ഏകവസ്ത്വനുരാഗാണാമ് അഹോ നു വിഷമാ ഗതിഃ । ദേഹോ ഽപി തൃണവത് ത്യക്തോ രാക്ഷസ്യാ നിജയേച്ഛയാ
ഒരു കാര്യത്തിൽ മാത്രം ആസ്വാദനം ഉള്ളവരുടെ ഗതി എത്ര കഠിനമാണെന്ന് കാണൂ! ആ രാക്ഷസി തന്റെ ശരീരം പുല്ലുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു, അതെ, സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ.
ഏകവസ്ത്വതിഗര്വേണ നശ്യന്ത്യ് അന്യാ ഹി സംവിദഃ । രാക്സസ്യാ ഗ്രാസഗര്വേണ ദേഹനാശോ ഽപി നേക്ഷിതഃ
ഒരു കാര്യത്തിൽ അത്യധികം അഭിമാനം ഉള്ളവരുടെ മനസ്സുകൾ നശിക്കുന്നു; എന്നാൽ തിന്നാനുള്ള ശക്തിയിൽ അഭിമാനം ഉള്ള രാക്ഷസി, ശരീരം നശിച്ചതും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
നാശോ ഽപി സുഖയത്യ് അജ്ഞമ് ഏകവസ്ത്വതിരാഗിണമ് । സൂചീഭൂതാ വിദേഹാപി പരിതുഷ്ടൈവ രാക്ഷസീ
ഒരു കാര്യത്തിൽ അത്യധികം ആസ്വാദനം ഉള്ള അജ്ഞന്മാർക്ക് നാശം പോലും സുഖം തരുന്നു; സൂചിയായി മാറി ശരീരം ഇല്ലാതായിട്ടും ആ രാക്ഷസി പൂർണ്ണമായി തൃപ്തയായിരുന്നു.
അന്യാ ബഭൂവ തല്ലഗ്നാ സാ തഥാ ജീവസൂചികാ । വ്യോമാത്മികാ നിരാകാരാ വ്യോമവൃത്തിശരീരകാ
അവിടെ മറ്റൊരു സത്ത അതിൽ ചേർന്നുപോയി, അങ്ങനെ ജീവൻപോലുള്ള സൂചി ഉദിച്ചുവന്നു. ആ സത്ത ആകാശസ്വഭാവമുള്ളതും, രൂപരഹിതയുമായിരുന്നു; ആകാശത്തിന്റെ പ്രവർത്തനമാണ് അവളുടെ ശരീരം.
തേജസ്തന്തുപ്രവാഹാഭാ പ്രാണതന്തുമയാത്മികാ । ശൂലസംവേദനാകാരാ തദ്രന്ധ്രാര്കാംശുസുന്ദരീ
അവൾ പ്രകാശമുള്ള നൂലിന്റെ ഒഴുക്കുപോലെയും, പ്രാണനൂലുകൾകൊണ്ടുള്ള സ്വഭാവമുള്ളതുമായവളായിരുന്നു. മൂർച്ചയുള്ള വേദനയുടെ രൂപവും, ആ ദ്വാരത്തിലൂടെ കടന്നുവരുന്ന സൂര്യകിരണത്തെപ്പോലെയുള്ള സൌന്ദര്യവും അവളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പൃഥക്സ്ഥേവാസിധാരാ സാ പരമാണ്വാവലീവ ച । കൌസുമീ ഗന്ധലേഖേവ കലാകലനരൂപിണീ
അവൾ വേറിട്ട വാളിന്റെ അറ്റംപോലെയും, അനേകം അണുക്കളുടെ നിരപോലെയും, പുഷ്പസൗരഭത്തിന്റെ വരിപോലെയും, സൂക്ഷ്മമായ കലാരൂപം സ്വീകരിച്ചവളുമായിരുന്നു.
പാപാത്മികാ മനോവൃത്തിസ് സാ ഹി തസ്യാസ് തഥാ സ്ഥിതാ । പരപ്രാണദശാവേധപരമാര്ഥപരായണാ
അവൾ പാപസ്വഭാവമുള്ളതും, മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി പോലുമാണ് അവിടെ നിലകൊണ്ടത്. മറ്റൊരാളുടെ ജീവാവസ്ഥയെ തുളച്ച് അതിന്റെ സത്യത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടവളാണ് അവൾ.
ഏവമ് അസ്യാസ് തനുര് ജാതാ സൂചിദ്വയമയീ ഹി സാ । നീവാരശൂകവത് തന്വീ കര്പാസാംശുസുപേലവാ
ഇങ്ങനെ, അവളുടെ ശരീരം രണ്ടുനൂലാകൂച്ചകളാൽ ഉണ്ടായി. കാട്ടരി തൊലിപോല സുന്ദരിയും, പുഴുക്കടലിന്റെ നൂലുപോല അത്യന്തം നന്നായും അതു ഉണ്ടായിരുന്നു.
തനുദ്വയേന തേനാസൌ പ്രവിശ്യ ഹൃദയം നൃണാമ് । വേധയന്തീ തതഃ ക്രൂരാ പ്രബഭ്രാമ ദിശോ ദശ
ആ രണ്ടുനൂലാകൂച്ച രൂപത്തിൽ അവൾ മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ കടന്നു, അവരെ തുളച്ച്, അതിന് ശേഷം ഭയങ്കരമായി പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും അലഞ്ഞു.
സര്വസ് സ്വസങ്കല്പവശാല് ലഘുര് ഭവതി വാ ഗുരുഃ । കര്കട്യോഗ്രം വപുസ് ത്യക്ത്വാ സൂചീത്വമ് ഉരരീകൃതമ്
തന്റെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ അവൾ എളുപ്പത്തിൽ ഭാരം കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്യുന്നു. കർക്കടകിയുടെ ഭയങ്കരമായ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൾ ആകൂച്ചയുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തുച്ഛോ ഽപ്യ് അര്ഥോ ഽല്പസത്ത്വാനാം യാത്യ് അതിപ്രാര്ഥനീയതാമ് । സൂചീവൃത്തപിശാചീത്വം രാക്ഷസ്യാ തപസാര്ജിതമ്
ശക്തിയില്ലാത്തവർക്ക് അർഹതയില്ലാത്തതും വളരെ വിലപ്പെട്ടതാകുന്നു. ആകൂച്ചപോലുള്ള പിശാച് രൂപം ആ രാക്ഷസി തപസ്സിലൂടെ നേടി.
അപി പുണ്യശരീരാണാം ജാതിബന്ധോ ന ശാമ്യതി । അനുസൂചി പിശാചീത്വം രാക്ഷസ്യാ സമുപാര്ജിതമ്
പുണ്യപ്രാപ്തമായ ശരീരങ്ങൾക്കു പോലും ജന്മബന്ധം അവസാനിക്കാറില്ല; ആ സ്ത്രീ തന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി സൂചിപോലെയുള്ള ഭൂതരൂപം, പിശാചിത്വം, സ്വന്തമാക്കി.
തസ്യാം ദിഗന്തഭ്രമണേ പ്രവൃത്തായാം സഹാനിലൈഃ । തത്രൈവ സാ തനുസ് സ്ഥൂലാ ഗലിതാ ശാരദാഭ്രവത്
അവൾ കാറ്റിനൊപ്പം ദിശകളുടെ അറ്റത്തേക്കു സഞ്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, അവളുടെ ആ ദേഹം അവിടെയുതന്നെ ശരദ്കാലത്തിലെ മേഘംപോലെ അകന്നുപോയി.
കസ്യചിദ് വിവശാങ്ഗസ്യ ക്ഷീവസ്യ വിപുലസ്യ വാ । പ്രവിശ്യാന്തര് വാതസൂചീ ഭവത്യ് അതി വിഷൂചികാ
ശക്തിയില്ലാത്തവനോ ക്ഷീണിച്ചവനോ അതവാ വലുതായവനോ എന്നവരുടെ ശരീരത്തിൽ കാറ്റുപോലെയുള്ള സൂചി കടന്നാൽ അതു അത്യന്തം ഗുരുതരമായ വിഷൂചികാരോഗ്യമായി മാറും.
കസ്യചിത് തനുദേഹസ്യ സ്വച്ഛസ്യ സുധിയോ ഽപി ച । പ്രവിശ്യ ജീവസൂചിത്വേ ഭവത്യ് അന്തര് വിഷൂചികാ
ശുദ്ധനും ജ്ഞാനിയുമായ ഒരാളുടെ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ അതു കടന്നാൽ, ജീവന്റെ സൂചി അകത്തുള്ള വിഷൂചികാരോഗ്യമായി മാറുന്നു.
ഏവം ക്വചിത് തൃപ്യതി സാ ദുര്ബുദ്ധിഹൃദയസ്ഥിതാ । ക്വചിദ് ഉച്ഛിദ്യതേ പുണ്യൈര് മന്ത്രൌഷധികൃതക്രമൈഃ
അങ്ങനെ, അപ്പോഴപ്പോഴായി ആ തെറ്റിദ്ധാരണയുള്ള മനസ്സ് തൃപ്തി അനുഭവിക്കും; ചിലപ്പോഴോ, നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടും മന്ത്രചികിത്സാദികളാൽ ആ മനസ്സ് നശിച്ചുപോകും.
ആസീദ് ബഹൂനി വര്ഷാണി ഭ്രമണൈകപരായണാ । ദേഹദ്വയേന ഗച്ഛന്തീ വ്യോമ്നി ഭൂമിതലേ തഥാ
അനവധി വർഷങ്ങളോളം, ആത്മാവ് സഞ്ചാരത്തിലേയ്ക്ക് മാത്രം ആകാംക്ഷയോടെ, രണ്ട് ശരീരങ്ങളോടെ ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും സഞ്ചരിച്ചു.
രജസ്തിരോഹിതാ ഭൂമൌ ഹസ്തേ ഽങ്ഗുലിതിരോഹിതാ । പ്രഭാതിരോഹിതാ വ്യോമ്നി വസ്ത്രേ സൂത്രതിരോഹിതാ
ഭൂമിയിൽ പൊടിയാൽ മറഞ്ഞിരിക്കും; കൈയിൽ വിരലാൽ മറഞ്ഞിരിക്കും; ആകാശത്ത് പ്രകാശത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കും; വസ്ത്രത്തിൽ നൂലാൽ മറഞ്ഞിരിക്കും.
അന്തസ്സ്ഥാ സ്നായുസരിതി ദുര്ഭഗേ പാംസുപാണ്ഡുനി । ശുഷ്കരേഖാസരിത്ഖാതേ സൂക്ഷ്മരേഖാജരത്തൃണേ
അകത്തുള്ള സ്നായുനദിയിലും, ദുർഭാഗ്യമായ വെളുത്ത പൊടിയിലും, ഉണങ്ങിയ വരികൾ മാത്രം ഉള്ള നദിയിലും, സൂക്ഷ്മമായ വരികളുള്ള പഴയ പുല്ലിലും അതു നിലകൊള്ളുന്നു.
അര്ഥഹീനേ ഗതച്ഛായേ ശൂന്യേ ഉച്ഛ്വാസകാരിണി । മക്ഷികാവാതഹരണേ ശ്രീവൃക്ഷപരിവര്ജിതേ
അർത്ഥമില്ലാത്തതും, നിഴലില്ലാത്തതും, ശൂന്യവുമായതും, വെറും ശ്വാസം മാത്രം നൽകുന്ന സ്ഥലവും, ഈച്ചകളെ കാറ്റ് പറത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നിടവും, ഐശ്വര്യവൃക്ഷം ഇല്ലാത്തിടവും—ഇവയൊക്കെയിലാണ്.
സ്ഥൂലാസ്ഥിഗ്രന്ഥിവലിതേ നിത്യകമ്പസ്ഫുരത്തലേ । അനാത്മീയാച്ഛനീഹാരശുദ്ധാംശുകകൃതഭ്രമേ
വലിയതും കുരുക്കുള്ള അസ്ഥികളിലും, എപ്പോഴും വിറയുന്ന നിലത്തും, മറ്റൊരാളുടെ വസ്ത്രത്തിന്റെ ശുദ്ധമായ കിരണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന മായയിൽ തന്നെയുമാണ്.
കിണസ്ഥാണ്വഗ്രവിശ്രാന്തമക്ഷികാവിങ്കവായസേ । രൌക്ഷ്യരൂഢരസദ്വാതേ വിലോലാങ്ഗുലിശാഖിനി
തണ്ടിന്റെ അറ്റത്ത് വിശ്രമിക്കുന്നതിലും, ഈച്ചകളുടെ ഗംഭീരമായ കാറ്റിലും, വരണ്ടതും രസം ഇല്ലാത്തതുമായ കാറ്റിലും, വിറയുന്ന വിരലുകളുടെ ശാഖകളിലും—അവിടെയുമാണ്.
മലാഭ്രലേഖാസംസാരേ സ്വാങ്ഗുലിവ്രണഗര്തകേ । സ്വേദാവശ്യായദുഷ്ഷ്ഠ്യൂതേ പര്വവാല്മീകപര്വതേ
കഴിവിന്റെ മേഘരേഖകളുള്ള ലോകത്തും, സ്വന്തം വിരലിലെ മുറിവുകളുടെ കുഴികളിലും, ചോർച്ചയും വിയർപ്പും മലിനമായ ദ്രവ്യങ്ങളും നിറഞ്ഞതിലും, സംയുക്തങ്ങളുടെയും പുഴുക്കുത്തിയ കുന്നുകളുടെയും മുകളിൽ—അവിടെയുമാണ്.
കചത്പാംസുജലഭ്രാന്തൌ നഖാജഗരകര്കശേ । ക്വചിത് ക്വചിത് സരിദ്ഭീതഭീതയൂകാകുപാന്ഥകേ
ഒരിടത്ത് പൊടിയും വെള്ളവും ഭ്രമവും നിറഞ്ഞ വഴിയിലൂടെ, പാമ്പിന്റെ ചർമ്മംപോലെ കഠിനമായ നഖങ്ങളോടെ നടക്കുന്നു; മറ്റൊരിടത്ത്, നദിയെ ഭയന്ന്, പുഴുക്കളും പുഴുവുകളും നിറഞ്ഞ കിണറിന് സമീപമുള്ള വഴിയിലൂടെ പേടിച്ച് നടക്കുന്നു.
വിരലാ ശുഷ്കസന്ദൃഷ്ടപിടകാപൂതപല്വലേ । മധ്യസ്ഥലേഖാമാര്ഗൌഘേ ശീതശ്വസനഗോചരേ
ചിലവഴികൾ വിരളമായും ഉണങ്ങിയതും പൊട്ടിപ്പൊളിഞ്ഞതുമായിരിക്കും; ഇടയ്ക്കിടെ പാളികളും ചതളുകളും കാണാം. നടുവഴിയിൽ തണുത്ത കാറ്റ് വീശുന്നു.
ഗ്രസ്തയൂകാനരൌഘാസൃക്പൂര്ണസൃക്വിനഖാസ്യതാമ് । ദധതാങ്ഗുഷ്ഠയക്ഷേണ ക്രാന്തേ സര്വത്ര പാതിനാ
പുഴുക്കളും ചായപ്പാടുകളും രക്തം നിറഞ്ഞ വായും, നഖം കൊണ്ടുള്ള പാടുകളും അവയിലുണ്ട്; വിരൽകൊണ്ടും ചക്രം കൊണ്ടും അമർത്തി, ഇങ്ങും അങ്ങും വലിച്ചുനടത്തുന്നു.
നാനാവിരചനാ ചിത്രപടപത്തനഗാമിനീ । ഗമാഗമപരിശ്രാന്താ തത്രാത്യന്തചിരാശ്വഗാ
നാനാവിധ അലങ്കാരങ്ങളോടെ, ചിത്രപടംപോലുള്ള നഗരങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; വരവിലും പോകലിലും ക്ഷീണിച്ച്, അവിടെ വളരെക്കാലം വിശ്രമിക്കുന്നു.
നഗരാന് നഗരേ ന്യസ്തസൂത്രഭാണ്ഡികഭാരിണീ । പ്രാപ്തേ കരതലാരണ്യേ ബലീവര്ദവിവര്തിനീ
ഓരോ നഗരത്തിലും തൂക്കമുള്ള നൂലും ഉപകരണങ്ങളും ചുമന്ന്, കൈയ്യിലെ കാട്ടിലെത്തുമ്പോൾ കാളകൾ അതിനെ തിരിച്ചു മാറ്റുന്നു.
ഗുപ്തേ വിശ്രമണായൈവ മനാക് കരപരിച്യുതാ । തന്തുപ്രോതമുഖാകൃഷ്ടിഖിന്നാ ക്വാപി വിശീര്യതേ
ഒളിച്ചിരിക്കാൻ, കുറച്ച് നേരം കൈയിൽ നിന്ന് വഴുതി വിശ്രമിക്കാൻ നോക്കുന്നു; വായിലൂടെ നൂൽ വലിച്ചുവലിച്ചാണ് ക്ഷീണിച്ച് എവിടെയോ തകർന്നു വീഴുന്നത്.
വേധനം കര്ണസംശ്ലിഷ്ടാ കഠിനാപി ന സാകരോത് । ന ഹി തീക്ഷ്ണോ ബഹിഃ കാര്യേ നീചത്വം വിജഹാതി ചേത്
കഠിനമായിരുന്നാലും ചെവിക്ക് ചേർത്താൽ അതു കുത്തുന്നില്ല; മനസ്സ് മന്ദമായാൽ അതിവേഗമുള്ളതും പുറത്തു കുത്തില്ല.