ന വര്ഷതി ഘനവ്രാതേ ദൃഷ്ടനഷ്ടേ ക്വചിത് സ്ഥിതേ । പൂതാങ്ഗാരകണോന്മിശ്രഗതൌ വഹതി മാരുതേ
വലിയ മേഘങ്ങള് അപ്രത്യക്ഷമായി, മഴ ഒന്നും പെയ്തില്ല. കാറ്റ് ചുട്ടു കത്തുന്ന ചാരവും ചുട്ടു കത്തുന്ന ചിന്നുകളും മാത്രം കൊണ്ടു പറന്നു.
ശീര്ണമര്മരപര്ണാസു ദാവാഗ്നിവലിതാസു ച । വനസ്ഥലീഷു ശൂന്യാസു ചിരപ്രവ്രജിതാസ്വ് ഇവ
കാടുകളില് ഇലകള് ഉണങ്ങി കറകറന്നു, കാട്ടുതീ കൊണ്ട് എല്ലാം കത്തിപ്പോയി. വനപ്രദേശങ്ങള് കാലംകൊണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ശൂന്യമായി നിന്നു.
അകാണ്ഡമ് അഭവദ് ഭീമമ് ഉദ്ദാമദവപാവകമ് । ശോഷിതാശേഷഗഹനം ഭസ്മശേഷതൃണോലപമ്
അപ്രതീക്ഷിതമായി ഒരു ഭയങ്കരമായ കാട്ടുതീ ഉയർന്നു, കാടുകളെ മുഴുവന് ഉണക്കി, അവിടെ ചാരവും ചില പുല്ല്തണ്ടുകളും മാത്രം ശേഷിച്ചു.
പാംസുധൂസരസര്വാങ്ഗം ക്ഷുധിതാശേഷമാനവമ് । നിരന്നതൃണപാനീയദേശോദ്യദ്ദാവമണ്ഡലമ്
എല്ലാവരുടെയും ശരീരം പൊടിയിൽ മൂടി, എല്ലാവർക്കും അത്യന്തം വിശപ്പായിരുന്നു; അന്നം, പുല്ല്, വെള്ളം ഒന്നുമില്ലാത്ത ഭൂമി ചുറ്റും കാട്ടുതീ പടർന്നിരുന്നു.
കചന്മരുമരീച്യമ്ബുമജ്ജന്മഹിഷമണ്ഡലമ് । വാതോത്ഥസൈകതവ്യൂഹവാരിവാഹാവൃതാമ്ബരമ്
മരുഭൂമിയിലെ മായജലത്തിൽ മുങ്ങുന്ന കാളകളാൽ ആ പ്രദേശം നിറഞ്ഞിരുന്നു; കാറ്റ് മണൽകൂമ്പാരങ്ങൾ ഉയർത്തി, ആകാശം മേഘങ്ങൾകൊണ്ട് മറഞ്ഞു.
പാനീയശബ്ദമാത്രൈകശ്രവണോത്കനരവ്രജമ് । ആതപാദ് അതിസംശോഷസീദത്സകലമാനവമ്
വെള്ളത്തിന്റെ ശബ്ദം മാത്രം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ജനക്കൂട്ടം കടുത്ത ചൂടിൽ മുഴുവൻ ജീവനും ഉണങ്ങിയതുകൊണ്ട് വേദനിച്ചു.
പുത്രഗ്രസനസംരബ്ധക്ഷുധിതോജ്ഝിതജീവിതമ് । സ്വാങ്ഗചര്വണസംരമ്ഭലുഠദ്ദശനമണ്ഡലമ്
കുട്ടികളെ തിന്നാൻ ശ്രമിച്ച ചിലർ വിശപ്പിൽ ജീവൻകൂടി നഷ്ടപ്പെടുത്തി; ചിലർ അത്യന്തം നിരാശയിൽ സ്വന്തം ശരീരം കടിച്ചു, പല്ലുകൾ ആഴത്തിൽ കയറി, വേദനയിൽ ഉരുണ്ടു.
മാംസശങ്കാനിഗീര്ണോഗ്രഖദിരാഗ്നികണോത്കരമ് । മണ്ഡൂകാശാവശഗ്രസ്തവനപാഷാണഖണ്ഡകമ്
അവിടെയെല്ലാം മാംസം, അസ്ഥികൾ, കഠിനമായ ഖദിരവൃക്ഷത്തിന്റെ നുറുങ്ങുകൾ, ചുട്ടു കത്തുന്ന ചിതലുകൾ, വിശപ്പോടെ കുരങ്ങുന്ന തവളകൾ കടിച്ചെടുത്ത കല്ലുകൾ — ഇതൊക്കെ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.
അന്യോഽന്യദ്രുതസംസക്തമാതൃപുത്രപിതൃവ്രജമ് । ഗൃധ്രോദരരടത്സാഗ്രനിഗീര്ണവനശാരികമ്
അവിടെ അമ്മമാർ, മക്കൾ, പിതാക്കന്മാർ — എല്ലാവരും തമ്മിൽ തന്നെ പിടിച്ചുപറ്റി അകലാതെ ചേർന്നു കിടക്കുന്നു; അതേസമയം കിടക്കുന്ന വനശാരികകളെ വലിയ വിശപ്പോടെ കുരച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കഴുകന്മാർ മുഴുവനായി വിഴുങ്ങുന്നു.
പരസ്പരാങ്ഗവിച്ഛേദരക്തസിക്തധരാതലമ് । ഹരിഗ്രസനസംരബ്ധമത്തക്ഷുഭിതവാരണമ്
ആ സ്ഥലത്ത് പരസ്പരം ആക്രമിച്ച് അകലംപോയ അവയവങ്ങളിൽ നിന്നൊഴുകിയ രക്തം നിലം മുഴുവൻ തൂവൽപോലെ പടർന്നിരിക്കുന്നു; സിംഹങ്ങളുടെ ക്രൂരതയാൽ ഉന്മാദം പിടിച്ച കാട്ടാനകൾ അവരാൽ കടിച്ചു തിന്നപ്പെടുന്നു.
ദരീനിഗിരണൈകോത്കസിംഹഭ്രമണഭീഷണമ് । അന്യോഽന്യഗ്രസനോദ്യുക്തലോകമല്ലകൃതാഹവമ്
അവിടെയുള്ള ഭയങ്കരമായ കാഴ്ച — സിംഹങ്ങൾ കുരങ്ങുകളെ ഒരുമുതൽ വിഴുങ്ങി കാട്ടിൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു; മനുഷ്യർ തമ്മിൽ തന്നെ പടയാളികൾ പോലെ ഏറ്റുമുട്ടി കൊല്ലുന്നു.
നിഷ്പത്ത്രപാദപോഡ്ഡീനപൂതാങ്ഗാരമയാനിലമ് । രക്തപാനോത്കമാര്ജാരലീഢധാതുതലാവനി
വൃക്ഷങ്ങൾ ഇലകളില്ലാതെ നിൽക്കുന്നു, തണ്ടുകൾ കത്തിയ കറുത്ത ചാരുപോലെയാണ്, വായുവിൽ ചാരം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; നിലം രക്തം കുടിക്കുന്ന പൂച്ചകൾ നക്കിയ അവശിഷ്ടങ്ങളാൽ മലിനമായിരിക്കുന്നു.
ജ്വാലാഘനഘനാടോപസാവതംസവനാനിലമ് । സര്വസ്ഖലജ്ജ്വലദ്വഹ്നിപുഞ്ജപിഞ്ജരജങ്ഗലമ്
കാട്ടിൽ കനലിന്റെ ഉഗ്രമായ ജ്വാലകൾ കാറ്റിനൊപ്പം മുഴങ്ങുന്നു; എല്ലായിടത്തും തീയുടെ കുതിച്ചുചാടുന്ന കണങ്ങൾ കാട്ടിനെ മഞ്ഞ നിറത്തിൽ മൂടുന്നു.
ദഗ്ധാജഗരകുഞ്ജോത്ഥധൂമമാംസലഗുല്മകമ് । മാരുതാവലിതജ്വാലാസന്ധ്യാഭ്രവലിതാമ്ബരമ്
കത്തിയ പാമ്പുകളുടെ കുഴികളിൽ നിന്ന് പുകയും മാംസകൂമ്പാരങ്ങളും ഉയരുന്നു; കാറ്റിൽ ചിതറുന്ന ജ്വാലകൾ ആകാശത്തെ മേഘങ്ങൾ പോലെ വരച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉഡ്ഡാമരമരുദ്ഭ്രാന്തഭാസ്മനസ്തമ്ഭമണ്ഡലമ് । സാക്രന്ദനരദന്താഗ്രശീര്ണാര്ഭകകൃതാരവമ്
കടുത്ത കാറ്റിൽ ചുറ്റി പറക്കുന്ന ചാരത്തിന്റെ തൂണുകൾ വായുവിൽ നിറയുന്നു; മനുഷ്യരുടെ കരച്ചിലിനിടയിൽ പല്ല് തകർന്ന് പോയ കുട്ടികളുടെ നിലവിളി മുഴങ്ങുന്നു.
സമ്ഭ്രാന്തപുരുഷവ്യൂഹദന്തകൃത്തമഹാശവമ് । മാംസഭോഗജവഗ്രസ്തരക്തരക്തനിജാങ്ഗുലി
മനുഷ്യരുടെ കലഹത്തിൽ പല്ലുകൾ പിഴുതെടുത്ത വലിയ ശവം, രക്തംകൊണ്ടു ചളിച്ച വിരലുകൾ അതിന്റെ മാംസം വേഗത്തിൽ കീറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
നീലപത്ത്രലതാശബ്ദപീതധൂമഘനച്ഛവി । ഭ്രമദ്ഗൃധ്രനിഗീര്ണോഗ്രനഭോഭ്രാന്തോല്മുകാമിഷമ്
നീലപത്രങ്ങളും ലതകളും കുലുങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പളിച്ചുപോയത് പോലെ, പുകകൊണ്ട് ഇരുണ്ട നിറം, ആകാശത്ത് ഉലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ജ്വലനങ്ങൾക്കിടയിൽ ക്രൂരമായ കഴുകൻമാർ അതിന്റെ മാംസം തിന്നുന്നു.
ഇതരേതരഭിന്നാങ്ഗലോകവിദ്രവണാകുലമ് । ജ്വലിതാഗ്നിടനത്കാരവിദീര്ണഹൃദയോദരമ്
ഒരുത്തരോടൊരുത്തർ അവയവങ്ങൾ കീറിക്കൊണ്ടു, ആ സ്ഥലം ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞു; കത്തുന്ന അഗ്നിയുടെ ചടച്ചടപ്പിൽ അതിന്റെ ഹൃദയവും വയറും പിളർന്നുപോയി.
ഗതമാരുതഭാങ്കാരഭീമദാവാഗ്നിവല്ഗനമ് । ഭീതാജഗരഫൂത്കാരപതദങ്ഗാരപാദപമ്
ഭയങ്കരമായ കാട്ടുതീ കാറ്റിന്റെ ഗർജനത്തിൽ ചാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; ഭയപ്പെട്ട പാമ്പുകളുടെ ഉലുപ്പിൽ, ചുട്ടുകിടക്കുന്ന കല്ലുപോലെ മരങ്ങൾ വീണുപോകുന്നു.
തദ് അകാണ്ഡം സ്ഫുടം പ്രാപ്യ സ ദേശശ് ശുഷ്കകോടരഃ । ദ്വാദശാര്കാഗ്നിദഗ്ധസ്യ ജഗതോ ഽനുകൃതിം യയൌ
അവിടത്തെ ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ ഉണങ്ങിയതും ശൂന്യമായതുമായ അവസ്ഥയിൽ, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരുടെ തീയിൽ ചുട്ടുപൊള്ളിയ ലോകംപോലെ തോന്നി.
ജ്വലദനലജടാലവൃക്ഷഷണ്ഡഃ പ്രസൃതമരുത്പ്രസരാപനുന്നലോകഃ । ജ്വലനതപനഭാസ്കരാത്മജാനാം രമണഗൃഹാനുകൃതിം ജഗാമ ദേശഃ
കത്തുന്ന തീയുടെ ജ്വാലപോലെയുള്ള മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാട്ടിൽ, ശക്തമായ കാറ്റ് എല്ലാം തള്ളിക്കളഞ്ഞപ്പോൾ, അപ്രദേശം സൂര്യപുത്രന്മാരുടെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ആനന്ദഭവനങ്ങളെപ്പോലെ ആയി.
തസ്മിംസ് തദാ വര്തമാനേ കഷ്ടേ വിധിവിപര്യയേ । അകാലോല്ബണകല്പാന്തേ നിതാന്താതപദായിനി
അങ്ങനെയുള്ള കഠിനവും ദുരിതഭരിതവുമായ കാലഘട്ടത്തിൽ, അത്യന്തം ദാഹം പകർന്ന ഒരു ഭയങ്കരയുഗാന്തത്തിൽ, അവിടെ അതിരില്ലാത്ത ചൂട് അനുഭവപ്പെട്ടു.
ജനാഃ കേചന നിഷ്ക്രമ്യ സകലത്രസുഹൃജ്ജനാഃ । ഗതാ ദേശാന്തരം വ്യോമ്നശ് ശരദീവ പയോധരാഃ
അപ്പോൾ ചിലർ അവരുടെ കുടുംബത്തെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടു അവിടം വിട്ട് മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പോയി, ശരത്കാലത്ത് ആകാശത്തിൽ നിന്നു മേഘങ്ങൾ പിരിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ.
ദേഹാവയവസംലീനപുത്രദാരാഗ്ര്യബാന്ധവാഃ । ശീര്ണാഃ കേചന തത്രൈവ ച്ഛിന്നാ ഇവ വനേ ദ്രുമാഃ
അവിടെ ചിലർ അവരുടെ ശരീരത്തോടും അവയവങ്ങളോടും, പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യമാരോടും ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കളോടും ചേർന്നിരിക്കെ തന്നെ, കാട്ടിലെ മുറിച്ചുവീണ മരങ്ങൾപോലെ നശിച്ചു പോയി.
ഭുക്താഃ കേചന ദിഗ്വ്യാഘ്രൈര് നിര്ഗച്ഛന്തസ് സ്വമന്ദിരാത് । അജാതപക്ഷകാശ് ശ്യേനൈഃ ഖഗാ നീഡോദ്ഗതാ ഇവ
ചിലരെ കാട്ടുപുലികൾ അവരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങുമ്പോൾ പിടിച്ചുപറിച്ചു തിന്നു, കൂടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വരുമ്പോൾ കഴുകന്മാർ കുഞ്ഞുപക്ഷികളെ പിടിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ.
പ്രവിഷ്ടാഃ കേചിദ് അനലം ജ്വലിതം ശലഭാ ഇവ । കേചിച് ഛ്വഭ്രേഷു പതിതാശ് ശിലാശ് ശൈലച്യുതാ ഇവ
ചിലർ കത്തുന്ന തീയിൽ ചിതലുകളെപ്പോലെ ചാടിപ്പെട്ടു; ചിലർ മലയിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന കല്ലുകളെപ്പോലെ ആഴമുള്ള കുഴികളിൽ വീണു.
അഹം തു താന് പരിത്യജ്യ ശ്വശുരാദീന് സ്വകാഞ് ജനാന് । കലത്രമാത്രമ് ആദായ കൃച്ഛ്രാദ് ദേശാദ് വിനിര്ഗതഃ
പക്ഷേ, ഞാൻ എന്റെ ശ്വശുരന്മാരെയും ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭാര്യയെ മാത്രം കൂട്ടിക്കൊണ്ട് വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ ആ ദേശം വിട്ടുപോയി.
അനലാന് അനിലാംശ് ചൈവ രക്ഷകാന് ഭക്ഷകാന് അപി । വഞ്ചയിത്വാ ഭയാന് മൃത്യോസ് സദാരോ ഽഹം വിനിര്ഗതഃ
അഗ്നിയും കാറ്റും കാവലുകാരും മൃഗങ്ങളും എല്ലാം വഞ്ചിച്ച്, മരണത്തിന്റെ ഭീതികളെ അതിജീവിച്ച്, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഞാൻ അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.
പ്രാപ്യ തദ്ദേശപര്യന്തം തത്ര താലതരോസ് തലേ । അവരോപ്യ സുതാന് സ്കന്ധാത് താന് അനര്ഥാന് ഇവോല്ബണാന്
ആ ദേശത്തിന്റെ അതിരിലെത്തിയപ്പോൾ, ഒരു താള്വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ ഞാൻ എന്റെ കുട്ടികളെ തോളിൽ നിന്ന് ഇറക്കി വച്ചു, വലിയ ദുരിതങ്ങൾ തള്ളിവെച്ചതുപോലെ.
വിശ്രാന്തോ ഽസ്മി ചിരശ്രാന്തോ രൌരവാദ് ഇവ നിര്ഗതഃ । ഗ്രീഷ്മദാവനിദാഘാര്തോ ഗ്രീഷ്മേ പദ്മ ഇവാജലഃ
ദീർഘകാലം കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ച ഞാൻ, നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവനുപോലെ, വേനലിലെ കാട്ടുതീയിൽ ചുട്ടുപൊള്ളിയതുപോലെ, വെള്ളംകഴിഞ്ഞു വരണ്ടുപോയ താമരപൂവുപോലെ, അവിടെ വിശ്രമിച്ചു.