശാന്തമായും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും അതു നിലകൊള്ളുന്നു.
സഹകാര്യാദിഹേതൂനാമ് അഭാവേ ശൂന്യതാ ജഗത് । സ്വയമ്ഭൂര് ജായതേ ചേതി കിലോന്മത്തകഫൂത്കൃതമ്
സഹകാരികൾ പോലുള്ള കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ലോകം ശൂന്യമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ജനിച്ച സ്രഷ്ടാവ് ഉണ്ടാകുമോ എന്ന ധാരണ, ഒരു ഭ്രാന്തൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ മാത്രമാണ്.
പ്രശാന്തസര്വാര്ഥകലാകലങ്കോ നിരസ്തനിശ്ശേഷവികല്പതല്പഃ । ചിരായ വിദ്രാവിതദീര്ഘനിദ്രോ ഭവാഭയോ ഭൂഷിതഭൂഃ പ്രബുദ്ധഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളുടെയും മക്കളില്ലാത്ത മനസ്സും, സംശയങ്ങളുടെ കിടക്കകളെ മുഴുവനും വിട്ടുകളഞ്ഞവനും, ദീർഘനിദ്രപോലെയുള്ള മോഹം ദീർഘകാലം മുമ്പേ അകറ്റിയവനും, ഭവഭയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉണർവാൽ തന്റെ ലോകം അലങ്കരിച്ചവനും, അങ്ങനെയുള്ളവനാണ് സത്യത്തിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവൻ.
മഹാപ്രലയസര്ഗാദാവ് ഏവമ് ഏതദ് രഘൂദ്വഹ । സ്മൃത്യാത്മൈവ ഭവത്യ് ആദൌ പ്രഥമോ ഽസൌ പ്രജാപതിഃ
രഘുവംശത്തിലെ രാമാ, മഹാപ്രളയത്തിലും സൃഷ്ടിയുടെയും ആദിയിൽ, ഓർമ്മ തന്നെയാണ് ആദ്യം ഉദിക്കുന്ന സ്രഷ്ടാവും ആദ്യ പ്രജാപതിയും.
തത്സങ്കല്പാത്മ ച ജഗത് സ്മൃത്യാത്മൈവമ് ഇദം തതഃ । ഭാതി സങ്കല്പനഗരം സ്ഥിതം പൂര്വപ്രജാപതേഃ
അത് സങ്കൽപ്പമായ ഓർമ്മയിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം ഉദിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സങ്കൽപ്പനഗരം മുൻപ് ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രജാപതിയുടെ ആലോചനയിൽ നിന്ന് നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഇതി സ്ഥിതേ ഽപി സാ രാമ തസ്യ പൂര്വപ്രജാപതേഃ । സ്ഥിതിര് ന സമ്ഭവത്യ് ഏവ നഭസീവ മഹാദ്രുമഃ
ഇങ്ങനെ തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, രാമാ, ആ മുൻപ് ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രജാപതിയുടെ നിലനിൽപ്പ് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല; ആകാശത്ത് വലിയ ഒരു വൃക്ഷം നിലനിൽക്കാത്തതുപോലെയാണ് അതും.
ന സമ്ഭവതി കിം ബ്രഹ്മന് സര്ഗാദൌ പ്രാക്തനീ സ്മൃതിഃ । മഹാപ്രലയസമ്മോഹൈര് നശ്യതി പ്രാക്സ്മൃതിഃ കഥമ്
ബ്രഹ്മന്, സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ പഴയ ഓർമ്മകൾ ഉണ്ടാകുമോ? മഹാപ്രളയത്തിന്റെ വലിയ മായയിൽ പഴയ ഓർമ്മകൾ നശിച്ചുപോകുമ്പോൾ, അതു എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?
പ്രാങ്മഹാപ്രലയേ പ്രാജ്ഞ പൂര്വേ ബ്രഹ്മാദയഃ പുരാ । കില നിര്വാണമ് ആയാതാസ് തേ ഽവശ്യം ബ്രഹ്മതാം ഗതാഃ
മഹാപ്രളയത്തിന് മുൻപേ, ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ള ജ്ഞാനികളും നേരത്തെ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു; അവർ തീർച്ചയായും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ എത്തി.
പ്രാക്തന്യാഃ കസ് സ്മൃതേസ് സ്മര്താ തസ്മാത് കഥയ സുവ്രത । സ്മൃതിര് നിര്മൂലതാം യാതാ സ്മര്തുര് മുക്തതയാ യതഃ
പഴയ ഓർമ്മകൾ ആരാണ് ഓർക്കാൻ പോകുന്നത്? അതിനാൽ, മഹാശീലനേ, പറയൂ: ഓർക്കുന്നവൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിനാൽ ഓർമ്മയ്ക്ക് ഇനി അടിത്തറയില്ല.
അതസ് സ്മര്തുര് അഭാവേ സാ സ്മൃതിഃ കോദേതു കിം കഥമ് । അവശ്യം ഹി മഹാകല്പേ സര്വേ മോക്ഷൈകഭാഗിനഃ
ഓർക്കുന്നവൻ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ആ ഓർമ്മ എങ്ങനെ, ആരാൽ, എങ്ങനെയാകും ഉദിക്കുക? മഹാകല്പത്തിൽ എല്ലാവരും നിർബന്ധമായും മോക്ഷം മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു.
നാനുഭൂതേ ഽനുഭൂതേ ച സ്വതശ് ചിദ്വ്യോമ്നി യാ സ്മൃതിഃ । സാ ജഗച്ഛ്രീര് ഇതി പ്രൌഢാ ദൃശ്യാഭാവേ ഹി ചിത്പ്രഭാ
അനുഭവിച്ചതോ, അനുഭവിക്കാത്തതോ ആയ ഓർമ്മകൾ, സ്വയം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ ഉദിക്കുന്നു. ഇതാണ് ലോകത്തിന്റെ മഹിമ എന്ന് പറയുന്നത്; കാരണം കാണുന്നതൊന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
ഭാതി സംവിത്പ്രഭൈവാച്ഛമ് അനാദ്യന്താവഭാസിനീ । യത് തദ് ഏതജ് ജഗദ് ഇതി സ്വയമ്ഭൂര് ഇതി ച സ്ഥിതമ്
അത് ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശമായി തെളിയുന്നു, ആരംഭമോ അവസാനംമോ ഇല്ലാതെ എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് 'ലോകം' എന്നും 'സ്വയംജനിച്ചത്' എന്നും ഉറപ്പായിരിക്കുന്നത്.
അനാദികാലസംസിദ്ധം യദ് ഭാനം ബ്രഹ്മണോ നിജമ് । സ ആതിവാഹികോ ദേഹോ വിരാജോ ജഗദാകൃതിഃ
ആദിയില്ലാത്ത കാലംമുതൽ പൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വഭാവമായ പ്രകാശം തന്നെയാണ് സൂക്ഷ്മശരീരം, വിശാലമായ രൂപം, ഈ ലോകത്തിന്റെ തന്നെ ആകൃതി.
പരമാണാവ് ഇദം ഭാതി ജഗത് സഭുവനത്രയമ് । ദേശകാലക്രിയാദ്രവ്യദിനരാത്രിക്രമാന്വിതമ്
ഒരു പരമാണുവിൽ തന്നെ ഈ ലോകവും മൂന്നു ലോകങ്ങളും ദീപ്തിയോടെ തെളിയുന്നു; ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തനം, വസ്തു, പകലും രാത്രിയും എന്നിവയുടെ ക്രമം കൂടെ ഉള്ളതായാണ്.
പരമാണും പ്രതി തതസ് തസ്യാന്തസ് താദൃഗ് ഏവ ച । ഭാതി ഭാസ്വരിതാകാരം താദൃഗ്ഗിരികുലാവൃതമ്
ഒരു അണുവിന്റെ ഉള്ളിലേക്കും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. അതിന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു പ്രകാശമുള്ള രൂപം തെളിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു, അതുപോലെ ഒരു പർവതശ്രേണി ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
തത്രാപി താദൃഗാകാരമ് ഏവം പ്രത്യ് അണുമ് ആതതമ് । ദൃശ്യമ് ആഭാതി ഭാരൂപമ് ഏതദ് അങ്ഗ ന വാസ്തവമ്
അവിടെ പോലും അത്തരം രൂപം ഓരോ അണുവിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. കാണുന്നത് ഒരു വലിയ രൂപംപോലെയാണ്, പ്രിയമേ, പക്ഷേ അതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യമായതല്ല.
ഇത്യ് അസ്ത്യ് അന്തോ ന സദ്ദൃഷ്ടേര് അസദ്ദൃഷ്ടേശ് ച വാ ക്വചിത് । അസ്യാസ് ത്വ് അഭ്യുദിതം ബുദ്ധമ് അബുദ്ധം പ്രതി വാനഘ
അങ്ങനെ, യാഥാർത്ഥ്യത്തെയും അയാഥാർത്ഥ്യത്തെയും ദർശനത്തിന് ഒരിടത്തും അന്തമില്ല. എന്നാൽ, ഉണർന്നവർക്കും ഉണരാത്തവർക്കുമാണ് ഇതൊക്കെ ഉണ്ടാകുന്നത്, പാപരഹിതനേ.
ബുദ്ധം പ്രതീദം ബ്രഹ്മൈവ കേവലം ശാന്തമ് അവ്യയമ് । അബുദ്ധം പ്രതി തു ദ്വൈതഭാസുരം ഭുവനാന്വിതമ്
ഉണർന്നവർക്കു വേണ്ടി ഇതെല്ലാം ഒരേയൊരു ബ്രഹ്മമാണ്—ശാന്തവും മാറ്റമില്ലാത്തതും. ഉണരാത്തവർക്കോ, ഇരട്ടത്വം നിറഞ്ഞ പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളായി ഇത് കാണപ്പെടുന്നു.
യഥേദം ഭാസുരം ഭാതി ജഗദ് അണ്ഡകജൃമ്ഭിതമ് । തഥാ കോടിസഹസ്രാണി ഭാന്ത്യ് അന്യാന്യ് അപ്യ് അണാവ് അണൌ
ഈ പ്രകാശമുള്ള ലോകം ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് വിരിഞ്ഞതുപോലെ, അങ്ങനെ തന്നെ അനേകം കോടികൾ അന്യാന്യമായ ലോകങ്ങൾ ഓരോ അണുവിലും അണുവിനുള്ളിലും തിളങ്ങുന്നു.