സൃജാമീമമ് അഹം സര്ഗം സംഹരാമി തഥാദൃതഃ । അയമ് ആത്മനി തിഷ്ഠാമി ശാമ്യാമി ഭുവനേശ്വരഃ
ഞാൻ ഈ സൃഷ്ടി സൃഷ്ടിക്കുന്നു, അതിനെ യുക്തിയായി ലയിപ്പിക്കുന്നു; ഞാൻ സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു, ഭൂമിയുടെ ഇശ്വരനായി ശാന്തനാകുന്നു.
അയം സംവത്സരോ യാത ഇദം പരിണതം യുഗമ് । സൃഷ്ടിര് ഇയമ് അസൌ കാലസ് ത്വ് അയം സംഹരണസ്യ ച
ഈ വർഷം കഴിഞ്ഞു, ഈ യുഗം പൂര്ത്തിയായി; ഈ സൃഷ്ടിയും, ഈ കാലവും, ഇപ്പോൾ ലയത്തിന്റെ സമയവും ഇതാണ്.
അയമ് അദ്യ ഗതഃ കല്പോ ബ്രാഹ്മീ രാത്രിര് ഇയം തതഃ । അയമ് ആത്മനി തിഷ്ഠാമി പൂര്ണാത്മാ പരമേശ്വരഃ
ഇന്ന് ഈ കല്പം അവസാനിച്ചു, ഇതാണ് ബ്രഹ്മയുടെ രാത്രി; ഞാൻ ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, പൂർണ്ണമായ ആത്മാവായ പരമേശ്വരൻ.
ഇതി ഭാവിതയാ ബുദ്ധ്യാ തേ ദ്വിജാ ഐന്ദവാ ദശ । അബഹിര്വൃത്തയസ് തസ്ഥുസ് സമുത്കീര്ണാ ഇവോപലാത്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച മനസ്സോടെ, ആ പത്ത് ഇന്ദു പുത്രന്മാർ പുറത്തുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്ന്, കല്ലിൽ നിന്ന് കൊത്തിയവരെപ്പോലെ അചഞ്ചലമായി നിന്നു.
അധിഗതകമലാസനക്രമാസ് തേ പരിഗലിതേതരതുച്ഛവൃത്തിജാലാഃ । സതതഗജവജര്ജരാസനസ്ഥാശ് ചിരമ് ഇതി പദ്മജകല്പനേ വിരേജുഃ
കമലാസനക്രമം നേടിയ അവർ, മറ്റു നിസ്സാര പ്രവർത്തനങ്ങൾ എല്ലാം വിട്ടുകളഞ്ഞു; എല്ലായ്പ്പോഴും ആ ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ആനയുടെ അങ്കുഷം പോലെ ശരീരം ക്ഷയിച്ചവരായി, കമലത്തിന്റെ ഭാവനയിൽ ദീർഘകാലം പ്രകാശിച്ചു.
പിതാമഹക്രമേ തസ്മിംസ് തതസ് തേ ബദ്ധഭാവനാഃ । കര്മഭിസ് തൈസ് സമാക്രാന്തമനസ്കാസ് തസ്ഥുര് ആദൃതാഃ
ആ പിതാമഹരുടെ വംശത്തിൽ, അവർ മനസ്സ് അകറ്റാതെ, ആ പ്രവർത്തികളിൽ മുഴുകി, ഭക്തിയോടെ ഉറപ്പോടെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
യാവത് തേ ദേഹകാസ് തേഷാം താപേന പവനൈസ് തഥാ । യയുശ് ശോഷം യഥാ ഗ്രീഷ്മേ ഛിന്നാഃ കമലപല്ലവാഃ
അവരുടെ ശരീരം നിലനിന്നിരിക്കുമ്പോൾ, ചൂടും കാറ്റും കൊണ്ടു, വേനലിൽ മുറിച്ച കമലദളങ്ങൾ പോലെ അവർ ഉണങ്ങി പോയി.
ജക്ഷുസ് താന് ദേഹകാംസ് തത്ര ക്രവ്യാദാ വനവാസിനഃ । ഇതശ് ചേതശ് ച ലുഠിതാസ് സത്ഫലാനീവ മര്കടാഃ
അവിടെ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾ ആ ശരീരങ്ങൾ തിന്നു, പാകമായ പഴങ്ങൾ കുരങ്ങുകൾ ഇവിടെ അവിടെ ചിതറുന്നതുപോലെ അവയെ ചിതറിച്ചു.
അഥ തേ ശാന്തബാഹ്യാര്ഥാ ബ്രഹ്മത്വേ കൃതഭാവനാഃ । തസ്ഥുശ് ചതുര്യുഗസ്യാന്തേ യാവത് കല്പഃ ക്ഷയം ഗതഃ
പിന്നീട്, പുറംലോകത്തെ കാര്യങ്ങൾ ശമിച്ചും, മനസ്സു ബ്രഹ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രമാക്കിയവരും, നാലു യുഗങ്ങൾ കഴിയുന്നതുവരെ, ഒരു കല്പം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ അവിടെ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
ക്ഷീയമാണേ തതഃ കല്പേ തപത്യ് ആദിത്യസഞ്ചയേ । പുഷ്കരാവര്തകേഷൂച്ചൈര് വര്ഷത്സു കഠിനാരവമ്
അപ്പോൾ, കാലചക്രം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യൻ കനത്ത ചൂടോടെ ദഹിപ്പിക്കുകയും, കാറ്റടിച്ച മേഘങ്ങൾ കഠിനമായ ശബ്ദത്തോടെ ശക്തമായ മഴ പെയ്യിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വഹത്സു കല്പവാതേഷു സ്ഥിത ഏവ മഹാര്ണവേ । ക്ഷീണേഷു ഭൂതവൃന്ദേഷു തേ തഥൈവ വ്യവസ്ഥിതാഃ
ആ കാലത്ത്, മഹാസമുദ്രം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, ഭൂതങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കുറയുമ്പോഴും, ആ ശക്തികൾ അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.
അദ്യ പ്രബുദ്ധേ ഭവതി ദ്രഷ്ടുമ് ഇച്ഛതി സംസൃതിമ് । സ്വകേനൈവ ക്രമേണോച്ചൈസ് തേ തഥൈവ വ്യവസ്ഥിതാഃ
ഇന്ന് ആരെങ്കിലും ഉണർന്നു, ഈ ജനനമരണചക്രം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, അവൻ്റെ സ്വന്തം വഴിയിൽ, അവയെല്ലാം അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ത ഏതേ ഭഗവന് ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മണോ ബ്രാഹ്മണാ ദശ । ത ഏതേ ദശ സംസാരാ മനോവ്യോമനി സംസ്ഥിതാഃ
ഭഗവൻ ബ്രഹ്മൻ, ഇവയാണ് ബ്രഹ്മാവിൻ്റെ പത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാർ; ഈ പത്ത് സംസാരലോകങ്ങൾ മനസ്സിൻ്റെ ആകാശത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
തേഷാമ് ഏകതമസ്യായമ് അഹമ് ആകാശമന്ദിരഃ । ഭാനുര് ഭുവി വിഭോ കാലകലാകര്മണി യോജിതഃ
അവരിൽ ഒരുവൻ ഞാൻ ആകാശമന്ദിരം തന്നെയാണ്; ഭൂമിയിൽ കാലത്തിന്റെ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സൂര്യൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, പ്രഭുവേ.
ഏഷ തേ കഥിതസ് സര്ഗോ ദശാനാമ് അബ്ജസമ്ഭവ । ബ്രഹ്മണാം സമ്ഭവോ വ്യോമ്നി യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ഈ പത്ത് ബ്രാഹ്മണരുടെ സൃഷ്ടിയെ ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. അവരൊക്കെയും ആകാശത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്. നീ ഇനിയും ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ചെയ്യൂ.
വിവിധകല്പനമ് ആവലിതാമ്ബരം യദ് ഇദമ് ഉത്തമജാഗതമ് ഉത്ഥിതമ് । കിരണജാലകമോഹിതമോഹനം തദ് അഖിലം നിജചേതസി വിഭ്രമഃ
നാനാതരം ഭാവനകളും ആകാശം മറച്ചിരിക്കുന്നതും, രശ്മികളുടെ വലയത്തിൽ ആകർഷിതമായും ഉയർന്നിരിക്കുന്ന ഈ ഉന്നത ലോകം മുഴുവൻ നിന്റെ മനസ്സിന്റെ കളിയാണു്.
ബ്രാഹ്മണ ബ്രഹ്മണോ ഭാനുര് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ബ്രഹ്മണോ മമ । ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മവിദാം ശ്രേഷ്ഠ തൂഷ്ണീമ് ഏവ ബഭൂവ സഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, സൂര്യൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെതാണെന്നും, ബ്രഹ്മാവേ, അവൻ എന്റെതാണെന്നും പറഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ആൾ പിന്നെ മൗനമായി നിന്നു.
തത ഉക്തം മയാ തസ്യ ചിരമ് സഞ്ചിന്ത്യ ചേതസാ । ഭാനോര് ഭാനോ വദാശു ത്വം കിമ് അന്യത് സംസൃജാമ്യ് അഹമ്
അതിനുശേഷം ദീർഘകാലം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച ശേഷം ഞാൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: 'സൂര്യനേ, പ്രകാശമേ, വേഗത്തിൽ പറയൂ — ഞാൻ മറ്റെന്താണ് സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത്?'
ഏതാനി ദശ വിദ്യന്തേ കില യത്ര ജഗന്തി ഹി । തത്രാന്യോ മമ സര്ഗേണ കോ ഽര്ഥഃ കഥയ ഭാസ്കര
പതിവായി പത്ത് ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. അപ്പോൾ, എന്റെ സൃഷ്ടിയിൽ ഇനി എന്ത് ആവശ്യമാണ്? സൂര്യനേ, നീ പറയൂ.
നിരീഹസ്യ നിരിച്ഛസ്യ കോ ഽര്ഥസ് സര്ഗേണ തേ പ്രഭോ । വിനോദമാത്രമ് ഏവേയം സൃഷ്ടിസ് തവ ജഗത്പതേ
ആശയോ ഇച്ഛയോ ഇല്ലാത്ത ഭഗവാനേ, സൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു നിനക്കെന്ത് പ്രയോജനം? ഈ സൃഷ്ടി നിനക്ക് വെറും വിനോദം മാത്രമാണ്, ലോകങ്ങളുടെ അധിപനേ.
നിഷ്കാമാദ് ഏവ ഭവതസ് സര്ഗസ് സമ്പദ്യതേ പ്രഭോ । അര്കാദ് ഇവ ജലാദിത്യഃ പ്രതിബിമ്ബമ് ഇവാധിയഃ
നിന്റെ സൃഷ്ടി ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ഭഗവാനേ. സൂര്യന്റെ പ്രതിഫലനം വെള്ളത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെയും, മനസ്സിൽ രൂപം പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെയും.
ശരീരസന്നിവേശസ്യ ത്യാഗേ രാഗേ മതേ യദാ । നിഷ്കാമോ ഭഗവന് ഭാവോ നാഭിവാഞ്ഛതി നോജ്ഝതി
ശരീരത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ആസക്തിയും, രാഗവും, അഭിപ്രായവും ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവനേ, ആസക്തിയില്ലാത്ത മനസ്സ് ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കുകയോ നിരസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
സൃജസീദം തദാ ദേവ വിനോദായൈവ ഭൂതപ । പുനസ് സംഹൃത്യ സംഹൃത്യ ദിനം ദിനപതിര് യഥാ
ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥനേ, അപ്പോൾ ഈ ലോകം നീ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വിനോദത്തിനായാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ച് പിന്വലിക്കുന്നത്, സൂര്യൻ ദിവസത്തെ ഉണർത്തുകയും ഒടുവിൽ ഒളിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
തവ നിത്യമ് അസംസക്തവിനോദായൈവ കേവലമ് । ഇദം കര്തവ്യമ് ഏവേതി ജഗന് ന തു ഘനേച്ഛയാ
നിനക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും ആസ്വാദനത്തിനായിട്ടാണ് ഇതെല്ലാം ചെയ്യേണ്ടത്; ഈ ലോകം ശക്തമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ടല്ല, ചെയ്യേണ്ടതായതിനാലാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.
സൃഷ്ടിം ന ച കരോഷി ത്വമ് അഹര്വ്യാപാരമ് ആത്മനഃ । നിത്യകര്മപരിത്യാഗാത് കിമ് അപൂര്വമ് അവാപ്സ്യസി
നീ ലോകസൃഷ്ടി ഒരു ദൈനംദിന കര്മ്മമായി ചെയ്യുന്നതല്ല; നിത്യകര്മ്മം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ എന്തെങ്കിലും പുതിയ ഫലം നിനക്ക് ലഭിക്കുമോ?
യഥാപ്രാപ്തം ഹി കര്തവ്യമ് അസക്തേന സതാ സദാ । മകുരേണാകലങ്കേന പ്രതിബിമ്ബക്രിയാ യഥാ
എന്ത് ചെയ്യേണ്ടതോ അതു ലഭിക്കുന്നപോലെ, ആഗ്രഹമില്ലാതെ, എപ്പോഴും ചെയ്യണം; കളങ്കമില്ലാത്ത കണ്ണാടി പ്രതിബിംബങ്ങൾ കാണിക്കുന്നതുപോലെ.
യഥൈവ കര്മകരണേ കാമനാ നാസ്തി ധീമതഃ । തഥൈവാകര്മകരണേ കാമനാ നാസ്തി ധീമതഃ
ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴും ആഗ്രഹമൊന്നുമില്ല.
അതസ് സുഷുപ്തോപമയാ വൃത്ത്യാ നിഷ്കാമയാനയാ । സുപ്തപ്രബുദ്ധസമയാ കുരു കാര്യം യഥാഗതമ്
ആഗ്രഹരഹിതമായ, സൂഷുപ്തി പോലെയുള്ള മനോഭാവത്തോടെ, ഉണരുന്ന സമയത്തും ഉറങ്ങുന്ന സമയത്തും സംഭവങ്ങൾ വരുന്നതുപോലെ ചെയ്യണം.
സര്ഗൈര് അഥേന്ദുപുത്രാണാം തോഷമ് ഏതി ജഗത് പ്രഭോ । തദൈതേ തോഷയിഷ്യന്തി ന ത്വാം സര്ഗാസ് സുരേശ്വര
പ്രഭോ, ചന്ദ്രന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുത്രന്മാരുടെ സൃഷ്ടികൾകൊണ്ട് ലോകം സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവർക്കു ആ സൃഷ്ടികൾ സന്തോഷം നൽകും, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായ നിനക്കോ അതില്ല.
ചിത്തനേത്രൈര് ഭവാന് ഏതാന് സര്ഗാന് പശ്യതി നോ ദൃശാ । അപശ്യംശ് ചക്ഷുഷാ സര്ഗം സൃഷ്ടമ് ഇത്യ് ഏവ വേത്തി കഃ
നാം ഈ സൃഷ്ടികളെ മനസ്സിന്റെ കണ്ണുകളിലൂടെ കാണുന്നു, ശരീരത്തിന്റെ കണ്ണുകൊണ്ടല്ല. കണ്ണ് ഉപയോഗിച്ച് കാണാതെ, ഈ സൃഷ്ടി ഉണ്ടായി എന്ന് ആരാണ് അറിയാൻ കഴിയുക?