ദ്രുമോ ബീജതയേവാശു ന സന്ത്യക്തസമസ്ഥിതിഃ । തിഷ്ഠത്യ് അപഗതസ്പന്ദത്യാഗാത്യാഗഃ പരോ ഽണുകഃ
ഒരു മരമെന്നു പറയുമ്പോൾ അതിന്റെ വിത്തായ അവസ്ഥ വിട്ടുകളയാതെ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, പരമപരമാണു് സ്വസ്ഥമായി, ചലനമോ സ്വീകരിക്കലോ ഉപേക്ഷിക്കലോ ഇല്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ബിസതന്തുര് മഹാമേരുഃ പരാത്മാണോര് അപേക്ഷയാ । ദൃശ്യഃ കില ബിസേ തന്തുര് അദൃശ്യാക്ഷ്ണാ പരാത്മതാ
താമരയുടെ നൂലോ മഹാമേരുപർവതമോ, പരമപരമാണുവിനെ അപേക്ഷിച്ച്, കണ്ണിന് ഒരു നൂലുപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്; എന്നാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കണ്ണിന് കാണാനാവില്ല.
ബിസതന്തുര് മഹാമേരുഃ പരമാണോഃ കിലാത്മനഃ । തസ്യൈവ തദ്ഘനാച് ചാന്തസ്സ്ഥിതാ മേര്വാദികോടയഃ
താമരയുടെ നൂലോ മഹാമേരുപർവതമോ, ആത്മാവിന്റെ പരമപരമാണുവിനെ അപേക്ഷിച്ച്, അതിന്റെ സാന്ദ്രതയിൽ നിന്നു തന്നെ, മേരുവിന്റെ കൊടുമുടികൾ ഉൾക്കൊള്ളപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഏതേന തേന മഹതാ പരമാണുനാ ച വ്യാപ്തം തതം വിരചിതം ജനിതം കൃതം ച । വിശ്വപ്രപഞ്ചരചനം നഭസേവ വിഷ്വക് ശൂന്യത്വമ് അച്ഛമ് അഭിതഃ പരിലബ്ധമ് ഏവ
ഇതിന്റെ വഴി, അതിയായ വിശാലതയും അതിസൂക്ഷ്മമായ അണുവും എല്ലാം കയറി, വ്യാപിച്ചു, പടർന്നു, ഉണ്ടാക്കി, സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ ലോകസൃഷ്ടി ആകാശംപോലെ എല്ലായിടത്തും പരന്നിരിക്കുന്നു; അതിൽ മുഴുവനും തെളിഞ്ഞ ശൂന്യത മാത്രം വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ദ്വൈതേന സുന്ദരതരം സ്വമ് അനുജ്ഝതേവ രൂപം സുഷുപ്തസദൃശേന പരാവബോധാത് । ഐക്യം ഗതം സ്ഥിതഗമാഗമമുക്തമ് ഏവമ് ഇത്ഥം സ്ഥിതം നനു ജഗത് പരമാര്ഥപിണ്ഡഃ
രണ്ടായി കാണുന്ന മനസ്സിലൂടെ, അതിന്റെ സുന്ദരമായ സ്വരൂപം ഉപേക്ഷിച്ചുപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്; ആഴമുള്ള ഉറക്കത്തിൽപോലും പരമാവബോധത്തിൽനിന്ന്. എന്നാൽ ഏകത്വം ലഭിച്ചാൽ, വരവോ പോകലോ ഇല്ലാത്ത നിലയിൽ, ഈ ലോകം പരമാർത്ഥത്തിന്റെ സാരമായിത്തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഇതി രാജമുഖാച് ഛ്രുത്വാ കര്കടീ വനമര്കടീ । അവബുദ്ധപദാന്തസ്സ്ഥം ജഹൌ മാത്സര്യചാപലമ്
രാജാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട കർക്കടീ എന്ന വനമരക്കുരങ്ങി, അവൾക്ക് ലഭിച്ച ജ്ഞാനത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, അസൂയയും അശാന്തിയും ഉപേക്ഷിച്ചു.
അന്തശ്ശീതലതാം തോഷം വിശ്രാന്തിമ് അപതാപതാമ് । പ്രാപ്താ പ്രാവൃണ്മയൂരീവ സജ്യോത്സ്നേവ കുമുദ്വതീ
അവളുടെ ഉള്ളിൽ തണുപ്പും സംതൃപ്തിയും വിശ്രമവും കഷ്ടതകളിൽനിന്നുള്ള മോചനവും ലഭിച്ചു; മഴക്കാലത്തെ മയിലിപ്പെണ്ണുപോലും, പൂർണ്ണചന്ദ്രനിൽ വിരിയുന്ന കുമുദപ്പൂവുപോലും.
തയാ രാജഗിരാ തസ്യാ ആനന്ദ ഉദഭൂദ് ഭൃശമ് । ഗര്ഭോ ഽന്തഃ ഖേ ബലാകായാ രവേണേവ പയോമുചഃ
രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവളുടെ മനസ്സിൽ അതിയായ സന്തോഷം ഉദിച്ചു. അതെ, ഒരു നീലക്കാക്കയുടെ മുട്ടയിൽ സൂര്യന്റെ ചൂട് നിറയുന്നതുപോലെയും, ഒരു മേഘത്തിൽ കാറ്റ് നിറയുന്നതുപോലെയും ആനന്ദം അവളിൽ നിറഞ്ഞു.
അഹോ ബത പവിത്രേയം ഭവതോര് ഭാതി ശേമുഷീ । അനസ്തമിതസാരേണ പ്രബോധാര്കേണ ഭാസിതാ
അയ്യോ, നിങ്ങളുടേത് എത്ര ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനമാണു! ഉണർവ്വിന്റെ സൂര്യന്റെ അക്ഷയമായ പ്രകാശത്തിൽ ഈ ജ്ഞാനം തിളങ്ങുന്നു.
സിതാ സമരസാ ശുദ്ധാ ജ്യോത്സ്നേവ ശശിമണ്ഡലാത് । വിവേകകണികാ ദൃഷ്ടാ ഭവതോര് ഹൃദയാദ് ഇയമ്
നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിന്നു ഉയർന്നുവന്ന ഈ വിവേകത്തിന്റെ കണിക, ചന്ദ്രന്റെ വെളിച്ചംപോലെ വെളുപ്പും സമത്വവും ശുദ്ധിയും നിറഞ്ഞതാണു.
വിവേകിനോ ജഗത്പൂജ്യാസ് സേവ്യാ മന്യേ ഭവാദൃശാഃ । ത്വത്സങ്ഗാത് സവികാസാസ്മി ചന്ദ്രേണേവ കുമുദ്വതീ
വിവേകികൾ ലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; നിങ്ങളെപോലുള്ളവർ സേവിക്കേണ്ടവരാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ ചന്ദ്രനോട് കുമ്പളത്തലപോലെ വിരിയുന്നു.
സൌരഭം കുസുമാസങ്ഗാദ് ഇവ സത്സങ്ഗമാച് ഛുഭമ് । പ്രവര്തതേ ഽര്കസമ്പര്കാദ് വികാസോ ഽമ്ബുരുഹാമ് ഇവ
പൂക്കളുടെ സമീപ്യത്തിൽനിന്ന് സുഗന്ധം പിറവിയെടുക്കുന്നതുപോലെ, നല്ലവരോടൊപ്പം കൂടുമ്പോൾ ശുഭത്വം ജനിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ സ്പർശത്തിൽ താമര വിരിയുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
മഹതാമ് ഏവ സംസര്ഗാത് പുനര് ദുഃഖം ന ബാധതേ । കോ ഹി ദീപശിഖാഹസ്തസ് തമസാ പരിഭൂയതേ
മഹാന്മാരുടെ സാന്നിധ്യം ലഭിച്ചാൽ പിന്നെ ദു:ഖം ഒരിക്കലും ബാധിക്കില്ല. ഒരു ദീപശിഖ കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നവനെ ഇരുട്ട് എങ്ങനെ കീഴടക്കും?
മയേമൌ ജങ്ഗലേ പ്രാപ്തൌ ഭവന്തൌ ഭൂമിഭാസ്കരൌ । പൂജനീയാവ് അതശ് ശീഘ്രമ് ഈഹിതം കഥ്യതാം ശുഭമ്
എന്റെ ശക്തിയാൽ, ഭൂമിയിലെ രണ്ട് സൂര്യന്മാരായ നിങ്ങളിവിടെ കാട്ടിൽ എത്തി. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ആരാധ്യരാണ്. ദയവായി നിങ്ങളുടെ ശുഭമായ ഉദ്ദേശ്യം ഉടൻ അറിയിക്കൂ.
അസ്മജ്ജനപദേ രക്ഷഃകുലകാനനമഞ്ജരി । ജനസ്യ ബാധതേ ഽത്യര്ഥം സദാ ഹൃദയശൂലനമ്
ഞങ്ങളുടെ ദേശത്ത്, കാട്ടിലെ രാക്ഷസകുലങ്ങൾ ജനങ്ങളെ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു. അവരുടെയൊക്കെ ഹൃദയത്തിൽ എപ്പോഴും വേദന ഉണർത്തുന്നു.
യദാ സര്വൈവ ജനതാ സദാ ദൃഢവിഷൂചികാ । മന്മണ്ഡലേ ഽദ്യ തേനാഹം നിര്ഗതോ രാത്രിചര്യയാ
എന്റെ രാജ്യത്ത് എല്ലാവരും ഒരു കഠിനമായ രോഗം മൂലം എപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ടിലായിരുന്നപ്പോള്, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന് രാത്രിയില് അവിടെ നിന്ന് പുറത്തുപോയത്.
ശൂലാനി ഹൃദയേ നൄണാം ന ശാമ്യന്തി യദൌഷധൈഃ । തദാഹം ത്വദ്വിധപ്രോക്തമന്ത്രാദ്യര്ഥേന നിര്ഗതഃ
മരുന്നുകള് കൊണ്ടും ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിലുള്ള വേദനകള് മാറാത്തപ്പോള്, നിന്നുപോലുള്ളവന് പറഞ്ഞ മന്ത്രങ്ങള് മുതലായവയുടെ സഹായം തേടി ഞാന് പുറപ്പെട്ടു.
ത്വാദൃശസ്യ ച ലോകസ്യ മുഗ്ധലോകാഭിഘാതിനഃ । നിഗ്രഹാര്ഥം പ്രവൃത്തിര് മേ സാ ച സമ്പത്തിമ് ഏത്വ് അലമ്
നിഷ്കളങ്കരായവരെ ഉപദ്രവിക്കുന്ന നിന്നുപോലുള്ളവരെ നിയന്ത്രിക്കാനാണ് എന്റെ ശ്രമം. ആ ശ്രമം വിജയിക്കട്ടെ, അതില് എനിക്ക് മതിയാകുന്നു.
ഏതാവദ് ഏവ ച ശുഭേ നന്വ് അങ്ഗീക്രിയതാം ത്വയാ । ഭൂയോ ഭവത്യാ യത് പ്രാണാ ഹിംസനീയാ ന കസ്യചിത്
ശുഭേ, ഇത്ര മാത്രം നീ അംഗീകരിക്കണം: ഇനി മുതല് നീ ആരുടെയും ജീവനെ ഹാനിപ്പെടുത്തരുത്.
ബാഢമ് ഏവം കരോമ്യ് അദ്യപ്രഭൃത്യ് അവിതഥം പ്രഭോ । സത്യമ് ഏവം ന കിഞ്ചിദ് ധി ഹിംസനീയം മയാധുനാ
ശരി, ഇന്നു മുതൽ ഞാൻ അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യാം, പ്രഭോ. ഇനി ഞാൻ ആരെയും വഞ്ചിക്കുകയോ, ദോഷം ചെയ്യുകയോ ഇല്ല; സത്യമായാണ് പറയുന്നത്, ഇനി ഞാൻ ആരെയും ഹാനിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.
യദ്യ് ഏവം ഫുല്ലപദ്മാക്ഷി പരദേഹൈകഭോജനേ । കിം സ്യാച് ഛരീരവൃത്ത്യാ തേ സ്ഥിതായാ മത്സമീഹിതേ
പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുള്ളവളേ, നീ മറ്റൊരാളുടെ ശരീരം ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നപോലെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പോഷണം എങ്ങനെയാകും?
ഷഡ്ഭിര് വര്ഷശതൈ രാജന് പ്രബുദ്ധായാസ് സമാധിതഃ । ജാതഭോജനസങ്കല്പാ ഭോജനേച്ഛേയമ് അദ്യ മേ
രാജാവേ, അറുനൂറ് വർഷം സമാധിയിൽ ഇരുന്ന് ഉണർന്നതിനു ശേഷം, ഇന്നാണ് എനിക്ക് ഭക്ഷണം ആഗ്രഹം തോന്നുന്നത്.
ഇദാനീം ശിഖരം ഗത്വാ തദ് ഏവ ധ്യാനനിശ്ചലാ । യാവദിച്ഛം സുഖേനാസേ സജീവാ സാലഭഞ്ജികാ
ഇപ്പോൾ അവൾ പർവ്വതശിഖരത്തിൽ ചെന്നു, അവിടെ തന്നെ ധ്യാനത്തിൽ അചഞ്ചലമായി ഇരുന്നു, ജീവൻ ഉള്ള സാലഭഞ്ജികയായി, ഇഷ്ടം വരുന്നത്ര നേരം സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു.
ആമൃതീം ധാരണാം ബദ്ധ്വാ ധാരയാമി ശരീരകമ് । യഥേച്ഛമ് അഥ കാലേന ത്യക്ഷ്യാമീതി മതിര് മമ
അമൃതംപോലെയുള്ള ധാരണയിലൂടെ ഞാൻ ശരീരം ഇഷ്ടംപോലെ നിലനിർത്തുന്നു; സമയമാകുമ്പോൾ അതു വിട്ടൊഴിയാനും ഞാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആശരീരപരിത്യാഗമ് ഇദാനീം ന മയാ നൃപ । ഹിംസനീയാഃ പരപ്രാണാസ് തേനേദം മദ്വചശ് ശൃണു
രാജാവേ, ഇപ്പോൾ ശരീരം വിട്ടുപോകുന്നതിന് മുമ്പ് ഞാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവൻ ദോഷപ്പെടുത്താൻ പാടില്ല; അതിനാൽ എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം.
ഹിമവാന് നാമ ശൈലോ ഽസ്തി രുചാ ചന്ദ്രാംശുനിര്മലഃ । യ ഉത്തരാശാഹൃദയേ സ്പൃഷ്ടപൂര്വാപരാര്ണവഃ
ഹിമവാൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു പർവ്വതം ഉണ്ട്, ചന്ദ്രപ്രകാശംപോലെ ശുദ്ധവും മനോഹരവും; അതു വടക്കേ ദിക്കിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങളെ സ്പർശിച്ചിരിക്കുന്നു.
തത്രാഹം നിവസാമ്യ് ഉഗ്രേ ഹേമശൃങ്ഗദരീഗൃഹേ । ആയസീ സ്തമ്ഭലേഖേവ കര്കടീ നാമ രാക്ഷസീ
അവിടെ ഞാൻ ഉഗ്രതയോടെ സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളുള്ള പർവ്വതഗൃഹത്തിൽ താമസിക്കുന്നു; ഇരുമ്പ് തൂണുപോലെയുള്ള കർക്കടി എന്ന രാക്ഷസി ആകിയാണ് ഞാൻ അവിടെ ഉള്ളത്.
തപസാ പ്രാര്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ ജനതാമാരണേച്ഛയാ । വിഷൂചികാ പ്രാണഹരാ സ്യാം സൂക്ഷ്മാസ്മീതി വൈ മയാ
ജനങ്ങളെ നശിപ്പിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ തപസ്സു ചെയ്തപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് എന്നോട് അനുഗ്രഹം നൽകി. അങ്ങനെ, ഞാൻ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ ജീവൻ എടുത്തുപോകുന്ന രോഗമായ വിഷൂചികയായി.
തസ്മാത് സമ്പ്രാപ്തവരയാ ബഹൂന് വര്ഷഗണാന് മയാ । ഭുക്താ വിഷൂചികാത്വേന ജനതാ ജീവവേധനൈഃ
അതിനാൽ, ആ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച ശേഷം, ഞാൻ വിഷൂചികയായി അനേകം വർഷങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവനെ വേദനിപ്പിച്ചു.
ത്വയാ ന ഗുണിനോ ഹിംസ്യാ ഇതി മേ ബ്രഹ്മണാ കൃതഃ । നിയമാര്ഥം മഹാമന്ത്രസ് തദായത്താസ്മി സംസ്ഥിതാ
എന്നാൽ ബ്രഹ്മാവ് എന്നോട് ഒരു നിയന്ത്രണം വെച്ചു: 'നല്ലവരെ നീ വേദനിപ്പിക്കരുത്.' അതിനാൽ ഞാൻ മഹാമന്ത്രത്തിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.