സമാനവൈപരീത്യേന സമാനസമഗാമിനീ । ഉദാനവിപരീതത്വാദ് ഉദാനസമഗാമിനീ
സമാനവായുവിന്റെ വിപരീതത്വം കൊണ്ടു അതു സമാനവായുവിനോടൊപ്പം ചലിക്കുന്നു; ഉദാനവായുവിന്റെ വിപരീതത്വം കൊണ്ടു അതു ഉദാനവായുവിനോടൊപ്പം ചലിക്കുന്നു.
വ്യാനസ്ഥാ വ്യാധിജനനീ സര്വാങ്ഗരസചാരിണീ । ഹൃത്കണ്ടശൂലോത്പ്ലവനവൈവര്ണ്യോന്മാദകാരിണീ
വ്യാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഈശക്തി രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നവളാണ്. അവൾ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും രസം ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിലും കഴുത്തിലും വേദനയും, വീക്കം, നിറം മാറൽ, ഭ്രാന്ത് എന്നിവയും ഉണ്ടാക്കുന്നു.
പ്രായസ് സൌചികഹസ്തസ്ഥാ സുപ്തോര്ണാഗണ്ഡകോടരേ । ബാലഹസ്തേ ഽങ്ഗുലീതല്പവേധനൈകവിലാസിനീ
അവൾ കൂടുതലും ശുചീകരിക്കുന്നവന്റെ കൈയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. നഖത്തിന്റെ കുഴിയിൽ ഉറങ്ങുന്നു. കുട്ടിയുടെ കൈയിലെ വിരലിന്റെ അറ്റം തുളച്ച് വേദനിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് അവൾക്ക് ഏറ്റവും സന്തോഷം.
പാദപ്രവിഷ്ടാ രുധിരപാനപാജിരവിസ്തൃതാ । തുഷ്യത്യ് അതിതരാം തുച്ഛഭോജനാ തുച്ഛഭോജനൈഃ
അവൾ കാലിൽ കടന്നു രക്തത്തിലൂടെയും മലനാളികളിലൂടെയും വ്യാപിക്കുന്നു. ചെറുതായും വിലകുറഞ്ഞതുമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ അതിൽ അവൾ വളരെ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നു.
ശേതേ കര്ദമകോശസ്ഥാ ചിരകാലമ് അധോമുഖീ । ഇച്ഛാനുരൂപമ് ആസാദ്യ ക ഇവാസ്പദമ് ഉജ്ഝതി
അവൾ ചെളിയുള്ള കുഴിയിൽ തലകീഴായി ദീർഘകാലം കിടക്കുന്നു. തനിക്കിഷ്ടമായതൊക്കെ ലഭിച്ചാൽ, അത്തരത്തിലുള്ള വാസസ്ഥലം ആരാണ് ഉപേക്ഷിക്കുക?
ക്രൌര്യേണാപഹൃതാത്മാനം ദര്ശയത്യ് ഉപവേധനൈഃ । ഉത്സവാദ് അപി നീചാനാം കലഹോ ഹി സുഖായതേ
ക്രൂരതയിൽ ആകൃതമായ മനസ്സുള്ളവൻ അതിനെ പലവിധ വഴികളിലൂടെ പുറത്തു കാണിക്കും. ഉത്സവത്തിലും താഴ്ന്നവർക്കു കലഹം തന്നെ സന്തോഷമാണ്.
കപര്ദികാ വലഭ്യാന്തരാത്മാനം ബഹു മന്യതേ । ദുരുച്ഛേദാ ഹി ഭൂതാനാമ് അഹങ്കാരചമത്കൃതിഃ
പെട്ടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ച ഒരു നാണയം വിലപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഒരാൾ കരുതുന്നു. അതുപോലെ, അഹങ്കാരത്തിന്റെ അത്ഭുതം ജീവികളിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
ശ്വേതികായുഗ്മലഭ്യേന സാഹൃതേനാത്മനാ നൃണാമ് । മൃതിമ് ആധാസ്യതേ ചിത്രാ സ്വാര്ഥേ നോദേതി മൂഢതാ
പച്ചക്കളിയുടെ ആകർഷണത്തിൽ കുടുങ്ങിയ മനസ്സോടെ മനുഷ്യൻ തന്റെ തന്നെ നാശം വരുത്തുന്നു. എന്നാൽ, സ്വന്തം ലാഭത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കു മൂഢത്വം ഉണ്ടാകാറില്ല.
വസ്ത്രതന്തുവിഭേദേന പരമാരണമ് ആശു മേ । ഇദം സമ്പദ്യത ഇതി ഭവത്യ് അത്യന്തനിര്മലാ
ഉടുപ്പിന്റെ നൂൽ പൊട്ടുന്നതിലൂടെ എനിക്ക് വേഗത്തിൽ പരമാവധി നാശം ലഭിക്കും എന്ന ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉണരുന്നു. ഈ ചിന്ത അത്യന്തം നിർമ്മലമാണ്.
സ്ഥാപിതാ മലമ് ആദത്തേ സൂചീ യദ് ഘര്ഷണം വിനാ । പരാപവേധവിരഹാദ് വ്യാധിസ് സോ ഽസ്യാഃ പ്രവര്തതേ
ഉപയോഗം ചെയ്യാതെ വച്ചിരിക്കുന്ന സൂചി സ്വതവേ മലകെട്ടുന്നു; പുറത്തുനിന്ന് കുത്തുന്ന കാര്യം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ അതിൽ രോഗം പടരുന്നു.
സൂക്ഷ്മദൃശ്യാ വേധദാത്രീ ക്ഷണാദ് വിസ്മൃതിമ് ഏതി വാ । തീക്ഷ്ണാ ഭേദകരീ ക്രൂരാ സൂചിചേഷ്ടേവ ദൈവികീ
സൂക്ഷ്മമായും കാണാനാവാത്തതുപോലെയും ആ കുത്തുന്ന വസ്തു ഒരുപാട് വേഗത്തിൽ ഓർമ്മ നഷ്ടപ്പെടുത്താൻ ഇടയാക്കും; അത്രേ അല്ല, അതിന്റെ മൂർച്ചയും കുത്തുന്ന സ്വഭാവവും ക്രൂരതയും ദൈവികമായ സൂചിപോലെയാണ്.
തന്തുവേധനമാത്രേണ ഹതോ ഽന്യ ഇതി തോഷിതാ । ദുര്ജനോ യേന തേനൈവ നാശിതോ വേത്തി ദുഷ്ടതാമ്
ഒരു നൂലിനെ മാത്രം കുത്തി മറ്റൊരാളെ ദു:ഖിപ്പിച്ചാൽ മതിയെന്നു തൃപ്തി കാണുന്ന ദുഷ്ടൻ, താൻ നശിപ്പിക്കുന്നതെന്താണെന്നു മാത്രമേ അറിയൂ; തനിക്കുള്ള ദുഷ്ടതയോ ദോഷമോ അവൻ അറിയില്ല.
പങ്കേ മജ്ജതി യാതി ഖേ വിഹരതി വ്യോമാനിലൈര് ദിക്തടാഞ് ശേതേ പാംസുഷു ഭൂതലേ പഥി ഗൃഹേ ഹട്ടേ വനേ ഽന്തഃപുരേ । ഹസ്തേ ശ്രോത്രസരോരുഹേ ഽഥ മൃദുനി സ്വസ്ഥോര്ണികാഗണ്ഡകേ രന്ധ്രേ കാഷ്ഠമൃദാം ച നാഡിഹൃദയേ ദ്രവ്യാത്മസത്തൈവ സാ
ഇത്യ് ഉക്തവത്യ് അഥ മുനൌ ദിവസോ ജഗാമ സായന്തനായ വിധയേ ഽസ്തമ് ഇനോ ജഗാമ । സ്നാതും സഭാ കൃതനമസ്കരണാ ജഗാമ ശ്യാമാക്ഷയേ രവികരൈശ് ച സഹാജഗാമ
മുനിവർ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ആ ദിവസം വൈകുന്നേരമായി. സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, സഭയിലെ എല്ലാവരും നമസ്കാരം അർപ്പിച്ച്, സൂര്യന്റെ മങ്ങിയ കിരണങ്ങളോടൊപ്പം കുളിക്കാൻ പോയി.
അഥ സാ ബഹുകാലേന കര്കടീ നാമ രാക്ഷസീ । സര്വേഷാം നരമാംസാനാം നൂനം തൃപ്തിമ് ഉപായയൌ
അതിനുശേഷം, വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് കർക്കടിയെന്ന പേരുള്ള ഒരു രാക്ഷസി മനുഷ്യമാംസം മുഴുവനും കഴിച്ച് സത്യത്തിൽ തൃപ്തിയായി.
പൂര്വേണൈവ കിലാഹ്നാ സാ തൃപ്താ രുധിരബിന്ദുനാ । സൂച്യാം കിമ് ഇവ മാത്യ് അന്തസ് തൃഷ്ണാസൂചിസ് തു ദുര്ഭരാ
മുന്ദിനം അവൾക്ക് ഒരു രക്തബിന്ദുവുകൊണ്ട് പോലും തൃപ്തി ലഭിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും, ദാഹത്തിന്റെ സൂചി ഉള്ളിൽ നിറയ്ക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും? അത്രയും സഹിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
ചിന്തയാമ് ആസ ഹാ കഷ്ടം കിമ് ഇദം സൂചിതാം ഗതാ । സൂക്ഷ്മാസ്മി ഹതശക്തിശ് ച മയി ഗ്രാസോ ന മാതി ച
അവൾ ചിന്തിച്ചു: 'ഹായ്, എത്ര ദു:ഖകരമായ അവസ്ഥയിലാണീ ഞാൻ എത്തിയത്! ഞാൻ ഇപ്പോൾ സൂചിപോലെ സൂക്ഷ്മയായി, ശക്തി ഇല്ലാതായി, ഒരു കഷണം പോലും കഴിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.'
ക്വ മേ താനി വിശാലാനി ഗതാന്യ് അങ്ഗാനി ദുര്ധിയഃ । കാലമേഘവിലാസാനി വനേ ശീര്ണാനി പര്ണവത്
എന്തായിരിക്കുന്നു എന്റെ വലിയ അവയവങ്ങൾ, ഭ്രാന്തനായ മനസേ? കാട്ടിൽ കറുത്ത മേഘങ്ങൾ കളിച്ചപ്പോൾ ഉണങ്ങിയ ഇലപോലെ അവ എല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമായി.
മയ്യ് അസ്യാം മന്ദഭാഗ്യായാം മനാഗ് അപി ന മാതി ച । സ്വാദുമാംസരസഗ്രാസോ വസാവാസിത ആസവഃ
എനിക്ക്, ഈ ദുർഭാഗ്യവതിക്ക്, രുചിയുള്ള മാംസത്തിന്റെ രസം ആസ്വദിച്ച സന്തോഷം പോലും ഇനി ഒറ്റ തുള്ളി ശേഷിച്ചിട്ടില്ല; കൊഴുപ്പിന്റെയും രക്തത്തിന്റെയും മദം എന്നിൽ ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു.
പങ്കേ ഽന്തര് വിനിമജ്ജാമി പതാമി ധരണീതലേ । ഹതാസ്മി ജനപദൌഘൈസ് തസ്കരൈര് ദലിതാസ്മി ച
ചെളിയിൽ ഞാൻ മുങ്ങുന്നു, നിലത്തേക്ക് വീഴുന്നു; ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടം എന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നു, കള്ളന്മാർ എന്നെ ചിതറിക്കുന്നു.
ഹാ ഹതാഹമ് അനാഥാഹമ് അനാശ്വാസാ നിരാസ്പദാ । ദുഃഖാദ് ദുഃഖേ നിമജ്ജാമി സങ്കടാത് സങ്കടേ ഽപി ച
ഹാ, ഞാൻ നശിച്ചുപോയവളാണ്, ആരുമില്ലാത്തവളാണ്, ആശ്വാസമില്ല, ആശ്രയമില്ല; ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ ദുഃഖത്തിലേക്ക്, കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ കഷ്ടത്തിലേക്ക് ഞാൻ മുങ്ങുന്നു.
ന മേ സഖീ ന മേ ദാസീ ന മേ മാതാ ന മേ പിതാ । ന മേ ബന്ധുര് ന മേ ഭൃത്യോ ന മേ ഭ്രാതാ ന മേ സുതഃ
എനിക്ക് സ്നേഹിതനില്ല, ദാസിയില്ല, അമ്മയില്ല, അച്ഛനില്ല, ബന്ധുവില്ല, സേവകനില്ല, സഹോദരനില്ല, മകനില്ല.
ന മേ ദേഹോ ന മേ സ്ഥാനം ന മേ കശ്ചിത് സമാശ്രയഃ । നൈകസ്ഥാനസമാശ്വാസോ ഭ്രമാമി വനപര്ണവത്
എനിക്ക് ശരീരമില്ല, താമസസ്ഥലമില്ല, ആശ്രയിക്കാനാരുമില്ല; ഒരു ഇടത്തിലും ആശ്വാസം ഇല്ലാതെ, കാട്ടിലെ ഇലപോലെ ഞാൻ അലഞ്ഞു തിരിയുന്നു.
ആപദാം ധുരി തിഷ്ഠാമി നിവിഷ്ടാസ്മി സുദാരുണേ । അഭാവമ് അഭിവാഞ്ഛാമി സോ ഽപി സമ്പദ്യതേ ന മേ
കഷ്ടങ്ങളുടെ ഭാരമേറ്റു, അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ ഞാൻ കുടിയേറി കിടക്കുന്നു; ഇല്ലായ്മയെ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും അതും എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ല.
സ്വകോ ദേഹഃ പരിത്യക്തോ മൂഢചേതനയാ മയാ । കാചബുദ്ധ്യാ വിമൂഢേന ഹസ്താച് ചിന്താമണിര് യഥാ
എന്റെ തന്നെ ശരീരം ഞാൻ ഭ്രമിതനായി ഉപേക്ഷിച്ചു; ബുദ്ധി മങ്ങിയവനായി, കൈയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ചിന്താമണിയെ ഒരു മൂഢൻ കൈവിട്ടുപോവുന്നതുപോലെ.
ആപതന്തീ മനോമോഹം പൂര്വമ് ആപത് പ്രയച്ഛതി । പശ്ചാദ് അനര്ഥവിസ്താരരൂപേണ പ്രവിജൃമ്ഭതേ
ദുരിതം ആദ്യം മനസ്സിനെ മയക്കുന്നു, പിന്നെ അതു തന്നെ വരുന്നു; അതിന് ശേഷം, അതു അനന്തരമായ കഷ്ടതകളായി വ്യാപിക്കുന്നു.
ബുസേഷു പരിസുപ്താസ്മി മാര്ഗേഷു ലുലിതാസ്മി ച । വ്രണേഷു പ്രേഷിതാസ്മ്യ് അന്തര് ഹാ മേ ദുഃഖപരമ്പരാ
ഞാൻ നിലത്താണ് ഉറങ്ങിയത്, വഴികളിൽ എറിയപ്പെട്ടു, ഉള്ളിലെ വ്രണങ്ങളിൽ തള്ളിക്കയറ്റപ്പെട്ടു — അയ്യോ, എന്റെ ദു:ഖങ്ങളുടെ അനന്തശൃംഖല!
പരപ്രേഷ്യകരീ നിത്യം പരസഞ്ചാരചാരിണീ । പരം കാര്പണ്യമ് ആയാതാ ജാതാ പരവശാസ്മ്യ് അഹമ്
എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവർക്കായി സേവനം ചെയ്യുകയും, അവർക്കായി ചുറ്റി നടക്കുകയും ചെയ്ത ഞാൻ, അതിയായ ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് എത്തി; ഇപ്പോൾ ഞാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ഇഷ്ടാനുസരണം ജീവിക്കുകയാണ്.
ഭൃതിം കരോമി തുച്ഛൈവ സാപി വേധനരൂപിണീ । അഹോ മമാല്പഭാഗ്യായാ ദൌര്ഭാഗ്യമ് അപി ദുര്ലഭമ്
ഞാൻ നേടുന്നത് വളരെ ചെറുതായിരിക്കുന്നു, അതും കഷ്ടപ്പാടോടെയാണ്; അയ്യോ, എനിക്ക് പോലുള്ള ദുർഭാഗ്യവതിക്ക്, ദുർഭാഗ്യവും കിട്ടാൻ പ്രയാസമാണ്.
ഉത്ഥിതസ് സ്ഫാരവേതാലഃ കുര്വന്ത്യാശ് ശാന്തിമ് ഏവ മേ । സര്വനാശോ ധനാദാനേ പ്രവൃത്തായാ മമോദിതഃ
ഭയങ്കരനായ വേതാളൻ എഴുന്നേറ്റു, ഞാൻ സമാധാനം തേടുമ്പോൾ എനിക്ക് നാശം മാത്രം കൊണ്ടുവന്നു; ധനം ദാനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ മുഴുവൻ നശിച്ചുപോയി.
അത് ചളിയിൽ മുങ്ങുന്നു, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു, വായുവിനൊപ്പം കളിക്കുന്നു, നിലത്തും വഴിയിലും വീട്ടിലും ചന്തയിലും കാടിലും അകത്തുള്ള മുറിയിലും വിശ്രമിക്കുന്നു; കൈയിലും ചെവിയുടെ കമലത്തിലും വീട്ടിലെ മൃദുവായ ഉണ്ണികളിലും, കുഴികളിലും മരത്തിലും മണ്ണിലും ഹൃദയത്തിലെ നാളികളിലും — എല്ലായിടത്തും അതാണ് വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം.