ന കിഞ്ചിദ് അപി യസ്യാസ്തി സത്യം തേന ഹതാത്മനാ । ചിത്രം ദഗ്ധശരീരേണ ജനതാ വിപ്രലഭ്യതേ
ആത്മാവ് നശിച്ചവനും യാഥാർത്ഥ്യമായൊന്നും ഇല്ലാത്തവനും, ശരീരം നേരത്തെ തന്നെ ചിതയിലായവനാൽ ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ വഞ്ചിതരാവുന്നു എന്നത് അത്ഭുതമാണ്.
ദിനൈഃ കതിപയൈര് ഏവ നിര്ഝരാമ്ബുകണോ യഥാ । പതത്യ് അയമ് അയത്നേന ജര്ജരഃ കായപല്ലവഃ
കുഞ്ചികയുടെ വെള്ളം കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കകം എളുപ്പത്തിൽ വീഴുന്നതുപോലെ, ഈ ക്ഷീണിച്ച ശരീരപ്പൊതി യും യാതൊരു ശ്രമവുമില്ലാതെ വീഴുന്നു.
കായോ ഽയമ് അചിരാപായോ ബുദ്ബുദോ ഽമ്ബുനിധാവ് ഇവ । വ്യര്ഥം കാര്യപരാവര്തേ പരിസ്ഫുരതി നിഷ്ഫലഃ
ഈ ശരീരം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാത്തത് സമുദ്രത്തിലെ ഒരു ബുധ്ബുദം പോലെയാണ്; ഫലമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ അപ്രയോജനമായി അലയുന്നു.
മിഥ്യാജ്ഞാനവികാരേ ഽസ്മിന് സ്വപ്നസമ്ഭ്രമപത്തനേ । കായേ സ്ഫുടതരാപായേ ക്ഷണമ് ആസ്ഥാ ന മേ ദ്വിജ
കള്ളജ്ഞാനത്തിന്റെ ഭ്രമവും സ്വപ്നസങ്കല്പത്തിന്റെ ആശയക്കുഴപ്പവും നിറഞ്ഞ, വ്യക്തമായി നശിക്കുന്ന ഈ ശരീരത്തിൽ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും വിശ്വാസം വയ്ക്കുന്നില്ല, ദ്വിജ.
തഡിത്സു ശരദഭ്രേഷു ഗന്ധര്വനഗരേഷു ച । സ്ഥൈര്യം യേന വിനിര്ണീതം സ വിശ്വസിതി വിഗ്രഹേ
വെളിച്ചം പൊള്ളുന്ന മിന്നലിലും, ശരദ്കാലത്തിലെ മേഘങ്ങളിലും, ഗാന്ധർവരുടെ നഗരങ്ങളിലും സ്ഥിരത കണ്ടെത്തിയവനാണ് ശരീരത്തിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കുന്നത്.
സതതഭങ്ഗുരകാര്യപരമ്പരാവിജയി ജാതജയം ശഠവൃത്തിഷു । സകലദോഷമ് ഇദം കുകലേവരം തൃണമ് ഇവാഹമ് ഉപോജ്ഝ്യ സുഖം സ്ഥിതഃ
എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു, എപ്പോഴും തകർച്ചയിലായ പ്രവൃത്തികളാൽ പരാജയപ്പെടുന്ന, വഞ്ചനാപരമായ ഈ ദുർബലമായ ശരീരം പുൽക്കഷായം പോലെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ലബ്ധ്വാപി തരലാകാരേ കാര്യഭാരതരങ്ഗിണി । സംസാരസാഗരേ ജന്മ ബാല്യം ദുഃഖായ കേവലമ്
ഭാരമായ കർമ്മങ്ങളുടെ തിരമാലകളുമായി, ക്ഷണികമായ രൂപങ്ങളോടെ, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ ജനനം ലഭിച്ചാലും ബാല്യം ദു:ഖം മാത്രമേ നൽകൂ.
അശക്തിര് ആപദസ് തൃഷ്ണാ മൂകതാ മൂഢബുദ്ധിതാ । ഗൃധ്നുതാ ലോലതാ ദൈന്യം സര്വം ബാല്യേ പ്രവര്തതേ
ശക്തിയില്ലായ്മ, അപായങ്ങൾ, തൃഷ്ണ, മൗനം, മന്ദബുദ്ധിത, അത്യാഗ്രഹം, ചഞ്ചലത, ദു:ഖം — ഇവ എല്ലാം ബാല്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു.
രോഷരോദനരൌദ്രീഷു ദൈന്യജര്ജരിതാസു ച । ദശാസു ബന്ധനം ബാല്യമ് ആലാനം കരിണീഷ്വ് ഇവ
കോപം, കരച്ചിൽ, ക്രൂരത, ദു:ഖത്തിൽ ചിതറൽ — ഈ അവസ്ഥകളിൽ ബാല്യം ആനകൾക്ക് കെട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്ന കെട്ടുപോലെ ബന്ധനമാണ്.
ന മൃതൌ ന ജരാരോഗേ ന ചാപദി ന യൌവനേ । താശ് ചിന്താ വിനികൃന്തന്തി ഹൃദയം ശൈശവേഷു യാഃ
മരണം, വയസ്സായ രോഗം, ദുരന്തം, യൗവനം — ഇവയിൽ പോലും ഹൃദയം കീറുന്ന ചിന്തകൾ ബാല്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ശക്തിയോടെ വരില്ല.
തിര്യഗ്ജാതിസമാരമ്ഭസ് സര്വൈര് ഏവാവധീരിതഃ । ലോലോ ബാലജനാചാരോ മരണാദ് അപി ദുഃഖദഃ
കുട്ടികളുടെ പെരുമാറ്റം, എല്ലാരും അവഹേളിക്കുന്നതും, മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ അശാന്തവും, മരണത്തേക്കാളും വേദനയുണ്ടാക്കുന്നതാണ്.
പ്രതിബിമ്ബം ഘനാജ്ഞാനാം നാനാസങ്കല്പപേലവമ് । ബാല്യമ് ആലൂനസംശീര്ണമനഃ കസ്യ സുഖാവഹമ്
പലതരത്തിലുള്ള ആശയങ്ങളാൽ അലയുന്ന, കനത്ത അജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായ ബാല്യം, മനസ്സ് തകർന്നവൻക്ക് എവിടെ സന്തോഷം നൽകും?
ജഡശ്യാമലയാജസ്രം ജാതഭീത്യാ പദേ പദേ । യദ് ഭയം ശൈശവേ ബുദ്ധ്യാ കസ്യാമ് ആപദി തദ് ഭവേത്
മന്ദതയും ഇരുണ്ടതയും നിറഞ്ഞ ബാല്യത്തിൽ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന ആ ഭയം, ബുദ്ധിയുള്ളവൻക്ക് ആ ദുരിതം നേരിടാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടാകുമോ?
ലീലാസു ദുര്വിലാസേഷു ദുരീഹാസു ദുരാശയേ । പരമം മോഹമ് ആദത്തേ ബാലോ ബലവദാപദമ്
കളിയിലും തെറ്റായ വിനോദങ്ങളിലും വെറുതെ ആഗ്രഹങ്ങളിലും വ്യാജ പ്രതീക്ഷകളിലും മുഴുകുന്ന കുട്ടി, വലിയ മായയിലും വലിയ ദുരന്തത്തിലും വീഴുന്നു.
വികല്പകലിലാരമ്ഭം ദുര്വിലാസം ദുരാസ്പദമ് । ശൈശവം ശാസനായൈവ പുരുഷസ്യ ന ശാന്തയേ
അവ്യക്തമായ ചിന്തകളും തെറ്റായ വിനോദങ്ങളും കൈവരാനാകാത്ത ആഗ്രഹങ്ങളും നിറഞ്ഞ ബാല്യം, ശാന്തിക്കല്ല, ശാസനയ്ക്കാണ് അനുയോജ്യം.
യേ ദോഷാ യേ ദുരാചാരാ ദുഷ്ക്രമാ യേ ദുരാധയഃ । തേ സര്വേ സംസ്ഥിതാ ബാല്യേ ദുര്ഗര്ത ഇവ കൌശികാഃ
എല്ലാ തെറ്റുകളും ദുഷ്പ്രവൃത്തികളും ചെയ്യാൻ പ്രയാസമുള്ള കാര്യങ്ങളും ദുഷ്ടചിന്തകളും ബാല്യത്തിൽ തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ആഴമുള്ള കുളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന മുക്കൻപാമുകളെപ്പോലെ.
ബാല്യം രമ്യമ് ഇതി വ്യര്ഥബുദ്ധയഃ കഥയന്തി യേ । താന് മൂര്ഖപുരുഷാന് ബ്രഹ്മന് ധിഗ് അസ്തു ഹതചേതസഃ
ബാല്യം മനോഹരമാണെന്ന് വിവേകമില്ലാതെ പറയുന്നവരെ, അയ്യാ ബ്രഹ്മനേ, അത്തരം ഭ്രാന്തന്മാരെയും മനസ്സില്ലാത്തവരെയും ശപിക്കട്ടെ.
യത്ര ലോലാകൃതി മനഃ പരിസ്ഫുരതി വൃത്തിഷു । ത്രൈലോക്യരാജ്യമ് അപി തത് കഥം ഭവതി തുഷ്ടയേ
മനസ്സ് അശാന്തമായി പലതിലേക്കും ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ രാജ്യം കിട്ടിയാലും അതിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാവുമോ?
സര്വേഷാമ് ഏവ സത്ത്വാനാം സര്വാവസ്ഥാസു ചൈവ ഹി । മനശ് ചഞ്ചലതാമ് ഏതി ബാല്യേ ദശഗുണം മുനേ
എല്ലാ ജീവികളുടെയും എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും മനസ്സ് ചഞ്ചലമാവുന്നു; എന്നാൽ ബാല്യത്തിൽ അതിന്റെ ചഞ്ചലത പത്തു മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്, മഹർഷേ.
മനഃ പ്രകൃത്യൈവ ചലം ബാല്യം ച ചലതാവരമ് । തയോസ് സംശ്ലിഷ്ടയോസ് താത കേനൈവാന്തഃ കുചാപലേ
മനസ്സ് സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ചഞ്ചലമാണ്, ബാല്യവും അതിന്റെ പരമാവധി ചഞ്ചലതയാണ്; ഈ രണ്ടും ഒന്നിച്ചാൽ, പ്രിയമേ, അകത്തുള്ള ആ കലഹം ആരാണ് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക?
സ്ത്രീലോചനൈസ് തഡിത്പുഞ്ജൈര് ജ്വാലാമാലൈസ് തരങ്ഗകൈഃ । ചാപലം ശിക്ഷിതം ബ്രഹ്മഞ് ശൈശവാന് മനസോ ഽഥ വാ
സ്ത്രീകളുടെ കണ്ണോട്ടങ്ങൾ മിന്നൽപോലെയും, ജ്വാലാമാലകളും തിരമാലകളും പോലെ ചലനങ്ങളുമാണ്; അയ്യാ ബ്രഹ്മനേ, ബാല്യത്തിലോ മനസ്സിലോ നിന്നോ ഈ ചഞ്ചലത പഠിക്കപ്പെടുന്നു.
ശൈശവം ച മനശ് ചൈവ സര്വാസ്വ് ഏവ ഹി വൃത്തിഷു । ഭ്രാതരാവ് ഇവ ലക്ഷ്യേതേ സതതം ഭങ്ഗുരസ്ഥിതീ
ബാല്യവും മനസ്സും അവരുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും എന്നും സഹോദരന്മാരെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു—എപ്പോഴും തകർച്ചയിലായിരിക്കുന്നു.
സര്വാണി ദുഷ്ടഭൂതാനി സര്വേ ദോഷാ ദുരാശയാഃ । ബാല്യമ് ഏവോപജീവന്തി ശ്രീമന്തമ് ഇവ മാനവാഃ
എല്ലാ ദുഷ്ടജീവികളും, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും, കെടുതിയുള്ള ആഗ്രഹങ്ങളും ബാല്യത്തിൽ വളരുന്നു, സമ്പന്നനിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന മനുഷ്യരെപ്പോലെ.
നവം നവം പ്രീതികരം ന ശിശുഃ പ്രത്യഹം യദി । പ്രാപ്നോതി തദ് അസൌ യാതി വിഷവേഗസ്യ മൂര്ഛനാമ്
ഒരു കുഞ്ഞിന് ഓരോ ദിവസവും പുതിയതും ഇഷ്ടമുള്ളതും ലഭിക്കാത്തപക്ഷം, വിഷം കയറിയതുപോലെ അതിന് ബുദ്ധിമുട്ട് വരും.
സ്തോകേന വശമ് ആയാതി സ്തോകേനൈതി വികാരിതാമ് । അമേധ്യ ഏവ രമതേ ബാലഃ കൌലേയകോ യഥാ
കുറച്ച് കുറച്ച് നിയന്ത്രണത്തിൽ വരുന്നു; കുറച്ച് കുറച്ച് അലസതയിലേക്കും പോകുന്നു; കുട്ടി അശുദ്ധമായ കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ആസ്വദിക്കുന്നു, കൗലേയകകുട്ടിയെപ്പോലെ.
അജസ്രം ബാഷ്പവദനഃ കര്ദമാന്തര് ജഡാശയഃ । വര്ഷോക്ഷിതസ്യ തപ്തസ്യ സ്ഥലസ്യ സദൃശശ് ശിശുഃ
എപ്പോഴും കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ മുഖം, മനസിൽ ചെളി, കുട്ടി മഴയിൽ കുതിർന്ന ഉണക്കുനിലംപോലെ, അകത്തുനിന്ന് മന്ദവും ജഡവുമാണ്.
ഭയാഹാരപരം ദീനം യഥാദൃഷ്ടാഭിലാഷി ച । ലോലബുദ്ധിര് വപുര് ധത്തേ ബാലോ ദുഃഖായ കേവലമ്
ഭയത്തിലും ഭക്ഷണത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധയുള്ളതും, ദു:ഖിതനുമായും, കാണുന്നതൊക്കെ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമായും, ചഞ്ചലമായ മനസ്സും ശരീരവും കുട്ടിക്ക് ദു:ഖത്തിനായാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
സ്വസങ്കല്പാഭിലഷിതാന് ഭാവാന് അപ്രാപ്യ തപ്തധീഃ । ദുഃഖമ് ഏത്യ് അബലോ ബാലോ വിനികൃത്ത ഇവാശയേ
തനിക്കു മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ കിട്ടാതെ, മനസ്സിൽ വേദനയോടെ, ശക്തിയില്ലാത്ത കുട്ടി, ഹൃദയം മുറിച്ചെടുക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
ദുരീഹാലബ്ധലക്ഷ്യാണി ബഹുപക്ഷോല്വണാനി ച । ബാലസ്യ യാനി ദുഃഖാനി മുനേ താനി ന കസ്യചിത്
മുനിവരേ, ഒരു കുട്ടിക്ക് നേടാനാവാത്ത ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് മുന്നിൽ. പലവശത്തേക്കും വലിച്ചിഴക്കപ്പെടുന്ന അവന്റെ ദു:ഖങ്ങൾ മറ്റാരുടേയും അനുഭവങ്ങളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാനാവില്ല.
ബാലോ ബലവതാശ്വ് ഏവ മനോരഥവിലാസിനാ । മനസാ തപ്യതേ നിത്യം ഗ്രീഷ്മേണേവ വനസ്ഥലമ്
കുട്ടിക്ക് ശക്തി ഉണ്ട് എന്നത് വെറും കற்பനയിൽ മാത്രം. അവന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും വേദനയിൽ കത്തിക്കരിയുന്നു, വേനലിൽ കാടുപോലെ.