നാഭിവാഞ്ഛതി ന ദ്വേഷ്ടി ദേഹേ കിഞ്ചിത് ക്വചിത് പുമാന് । സ്വസ്ഥസ് തിഷ്ഠ നിരാശങ്കം ദേഹവൃത്തിമ് ഉപാഗതഃ
ദേഹത്തിൽ ഒരിക്കലും ഒന്നിനെയും ആഗ്രഹിക്കുകയോ ദ്വേഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. ദേഹത്തിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ഏറ്റെടുത്ത്, ആശങ്കയില്ലാതെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളണം.
ഭവിഷ്യദ്ഗ്രാമകഗ്രാമ്യകാര്യേ തിഷ്ഠസി നോ യഥാ । ചിത്തവൃത്തിഷു മാ തിഷ്ഠ തഥാ തഥ്യാത്മതാം ഗതഃ
നീ ഭാവിയില് ഗ്രാമമോ നഗരമോ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളില് എങ്ങനെയോ ഇടപെടുന്നില്ലേ, അതുപോലെ തന്നെ, സത്യമായുള്ള സ്വഭാവം കണ്ടെത്തിയ ശേഷം മനസ്സിന്റെ ചലനങ്ങളില് നീ ഇടപെടേണ്ടതില്ല.
യഥാ ദേശാന്തരനരോ യഥാ കാഷ്ഠം യഥോപലഃ । തഥൈവ പശ്യ ചിത്തം ത്വമ് അചിത്തൈവ യഥാത്മതാ
വിദേശത്തുള്ള ഒരാളെയും, ഒരു മരക്കഷ്ണത്തെയും, ഒരു കല്ലിനെയും പോലെ തന്നെ, നീ മനസ്സിനെ ജഡമായി കാണണം; അതാണ് നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം.
യഥാ ദൃഷദി നാസ്ത്യ് അമ്ബു യഥാമ്ഭസ്യ് അനലസ് തഥാ । സ്വാത്മന്യ് ഏവാസ്തി നോ ചിത്തം പരമാത്മനി തത് കുതഃ
എങ്ങനെയോ ഒരു കല്ലില് വെള്ളം ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, വെള്ളത്തില് തീ ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, അതുപോലെ തന്നെ നിന്റെ ആത്മാവില് മനസ്സൊന്നുമില്ല; അങ്ങനെ Supreme ആത്മാവില് എവിടെ നിന്ന് മനസ്സ് ഉണ്ടാകും?
പ്രേക്ഷ്യമാണം ന യത് കിഞ്ചിത് തേന യത് ക്രിയതേ ക്വചിത് । കൃതം ഭവതി തന് നേതി മത്വാ ചിത്താതിഗോ ഭവ
ഒന്നും കാണാനും ഒന്നും ചെയ്യാനും കഴിയാത്തതിനെ മനസ്സായിട്ട് കരുതാതെ, അതിനപ്പുറം നീ ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി മനസ്സിനെ അതിജയിക്കണം.
അത്യന്താനാത്മഭൂതസ്യ ചേച് ചിത്തസ്യാനുവര്തസേ । പര്യന്തവാസിനഃ കസ്മാന് ന മ്ലേച്ഛസ്യാനുവര്തസേ
നിന്റെ സത്യസ്വഭാവമല്ലാത്ത മനസ്സിനെ നീ പിന്തുടരുമ്പോള്, അതുപോലെ അതിരില് താമസിക്കുന്ന അന്യജാതിയാളെ നീ എന്തുകൊണ്ട് പിന്തുടരുന്നില്ല?
നിരന്തരമ് അനാദൃത്യ ത്വമ് ആരാച് ചിത്തപുക്കസമ് । സ്വസ്ഥമ് ആസ്സ്വ നിരാശങ്കം പങ്കേനേവ കൃതോ ജഡഃ
നീ മനസ്സിന്റെ അശുദ്ധിയെ എപ്പോഴും അകലെ നിന്ന് അവഗണിച്ച്, സംശയമില്ലാതെ, ചളിയില് മൂടപ്പെട്ടവനുപോലെ സ്വസ്ഥനായി ഇരിക്കണം.
ചിത്തം നാസ്ത്യ് ഏവ മേ ഭൂതം മൃതമ് ഏവാദ്യ വേതി ച । ഭവ നിശ്ചയവാന് ഭൂത്വാ ശിലാപുരുഷനിശ്ചലഃ
എനിക്ക് മനസ്സ് ഇല്ല, അത് ഇന്നത്തെപ്പോള് മരിച്ചുപോയതുപോലെയാണ്. നീ ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ കല്ലുപോലെയുള്ള പ്രതിമയെപ്പോലെ അചഞ്ചലനാവണം.
പ്രേക്ഷായാമ് അസ്തി നോ ചിത്തം തദ്വിഹീനോ ഽസി തത്ത്വതഃ । തത് കിമര്ഥമ് അനര്ഥേന തദര്ഥേന കദര്ഥ്യസേ
നീ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കുമ്പോള് മനസ്സ് ഇല്ല; അതിനാല് യഥാര്ത്ഥത്തില് നീ അതില്ലാത്തവനാണ്. അപ്പോള് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതോ അര്ത്ഥമില്ലാത്തതോ ആയ കാര്യങ്ങള് കൊണ്ട് നീ എന്തിന് വിഷമിക്കുന്നു?
അസതാ ചിത്തയക്ഷേണ യേ ഽഥവാതിവശീകൃതാഃ । തേഷാം പേലവബുദ്ധീനാം ചന്ദ്രാദ് അശനിര് ഉത്ഥിതാ
അസത്യമായ മനസ്സിന്റെ ചൂതാട്ടത്തിൽ പെട്ടുപോയവരും അതിലധികം അടിമപ്പെട്ടവരും, ബുദ്ധി ദുർബലമായവർക്കു പോലും, ചന്ദ്രനിൽനിന്ന് ഒരു ഉഗ്രമായ മിന്നൽ ഉയരുന്നത് പോലെയാണ്.
ചിത്തം ദൂരേ പരിത്യജ്യ യോ ഽസി സോ ഽസി സ്ഥിരോ ഭവ । ഭവ ഭാവനയാ മുക്തോ യുക്ത്യാ പരമയാന്വിതഃ
നിനക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ മനസ്സിനെ ദൂരെയാക്കി വിട്ട്, നീ ആരായാലും അതുപോലെ ഉറച്ചുനിൽക്കു. ധ്യാനത്തിലൂടെ മോചിതനാകു, ഉത്തമമായ വിവേകത്തോടെ.
അസതോ യേ ഽനുവര്തന്തേ ചേതസോ ഽസത്ത്വരൂപിണഃ । വ്യോമകാനനകര്മൈകനീതകാലാന് ധിഗ് അസ്തു താന്
അസത്യം പിന്തുടരുന്നവരും, ശൂന്യസ്വഭാവമുള്ള മനസ്സിന്റെ വഴിയിലാണവരും, ആകാശത്തിലും കാടിലും മാത്രം പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നവരുടെ സമയം വെറുതെ പോകുന്നു; അവരെ നിന്ദിക്കട്ടെ.
വ്യപഗലിതമനാ മഹാനുഭാവോ ഭവ ഭവപാരമ് ഉപാഗതാമലാത്മാ । സുചിരമ് അപി വിചാരിതം ന ലബ്ധമലമ് അലമ് ആത്മനി മാനസാത്മ കിഞ്ചിത്
മനസ്സ് പൂർണ്ണമായി ശാന്തമായ മഹാത്മാവായി, ഭവസാഗരത്തിന്റെ അപ്പുറം എത്തി, ശുദ്ധമായ ആത്മാവോടെ നില്ക്കുക. ദീർഘനാളായി അന്വേഷിച്ചാലും മനസ്സിലും ആത്മാവിലും ഒരു അശുദ്ധിയും കണ്ടെത്താനാവില്ല.
നാഭിനന്ദതി സമ്പ്രാപ്തം നാപ്രാപ്തമ് അഭിശോചതി । കേവലം വിഗതാശങ്കസ് സമ്പ്രാപ്തമ് അനുവര്തതേ
അവനു ലഭിച്ചതിൽ സന്തോഷമോ, ലഭിക്കാത്തതിൽ ദുഃഖമോ ഇല്ല; എല്ലാ ആശങ്കകളും വിട്ട്, ലഭിക്കുന്നതിനെ സ്വാഭാവികമായി സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ത്വയാപി രാഘവ ജ്ഞാതം ജ്ഞാതവ്യമ് അഖിലാന്തരമ് । മന്യേ തേ സര്വകാര്യേഭ്യോ വാസനാസ് തനുതാം ഗതാഃ
രാഘവ, നീ അറിയേണ്ടതെല്ലാം ഇതിനകം അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നിന്നുള്ള ആഗ്രഹങ്ങൾ നിന്നിൽ വളരെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ശരീരാതീതവൃത്തിസ് ത്വം ശരീരസ്ഥോ ഽഥവാ ഭവ । മാ ഗാശ് ശോകം ച ഹര്ഷം ച ത്വമ് ആത്മാ വിഗതാമയഃ
നീ ശരീരാതീതനായി നിലകൊള്ളുകയോ, ശരീരത്തിൽ തന്നെ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്യാം; നീ ദുഃഖത്തിലും ആനന്ദത്തിലും വീഴരുത്—നീ രോഗമില്ലാത്ത ആത്മാവാണ്.
ത്വയ്യ് ആത്മനി സ്ഥിതേ സ്വച്ഛേ സര്വഗേ സതതോദിതേ । കുതോ ദുഃഖസുഖേ രാമ കുതോ മരണജന്മനീ
നിന്റെ ഉള്ളിൽ, ശുദ്ധവും സർവ്വവ്യാപകവുമായ, എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്ന ആത്മാവ് നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, രാമ, എങ്ങനെയാണു ദുഃഖം, സുഖം, ജനനം, മരണം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നത്?
അബന്ധുര് അപി കസ്മാത് ത്വം ബന്ധുദുഃഖാനി ശോചസി । അദ്വിതീയേ സ്ഥിതേ ഹ്യ് അസ്മിന് ബാന്ധവാഃ ക ഇവാത്മനി
നിനക്ക് ബന്ധുക്കളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും, ബന്ധുക്കളുടെ ദുഃഖങ്ങൾക്കു നീ എന്തിന് ദുഃഖിക്കുന്നു? ഒരേ ആത്മാവു മാത്രമേ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ. അങ്ങനെയുള്ള ആത്മാവിൽ ബന്ധുക്കൾ ആരാണ്?
ദൃശ്യതേ കേവലം ദേഹപരമാണുചയഃ പരമ് । ദേശകാലാന്യതാപത്തേര് നാത്മോദേതി ന ലീയതേ
നമുക്ക് കാണുന്നതെല്ലാം ശരീരത്തിന്റെ അനേകം കണികകളുടെ കൂട്ടം മാത്രമാണ്. ദേശവും കാലവും വേറിട്ടതായുള്ള അനുഭവവും ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇതു സംഭവിക്കുന്നത്. ആത്മാവ് ഉദയിക്കുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
അവിനാശോ ഽപി കസ്മാത് ത്വം വിനശ്യാമീതി ശോചസി । അമൃത്യുവശിനി സ്വച്ഛേ വിനാശഃ ക ഇവാത്മനി
നീ നശിക്കാത്തവനാണെങ്കിലും, 'ഞാൻ നശിക്കുന്നു' എന്ന് വിചാരിച്ച് എന്തിന് ദുഃഖിക്കുന്നു? മരണം തൊടാത്ത, ശുദ്ധമായ ആത്മാവിൽ നാശം എവിടെയാണ്?
ഘടേ കപാലതാം യാതേ ഘടാകാശോ ന നശ്യതി । യഥാ തഥാ ശരീരേ ഽസ്മിന് നഷ്ടേ ത്വം ന വിനശ്യസി
ഒരു കലശം തകർന്നാൽ അതിനുള്ളിലെ ആകാശം നശിക്കുന്നില്ലല്ലോ; അതുപോലെ ഈ ശരീരം നശിച്ചാലും നീ നശിക്കുന്നില്ല.
മൃഗതൃഷ്ണാതരങ്ഗിണ്യാം ക്ഷീണായാം നാതപോ യഥാ । വിനശ്യതി തഥാ ദേഹേ നഷ്ടേ നാത്മാ വിനശ്യതി
മൃഗതൃഷ്ണയുടെ തിരകളൊക്കെ ശമിച്ചാൽ എങ്ങനെ ചൂട് ഇല്ലാതാവുന്നു, അതുപോലെ ശരീരം നശിച്ചാൽ ആത്മാവ് നശിക്കില്ല.
വാഞ്ഛൈവോദേതി തേ കസ്മാദ് ഭ്രാന്തിര് അന്തര് നിരര്ഥികാ । അദ്വിതീയോ ദ്വിതീയം തത് കിം വസ്ത്വ് ആത്മാഭിവാഞ്ഛതു
നിനക്കു ഈ ആഗ്രഹം എങ്ങനെ ഉണരുന്നു? ഉള്ളിലെ ഈ ഭ്രമം അർത്ഥമില്ലാത്തതാണ്. രണ്ടാമതൊന്നുമില്ലാത്ത ആത്മാവ് മറ്റൊന്നിനെ എങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കും?
ശ്രവ്യം സ്പൃശ്യം തഥാ ദൃശ്യം രമ്യം ഘ്രേയം ച രാഘവ । ന കിഞ്ചിദ് അസ്തി ജഗതി വ്യതിരിക്തം യദ് ആത്മനഃ
രാഘവാ, കേൾക്കുന്നതും സ്പർശിക്കുന്നതും കാണുന്നതും ആസ്വദിക്കുന്നതും വാസനയുള്ളതും ഈ ലോകത്ത് ആത്മാവിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല.
സര്വശക്താവ് ഇമാസ് തസ്മിന്ന് ആത്മന്യ് ഏവാഖിലാസ് സ്ഥിതാഃ । ശക്തയോ വിതതേ വ്യക്തേ ആകാശ ഇവ ശൂന്യതാഃ
എല്ലാ ശക്തികളും ആ ആത്മാവിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; അവ പ്രകടമാകുമ്പോൾ ആ ശക്തികൾ ആകാശത്തിലെ ശൂന്യതപോലെയാണ്.
ചിത്താദ് രാഘവ രൂഢേയം ത്രിലോകീലലനോദരേ । ത്രിവിധേന ക്രമേണേഹ ജനതാ ജനിതഭ്രമാ
രാഘവാ, മനസ്സ് ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ഈ ലോകം അതിന്റെ ഗർഭത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള വഴികളിലൂടെ ഇവിടെ ജനങ്ങൾ ഭ്രമത്തിൽ ആകുന്നു.
മനഃപ്രശമനേ സിദ്ധേ വാസനാക്ഷയനാമനി । കര്മക്ഷയാഭിധാനേ ച മായേയം പ്രവിനശ്യതി
മനസ്സിന്റെ ശമനം സാധിച്ചാൽ, അതായത് വാസനകൾ നശിച്ചാൽ, പ്രവർത്തികൾ അവസാനിച്ചാൽ, ഈ മായ illusions നശിക്കുന്നു.
സംസാരോഗ്രാരഘട്ടേ ഽസ്മിന് യാ ദൃഢാ യന്ത്രവാഹിനീ । രജ്ജുസ് താം വാസനാമ് ഏതാം ഛിന്ദ്ധി രാഘവ യത്നതഃ
ഈ കഠിനമായ ലോകചക്രത്തിൽ അതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ശക്തമായ കയറ്റം വാസനയാണ്. രാഘവാ, ഈ വാസനയുടെ കയറ്റം നീ പരിശ്രമത്തോടെ മുറിക്കണം.
അപരിജ്ഞായമാനൈഷാ മഹാമോഹപ്രദായിനീ । പരിജ്ഞാതാ ത്വ് അനന്താഖ്യസുഖദാ ബ്രഹ്മഗാമിനീ
അറിയപ്പെടാതെ പോയാൽ ഈ വാസന വലിയ മായയും ഭ്രമവും നൽകുന്നു. എന്നാൽ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ അതു അനന്തമായ ആനന്ദം നൽകുകയും ബ്രഹ്മത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആഗതാ ബ്രഹ്മണോ ഭുക്ത്വാ സംസാരമ് ഇഹ ലീലയാ । പുനര് ബ്രഹ്മൈവ സംസ്മൃത്യ ബ്രഹ്മണ്യ് ഏവ വിലീയതേ
ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നു വന്നവൻ, ഈ ലോകജീവിതം കളിയായി അനുഭവിച്ചു, വീണ്ടും ബ്രഹ്മത്തെ ഓർത്ത്, വീണ്ടും ബ്രഹ്മത്തിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്.