അസമ്യഗ്ദര്ശനം തേന ത്യജ രാമ നിരാശ്രയമ് । സാശ്രയം സത്യമ് ആനന്ദി സമ്യഗ്ദര്ശനമ് ആശ്രയ
രാമാ, അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത തെറ്റായ ദർശനം ഉപേക്ഷിക്കണം. സത്യം, ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ശരിയായ ദർശനത്തിൽ ആശ്രയം വേണം.
ധിയാ വിചാരധര്മിണ്യാ മോഹസംരമ്ഭഹീനയാ । വിചാരയാധുനാ സത്യമ് അസത്യം സമ്പരിത്യജ
തെറ്റിദ്ധാരണകളില്ലാത്ത, അന്വേഷിക്കാൻ തയ്യാറായ ബുദ്ധിയോടെ, ഇപ്പോൾ സത്യം തിരിച്ചറിയുക, അസത്യം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുക.
അബദ്ധോ ബദ്ധ ഇത്യ് ഉക്ത്വാ കിം ശോചസി മുധൈവ ഹി । അനന്തസ്യാത്മതത്ത്വസ്യ കിം കഥം കേന ബധ്യതേ
ബന്ധിതൻ അല്ലെങ്കിൽ അബദ്ധൻ എന്നു പറയുന്നത് വെറുതെ ദുഃഖപ്പെടുന്നതാണ്. അനന്തമായ ആത്മതത്ത്വത്തിന് എന്തുകൊണ്ട്, എങ്ങനെ, ആരാൽ ബന്ധനം സംഭവിക്കും?
നാനാനാനാത്വകലനാസ്വ് അവിഭിന്നേ മഹാത്മനി । സര്വസ്മിന് ബ്രഹ്മതത്ത്വേ ഽസ്മിന് കിം ബദ്ധം കിം വിമുച്യതേ
ഒറ്റയുള്ള മഹാത്മാവിൽ, ഭേദം എന്ന ധാരണ മാത്രം മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഈ എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മതത്വത്തിൽ ആരാണ് ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, ആരാണ് മോചിതനാകുന്നത്?
അനാര്തോ ഽപ്യ് ആര്തിസദ്ഭാവാച് ഛിന്നേ ഽങ്ഗേ കിം ച താമ്യസി । ഭേദാഭേദവികാരാര്തിഃ കാചിന് നാത്മനി വിദ്യതേ
നിനക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ യാതൊരു ദുഃഖവും ഇല്ലെങ്കിലും, അതുണ്ടെന്ന തോന്നലാൽ നീ ദുഃഖിക്കുന്നു. ഒരു അവയവം മുറിഞ്ഞാൽ നീ അതിനാൽ ദുഃഖിക്കുന്നതെന്തിന്? ഭേദം, അഭേദം, മാറ്റം എന്നിവയുടെ യാതൊരു ദുഃഖവും ആത്മാവിൽ ഇല്ല.
ദേഹേ നഷ്ടേ ക്ഷതേ ക്ഷീണേ കാത്മനഃ ക്ഷതിര് ആഗതാ । ഭസ്ത്രായാം പരിദഗ്ധായാം തത്സ്ഥം ഹേമ ന നശ്യതി
ശരീരം നശിച്ചാലോ, പരിക്കേറ്റാലോ, ക്ഷയിച്ചാലോ ആത്മാവിന് എന്തു ഹാനി സംഭവിക്കും? ഒരു കുപ്പിയിൽ പൊന്നിടുമ്പോൾ, ആ കുപ്പി കത്തിപ്പോകുമ്പോഴും അതിലെ പൊൻ നശിക്കുന്നില്ലല്ലോ.
ദേഹഃ പതതു വോദേതു കാ നഃ ക്ഷതിര് ഉപാഗതാ । കോ നഷ്ടഃ പ്രക്ഷതേ പുഷ്പേ ആമോദോ വ്യോമസംശ്രയഃ
ശരീരം വീണുപോകട്ടെ, നശിച്ചുപോകട്ടെ—നമുക്ക് എന്താണ് നഷ്ടം? ഒരു പൂവ് ചവിട്ടിയാൽ അതിന്റെ സുഗന്ധം, ആകാശത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതു പോലെ, നശിക്കുന്നുവോ?
ആപതന്തു വപുഃപദ്മം സുഖദുഃഖഹിമശ്രിയഃ । ആകാശോഡ്ഡയനേ ഽലീനാം കാ നഃ ക്ഷതിര് ഉപസ്ഥിതാ
സുഖവും ദുഃഖവും എന്നതിന്റെ തണലിൽ ഈ ശരീരം കനലിൽ വീണുപോലും, ആകാശത്തിൽ ലയിച്ചുപോയ തേനീച്ചകളെപ്പോലെ നാം അതിനാൽ എന്ത് ദോഷം അനുഭവിക്കും?
ദേഹഃ പതതു വോദേതു യാതു വാ ഗഗനാന്തരമ് । തദ്വിലക്ഷണരൂപസ്യ കാസൌ ഭവതി തേ ക്ഷതിഃ
ശരീരം വീണുപോകട്ടെ, നശിച്ചുപോകട്ടെ, അകലെ ആകാശത്തിലേക്കു പോയാലും, അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുന്ന നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിന് എന്ത് ഹാനി സംഭവിക്കും?
യഥാ പയോദമരുതോര് യഥാ ഷട്പദപദ്മയോഃ । തഥാ രാഘവ സമ്ബന്ധസ് ത്വച്ഛരീരത്വദാത്മനോഃ
മേഘത്തിനും കാറ്റിനും, തേനീച്ചക്കും താമരക്കും ഉള്ള ബന്ധംപോലെയാണ്, രാഘവ, നിന്റെ ശരീരത്തിനും ആത്മാവിനും ഉള്ള ബന്ധം.
മനോ നാമ ശരീരം ഹി ജഗതസ് സകലസ്യ ച । ആത്മശക്തിശ് ചിദ് അസ്യാത്മാ ന നശ്യതി കദാചന
ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാറ്റിനും മനസ്സാണ് ശരീരം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്; അതിന്റെ ആത്മാവായ ചൈതന്യശക്തി ഒരിക്കലും നശിക്കില്ല.
യോ ഽസാവ് ആത്മാ മഹാപ്രാജ്ഞ നശ്യതീത്യ് അവഗച്ഛസി । ന നശ്യതി കദാചിദ് സ കിം മുധാ പരിതപ്യസേ
നീ വിശ്വസിക്കുന്നത് ഈ പരമജ്ഞാനിയായ ആത്മാവ് നശിക്കുമെന്ന് തന്നെയാണല്ലോ. പക്ഷേ, ആത്മാവ് ഒരിക്കലും നശിക്കില്ല. അപ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് വൃഥാ ദുഃഖിക്കുന്നത്?
വിശീര്ണേ ഽഭ്രേ യഥാ വാതശ് ശുഷ്കേ ഽബ്ജേ ഷട്പദോ യഥാ । യാത്യ് അനന്തപദം വ്യോമ തഥാത്മാ ദേഹസങ്ക്ഷയേ
ഒരു മേഘം ചിതറുമ്പോൾ കാറ്റ് അതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുപോലെയും, ഉണങ്ങിയ താമരയിൽ നിന്ന് തേൻചീറ്റു പറന്ന് അനന്തമായ ആകാശത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെയും, ശരീരം നശിക്കുമ്പോൾ ആത്മാവ് അങ്ങനെ പുറപ്പെടുന്നു.
സംസാരേ ഽസ്മിന് വിഹരതോ മനോ ഽപി ഹി ന നശ്യതി । ജ്ഞാനാഗ്നിനാ വിനാ ജന്തോര് ആത്മനാശേ തു കാ കഥാ
ഈ ലോകത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും മനസ്സും നശിക്കാറില്ല. ജ്ഞാനത്തിന്റെ അഗ്നി ഇല്ലാതെ ആത്മാവിന്റെ നാശം എന്നത് ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതുപോലുമല്ല.
യഃ കുണ്ഡബദരന്യായോ യോ ഘടാകാശയോഃ ക്രമഃ । സ്ഥിതിര് ദേഹാത്മനോസ് സൈവ സവിനാശാവിനാശയോഃ
കുണ്ടും ബദരിയും, മടക്കമുള്ള കലശവും അതിലെ ആകാശവും എന്ന ഉപമകൾ ശരീരത്തിന്റെയും ആത്മാവിന്റെയും നിലയ്ക്കും ബാധകമാണ്—അത് നശിക്കുന്നതായാലും നശിക്കാത്തതായാലും.
ബദരം ഹസ്തമ് ആയാതി യഥാ സ്ഫുടതി കുണ്ഡകേ । ആത്മാ ഗഗനമ് ആയാതി തഥാ ചലതി ദേഹകേ
പഴം കൈയിലേക്കു വരുന്നതുപോലെയും, അതു ഒരു പാത്രത്തിനുള്ളിൽ പൊട്ടുന്നതുപോലെയും, ആത്മാവ് ആകാശത്തിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു, ഈ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
കുമ്ഭേ ഗച്ഛത്യ് അകുമ്ഭത്വം കുമ്ഭാകാശോ യഥാമ്ബരേ । തിഷ്ഠത്യ് ഏവമ് അയം ദേഹീ ദേഹേ ക്ഷീണേ നിരാമയഃ
ഒരു പാത്രം ഇല്ലാതായാൽ അതിലെ ശൂന്യത ആകാശം പോലെ തുടരുന്നു. അതുപോലെ, ശരീരം ക്ഷയിച്ചാൽ, അതിൽ വാസം ചെയ്യുന്നവൻ രോഗരഹിതനായി നിലനിൽക്കുന്നു.
മനോ ദേഹോ ഹി ജന്തൂനാം ദേശകാലതിരോഹിതഃ । മുഹുര് മൃതിപടാച്ഛന്നശ് ശേതേ കിം പരിദേവനാ
ജീവികളുടെ മനസ്സും ശരീരവും ദേശവും കാലവും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മരണം എന്ന മറയാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മറയ്ക്കപ്പെടുന്ന ഇവ, അപ്രത്യക്ഷമായി കിടക്കുന്നു. അതിൽ ദുഃഖിക്കേണ്ടതെന്ത്?
ദേശകാലതിരോധാനേ മൂഢോ ഽപി മരണേ നരഃ । കിം ബിഭേതി മഹാബാഹോ നേഹ നശ്യതി കശ്ചന
മരണസമയത്ത് ദേശവും കാലവും മറഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, അജ്ഞാനിയും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല, മഹാബാഹുവേ. ഇവിടെ ആരും നശിക്കുന്നില്ല.
അതസ് ത്വം വാസനാം രാമ മിഥ്യൈവാഹമ് ഇതി സ്ഥിതാമ് । ത്യജ പക്ഷീശ്വരോ വ്യോമഗമനോത്ക ഇവാണ്ഡകമ്
അതിനാല് രാമാ, "ഞാന് ഇതാണ്" എന്ന വ്യാമോഹം പൂര്ണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കണം. ആകാശത്ത് പറക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ രാജാവിന് മുട്ടിന്റെ പുറംവടം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ നീയും അതിനെ വിട്ടുകളയണം.
യൈഷാ ഹി മാനസീ ശക്തിര് ഇഷ്ടാനിഷ്ടാനുബന്ധിനീ । അനയേദം മുധാ ഭ്രാന്ത്യാ സ്വപ്നവത് പരികല്പിതമ്
ഇത് മനസ്സിന്റെ ഒരു ശക്തിയാണ്, ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതും, ഇതിലൂടെ ഭ്രമയാല് ഈ ലോകം സ്വപ്നംപോലെ വെറുതെ കല്പിക്കപ്പെടുന്നു.
അവിദ്യൈഷാ ദുരന്തൈഷാ ദുഃഖായൈഷാ ഹി വര്ധതേ । അപരിജ്ഞായമാനൈഷാ തനോതീദമ് അസന്മയമ്
ഇതാണ് അജ്ഞാനം, കടക്കാന് അത്യന്തം പ്രയാസമുള്ളതും ദുഃഖത്തിന് കാരണമാകുന്നതും. ഇതിനെ തിരിച്ചറിയാതെ പോയാല് ഈ മായാജാലം വളരുന്നു.
ഏഷാ കുഡ്യവദ് ആകാശം തുഷാരമ് അനലം യഥാ । പരിപശ്യതി വിഭ്രാന്താ സ്വരൂപസ്യ സ്വഭാവതഃ
ഈ ഭ്രമയാല്, ഒരാള് ആകാശം മതിലായി കാണുന്നു, മഞ്ഞ് അഗ്നിയായി കാണുന്നു, എല്ലാം സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിന്റെ പ്രകാരമാണ്.
അസദ് ഏവേദമ് ആരമ്ഭമന്ഥരം സദ് ഇവോത്ഥിതമ് । കല്പിതം ജഗദ് ആഭോഗി ദീര്ഘസ്വപ്ന ഇവൈതയാ
ഈ ലോകം പുറത്തു നോക്കുമ്പോള് സത്യമായതുപോലെ തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, യഥാര്ത്ഥത്തില് അതിന് യാതൊരു സാരവും ഇല്ല. ഈ ശക്തി അതിനെ ദീര്ഘസ്വപ്നം പോലെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഭാവനാമാത്രമ് ഏവാസ്യാസ് സ്വരൂപം കര്തൃതാം ഗതമ് । ജഗതാമ് ആകുലം ചക്ഷുര് വ്യോമ്നി പിഞ്ഛകതാമ് ഇവ
ഈ ശക്തിയുടെ സ്വഭാവം വെറും ഭാവന മാത്രമാണ്, അതാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന ഭാവം സ്വീകരിക്കുന്നത്. അതു ലോകത്തിന്റെ കണ്ണുകള് ആകുലമാക്കുന്നു, ആകാശത്ത് പാവയുടെ പീലി പാറുന്നതുപോലെ.
ലയമ് അസ്യാസ് സ്വരൂപം ത്വം നയ രാമ വിചാരണാത് । യഥാ ഹിമശിലായാസ് തു തപനാദ് ദിവസാധിപഃ
രാമാ, നീ അന്വേഷനം വഴി ഈ ശക്തിയെ അതിന്റെ സ്വഭാവമായ ലയത്തിലേക്ക് നയിക്കണം. അതുപോലെ, സൂര്യന് ഒരു ഹിമരാശിയെ ഉരുക്കുന്നതുപോലെ.
ഹിമാഭാവാര്ഥിനോ ഽര്കസ്യ സ്വോദയേന ഹിതം യഥാ । സിധ്യത്യ് ഏവം വിചാരേണ മനോനാശാര്ഥിനോ ഽര്ഥിതമ്
ഹിമം അകറ്റാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് സൂര്യന്റെ ഉദയം ഉപകാരപ്പെടുന്നതുപോലെ, മനസ്സിന്റെ ലയത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് അന്വേഷനം വഴി ആ ലക്ഷ്യം നേടാം.
അവിദ്യാ സമ്പ്രവൃത്താ ഹി വിതതാനര്ഥദുര്ഗമാ । നാനേന്ദ്രജാലകലണം ശാമ്ബരീ ഹേമ വര്ഷതി
അജ്ഞാനം ഉദിച്ചു, അനർത്ഥങ്ങളും കഷ്ടതകളും നിറഞ്ഞ ഒരു വലയം പോലെ വ്യാപിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; ഒരു മായാജാലം പോലെ, അതു പൊന്നുപെയ്യുന്ന മഴയാകുന്നു.
സ്വവിനാശക്രിയാം ചൈതാം മന ഏവ കരോത്യ് അലമ് । മനോ ഹ്യ് ആത്മവധം നാമ നാടകം പരിനൃത്യതി
തന്നെ തന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നതെല്ലാം മനസാണ് ചെയ്യുന്നത്; ആത്മഹത്യ എന്ന നാടകം മനസു തന്നെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
ആത്മാനമ് ഈക്ഷതേ ചേതസ് സ്വവിനാശായ കേവലമ് । ന ഹി ജാനാതി ദുര്ബുദ്ധിര് വിനാശം പ്രത്യുപസ്ഥിതമ്
മനസു തന്നെ നോക്കുന്നത് തനിക്കു നാശം വരുത്താനാണ്; തെറ്റിദ്ധാരണയുള്ള ബുദ്ധി അടുത്തു വരുന്ന നാശം തിരിച്ചറിയുന്നില്ല.