കിമ് അന്ധയാ മയാ താദൃക് സന്ത്യക്തം തന് മഹാവപുഃ । യഥാ നാശേന വാ ഭാവ്യം തഥോദേത്യ് അശുഭാ മതിഃ
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ അന്ധനായ് ആ മഹത്തായ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചത്? നാശം അനിവാര്യമായപ്പോൾ ഇങ്ങനെയുള്ള അശുഭമായ ചിന്തകൾ മനസ്സിൽ ഉയരുന്നു.
മാമ് അവാന്തരനിര്ദഗ്ധാം ന്യൂനാം കീടകണാദ് അപി । ഉദ്ധരിഷ്യതി കോ നാമ പാംസുരാശിഷു ഹാരിതാമ്
അകത്തുനിന്ന് കത്തിപ്പോയി, കീടത്തിന്റെ ചിറകിനേക്കാൾ ചെറുതായി, പൊടിക്കൂമ്പാരങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എന്നെ ആരാണ് രക്ഷിക്കാൻ പോകുന്നത്?
വിവിക്തമനസാം ബുദ്ധൌ ക്വ സ്ഫുരന്തി ഹതാശയാഃ । ഗ്രാമമാര്ഗതൃണാനീവ ഗിരേര് ഉപരി വാസിനാമ്
അകത്തുനിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവരുടെ മനസ്സിൽ നശിച്ചുപോയ പ്രതീക്ഷകൾ എങ്ങനെ ഉണരാം? ഗ്രാമപാതയിലെ പുല്ല് കുന്നിൻ മുകളിൽ വളരുന്നതുപോലെ അതു അസാധ്യമാണ്.
സ്ഥിതാനാമ് അജ്ഞസമ്ബോധേ കഥമ് അഭ്യുദയോ ഭവേത് । അണ്വ് അപ്യ് ഉദേതി പ്രാകാശ്യം ന ഖദ്യോതാനുസേവിനഃ
അജ്ഞതയിൽ അകപ്പെട്ടവർക്കെങ്ങനെ ഉന്നതി ഉണ്ടാകാം? കാട്ടുപൂച്ചയുടെ വെളിച്ചം മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നവർക്കു ചെറിയൊരു പ്രകാശം പോലും ലഭിക്കില്ല.
അതഃ കിയന്തം നോ ജാനേ കാലമ് ആവലിതാപദമ് । മയാപച്ഛ്വഭ്രഗര്തേഷു ലുഠിതവ്യം ഹതേഹയാ
ആകയാൽ, ഞാൻ എത്രകാലം കൂടി നിരാശയിൽ വീണു കിടക്കേണ്ടിവരും എന്നത് എനിക്ക് അറിയില്ല; എന്റെ പ്രതീക്ഷകൾ നശിച്ചുപോയതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇത്രയും ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങുന്നത്.
കദാ സ്യാമ് അഞ്ജനമഹാശൈലപുത്രകരൂപിണീ । ദ്യാവാപൃഥിവ്യോര് വൈഡൂര്യസ്തമ്ഭതാമ് അനുതിഷ്ഠതീ
എപ്പോഴാകും ഞാൻ അഞ്ജനപർവതത്തിന്റെ പുത്രിയായി, ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വൈഡൂര്യസ്തംഭംപോലെ നിലകൊള്ളുക?
മേഘമാലാസമഭുജാ സ്ഥിരവിദ്യുച്ഛടേക്ഷണാ । നീഹാരജാലവസനാ പ്രോച്ചകേശാസിതാമ്ബരാ
മേഘങ്ങളുടെ കരകളെപ്പോലുള്ള ഭുജങ്ങൾ, സ്ഥിരമായ മിന്നലിനെപ്പോലുള്ള കണ്ണുകൾ, മഞ്ഞിന്റെ പുതപ്പുകൾ ധരിച്ചവൾ, വെട്ടിയൊഴുക്കിയ കേശവും കറുത്ത വസ്ത്രവും അണിഞ്ഞവൾ.
ലമ്ബോദരാഭ്രസന്ദര്ശപ്രനര്തിതശിഖണ്ഡിനീ । ലമ്ബലോലസ്തനീ ശ്യാമദേഹപാതദ്രവത്സുരാ
മേഘംപോലെയുള്ള വയറും, തലയിൽ പുള്ളിപ്പക്ഷിയുടെ ആലങ്കാരവും നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും, നീണ്ടതും ഇളകുന്ന കറുത്ത മുലകളും, മഴമേഘത്തിന്റെ നിറംപോലെയുള്ള ശരീരവും, മദ്യംപോലെ ഒഴുകുന്ന രൂപവുമാണ് അവളുടേത്.
ഹാസഭസ്മച്ഛടാച്ഛന്നസൂര്യമണ്ഡലരോധിനീ । കൃതാന്തഗ്രസനോദ്യുക്തകൃത്യൈകാകൃതിധാരിണീ
അവളുടെ ചിരി ചാരപടലത്തിൽ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം മറയ്ക്കുന്നു; അവൾ അതിന്റെ വെളിച്ചം തടയുന്നു; എല്ലാം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചവളെപ്പോലെ അവൾ ഒരു രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.
കുണാലോലൂഖലബൃസീശൂര്പസ്രഗ്ദാമഭാരിണീ । പര്വതാത് പര്വതേ ശൃങ്ഗേ ന്യസ്യ പാദം വിഹാരിണീ
ഉരുളികൾ, ഉലക്കകൾ, ചാളികൾ, കയറുകൾ എന്നിവയാൽ ഭാരമായ ഒരു ഹാരമണിയിച്ചാണ് അവൾ; ഒരു പർവതശിഖരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് കാലിടച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
കദാ മേ സ്യാദ് ഉരുശ്വഭ്രഭാസുരം തന് മഹോദരമ് । കദാ മേ സ്യാച് ഛരന്മേഘമേദുരാ നഖരാവലീ
എനിക്ക് ആ വലിയ വയറും, കറുത്ത വലിയ മേഘംപോലെയുള്ള പ്രകാശവും എപ്പോഴാകും? എന്റെ നഖങ്ങൾ മഴമേഘങ്ങൾപോലെ കെട്ടിച്ചേർന്നതാകുന്നത് എപ്പോഴാകും?
കദാ മേ സ്യാന് മഹാരക്ഷോവിദ്രാവണകരം സ്മിതമ് । സ്വസ്ഫിഗ്വാദ്യൈര് അരണ്യാന്യാം കദാ നൃത്യേയമ് ഉന്മദാ
എപ്പോഴാണ് എന്റെ പുഞ്ചിരി മഹാബലമുള്ള ഭൂതങ്ങളെ ഓടിച്ചിരത്തുന്നത്? എപ്പോഴാണ് ഞാൻ താനെത്തന്നെ മറന്ന്, കാടിനുള്ളിൽ എന്റെ കിണർ മുഴങ്ങുമ്പോൾ പകച്ചും സന്തോഷത്തോടെയും നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്?
വസാസവമഹാകുമ്ഭൈര് മൃതമാംസാസ്ഥിസഞ്ചയൈഃ । കദാ കരിഷ്യേ വിരതം മധുരോദരപൂരണമ്
എപ്പോഴാണ് ഞാൻ ശക്തമായ മദ്യവും ചത്ത മാംസവും അസ്ഥികളും നിറച്ച വലിയ കലശങ്ങൾ കൊണ്ടു മാത്രം എന്റെ മധുരമായ വയറു നിറച്ച്, മറ്റൊന്നും ആഗ്രഹിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നത്?
കദാ പീതമഹാലോകരുധിരാ ക്ഷീവതാം ഗതാ । ഭവേയമ് ഉദിതോന്നൃത്താ മുദ്രിതാ നിദ്രയാ തതഃ
എപ്പോഴാണ് ഞാൻ ലോകത്തിന്റെ രക്തം കുടിച്ച് ക്ഷീണിച്ച്, അതിനുശേഷം ഉല്ലാസത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്ത്, ആനന്ദത്തോടെ ഉറക്കത്തിൽ മുങ്ങുന്നത്?
മയൈവ കുതപോവഹ്നൌ തദ് ദഗ്ധ്വാ ഭാസുരം വപുഃ । ഭസ്മത്വം കനകേനേവ സൂചിത്വമ് ഉരരീകൃതമ്
എപ്പോഴാണ് ഞാൻ എന്റെ തന്നെ ചിതാഗ്നിയിൽ ആ പ്രകാശമുള്ള ശരീരം കത്തിച്ച്, പൊടിയായി, സ്വർണ്ണം പോലെ അടയാളപ്പെടുത്തിയതുപോലെ അതിനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നത്?
ക്വ കിലാഞ്ജനശൈലാഭം വപുര് ഭരിതദിക്തടമ് । ക്വ മൂഷികാഖുരസമം സൂചിത്വം തൃണപേലവമ്
ഏതു വലിയ കാജൽപർവ്വതംപോലെയും എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറച്ചിരുന്ന ഈ ശരീരം, ഇന്ന് എത്ര ചെറുതായി, ഒരു എലി കുഴിയിലുപോലും, ഒരു പുല്ലിന്റെ നൂലുപോലും ദുർബലമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.
ത്യജത്യ് ആശു മൃദ് ഇത്യ് അജ്ഞഃ പ്രാപ്യാപി കനകാങ്ഗദമ് । മയാ സൂചിത്വലോഭേന സന്ത്യക്തം ഭാസുരം വപുഃ
അജ്ഞാനികൾ മണ്ണാണെന്ന് കരുതി പൊന്നുപോലും വേഗം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അതുപോലെ, ചെറുതായതിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹം കൊണ്ടു ഞാൻ ഈ ദീപ്തമായ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഹാ മഹോദര വിന്ധ്യാദ്രിസനീഹാരഗുഹോപമമ് । അദ്യ നാന്തം കരോഷി ത്വം കഥം സിംഹൈണഹസ്തിനാമ്
ഹായ്, വലിയ വയറേ, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിലെ മൂടൽമഞ്ഞ് നിറഞ്ഞ ഗുഹപോലെയുള്ളവയേ, ഇന്ന് നീ സിംഹങ്ങളെയും ആനകളെയും മറ്റും എങ്ങനെ അവസാനിപ്പിക്കാതിരിക്കുന്നു?
ഹാ ഭുജൌ ഭരനിര്ഭുഗ്നശിഖരൌ ശശഭൃന്നഖൌ । പുരോഌആശധിയാ ചന്ദ്രം കഥമ് അദ്യ ന ധാവഥഃ
ഹായ്, ഭാരമേറ്റു വളഞ്ഞിരുന്ന ശക്തമായ കൈകളേ, ചന്ദ്രനുപോലുള്ള നഖങ്ങളേ, യാഗബുദ്ധിയോടെ ഇന്ന് നിങ്ങൾ ചന്ദ്രനെ തേടി പോകുന്നില്ലേ?
ഹാ വക്ഷഃ കാചവൈഡൂര്യഗിരീന്ദ്രതടസുന്ദര । നാദ്യ സിംഹാദിയൌകം തദ് ധൃതം രോമവനം ത്വയാ
ഹായ്, എന്റെ നെഞ്ചേ, സ്ഫടികവും വൈഡൂര്യവും നിറഞ്ഞ മലകളുടെ കിഴക്കേറിയ പോലെ മനോഹരമായിരുന്ന നീ, മുമ്പ് സിംഹാദികളുടെയും മറ്റും താമസസ്ഥലമായിരുന്ന നീ, ഇപ്പോൾ ആ രോമവനം നീ എവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു?
ഹാ നേത്രേ കൃഷ്ണരജനീജ്വലച്ഛുഷ്കവനോജ്ജ്വലേ । കസ്മാന് ന മേ ഭൂഷയഥോ ദൃഗ്ജ്വാലാമാലയാ ദിശഃ
ഹായ്, എന്റെ കണ്ണുകളേ, കറുത്ത രാത്രിയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന കാടുപോലെ ഒരിക്കൽ പ്രകാശിച്ചിരുന്ന നിങ്ങൾ, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ദിശകളെ ദഹനശക്തിയുള്ള കണ്മണികളുടെ ഹാരമാൽ അലങ്കരിക്കാതിരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ഹാ സ്കന്ധബന്ധോ നഷ്ടോ ഽസി വിഭ്രഷ്ടോ ഽസി മഹീതലേ । കാലേന വിനിവിഷ്ടോ ഽസി നിഘൃഷ്ടോ ഽസി ശിലോദരേ
ഹായ്, എന്റെ തോൾബന്ധമേ, നീ നഷ്ടമായി, നിലത്തേക്ക് വീണു പോയി; കാലം നിന്നെ അടിച്ചിരുത്തി, കല്ലിന്റെ ഉള്ളിൽ ചുരണ്ടി തകർത്തു.
ഹാ മുഖേന്ദോ തപസി കിം നാദ്യ ത്വദ്ദന്തരശ്മിഭിഃ । കല്പാഗ്നിദഗ്ധസംശാന്തചന്ദ്രബിമ്ബമനോഹര
ഹായ്, ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമേ, കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ച് ശമിച്ച ചന്ദ്രബിംബം പോലെ മനോഹരമായ നീ, ഇപ്പോൾ നിന്റെ ഉള്ളിലെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് തപസ്സു ചെയ്യാതിരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ഹാ ഹാ ഹസ്തൌ മഹാകാരൌ താവ് അദ്യ ക്വ ഗതൌ മമ । സമ്പന്നാ കിമ് അഹം സൂചീ മക്ഷികാഖുരദോലിതാ
അയ്യോ, അയ്യോ, എന്റെ വലിയ ശക്തമായ കൈകൾ ഇന്നെവിടെയാണ് പോയത്? ഞാൻ ഇപ്പൊഴൊരു സൂചിയായി, ഈച്ചയുടെ കാൽ തട്ടിയാൽ വിറയുന്നവളായി മാറിയോ?
ഹാ ഭഗോഗ്രകരഞ്ജാഢ്യസുഖദശ്വഭ്രശോഭന । വിന്ധ്യാദ്ര്യരണ്യവിപുലനിതമ്ബാമലബിമ്ബക
അയ്യോ, എന്റെ കൈകളേ, മുമ്പ് ഇടിമുഴങ്ങുപോലെയുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നതും സന്തോഷം നൽകുന്നതും, മനോഹരമായ കുതിരപോലെയും, വിന്ധ്യപർവ്വതങ്ങൾപോലെയുള്ള വിശാലമായ അരയും, കറപ്പില്ലാത്ത വട്ടംപോലെയും ശുദ്ധിയുമുള്ളവയുമായിരുന്നുവല്ലോ.
ക്വാകാരോ ഽമ്ബരപൂരകഃ ക്വ ച നവം തുച്ഛാത്മസൂചീവപൂ രോദോരന്ധ്രസമഃ ക്വ ചാസ്യകുഹരഃ ക്വേദം ച സൂചീമുഖമ് । ക്വ ഗ്രാസോ ബഹുമാംസഭാരബഹലഃ ക്വാബ്ബിന്ദുനാ രോധനം സൂക്ഷ്മാസ്യ് ഏതദ് അഹോ മയൈവ രചിതം സ്വാത്മക്ഷയേ നാടകമ്
ആകാശംപോലെയുള്ള ആ രൂപം എവിടെയാണ്, ഈ പുതിയ, വിലകുറഞ്ഞ സൂചിയുടെ ദേഹമോ എവിടെയാണ്? പർവ്വതഗുഹപോലെയുള്ള വലിയ വായ് എവിടെയാണ്, ഈ സൂചിയുടെ കണ്ണോ എവിടെയാണ്? ഒരുപാട് മാംസം നിറഞ്ഞ വലിയ ഭക്ഷണം എവിടെയാണ്, ഈ ചെറിയ വെള്ളത്തുള്ളി വിഴുങ്ങലോ എവിടെയാണ്? അയ്യോ, എന്റെ തന്നെ നാശത്തിന് ഞാൻ തന്നെ ഒരുക്കിയ നാടകം ഇതാണ്.
സൂചീ സാസമ്ഭവദ്വാണീ ചിന്തയിത്വേത്യ് അകല്പയത് । പുനസ് തദ്ദേഹലാഭായ ഭവാമ്യ് ആശു തപസ്വിനീ
വാക്ക് ലഭിച്ച സൂചി ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു: 'ആ പഴയ ദേഹം വീണ്ടും കിട്ടാൻ ഞാൻ ഉടനെ ഒരു തപസ്വിനിയായി മാറും.'
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സത്ത്വസ്ഥം സംഹൃത്യ ജനമാരണമ് । തദ് ഏവ ഹിമവച്ഛൃങ്ഗം ജഗാമ തപസേ സ്ഥിരമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, ജനനവും മരണവും മനസ്സിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മാറ്റി, അവൾ അതേ ഹിമാലയശൃംഗത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ തപസ്സിനായി പോയി.
അപശ്യദ് ഏവം സൂചീത്വം സാ തന് മാനസമ് ആത്മനി । പ്രാണവാതാത്മകാ പ്രാണൈഃ പ്രവിശ്യ ഹതമാനവാ
താൻ സൂചിയായി കാണുന്നത് സ്വന്തം മനസ്സിന്റെ സൃഷ്ടിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ജീവശ്വാസം കൊണ്ടുള്ള അവളുടെ രൂപം, മനസ്സില്ലാതെ കിടന്ന ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അഥാത്മന്യ് ഏവ സൂചീത്വം പശ്യന്ത്യ് ഏവ മനോമയീ । പ്രാണവാതശരീരാസൌ ജഗാമ ഹിമവച്ഛിരഃ
താൻ സൂചിയായി ഉള്ളതെല്ലാം അകത്തുതന്നെ കാണുമ്പോൾ, മനസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായ അവൾ, ജീവശ്വാസം കൊണ്ടുള്ള ശരീരത്തിൽ, ഹിമാലയത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് എത്തി.