അഥൈനം പരിപപ്രച്ഛുഃ പുരോഗാ മന്ത്രിണസ് തഥാ । പ്രലയോല്ലാസസന്ത്രസ്തം മാര്കാണ്ഡേയമ് ഇവാമരാഃ
തുടർന്ന്, പ്രധാന മന്ത്രിമാരും അവനോട് ചോദ്യം ചെയ്തു. പ്രളയത്തിന്റെ ഭീകരതയിൽ ഭയപ്പെട്ട മാർകാണ്ഡേയനോട് ദേവന്മാർ ചോദിച്ചതുപോലെ.
ത്വയീത്ഥം സംസ്ഥിതേ ദേവ വയമ് അത്യന്തമ് ആകുലാഃ । അഭേദ്യമ് അപി ഭിന്ദന്തി നിര്നിമിത്തഭ്രമാ മനഃ
ദേവാ, നിന്നെ ഇങ്ങനെ ഒരു നിലയില് കണ്ടപ്പോള് ഞങ്ങള്ക്ക് വളരെ വേദനയുണ്ട്. കാരണം, കാരണം ഇല്ലാതെ ഉണ്ടാകുന്ന ആശങ്കകള് പോലും ഉറച്ച മനസ്സിനെ തളര്ത്തുന്നു.
ആപാതരമണീയേഷു പര്യന്തവിരസേഷു ച । ഭോഗേഷ്വ് ഇവ വികല്പേഷു കേഷു തേ ലുഠിതം മനഃ
ആദ്യത്തില് ആകര്ഷകമായെങ്കിലും അവസാനം രുചിയില്ലാത്ത ഭോഗങ്ങളിലും, തമ്മില് വിരുദ്ധമായ ആസ്വാദനങ്ങളിലും, നിന്റെ മനസ്സ് എവിടെയാണ് അലയുന്നത്?
സതതോദാരവൃത്താസു കഥാസു പരിശീലിതമ് । മനസ് തേ നിര്മലം കസ്മാത് സമ്ഭ്രമേഷു നിമജ്ജതി
എപ്പോഴും ഉത്തമമായ കഥകളില് ചേരുന്ന നിന്റെ മനസ്സ് ശുദ്ധമാണ്. അങ്ങനെ ഇരിക്കെ എന്തുകൊണ്ട് അതു ഇപ്പോള് ആശങ്കകളില് മുങ്ങുന്നു?
തുച്ഛാലമ്ബനമ് ആലൂനവിശീര്ണം ലോകവൃത്തിഷു । മനോ മോഹമ് ഉപാദത്തേ ന മഹത്ത്വവിജൃമ്ഭിതമ്
ലോകകാര്യങ്ങളില് മൂല്യമില്ലാത്തതും തകരാറായതുമായ ആശ്രയങ്ങളില് ആശ്രയിച്ചാല് മനസ്സ് മായയില് അകപ്പെടും; അതിന് മഹത്വത്തില് വളരാന് കഴിയില്ല.
സാതത്യേന ഹി യൈവാസ്യ മനസോ വൃത്തിര് ഉത്ഥിതാ । ശരീരമദമത്താസു താമ് ഏവാനുവിധാവതി
ഏതെങ്കിലും മനസ്സിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരുന്ന സ്വഭാവം, അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചിരിക്കുന്ന ശരീരം അതേ സ്വഭാവത്തെയാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
അതുച്ഛാലമ്ബനം ശുദ്ധം പ്രബുദ്ധം ഗുണഹാരി ച । തവാപി ഹി മനശ് ചിത്രമ് ആലൂനമ് ഇവ ലക്ഷ്യതേ
നിന്റെ മനസ്സും അതുപോലെ അതിശയകരമായതും, മായമില്ലാത്തതും, ശുദ്ധവും, ഉണർന്നതും, ഗുണങ്ങളിൽ ആകർഷകവുമാണ്; ചെറുതായോ അസാരമായോ ഒന്നിനും ആശ്രയിക്കാത്തത്.
അനഭ്യസ്തവിവേകം ഹി ദേശകാലവശാനുഗമ് । മന്ത്രൌഷധവശം യാതി മനോ നോദാരവൃത്തിമത്
പരിശീലിച്ച വിവേകം ഇല്ലാത്ത മനസ്സ് ദേശകാലങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ ആകുന്നു; അത്തരം മനസ്സ് മന്ത്രങ്ങളുടെയും ഔഷധങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണത്തിൽ വരും, എന്നാൽ ഉത്തമസ്വഭാവമുള്ള മനസ്സിന് അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല.
നിത്യമ് ആത്തവിവേകസ്യ കഥമ് ആലൂനശീര്ണതാ । ദുനോതി വിതതം ചേതോ വാത്യേവ വിബുധാചലമ്
എപ്പോഴും വിവേകമുള്ളവനിൽ എങ്ങനെയെങ്കിലും ദോഷമോ കുറവോ ഉണ്ടാകുമോ? വിശാലമായ മനസ്സ് കാറ്റ് പാറയെ ഇളക്കാത്തതുപോലെ, യാതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടിലും അകമ്പടിയില്ലാതെ നിലനിൽക്കും.
ഇതി ജാതാസു ഗീര്ഷ്വ് അസ്യ ഭൂപതേഃ കാന്തിര് ആനനമ് । ഭൂഷയാമ് ആസ ശീതാംശും മാസാന്ത ഇവ പൂര്ണതാ
അവന്റെ വാക്കുകൾ ഉയർന്നപ്പോൾ, രാജാവിന്റെ മുഖം പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങി. മാസാവസാനത്ത് പൂർണ്ണമായ ചന്ദ്രനെ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ ആ തേജസ് അവന്റെ മുഖത്ത് തെളിഞ്ഞു.
രരാജ രാജാ സാശ്ചര്യമ് ഉന്മീലിതവിലോചനഃ । ഗതേ ഹിമര്തൌ പ്രോല്ലാസിപുഷ്പൌഘ ഇവ മാധവഃ
അദ്ഭുതംകൊണ്ടു കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി രാജാവ് തിളങ്ങി. ഹിമം മാറിയപ്പോൾ പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞു പൊട്ടുന്ന വസന്തദേവനെപ്പോലെ ആ രാജാവും പ്രകാശിച്ചു.
അഥാതിസമ്ഭ്രമാശ്ചര്യഖിന്നസ്മിതമുഖോ ബഭൌ । ആസന്നമൃത്യുമ് ആലോക്യ രാഹുമ് ഇന്ദുര് ഇവാമ്ബരേ
അത്യന്തം ആശ്ചര്യവും ആശങ്കയും നിറഞ്ഞു, ക്ഷീണമായൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ അവന്റെ മുഖം തെളിഞ്ഞു. ആകാശത്ത് രാഹുവിനെ നേരിട്ട് കാണുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ അടുത്ത് മരണത്തെ കാണുമ്പോഴുള്ള ഭാവം അവനിൽ പ്രകടമായി.
ഐന്ദ്രജാലികമ് ആലോക്യ പ്രോവാചാഥ ഹസന്ന് ഇവ । ബഭ്രും ഹിംസാത്മകം ദൃഷ്ട്വാ സര്പരൂപീവ തക്ഷകഃ
ആ ഇന്ദ്രജാലം കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവ് ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ സംസാരിച്ചു. നാശം വിതയ്ക്കുന്ന കപ്പയെന്ന പാമ്പിനെ കണ്ടു മറ്റൊരു പാമ്പ് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു അവന്റെ ഭാവം.
ജാല്മ ജാലം ജടാലേന കിമ് ഏതദ് ഭവതാ കൃതമ് । മീനസ്പന്ദാപ്രസന്നോ ഽബ്ധിഃ ക്ഷണാദ് ഏതി പ്രസന്നതാമ്
അയ്യോ, നീ ഈ കുരുക്കിയ മുടിയാൽ എന്ത് വലയാണിത് ഒരുക്കിയത്? മീനുകൾ ചാടുന്നതാൽ അലമുറയുള്ള കടൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ വീണ്ടും ശാന്തമാവുന്നില്ലേ.
ചിത്രം ചിത്രാ ഹി ദേവസ്യ പദാര്ഥശതശക്തയഃ । സുശക്തമ് അപി മേ ചിത്തമ് ആഭിര് മോഹേ നിവേശിതമ്
ദൈവത്തിന്റെ അനേകം സൃഷ്ടികളിലും എത്ര അത്ഭുതകരമായ ശക്തികളാണുള്ളത്! എനിക്ക് ശക്തമായ മനസ്സുണ്ടെങ്കിലും, അവയുടെ മായയിൽ ഞാൻ പോലും അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ക്വ വയം ലോകപര്യായവൃത്താന്തപരിദേവിനഃ । ക്വ മനോമോഹദായിന്യോ വിതതാഃ പ്രാകൃതാപദഃ
ലോകത്തിലെ അനന്തമായ സംഭവങ്ങളിൽ ദുഃഖിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഞങ്ങൾ എവിടെയാണ്, മനസ്സിനെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ഈ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ എവിടെയാണ്?
അപ്യ് അഭ്യസ്തമഹാജ്ഞാനം മനസ് തിഷ്ഠതി ദേഹകേ । കദാചിന് മോഹമ് ആദത്തേ ക്ഷണം മതിമതാമ് അപി
വലിയ ജ്ഞാനം അഭ്യസിച്ച മനസ്സും ശരീരത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ, ചിലപ്പോൾ ഒരു നിമിഷം പോലും ഭ്രമത്തിൽ അകപ്പെടാറുണ്ട്, അതു ബുദ്ധിമാന്മാര്ക്ക് പോലും സംഭവിക്കും.
ഇദമ് ആശ്ചര്യമ് ആഖ്യാനം ശൃണുതാഥ സഭാസദഃ । മമ ശാമ്ബരികേണേഹ യന് മുഹൂര്തം പ്രദര്ശിതമ്
സഭയിലെ എല്ലാവരും, ഈ അത്ഭുതകരമായ കഥ ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ശാംബരന്റെ മായയാൽ ഒരു നിമിഷം എനിക്ക് ഇവിടെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് ഇതാണ്.
ദൃഷ്ടവാന് അഹമ് ഏതസ്മിന് ബഹ്വീഃ കാര്യദശാശ് ചലാഃ । മുഹൂര്തേ പ്രോത്ഥിതധ്വസ്തശക്രാസ് സൃഷ്ടീര് ഇവാബ്ജജഃ
ആ ചെറിയ നിമിഷത്തിൽ, അനേകം മാറിമാറുന്ന സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ കണ്ടു. ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തി തളർന്നപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവു ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ തന്നെ.
ഇത്യ് ഉക്ത്വോന്മുഖനേത്രേഷു സഭ്യേഷു സ ഹസന്ന് ഇവ । രാജാ വര്ണയിതും ചിത്രം വൃത്താന്തമ് ഉപചക്രമേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, എല്ലാവരും ഉറ്റുനോക്കുമ്പോൾ രാജാവ് ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ ആ അത്ഭുതകരമായ സംഭവങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഇഹ വിവിധപദാര്ഥസങ്കുലായാം ഹ്രദനദപര്വതപത്തനാകുലായാമ് । കുലശിഖരിസമുദ്രസങ്കടായാം ഭുവി വിഭവാവലിതോ ഽസ്ത്യ് അയം പ്രദേശഃ
ഇവിടെ, വിവിധ വസ്തുക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിൽ, തടാകങ്ങളും നദികളും പർവതങ്ങളും നഗരങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർന്നിരിക്കുന്ന ഈ ഭൂഭാഗം സമൃദ്ധിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; കുടുംബശിഖരങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന സ്ഥലമാണിത്.
അസ്തി താവദ് അയം ദേശോ നാനാവനനദീയുതഃ । വസുധാമണ്ഡലസ്യാസ്യ സഹോദര ഇവാനുജഃ
ഇവിടെ നാനാ വനങ്ങളും നദികളും ഉള്ള ഒരു ദേശം ഉണ്ട്. ഈ ഭൂമണ്ഡലത്തിന് ഇളയ സഹോദരൻ പോലെയാണ് ഇത്.
അസ്മിംശ് ചായമ് അഹമ് രാജാ പൌരാഭിമതവൃത്തിമാന് । ഇന്ദ്രസ് സ്വര്ഗ ഇവാസ്യാം തു സഭായാമ് അദ്യ സംസ്ഥിതഃ
ഈ ദേശത്ത് ഞാൻ രാജാവാണ്, ജനങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ സഭയിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ ഇവിടെ ഇരിക്കുന്നു.
യാവദ് അഭ്യാഗതോ ദൂരാത് കശ്ചിച് ഛാമ്ബരികസ് ത്വ് അയമ് । രസാതലാദ് അഭ്യുത്ഥിതോ മായീ മയ ഇവ സ്വയമ്
അപ്പോൾ ദൂരത്ത് നിന്ന് ശാംബരികൻ എന്നൊരു ആളെത്തി. അവൻ ഭൂഗർഭത്തിൽ നിന്നു മേലേക്ക് വന്ന മായാവാദി മായൻ പോലെയാണ്.
അനേന ഭ്രാമിതൈഷേഹ പിഞ്ഛികാ രാജിരാജിതാ । കല്പാന്തപവനാഭ്രേണ ശക്രചാപലതാ യഥാ
അവൻ ഇവിടെ ഈ മയില്പീലി കൊണ്ടുള്ള ദണ്ഡം ചുറ്റി കാട്ടി. അതിന്റെ വരി പ്രകാശിച്ചു, കാലാന്ത്യത്തിലെ കാറ്റിൽ ഇന്ദ്രന്റെ മിന്നൽപോലെയാണ് അതിന്റെ ഭംഗി.
ആലോക്യൈതാമ് അഹം ലോലാമ് അസ്യാശ്വസ്യ പുരസ്സ്ഥിതേഃ । പൃഷ്ഠമ് ആരൂഢവാന് ഏക ആത്മനാ ഭ്രാന്തമാനസഃ
ആ അശ്വത്തെ മുന്നിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചഞ്ചലമായ വസ്തുവിനെ ഞാൻ നോക്കി, മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ, അതിന്റെ മേൽ ഒറ്റയ്ക്കു കയറി ഇരുന്നു.
തതോ ഽദ്രിം പ്രലയക്ഷുബ്ധം പുഷ്കരാവര്തകോ യഥാ । തഥാ ചലന്തം ചലിതസ് സ്വശ്വമ് ആരൂഢവാന് അഹമ്
അതിനുശേഷം, പ്രളയകാലത്ത് കാറ്റ് മലയെ ഇളക്കുന്നതുപോലെ, അങ്ങനെ തന്നെ അശ്വം അസ്ഥിരമായി ചലിക്കുന്നതിൽ ഞാൻ കയറി ഇരുന്നു.
ഗന്തും പ്രവൃത്തോ മൃഗയാമ് ഏകോ ഽഹമ് അഥ രംഹസാ । ഉര്വരാമ് ഇവ നിര്ഭേത്തും കല്ലോലഃ പ്രലയാമ്ബുധേഃ
പിന്നീട് ഞാൻ വേഗത്തിൽ, ഒറ്റയ്ക്കു, വേട്ടയാടാൻ പുറപ്പെട്ടു — പ്രളയസമുദ്രത്തിലെ തിരകൾ കരയെ തകർക്കാൻ ഓടുന്നതുപോലെ.
തേനാനിലവിലോലേന ദൂരം നീതോ ഽസ്മി വാജിനാ । ഭോഗാഭ്യാസജഡേനാജ്ഞോ മുഗ്ധസ് സ്വമനസാ യഥാ
ആ കാറ്റിൽ ആടിയ അശ്വം എന്നെ ദൂരത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി — ആസ്വാദനങ്ങളിൽ പതിഞ്ഞു, അജ്ഞതയാൽ ചിതറുന്ന മനസ്സുപോലെ ഞാൻ വഴിതെറ്റി പോയി.
അകിഞ്ചനമനശ്ശൂന്യം സ്ത്രീചിത്തമ് ഇവ ദുര്ഭഗമ് । തതഃ പ്രലയനിര്ദഗ്ധജഗദാസ്പദഭീഷണമ്
എന്റെ മനസ്സ് എല്ലാം വിട്ടുപോയ ശൂന്യമായതായിരുന്നു, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ പെട്ട ഒരു സ്ത്രീയുടെ മനസ്സ് പോലെ, പ്രളയത്തിൽ മുഴുവൻ ലോകവും നശിച്ചുപോയ ഭയാനകമായ ഒരു ഇടംപോലും.